De sanctis martyribus Johanne et Paulo, eorumque basilica in urbe Roma vetera monimenta

81쪽

ὰ F DE S. JOHANNE ET PAULO , est sancti Pammachii suisse parentem . Pammachium enim Camillorum antiquo stemmate Furiano prognatum, ipsumque inter primos Urbis senatores emicuisse consulum pronepotem, sancti Hieronymi auctoritate firmatum est apud Cardinalem Baronium ad annum superius citatun . Hujus si cruditionem quanas, a cunabulis bonis literis una cum ipsi sancto Hieronymo assuevit, cum quo magna semper familiaritas ac necessitudo camicitiae usus intercessit. Uxore desuncta sanctissima femina Paulina sanctae Paulae filia, bona sua in pauperes erogaVit monasticam ampleXuSinstitutionem , summum Christiante philosophiae verticem attigit. Inter egregia, quae edidit pietatis opera, sanctorum Johannis 5 Pauli basilicam , patre ByZantio superstite, inchoatam , uti nuper scripsimus, absolvit. Ibi etiam pernobile 1 nonasterium adjecit atque instauravit, ibique monasticum habitum induisse, arreptumque religiosaevii institutum miro iaculi contemptu ad obitum usque traduxisse auctorum plures assirmant. Nec fane a re veritate deflectunt exstructa siquidem fanctis Martyribus in eorum domo illustri memoria vero simillimum est sanctissimum virum de contemptu iaculi cogitantem ibidem loci, ubi basilicam aedificaverat, etiam monasterium condi

disse, eique necessarios adjecisse proventus, ibique monasticam distiplinam coluisse.

Verum

82쪽

EOIAMQUE BAsILICA CAP. V. 1sIV. Verum quodnam fuerit reipsa institutum, quod Pammachius arripuat, nemo est, quem non lateat credibile tantuin videtiar, illum ut dilectissimum sano i Hieronymi alumnum monasticam ejus institutionem arripuisse, quam in Pala stina inter Hilarionis discipulos profitebatur. Id facile convenit sancti Doctoris epistola juxta Mariani Victorii Amerini episcopi editionem vicesimaesextae, qua Pammachium super obitum Paulinae uxoris solatur, ubi habet se Nobis post dormitio, nem somnuinqueΡaulinae Pammachium mona- , chum ecclesia peperit posthumum, patris is conjugis nobilitate patricium, eleemosynis di- , vitem, humilitate sublimem &c. Deinde inferius se Primum inquit inter monachos primum, quaeri patriarcham. His credi potest de fulci o Pammachio Hieronymum uti de suo monacho calumno gloriari, qui sui instituti vestigia calcaret. Eadem insiper epistola de rogatis ab eo in paupere conjugis ornamentis nonnulla subdit, de exstructo in portu Romano pauperum beneficio hospitali domo latatur necnon Pammachio aliaS

sanctus Hieronymus inscripsit epistolas, quinquagesimam scilicet pro libri adversus Iovinianuari apologia dc sexagesimamprimam adversius erroreSIohannis episcopi Ierosolymitant. Item illi Paulinus Nolanus epistolam consolatoriam ob esui

83쪽

M DE S IOHANNE T PAULo , V. Pammachium hunc studium adhibuisse,

ut Donatistae ad Catholicam communionem redirent Innocentio I. Pontifice existimat Cardinalis Baronius ad annum quadringemesimumquintum. Quum enim in , imidia Pammachius latifundium possideret, in quo coloni omnes Donatistarurru, schismate miserrime infecti erant , iidemque pertinacissimi, ita se prudenter gessit, ut cuncto red diderit abnegat schismate orthodoxo quamobrem illi sanctus Augustinus gratulatur in epistola olim tricesimaquarta supra centesimam, Odie quinquagesimaoctava juxta librum epistolarum, quas sapientissimi monachi sancti Mauri in tonao secundo ejus operum ediderunt, de notationibus illustrarunt. Id quoque constanti animo Romae praestitisse idem Baronius observat in notis martyrolo gio ad diem tricesimam Augusti, ubi uneti manibus cum sancto Hieronymo haereticos Urberria irrepentes repulisse scribit quapropter ab illo in prooemio ad Johelem amplisIime commendatur, ejusque Virtutes ac praeclaras animi dotes pluribus aliis in epistolis ingenti ornat elogio Demum mortem obiit vir 1aia ti1simus de Catholica fide egregie meritus, quum urbs Roma immaniter a Gothorum irruptionibus obsideretur , teste quoque Hieronymo in prooemio libri primi super EZechielem, ubi dolet uno eodemque nuncio captam Urbem, de Pammachii obitum accepisse, anno scilicet

84쪽

EORUMQUE BAsILICA CAP. V. x a Christo nato, juxta nuphri fastos, quadringentesimo decimo. jUS corpus cum alio Byzantii parentis in hac ab ipsis condita basilica terra mandatum fuisse, unanimi auctorum, qui de Romanis antiquitatibus scripserunt , traditione firmatur . Ossicium pro ejus sellemnitate Fabricius aulutius hujus tituli Cardinalis, agentibu quoque congregationis Missionis facerdotibus, instituendum curavit ejusque lectione pro secundo nocturno nuper sacra Rituum congregatio probaVit, ea reserent: amplissimo Cardinale Leandro Collore lopietatis laude omnique literarum genere praestantissimo, easdemque regulis annis die tricesima

Augusti ab ipsis Missior is presbyteris, qui in basilica sacra faciunt, recitanda concessit. UΙ Restat hic disserendum an huic aedis anctorum Johannis c Pauli basilicae nomen con-Veniat; Sc quidem convenire fatis constat ex ipsa structurae forma, qua conditam intuemur Martyrum nanque aedes ideo basilicae nomine antiqui

dixerunt , vel quia Ethnicorum basilicis in partium

structura consorines fuerunt, vel quia super aliquam martyrum memoriam aedificatae, nimirum aut ubi paterna fuerat domus, aut martyrii locus, aut ubi corpora condebantur de qua veterum consuetudine late disputavi in libro secundo capite primo de basilica sancti Clementis. Quod autem sanctorum Martyrum Iohannis de Pauli ardes in forma H Ethni-

85쪽

18 DEIS IOHANNE T PAULO, Ethnicorum basilicis consona sit, ipse aedis partes satis evincunt. Videmus enim in illa, sicut Diri antiquis aliis Urbis basilicis , oblongam in medio ambulationem, simplicibus hinc inde ad later

alarum instar stipatam porticibus, quae marmoreis columnis incumbunt deinde tribunal in summo loco hemicycli forma mediae testudini sive ambulationi respondens, ubi cathedra episcopalis editior olim erigebatur. Quod vero super aliqua

martyrum memoriam exstructa sit, abunde ex superioribus perspicuum habemus , ubi scilicet scriptum est super ipsam, quam sancti Fratres in vivis incoluerunt domum, super locum martyrii, in quo Juliani Caesaris jussu, Terentiani praetoriae cohortis praesecti gladio capite obtruncati suerunt, dc super

86쪽

De sit basilicae fanctorum obannis in Pauli,

cujus monumenta explicantur. I. saeta Cam sanctorum Johannis, Pauli in Coelio monte sitam esse , apud

omne Romanarum rerum

scriptores compertum est idcirco in regione secunda, quam a Coelio monte Coelimontanam appellant: haec enim regio fuit illa vel conjuncta vel saltem vicina primae, quam Capenam Vocant. Intra muros nanque portae Capena Latinaeque sumebat initium, a qua limitem secundum muros ad sancti Johannis portam, M aliquanto etiam ulterius protendit unde viam illam, qua nunc itur in Coelium ad ecclesiam fandis Mariae in Doriasinica, eandem esse verosimile est , qua Olim per Tabernotam antiquae Urbis vicum ascendebatur in Coelium : haec siquidem, ut animadvertunt Famianus ardinus in Roma veteri libro tertio capite quinto ἐκ Olajus Borrichius de antiqua Urbis facie capite quarto , finiebatur planitie tertiae regionis, coramiter

Coelii sequuta sub aedem sanctorum Johannis cI ij Pauli,

87쪽

D SS IOHANNE ET PAULO , Patili , in rupes illas flectebatur, donec ad angulum ejus accedens Versus sancti Gregorii ecclesiam detor quebatur. Hic omne illud spatium inter Coelium Palatinum montem intermedium quartae sorte regionis suit, ut e flexu nimis angusto colligitur, quem aliter ipsa ibi fecisset. Ab aede porro sancti Gregorii ad moenia usque una cum ipsis Coelio monte proxime portam Latinam progredie

ΙΙ. Coelius mons ita dictus perhibetur, ut putat Thomas empsterus in libro primo Romanarum antiquitatum capite septimo , a Coelio, sive ut astus mavult, a Coele Vibenna truscorurria duce, qui eum primus incoluit quo autem tem pore, incertum . Varro tamen ad antiquissima iis que Romuli tempora rem refert, Coelium hunc nimirum Romulo suppetias latum venisse in bello contra Sabinos. At Tacitus in libro quarto annalium , Coelium ipsum in auxilium Tarquinii Prisci

advenisse memorat, montemque a quercuum copia

Iuerquetulanum suisse appellatum ac demum Augustum dictum vel propter Tiberii Caesaris imaginem, quae, quum mons ille incendio absumeretur, in aedibus Junii senatoris illaesa intactaque superfuerat Vel, ut Suetonius tradit in vita Tiberii, ob ejusdem Caesaris liberalitatem, qui aedium igne consumptarum dominos pecunia munifice adju

verat.

88쪽

EORUMQUE BASILICA CAP. VI. 4

III. Hujus forma, quam etiam in praeciatato libro secundo capite iten secundo de basiIicas ct 1 Clementis descripsi, oblonga est drangusta; ab amphitheatro Havio scilicet ad septentrionale latus versus ortum soli per viam, quae ab aedibus sancti Clementis, , sanctorum Petri, Marcellini ad portam Majorem ducit sinuoso flexu proserpens, inter fracti Johannis, d finditae Crucis in Jerus dem basilicas finitur Versus Occidentem vero una cum ipsis Urbis muris idque eo ubi Marrana Urbem intrat pergens , cum hoc ipse rivulo 1ensi ima Aventinum procedit, donec ad sancti Gregorii aedem e regione Palatini montis deficiat. Praetea Coelium Coesioli quoque hic in secunda regione mentio fit a scriptoribus. Nardinus autem in libro secundo capite etiam secundo , etsi alii dissentiant, Coeliolum collem illum fuisse non putat praeruptum, abscissum, munitum moenibu proximum , in quo porta Latina situm habet, verum potiu inquit, si ex facie, quam hodie praefert colliS, Onjecturam facere licitum sit, abj0que Pictori, qui

Argiistum veterem Olim vicum ad Coelium usque inter Circum maximum de Aventinum extendit,

habenda fides, Coeliolum Coelii cornu sinistrum appellatum se velle, quod e regione est Palatini,

de in quo aedes exstat sancti Gregorii. Hoc cornu, quod reliquo monte depressius videtur , ac ulteriUS

procurrit, satis large ab eo divisum est tam clivo

Scauri

89쪽

6: DE S IOHANNE ET PAULO, Scauri intermedio apud sancti Gregorii ecclesam, quam declivitate, qua ab ecclesia sancti Mariae in

Dominica itur ad sancti Sixti aedem, quae duae cavitates angulum illum ab ipse monte velut peninsulam dividunt Z adnectunt . Sed hae conjecturae tantum invalida sunt atque incertar, c Fabius ille Pictor auctor suppositicius nil fidei meretur: ac propterea certum Coelioli situm se ignorare Aoptinae ait Nardinus. IV. Verum utcunque id fuerit, inter plurima Ethnicae antiquitatis monumenta, quae in hoc Coelio monte suerunt, primum ut omniuria

vetustissima sibi vendicat locum Hostilia curia , quam in hoc ipse basilica situ a Tullo Hostilio tertio Romanorum rege magnifice inlificatam fuisse serunt. Sed ut aliquod aequivocationis periculum declinetur, quod alii brte subierunt, illudque manifestum fiat, unde eorum errores effluxere , O-tandum dux Tullum regem gemina Romae exstruxisse curias, sicut eruditiores de Romanis antiquitatibus scribentes testantur altera in foro, altera in Coelio condita fuit. Haec a pluribus ignorata duplex curia nonnullis inter auctores caussam

dedit erroribus, unde vetera uniu monumenta cum alterius monumentis consudere. Illam, quam

in sero rex Tullus erexit post rostra positam, a monte Coelio ingenti porrectam fuisse substructione versus serum, inde vero rostra ingens ipsum aedifi-

90쪽

ro usu QUE 2AsILICA CAP. VI. 6 3 aedificium a foro versus Coelium montem procarisse, Flavius Blondus civis Foroliviensis Emiliae nostra scriptor illustris in libro primo Romae in staurata existimavit, hac duplici Hostilia curia serte ad id scribendum inductus. At illa, quae olim ira foro sita fuit, silentio praeterita, quicquam untaxat de altera in Coelio monte subjiciendum putavi. Hanc, ut scriptorum omnium suffragium est, ingenti sumptu rex Tullus in Coelio monte exstruxit,

quem ipse Livio teste, Urbi Alba diruta adjecit , ab Albanis deinde ejusdem regis jussu habitatum. Id

luculenter monet Livius in libro primo se Roma, interim alto crescit Albae ruinis, duplicatur, civium numerus, Coelius additur Urbi mons , D c quo frequentius habitaretur, eam sedem Tulis lus regiae capit, ibique deinde habitavit, tem, plumque ordiri ab se aucto curiam fecit, quae se Hostilia usque ad patrum nostrorum aetater is appellata est. Hinc Livii testimonio liquet Tullum regem in Celio monte Sc regiam domum, csimul curiam habuisse , quod etiam n lirius in

descriptione Urbis, necnon Alexander Donatus de urbe Roma in libro tertio capite secundo disertis

sim observant. V. Ut tamen clarius res innotescat, ScHostilia curia, Nec prodeant monumenta, opus

cst altius principia repetere. Primus, qui Urbem in partes divisit, sicut recte disserit Dempsterus iri libro