C. Cornelii Taciti opera

발행: 1776년

분량: 492페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

441쪽

Longas emugit buccina voces Carmineque irriguo magni cortina theatri: Imparibus numerosa modis canit arte regentis.

Qui elementis Forte scriptum olim, quin . CAP. XX. In Verrem libros. A Cicerone scriptos, in notissimos. De exceptione , formula. Erant actiones de

exceptione, nempe ob exceptione , seu exclusiones, quae opponebantur, vel adversus personas, vel adversus res ipsas, vel adversus actiones , vel

adversiis ipsa judicia. Vide D est. lib. XLIV, Tit. I , de Exceptionibus , proe scriptionibus, erpraejudiciis. Formula ver dicebatur, qu bd in

instituenda actione certis ac praescriptis verbis esset utendum. Vide Cujacium , observat. XXIII, 2I. Pro M. Tullio. Periit oratio Ciceronis pro II I. Tulliora eam laudat Macrobius, de Differ. Soc Graeci Latinique verbi , cap. de Tempore perfecto. Sed Cicero pro Tullio explicavit ita Exstat adhuc oratio pro A. Caecina. Roscii. Roscius, histrio, Syllae ac Ciceronis gratia celeberrimus adeo acceptus fuit populo Romano, ut mercedem diurnam de publico mille denarios , Gallicae monetae libras 778 , sine gregalibus Olus acceperit, Macrobius, Saturnal. III, 7. Turpionis Ambivii Cujus meminere Cicero de Senectute, cap. 4. Symmachus I, p. s. δ X, p. 2. Et in ipsa Forte omittendum , O . Scribunt. Ad populares suo S.

Sipe in suis. Hic aliquid excidit Lipsius tentat in sensibus suis r Melitis Muretus , si e sensura liquis. Sic ferme infra cap. 23 , pauci sensus apte

cum quodam lumine terminantur. Accii aut Pacui ii Veterum poetarum, quossium

442쪽

38 IN DIALOGUM

adhuc exstant fragmenta. Quintilianus, Insitur Orat. X, I. Tragardio scriptores Accius atque Pacuνius, clari Ormigrar ita teseritentiarum, er- horum pondere , O auctoritate personarum. Et Lucani sacrario. Inde frequentes illae Ηο-ratiana Virgilianae imitationes, quas in libris superioribus adnotavimus Lucani vero laudes vidimus supra Annal. XV, 49. XVI, I7. Radiantur. Sic quoque Ovidius III de Ponto IV IO3.

Scuta sed b galeae gemmis radientur 2 auro , Stentque siper incitos trunca trophaea vir I

CAP. XXI. Nec unum de populo Canuti. Locus

omnino corruptus , quem , dum quis meliora suadeat, ita supplendum puto , nec unum de P0-pitio, sed rusticum ideri, qui Canutio, aut Arrio

delectatur, Furniove aut Toranio , quique alios in eodem aletudinario, haec ossa , O hanc maciem probant. Porro C. Canutius memoratura Suetonio, de claris Rhetoribus, cap. q. Q. Arrius a Cicerone, de claris Orator cap. 6 . C. Furnius forte ille ipse

ad quem scripsit Tullius inpiit ad Familiares X,

2 3 26. Oranius illene puerorum mango , qui Antonio , triumviro , Iimia forma pueros duos

ducentis sestertiis , Gallica monetae libris 38,9o6, vendidit, ut refert Plinius VII, 2, an potius L. Turius, homo parvi ingenii, sed multi laboris, de quo Tullius , de clar orat cap. 67 Nec sentire ceteros. Non ita suffragatur Quintilianus, Institui. Orat. X, I. Inveni qui Calνum praeferrent omnibus , inνeni qui Ciceroni crederent, eum nimi contra se calumnidiserum

sanguinem 'erdidisseis sed es , sancta , traxis

oratio , castigata , frequenter vehemenS quoque. Imitator es autem Atticorum , fecitque illi pro- Ierata mors injuriam, si quid adjecturus, nou

443쪽

ni ORATORI Bus NOTAE 38 3squid detracturus fuit. Locum Ciceronis de Calvo

vide in Bruto cap. 82.

Exsaelianis orationibus. Quintilianus, InstitUran , . laltuin ingenii in Coelio , O pra- cIpue in accusando multa urbanitas , dignus que Mir, cur mens melior, blita longior conti-gsset.

Si non uniνersae , G Irte earum. Locum hunc in veteribus editionibus corruptum restituit

Acidalius.

C. mori. Dictatori. Pariter Quintilianus, Insilui. Orat. X, 1. C. Caesar, s foro tantum Paca let, non allu ex Uris contra Ciceronem numinaretur tanta in eo is es, id acumen a concitatis, ut illum eodem animo dixisse , quo fellaνὶ appareat. Exornat tamen Ic omniamrra sermonis, cujus proprie sudiosus fuit. elefantra. menitudinem cogitationum. Sic Velleius Paterculus I, AI Caius Caesar animosuper humanam is naturam ' dem νectus, magnitudine coritationum, celeritate bellandi, patienti hericulo-

Tam hercule Tam hercule Caium Caesarem luis occupationibus , quam Brutum Philosophiae suae relinquamus. Stoicam philosophiam se Iatus est Brutus, multotque de ea libros scripsit. Inde Quintilianus, Insilui. Orat. X, I. In philosophia egregius, mult que, in in orationibus proe stannor Brutus, sussiecit ponderi rerum: scias eum sentire dicit. μδε' lt forte . Emendandum videtur, nec Jere quis quam , ut Grono vi placuit.

multa Caesaris scripta, periit.

Pro Deiotaro Ue sit vi tamen dotari

444쪽

fidelissimi atque optimi regis, ornati Fimei copi Issime a Bruto defensam ait Cicero, de claris Oratoribus , cap. s. Immo in Epistolis ad Atticum XIV, 1 tradit Julium Caesarem animadνerti Oe, cum Brutus pro Uriotaro Nicaeae dixerit, alde vehementer eum visum V libere dicere. Sed cum

haberetur hic dialogus , aliae erant Romano Tum aures, cingeniosiores, ac proinde difficilioreS. Bibliothecas Memorantur adhuc infra cap. 37.

Menenios , Appios Menenium Agrippam cAppium Caecum de quibus dictum supra cap. II

Studui De. Sic Quintilianus, In sit ut orat. , 1. Multa infinio Pollione inventio, summa diligentia adeo ut quibusdam etiam nimia ideatur, , consilii , animi satis nitor , jucunditate Ciceronis ita longe abest, ut ideri possit saeculo prior. Exsurgit toris. Sic linius , Ep. 8 , de oratione listoria hanc saepius ossa, musculi, nerνis illam tori quidam , qua si jubo decent. Corvinum M. Corvinum Messalam4 de quo Quintilianus, Institui. Orat. X, 1. At Messala nitidus , candidus , O quodammodo pro se ferens in dicendo nobilitatem suam, viribus minor. Vide, Plinium V, p. 3.

Viderim us, inquam. Pro inquam, vel emendandum in quantum eo sensu , licet Corvinum non insequar, viderimus tamen in quantum judicio ejus vis aut animi, aut ingenii, suffecerit vel

sorte legendum , utinam judicio ejus is aut animi, aut ingenii sufficeret. CAp. XXII. Sententias. Sententiarum sensuumque discrimen docet Quintilianus, Insitur. Orati VIII, s. Consuetudo jam tenuit, ut mente

445쪽

bon epta sensus vocaremus lumina autem, ra-c ueque in clausulis posita , sententiar. Aurum, gemmae. Insignis locus , quo priva

Morern Annalium. Maec cum essent veterum Annalium vitia , ab iis ita se vindicavit Tacitus ut e)us Annalibus nihil sit acrius , vividius splenda dius.

Terminet. Id quoque sapienter monet uintilianus, In situ orat. IX, 4. Verbo sensum cludere, muli , si compositi patiatur , primum ι. M verbis emi sermonis is inest. At fidia serum erit, cedat haec ratio numeris, ut apud summos Graecos Latinosque orator etfrequenilissime. I U1-τα CAp. XXIII. Rotam fortunoe. Haec aliaque figidiora habet Cicero in Pisonem , cap. o.

UuI te illi 'rebi Gobrium, quis agentem aliquid , quod esset libero dignum , quis denique in publicς

vagi ' cum Collegae tui domus cantu , γmbalis perbonaret, Cum pse nudus in conνixi Daharet in quo ne tum quidem, cum illumsuumsaltatorium per Ietret orbem , furtunae rotam pertimescebat Ius erranum Ea quoque , a Verris homine ad ius e vertina seu porcini, carne expressum alludens, crepat Cicero in Verrem I ine illi homines erant , qui etiam ridiculi laxeni fantur ex dolore e qu0rum alii, ut audistis in-gabant mirandum esse , jur ram neouam e

Tertio quoquesensu Sensum hic apud Ouinausianum, Institui. Orat. IX, , Gallice dicimus

Tonia VI. R

446쪽

,8 G IN DIALOGUM

Lucilium pro Horatio. Quintilianus , Insitur Orat. X, I. Lucilius quosdam ita deditos sibi

adhuc habet amatores , ut eum non ejusdem mod' operis, sed omnibus poetis praeferre non dubitent. Ego quantum ab illis, tantum ab Horatio di sentio, qui Lucilium fluere lutulentum , esse aliquid quod tollere possis, putat. a. eruditio et eo mira , , libertas , atque inde acerbitas , frabundesalis Multo es testor ac purus magis Horatius, , ad notandos hominum mures prae Cipuus. Lucretium pro Virgilio. Neque adhuc Lucretianus ille favor penitus intercidit. In plurimis quidem eminet Lucretius, at in omnibus ferme VirgiliuS.

Aufidii Bassit, aut Serνilii Noniani. De his

duobus historiae scriptoribus Quintilianus, Insita Orat. X, . Serνilius Nonianus ... ipse si nobis auditus es, clari ir ingenii, O sententiis creber, sed minus presbus, qud hisoriae auctoritas postilat. Quam paullum aetate praecedens eum Baslus Au-ydius , egregie , utique in libris belli Germanici, prosilit, genere ipso probabilis in omnibus , sed in quibusdam suis ipse tribus minor. De Servilio Noniano plura vide supra Annal. VI, i.

XIV, 9. Sisenna aut Varronis Varronem, Romanorum eruditissimum , nemo non novit Sisenna, idem

est , de quo Quintilianus , Insit. Orat. I, s. Sisenna dixit, albentio. VIII, 3. Caecilius ac Sisenna primi dixere, albenti Corio Paucis verbSisennae indolem expressit Cicero , de claris Oratoribus, cap. 64. L. Sisenna, doctus iri, sudiis optimis deditur , bene latine loquens, gnarur reipublicae , non sne facetiis r sed neque laboris multi, nec satis effatus in causis. Fabulantes Bene. Nam non orabant, sed fab

labantur.

447쪽

Non si mitate. Bene Schelius Male alii, in firmitate. Secunde. Quem valde laudat Quintilianus D situi. Orat. X, 1. Iulio Secundo i longior contigissset retas , clari Ormum profecto nomen or toris apud po pros foret. Adjecisset enim , atque adjiciebat ceteris irtutibus suis , quod desiderare potest. Id egi autem , ut ibet multo magis pugΠaae, saepius ad curam rerum ab elocutione respiceret, Ceterum inter eptus quoque magnum sibi indicatio cum Ea es etcundia, tanta in explicando quod elit, gratias tam candidum , , lene , , Deciosum dicendi genuS: tanta erborum , etiam quo a sumpta sunt, proprietas tanta in quibiodam eae periculo petitis signi icantia. Dicturi sint. Recile enim Quintilianus , Instit. Orat. III, 1. Ad posteros enim irtus durabit non perpente inνidia.

CAp. XXIV. A Uris Philosophis Academicis

scilicet. Ratio temporum. Quam id supra cap. II. CAP. XXV. Partisermonis ejud . Supra cap. I 8. Si quominus fatetur. Ita veteres editiones Bene emendabat Illustr. Huetius , imm0 9 fatemur vel quominus illeamur ut postulat orationis

series.

I sicureus. Lysiae , Lycurgi , Demosthenis cHyperidis , celeberrimorum Graeclae oratorum

vitas scripsit Plutarchus, Tom. II pag. 3s cs erunt. Prae se serunt, vel libris suis ferunt. Sic ferme supra Hist. ΙΙ, s , laetitiam 'ar tutationem ultu ferens. An inpideret Ciceroni observat tamen Illustr.

Huetius L Brutus potuit eroni eloquentiam

448쪽

in 'idere, etsi Cresari tyrannidem non in νideret; quam oderat , damnabat. C. Loelium. De Servio Galba dictum supra cap. I 8. Eloquentia quoque praestitit C. Laelius consul anno Urbis condita DCXIV . Sed, ipse antiquior atque horridior ir, cumsint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate νidetur, , lubenter et bis etiam uti paullo magis priscis Cicero de claris Oratoribu S, cap. I. Non exigit. Illustr. uetius corrigebat, Πυα exigit id, vel nun exigunt.

CAP. XXVI. C. Gracchi. Jam laudati supra cap. 8. Eum prosam puro ingenio sagranti

studio fuisse, nec quemquam pleniorem biberiorem ad dicendum testatur Cicero de claris Oratoribus cap. 33, L. Cra si In rasi erat , teste Cicerone , Io c. cit. cap. 8 , summa graVitaS, erat Cum gra-τitate juninus facetiarum , urbanitati oraturius, non scurrilis lepos Latine loquendi accurata O

sine molesti diligens elegantia : in di serendo

mira explicatio. Calami tros Maecenatis. Locum hunc Taciti Iaudavit Pomponius Sabinus , mediae artati grammaticus. Vide Testimonia Veterum Maecenatis autem calamir os notos pariter ac ridiculos facit Seneca , Ep. 314. Videbilitaque eloquentiam ebrii hominis involutam , , errantem , , licentio plenam Macenas in cultu suo. Quid turpius,ci Amne silvisque ripa comantibus Q Uide ut vi Alveum lentribus arent, Versoque vado remit D tant tortos D. Quid ' re Si quis femina cirro D crispatae .labris columbatur . Incipitque suspiraris , ut re cervice laxa feratur Nemo

D tyranni D. Hrremediabilis factio D. Rimantur u sputis . lagenaque tentant morbos , do saepό

449쪽

mortem e Xigunt D . . . Genium festo vix suo D testem D. α Tenuis cerei fila crepacem ON Zm D . . . iocum mater aut uxor investiunt D.

Nonstatim , cuin hac legeris, o CCurrit, ulti est,

qui , solitiis tunicis , in Urbe semper incester .

Sed tota thaec epistola omnino legenda. Plena est rerum in artis scribendi praeceptis eximia. Tinnitus Gallionis Gradii talem tamen Gallionis laudat Sidonius Apollinaris , Ep. Io. Sed Corrupta Sidonii arvo eloquentia , gravitas nomia nabatur oratio antithetis tinniens. Oratoria Gallionis , patris , scripta memorat Quintilianus Institui orat ΙΙΙ , . Utrum idem sit, ac Junius Gallio , Seneca frater , de quo supra Annal. XU, TV, non fatis compertum. Vere autem dixit Quintilianus, Institui. Orat. II, 3. Tumido , , corruptor, , tinnulos, O quocumque alio Caco elice generesse C Cante , Certum habeo non trium , sed in sirmitatis itio laborare e ut corp0ra Π0Hasbure,

sed aletudine infantur. Tenere dicere. Id quoque queritur Plinius ΙΙ, Ep. q. udet referre , quae, qud fracii pronuntiatione dicantur quibu qud teneris Cla moribus excipiantur. Plausus tantum , ac sola cymbala, tympana illis canticis desunt. Cassiunn Seνerum. De cujus ingenio vide notata

supra cap. 9.

Quam sanguinis. Bene quidem Multum hi mdabat stomacho , at color, gravitas orationis deerant. Inde plus ei vis , aut roboris, quam sanguinis, aut coloriS. Schola ticorum Rhetorum, seu rhetorice prae

ceptorum ut infra cap. 29.

Post Gabinianum.Tunc oratoria fama in lignem. Eusebius in Chroni c. ad 1 ΙΙ Vespasiani annum Gabinianus, celeberrimi nominis rhetor, in Gallia docuit.

450쪽

'3 sic, IN DIALOGUM

CAp. XXVII. Solitum tractare. Vide supra

cap. Is , mox infra cap. 18 seqq. Miratus Forte emendandum mirati sumuy. Intelligi tamen potest, miratussum. Ni sorte conjiciendum , causa exquirimus , quas te s0litumetra flare , paullo ante diaesi, plane mitiore eloquenti L, O temporum nostrorum , iratu ante quam te Aper, c. Qua de re plura dixi in priore Taciti editione Tom. IV pag. 212. CAp. XXVIII. Corneliam Gracchorum. Cicero de clar orat cap. 17. Fuit Gracchus diligenti dornelio matri a puero doctus, O Graecis literis eruditus e deinde cap. 8. Legimus episeolas Corneliae , matri Gracchorum apparet lios non tam in matris gremio educato , qud in sermone matriy. De laudibus Cornelia plura habet Plutarchus in Gracch. pag. 36. Et statua Romae

posita , de qua Plin. XXXIV, 6. Exstant Catonis in censurdisociferationes , mulieribus Romanis in proνinciis satuas poni. Nec tamen potuit inhi-lere, quo minsis Romae quoque ponerentum, sicuti Cornelio Gracchorum matri, quae fuit Africani

CScipionis majoris prioris fila Sedens huic postuci soleisque stre amento Oid est, sire lori in signis , in Metelli publice porticu quae salua

nunc es in Octavio operibus. Aureliam Caesaris. Aurelia C. Iulii Caesaris,

dictatoris, mater Vide Stemma Caesarum, num 2,

supra Tom. II pag. 4Oῖ. Atiam De Atia , Augusti matre dictum quoque in Stemmate. Caesarum , num 14.

CAp. XXIX. Et erroribus. Hac de re, sicut de ceteris omnibus, quae ad optimam liberorum educasionem pertinent, vide Plutarchum, Tom. II Pag. I. εὐι παίδων ἀγωγ .

SEARCH

MENU NAVIGATION