C. Cornelii Taciti opera

발행: 1776년

분량: 492페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

, Infante Domino. Egregie Juvenalis, Satyr. XIV, 4

Nil dictu foedum loque haec limina tangat,

Intra quae puer est procul hinc , procul inde puella. Lenonum , O cantus pernoctam is parasiti. Maxima debetur puero reνerentia. Si quid Turpe paras , nec tu pueri contempseris annos:

Sed peccatur obsessat tibi situs infans.

Alia plurima egregia de hoc argumento ibidem vide. Libertati Libertatem pro licentia effrenique libidine usurpavit quoque Tullius. Hi strionalis faxor. Qui Romae vigebat maΤime. Inde Petronius in Satyrico , cap. 4 itudiosum

juvenem Onet, μνe plausor inscend Sedeat redemptus hi rioniae addictus.

Ambitione salutantium. Male , salutantium. Optime emendant Acidalius , Schelius Ichul- tingius , salutationum. Praeceptores enim saluta bant parentes, liberis adulabantur, sicque discipulos colligebant. Statim docuero. Vide infra cap. 33 . CAP. XXX. Brutus inscribitur Exstat adhuc liber optimus, nec umquam satis laudandus legendusque, qui Brutus , seu de claris Oratoribus, inscribitur. Q. Mucium. Quintum Mucium Scaevolam de quo Cicero, de claris Orat cap. 89 , se autem , juris ixilis sudi , multum operae dabam O. Scaevolae . . . Memoratur quoque in Digest. libr. I, Tito , de Origine uri , Leg. 24 X

Philonem Academisum Cicero loc cit. Eo min

452쪽

3ρα IN DIALOGUI

que tempore , cum princepS Academiae Philo . . . Nomam venisset, totum ei me tradidi. Diodotum Stoicum. Quem laudat Cicero, ibid. cap. Eram Cum StoiC Diodoto . . . a quo

eis in aliis rebus , tum studio sissime in dialectica

Contentum Cicero ibid. cap. I. Itaque cumgem biennium effatus in causis, Jam in foro celebratum meum nomen esset, Romesum profectus. Cum enissem Athenas sex menses cum Antio Cho, 'eteris Academiae nobilissimo is prudenti sim Iphi-ιή0ph , fui. . . . Eodem tamen tempore Athenis apud Demetrium Syrum eterem , non ignobilem dicendi magistrum, studios exercere solebam. Post a me A in tota peragrata est, cum summis quidem oratoribus , quibuscum exercebar ipsis lu-hentibuI.

Dialeficae. De qua Quintilianus , Institur. Orat. XII, 1 , ac pars dialectica , siue illam dicere malimus disputatricem, est utilis saepe mitionibus , comprehensionibus, separandis, quae sunt diffferentia , , resoli'enda ambiguitate , o distinguendo , dipidendo , illiciendo , implicand0. . . . Iam quidem pars illa moralis, qua dicitur Ethice, certe tota oratori est a CCommodatet. Mora is partis Cicero , de Fato , cap. I. MIeam partem philosophiae , de moribus appellare solemus sed decet augentem linguam Latinam nominilre moralem. CAP. XXXI. Controνersis. Quales adhu ex stant Senecae controversiae, Quintiliani decla

mationeS.

His artibus. Nec aliter Petronius, in Satyrico,

cap. s. Moi, Socratico plenus grege , mittat habenas Liber , O ingentis quatiae Demost ri arma.

453쪽

Mutuesbimur a Perispateticis. Locum hunc restituimus ex T. Vatic. Vide priorem Taciti editionem , Om. IV, Pag. 233. Paratos an locos. His de locis libros Cto Topicorum edidit Aristoteles , Peripateticorum princeps. Vide Ciceronem, Topic cap. I, 2. Academici pugnacitatem Academicis enishmos est i utramque 'artem di serendi quod ad exercitationem forensium causarum proximὰ accedit. Quintilianus, Insilui. Orat. XII , . Quamam philosophia secta magis ad eloquentiam conferat ibi expendit Peripateticam incademicam anteponebat Cicer libr. III, de Oratore. Eonsas quasdam exclamationes. Exclamationes illa ανακραυγασναιο ταῶρα appellabat Epicurus

iisque saepissime utebatur Exempla suppedita vita

Epicuri apud Diogenem Laertium , libr. 1 o. Vide quoque notas Casiauboni , cap. s. Metrodorus autem discipulus fuit Epicuri. Utriusque herma, conjunctis capitibus , repertus est anno 743 Romae in Liberiana Basilica fundamentis, ut

docet P. Galeotti, Ficoroni Gemmae illuhra in

pag. 36. Artes audire Verisis, adire.

CAp. XXXII. Simplex quiddam Suffcere urcum tempus resque postulant, simplicia quaedam uniformia artium principia a perius doceamur. Sine ingenuitate. Ingenuitas servituti opponi tur IngeΠur sunt , qui ex matre liber natisunt

Digest libr. I, de Statu hominum, Leta ex Marciano. Memoriae proditum est. Idem prodit Quintili nus, Insit. Orat. XII. . Constat Dem heriem,

ImΠCIsem mmum Graeciae oratorum , ψ ille operam latoni. Nam M. Tullius, Itan tantum

se debere scholis rhetorum , quantum Academiae v

454쪽

spatiis , frequenter ipse testatus est. Aeque D

tanta in e umquam fuditori ubertas , s ingenium. suum consepto fori , non ipsius natura nibus rei minget. Eo audirent Mallem , forte hac audierint. CAp. XXXIII. Facultate. Facultate dicendi Sic ab Asinio Pollione egregie dictum: Commod8 agendo facilum est , uisorpe agerem Ioepe agendo, tit minus commode quia scilicet assiduitate nimia facilitas magis quum facultas , nec ducia , sed

temerita paratur Facultatem quoque pro ex temporali dicendi facilitate usurpavit Quintilianus , Insilui. Orat. II, 4. V ut Mallet Illustr. Huetius, ni sit r.

Propria circa oratoriam Emendandum vide tur, pr0pria oratorum.

CAP. XXXIV. Nec aversarii. Nec deerant adversarii, aemuli, qui ferro, non rudibus dimicabant. Non rudibus. Rudis , erat virga, qua gladia torum tirones exercebantur, antequam ferro mucronibusque dimicarent.

Nec bene di .Emendabat Rodolphus Agricola, Nec bene nec male dicta. Ad sensum apposite. Solus satim , unus. Bene Illustr. Ηuetius: Non hocsibi ut nullum alium praeter ipsum cui-

eumque causae parem fuisse , sed quamcumque causam ad eum detuli let, solum ipsum , nullo Iasub idium assumpto , nullius adνocato auxilio, susinere ipsam potuit .

Nono de imo Error aliquis in numeris irrepsit. Natus est enim L. Crassus, teste Cicerone de clar. Orat. cap. 43 , Q. Caepione QC. Laelio consulibus , anno Urbis condita DCXIV. Consul fuit C. Papirius Carbo anno V. C. DcXXXIV. Anno

455쪽

sequenti Carbonem accusavit Crassus annos natus unum & viginti, ut ipse testatur apud Ciceronem libr. III, de Oratore, cap. 44 ipse omnium maturrim ad publicas causas accessi, anno sique natuyunum bis inti nobili simum hominem O eloquenetiissimum in judicium vocavi. Postea maturius oratum fuisse testis est linius , Ep. 8 , qui undevice limo aetatis anno dicere in foro coepit. Nobis

quoque non defuere praematurae eloquentia exempla Visiis est superiore saeculo Jacobus Corbin , quem Senatus Parisiensis in album advocatorum retulit annos tantum tredecim natum : primam causam publice egit die prima mensiis Aprilis, anno I 632, aetatis suae quartodecimo. Uno se vigesimo Julius Caesar natus est anno U. C. DCLI; Cornelium Dolabellam, consularem& triumphalem virum , repetundarum postulavit anno V. C. DCLXXVII , ut videtur ex Suetonio in Jul. IV, ex Plutarcho in Jul pag. 7o8. Ergo tunc viginti tres , aut viginti quatuor annos natus erat Caesar.

Calpus Vatinium. De Calvo dictum supra cap.r . Is Vatinium de ambitu accusavit Paucis Quintilianus, Institui. Orat. XII, 6 , Glνus, Caesar, Pollio , multum ante quassoriam omne aetatem

grapillima judicia susceperunt. C p. XXXV. cenas scholasticorum. Bene Lipsius Appogite scenas appellat, loca in quibus

fucata illa , personata eloquentia exercetur elut per lusum. Ciceronis tempora Rhetores Roma pulsi sunt Valerio Messala Fannio Strabone , consulibus anno V. C. XCIII , Gellius XV, II. Natus est vero Tullius M. Caepiones Q. Serrano, consu libus, anno V.C. Dc XLVIII , teste eodem Gellio XV, 28.

456쪽

3ρο IN DIALOGUM

L. Cras , Domitio Anno V. C. DcLYIT censores fuere Lucius Licinius Crassus Mneiu

Domitius Ahenobarbus quorum memoria exstaran nummis familiae Domitia , L. LIC. N. DOMIT. Eorum decretuna de rhetoribus refert Suetonius, de clar Rhet. cap. I. Renuntiatum eqs

nobis se homines , qui noνum genus disciplinae instituerunt ad quos ut entus in ludos coni eniat reos sibi nunen imposivise Latinos rhetoras r ibi homines adulescentulos totos dies desidere. Mar-jores Uri, quo liberos suos discere , , quos iniudos itare ellent, insitu erunt. Hinc Πον , quin Praeter Consuetudinem ac morem majorum funi, Neque placent, neque recta ideΠtur. Quaproptero iis qui eos ludos habent, , iis qui eo enire consueν erunt, idetur faciendum , ut ostendamus no iram sententiam, obis non placere. Vide Gellium XV, II. Ludum impudentiae Cicero libr. III, de Oratore, cap. 4 , L. Crastum hac de re ita loquentem inducit Hos ero noνoson agi ros nihil intelligebam post e docere , ni, ut auderent: quod , etiam cum bonis rebus conjunctum, perseipsum est magn0pere fugiendum. Eo cum unum traderetur , 'cum impudentia ludus esset, putaν esse censoris , ne longius id serperet, proνidere. Suasorio G controresim Exstant adhuc M.

Annaei Senecae , rhetoris suasoriarum liber unus, controveritarum libri decem.

Per sdem. Exclamatio , ut pro silem

T rannicidarum proemia Praemia, quae Occiso tyranno , tyrannicida petebant. Hujus argumenti, eorumque quae sequuntur , quaeque adolescentibus proponi numquam debbiissent, exempla manen tylurima in Senecae, Quintilianid. Calpurnii Flacci

cecidinationibus.

457쪽

Vitiatarum lesiones Frequens enim in his

scholis declamationum materiaci raptae, quae almiori mortem , vel nuptias optabant. Inde vitia tarum electioneS.

Pestilentio remedia Absurda haec argumenta 3am exsibilaverat Petronius in Satyrico , AP. I.

Ide ego adulescentulos exi limo in scholis Ilubi si os feri , quia nihil ex iis , quo in usu habemus,

cui audiunt, aut ident, sed piratns cum caten trin litore stantes , , tyrannos edicta scribenter , quibus imperent filiis ut patrumsuorum capita praecidant sed responsa in pejsilentiam data , ut virgines tres aut plures immolentur, sed mellitos verborum globulos , , omnia dicta factaque qua spapaxeres sesamo sparsa. Qui inter haec nutriuΠ-ru , non magis sapere pre uni , qudin bene olers qui in culin habitant. Talia quoque Wabsurda argumenta repudiavit Quintilianus , In stit. Orat. II, Io, Sint ergo ip se materio , quae ingeΠ-rur , udis nillimo veritati. Nam magos, 'ire silentiam , , responsa , saviores tragicis Morter Ca , aliaque magis adhuc fabulosa, frui trainter sponsiones , interdicta quaeremus Fingebarit

enim isti rhetores pestilentiae tempore adiri racula , vare consuli, responderi immolandam virginem , aliave similia, quae mirum in modum exaggerabant.

Ventum es. Hic multa periere extrema scilicet sermonis Messalae, integra Julii Secundi oratio initia quoque periere in sermone Materni , ad quem haec referas, rem cogitare, nihil humile, c. Ne hiulca maneret pars illa dialogi utilissima & oratoriam artem ex usu Romanorum huiusque saeculi moribus explicarem , opus fuit defectum hunc locum supplere. Idque tanto libentius Prae

stiti, quod in priore Taciti editione curas huc

458쪽

CAP. I. Juνenes puerilibus insitutis. Haee prima sunt Supplementi nostri verba, quae satis indicat ipsa dialogi series. Umbratici doctores. Umbraticos illos doctores eorumque vitia irrident Petronius initio Satyrici QPlinius p. II, 6. CAP. 2. Longi ac seνeri. Haec vitia arguit Petronius, loc. it. arentes objurgatione digni sunt, qui nolunt liberos suorseper lege proficere. Primum enim sicut omnia , spes quoquesua am-hitione donant deinde cum ad ota properant

cruda adhuc sudia in forum propellunt, , eloquentiam, qud nihil esse majus constentur, pueriSinduunt adhuc nascentibus. Quod si paterentur laborum gradus feri, ut sudios jupenes lectione

seνera mitigarentum, ut sapientiae praeceptis animo Componerent, ut erba atrocillo foderent,

ut quod ellent imitari diu audirent, Iibi nihil esset magni cum quod pueris placeret. CAP. 3. Ad Maternum , Secundum conpersus; Id postulat superior dialogi pars. CAP. 4. In scholis rhetorum. Inde Petronius Ioc cit Pace Ur liceat dixi sse , primi omnem eloquentiam perdidi is Lepibus enim atque inani Bussonis ludibri quadam excitando esseclis, ut

corpus orationis enervaretur , caderet. . . Grandis,

O , ut ita dicam pudica oratio non est maculosa, nec turgida, sed naturali pulchritudine exsurgita per entUa sura, enormis loquacitas Athenas ex si commigraxit S T.

CAP. . L. Annaei Senecae. Eius virtutes viariaque diligenter notavit Quintilianus, Insiluta

459쪽

CAP. 6. Nova haec orationis spe ies. Ita placuit Senecae ingenium , ut postea ii ipsi , qui Cice- Ionem laudabant, Meloquentiae laudem affect abant, in Senecae imitationem semper reciderent, ejusque flosculos sectarentur. Nec umquam , dum adhuc stetit Romanum imperium, revisit eloquentia.

CAP. . Hur liorum. itiis Domitiani. Uterque literarum studiis inclaruit. Aliquo consulari producente. Haec quidem sese explicat Plinius Ep. II, 4. Eumdem ea de re adhuc vide Ep. VllI, 4. CAP. 8. Largius Licinius Plinius, Ep. II, 4. Primus hunc audiendi morem induxit Largius

Licinius 'asenus tamen , ut auditore corro garet. Ita certe ex Quintiliano, praeceptore meo,

audisse memini. Domitius Afer Jam saepe laudatus. Vide csupra Annal. IV, 2. XIV, 9.

Conducti , redempti. Nomenclatores suos, ternis denariis , Galli in monetae libris 2 cum assibus ferme ad laudandum tractos memorat Plinius , Ep. IL, 4. Tam exigua mercede parabatur apud imperitos disertissimi fama Penes

autem peritos tanto major era i contemptus. Unde

Plinius, ibid. Scito eum pessime dicere, qui a

dabitur maxime. Laudicenos. Plinius , ibid. Inde jam non inur- hane σοφοκλεις vo Cantum iisdem Latinum nomen

impo itum 1 laudicent , tamen crescit in dies

foeditas ulrdque linguinotata. Inter acclamationeSPraecipua erat σοφούς. Inde Martialis , Epigramm. I, GO. Mercetur alius grande B insanum sophor. Ideoque dicebantur σοφοκλMD

460쪽

CAP. . aud miror, Materne Materiarum dialogo finem imposuisse videre est ex iis quae

sequuntur.

CAP. II. Unus eminere coepit. Quintilianustum Romae profitebatur rhetolicam artem Exstant adhuc eius Institutiones oratoriae , Optimum pra stantissimumque arti monumentum. CAP. I Patitur exemplar. Ea lex apud Graecos, apud Romanos viguit. Viget wapud nos. Utinam non vigeat emper ; deturque nobis vi Cere egregia , quae tulimus, exemplaria. CAP. I 3. Eloquentissud. In acerrimis tantum ingeniis, ex acerrimis causis, nascitur eloquentia. Nihil autem libertate acrius.

CAP. ΙΑ. Ob patriam tantum , publicam. Haec sunt suprema Supplementi nostri verba ab iis ipsis, quae mox sequuntur , fatis indicata. Rem cogitur . nihil humile. Hactenus Dialogum supplevi. Ea autem verba Taciti fiant. CAp. XXXVI. Conse uti sunt. Vide quae hac de re dicta sunt supra Annal. XI, 7. Beata republica Haec ad Principum, ac maxime ad Vespasiani Imperatoris laude referas. Domibus inimicitia. Quia invisae praepotente S

Apud principes. Sic insta cap. 4 , P. Scipio Sylla , ompeius, principes iri appellantur. Exterarum nationum Urbes, provinciae, nationes extera , patronos suos Romae habebant. Exemplum vidimus supra pag. 34s, not. I.

SEARCH

MENU NAVIGATION