Roma restituta, sive Antiquitatum romanarum compendium absolutum Ex optimus authoribus in usum studiosæ juventutis collectum

발행: 1700년

분량: 291페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

maxime impatiens fuit. 8. Ipse nullum castrorum ossicium recusabat, quin saepe speculandi & pabulandi munia, caeteris quiescentibus, solus obibat. 27. Vallas arcem ad lacum Mabanum sitam hac arte cepit. In acie vicina, quo evolaverant, caeso fere ad unum cum duce praesidio, a praelio Vallas e suis misit Thomam Halidaeum, & Joannem Walsonum

qui omnia circa arcem explorarent. Catinus loco riim gnarus,ut qui ante eum diem tranquille cum At

glis in urbe egerat, re dissimulata composite ad arcem progressus Janitorem inporta obvium habet: roganti ecquid nuncii adferret, respondet e vestigio adesse Praefectum: repente portam aperiat. Is nihil suspic ius imprudens aperit: prehensum Walsonus statim

interficit: Halidaeus adveniens claveS arripit. Ingress1 Draeter foeminas duos tantum e servitio culinario viros inveniunt ; his interfectis mulieres bono esse animo jubent; Cum jam omnia circum tuta vidissent, cum clavibus ad portam prodeunt, Vallam advenientem laeti in arcem accipiunt. Caeteris placide intus coenantibus, Walsonus cum paucis excubias agentes complures a praelio VagOS, rerumque igna fossnestre pitu in arcem acceptOS jugulant. In arcibus Autlia ocCinsordia captis idem est factum. . Idem caesis Anglis qui foenum in Perthum ve- tabant, & se suosque illorum vestibus induens, armis insta celatis, & plaustrisin porta solutis, ut suis in insidiis expectantibus aditus euet, urbem cepIt. Eae itera ejus strategemata persequi longum foret. 1; Robertus Brussius Rex, ut perduellionis scilicet reus ab Eduardo Anglo in jus vocatus, sic ejus su-

rorem evasit. Trium equorum soleas inversas, ac praeposteras equis assigere jubet, ne vestigia velut abeunetium per nivem fugam proderent. Ipse eadem nocte duobus comitibus assumptis iter Ingreditur, ac mullium ibur equisque satagacis, septimo demum

222쪽

die ad arcem suam, quae sita est ad lacum Mabanum

3o. Idem omnes ubique arces, ut bat, diruit: partim ne suas copias dividendo infir- miores redderet partim ne hostes ullum receptum, . tutum illic haberent. Idem antea, Uallas &Dugias sius factitabant. 3I. Idem, ut contemptum sui demerer, Anglis longe potentioribus, & amicorum animos erigeret, per hostium copiis inhaerens, nunc hac, nunc illa carpere & infirmiora pinarsidia aggredi, noe ipse un- ,

quam ullo in loco consistere diutius, aut hosti se op- PQxxunum praebere.

32. Idem Anglis cum numeroso exercitu ingrue tibus, curavit ut commeatus qua iturus erat exercitus

inde in loca deviatransferrentur. Id etiam ab aliis a ilias saepissime factitatum. 33. Jacobus Duglassius , Veris initio Bacchanali- bus ad Jejunii Quadragenarii principium celebrari λlitis, cultodibus ad ludum lasciviamque intentis,

Rosburgum cepit. Simili etiam strategemate ante, arcem suam Duglassiam ceperat, carus praesidiariis Ramalia in aede S. Brigidae celebrantibus. . 34. In celebri ad Bannocum amnem praelio stra- 'tegemata haec tentata sunt. I. Fossae praealtae ductae, in quibus pali acuti ita infixi ut superne integumen- ς 'tum e levi cespite fraudem celaret, qui irruentem hostem exciperent, & quasi sepelirent. 2. Μurices item ferrei, ubi commodum videbatur, sparsi. 3. E. f. ploratores jussi hostium vires & apparatum celare. 6. Thomas Randesius cum quingentis equitibus mis- sus contra multo plures Anglorum, suos in orbem disposuit circulari acie, ut sic circumfusis hostibus undiquaque adversi praetentis hastis facilius se tu rentur. S. Turba etiam castrensis calonibus in j

menta impositis, linteisque signarin instar explica .,

223쪽

US , cum in colle unde conspici possent constitissentis speciem novi exercitiis adventantis praebuerunt. Angli qui proximi stabant duplici metu attoniti fugam capessimi, ac suo pavore reliquam aciem turbant. c. Ne collectis viribus hostes praelium renovarent, Brussius suos sub signis continuit: unde Regi Anglofuga data. Quinquaginta Anglorum millia caesa V Iurimi capti: Inter quos Μonachus Carmelita ad benIum adductus, ut Anglorum victoriam verssibus illustraret. Captus autem eorum cladem libertatis pretium decantare est coactus, Garmine plane rudi &

barbaro, sed quod illorum temporum auribus non

displiceret. Id ex Joannis Fordent Scolochronico manuscripto in Bibliotheca Edilaburgena, summa fide translatum subjicimus , plurimis vehementer eupientibus visu gratissimum.

Idetrum de praelio apud Baian kbura.

E planctu cura metrum cum carmIne nudo,

ain RDum retrudo, dum tali themate ludo. ructor euelsis adhibensselamim sti . . . Verax est tests, qui prospera ferre potestir is . stuos vincit resis prosndonesordida vestir Ploro sub his gestis , punit quos torrida pesur Bella parata fleo lamentanr sub Canapeo Sub quo Rege reo nescio teste Dem . Est regnum duplex b utrumque cupit dominara, Sed neutrum seupplex vult a reliquo superari. Dumsese jactant cum Baccho nocte jocando , .

Seotia te mactant verbis vanis reprobando. Dormitant , sertunt quor irrito somnia mutant, Forter sie .putant , patriae confinia vertunt.

AExplicat exercitur splendenti irina per arva e Pam sunt dispers , nimis es virtvr sua parva. Euliant ad bella proclamant dira novella οῦ .

224쪽

STRA TE GEMATI s. Fellea sunt mella tanta durante procellὀ. Nunc armatorum disponuntgesa virorum ,

Negens Anglorum vires enervet eorum.

Tu fer vexillum quo Scoti trisist centur : mina pos illum belli pro moresequentur.

Arci tenens arcus tendas nec jis modo parcus. Illae transmittas hostes perimendo sagittas , IIa et tu tela vibres quasi fulgor anhela: Non te pro tela mortem feriendo revela et obsiet hie illis cum fundis atque lapillis, ii Pandens vesana faciendo obncava plana οῦ Et loca tu si se tendantur ut arte balsae, Examen triste populus dentinciet 1ste. Hastae tolluntur patriae satrapes rapiuntur :Sie disponuntur quod multi multa loquuntur. Format 9 informat Rex Scotiae praelia dira , Sunt equites , pedites, d quam congressio mira clamat, animat Scotorum nobiliores, citat 9 inmitat ad bella viros potiores οῦ cernit discernit acies pro marte paratas s . . Tales mortales gentes censet su peratas pFatur statur turbas populi venientis,

Risit, derisit.Anglorum faedera gentis Fortis dux mortis digitos ad bella Leebat ἰcernis procernis nulli deferre jubebat. Laetus fit caetus scitis rumoribus Uis , Stabit pugnabit sic siet Anglia trisis. Rex fortes unis D cunctis datsua jura. stuos armis munit praedicens bella futur Imbre sagittali minuattir ab inguine sanguis Turbine lethali stimulet laeulator ut anguis Hasta terer fodiat proceres spargentacruorem Missilibus cum pernicibus renovando dolorem id imba securi pectora cruri scindere curet,

Tela vibrabit, se superabiis bene duret Mucro pius nu posse latet pro Marte valere M

225쪽

dors petitur quibus omen erit supplenda replere. Machina plena malis pedibur formatur equinis Concava cum palis ne pergant absque ruinis: Plebs foveas fodit ut per ear labantur equesres, Et pereant si quos videant transire pedej tres.

Advena turba vocatur Scotic agens muniatur 1. Prima fallanx sectatur regia vir comitatur. Scandere nullus eorum terga valebit equorum

Fientse aliorum plurer domini dominorum Exploratores mittunt hinc inde petenter, ' Multor rumores sunt inter se referenter, Dira dies Solis pandit primordia molis , Angligenae prolis bino exit ab ore suo lis. Arida terga gerit Stervelum praelia prima, Splendida turba ferit sed tandem tendit ad ima. . Mi dolor immensus augente dolore dolorem, Mi furor aceenpus simulante furore furorem , Mi clam erescens feriente priore priorem,

Est valor arsens frustrante valore valorem , Mi calor ardes ens urente calore calorem, Est gens genisens reprobante minore minorem,

Est stupor auditus eminante stuporestuporem,

set populus tritur perdente tenore tenorem, Surgit rugieinfundente cruore cruorem Nunc timor os Ditur metuente timore timorem, Arcta dies L tinc pesti m renovat nocit tiram 9uam visortuni facidi Anglis Scotia dura .

Anglicolae qui caelicolae splendore nitescunt Magnanimi tanquam minimi sub nube quisunt Expectat, spectat genr atralica quos nece plectat

Admotos Scolor ab iis non longe remotor.

Plebs plangit, clavit Ρd quam congre trio tangit Nunc plangit, frangit vires quas ictibus angit. Magnifici modi Seotorum fluxit inimici. Muni sici medici potuit victoria dici , ὀ βμt ut stultus praetenditur ordine cultus ν

226쪽

Singultus multus erumpit ab aggere utilius. Descendens, frendens pedibus gens Scotia tendens, De fendens, vendens sua perdit dira rependens Uic rapit. hic capit, hic terit, hic ferit, ecce dolores Vox tonat, aes sonat, hic ruit 1, bio luit arcta modores,

Die secat, hic necat, hic docet, hic nocet, is e fugatur , Hic latet, hic patet ,hic premit , hic gemit hic superatur, Hie fremit, hic tremit hic pavet, hic cavet, ise ligatur, Hic legit, hic tegit, hic metit, hic petit, hicipoliatur

Crescit inedia corpora praedia diripiuntur , Hev mulieres miles ἐς haeres inficiuntur. clare comes, venerande fomes, Glovernia cultor, Heu moreris, substrage peris,sc sit Deus ultor. ' Trux Clissurdenss mucrone retundis enss , Ictibus immenses ruis hinibus undique den sis. Niles Marscallus millelmus in agmine fortis . . , Scotorum callus tum pandit vulnera mortis. taudax Edmunde Malo probitate virilis P:

Tegens hostilis superat feritatis abunde. Belliger inmnis Tipent quam fervidus ignis . st Enisibus is linguis cadis in stat mors tuas nis. Nobilis Argentem pugil inclytae dulcis auidi , Vix scirem mentem cum te succumbere vidi. Quidfruar ambage de tanta quid eano strage φνix poterit Tragoedia pandere schismata plagae

Nomina bellantum mea mens nescit nΠmerare. Quot qΠα vel quanitim mors novit ibi violare. Nulli mactantιr m titti jactilis terebrantΠr. . Multi merguntur, mulsi tina capitini tir.

Pros fringuntur is munera multa petuntur Jam sunt ditati per eoru magnificati , mi primos rati fuerunt velut apporeati. Per gyrum sinis loca sunt vallata rapinis, Verba repletaminis replicantιτ aucta ruinis. Nescio quid dieam quam non sevi meto'icam Linquo doli tricam luemcolo juris amicam

227쪽

DE SCO TORUM sui curat plura scribendist sua cura,

Es mea mens dura rudiis se vox ima latura. Sum Carmilita Bason e nomine dictus

Si quid deliqui, s quae recitanda reliqui, addant hi qui non sunt sermones iniqui. 3 I. Brussius adversus ingentem potentissimi R gis Angli apparatum pericui sum ratus omni um Q runarum semel discrimen subire, consilio magis quam manu rem decrevit tractare: Pecora igitur in ino tes exercitui dissicili aditu agi jussit: reliqua quae hosti usui esse possent, aut in loca munita conferri b

aut corrumpi. Quod & ipse alias, & alii sepissi- l

me factitarunt.

36. Thomas Randollas & Iacobus Duglassius ad

torrentem Varum, Anglis jubentibus in aequam pla- initiem descenderent, & vera Virtute Certarent, rC-0ondent se non hostis arbitrio sed suo pugnaturos. 37. Ibidem postquam aliquot dies consederant,animadversum est nocturnas vigilias negligentius ab An- glis haberi. Duglassius ne occasioni deesset, aliquid audendum ratus , cum ducentis equitibus selectis itransmisso flumine, castra hostium, qua maxime neglectam custodiam intellexerat, ingressus 3 ad tento- rium pene Regis penetravit: ac duobus ibi funiculis incisis orto tumultu, trecentis fere Anglis in redita peremptis, suos incolumes reduxit. Nunciato per Scotum captivum, edictum in Scotorum castris suisse, ut de tertia vigilia omnes, quo Duglassius duce- ,ret , sequerentur : is nuncius tantam trepidationem Anglis injecit, ut tribus aciebus modico intervalla separatis totam eam noctem in armis egerint, equosque instratos & in eventum paratos ministri in tento

xus haberent, stationesque firmiores ad omnia vada

228쪽

fluminis ponerent. Tandem sub lucem duo Tubicines Scori ad Regem perducti exponunt, se nunciaro jussos Motos domum reverti: si Angli damna accepta velint ulcisci, sequi jubent. 3 8. Anglo Bervicum obsidente, Scoti Archibaldo

Duglassio exercitum decernunt, quem in Angliam duceret, ac regiones proximas populando Regem An glorum ab obsidione abduceret. Quod alias etiam saepe factitatum. 6 39. In illa obsidione rarissimum execrandae in An- is immanitatis & perfidiae, nec minus mirandae in Scotis constantiae exemplum extat memorabile. Scoti laboribus, vigiliis, & omnium rerum penuria confecti cum Anglo eam, ni ante certum diem auxia Ita a suis missa oblidionem solverent, urbem Anglo se dedituros. Datus in id obses Thomas filiorum Α- Iexandri Seronii urbis Praefecti natu maximus. An glus etsi dies nondum advenisset, quo die convenerat 'ut oppidum dederetur, tamen cum Scotorum copias vicinas videret, Foecialern misit ad Praefectum prae sidii, qui denunciaret, nisi oppidum statim dederet, .se animadversurum in Thomam ejus filium, frustra Praefecto contendente diem deditionis nondum ve nisse, ac fidem datam attestante. Ibi cum. caritas, . misericordia, metus, & officium erga patriam varicanimum paternum versarent, propriorem terrorem . Anglus admovendum ratus, crucem in loco , adit

quem prospectus ex oppidopatebat, erigi jubet, & duos Praefecti filios alterum obsidem , siterum bello icaptum eo adsupplicium perducit. Ad hoc tam mi serabile spectaculum cum patris animus fluctuaret; uxor ejus ex nobili Sinclarorum Hermistoni familia..

oriunda, eademque juvenum mater virilis sortit idinis mulier varia oratione eum confirmaVitiaζ Ez. eum oratione sua viri animum paulo tranquillio-

et , ne supplicii foeditatem oculi pςrser

229쪽

non possent, eum in diversam partem , unde conspici nequibat, avertit. clo. Joannes Stertinus Eques praepotens, cum aliis a Balliolo relicti ad lacus Levini arcem oppugnan-dam, aedificato ex adverso praesidio, qua brevissimus est trajectus, omnibusque frustra tentatis, eam exitu amnis clauso aquis submergere tentant: exit enim amnis Levinus e lacu angustis faucibus patefacta rupe. Hunc locum congesto e saxis & cespitibus aggere obstruere conantur: Obsidione ducta in mensem . Julium, in quem incidit dies D.. Margaritae quondam Reginae Scotorum festus: Stertinus cum malore parte suorum, alii ad mercatum, alii religionis ergo Fe melinodunum proficiscuntur, castris cum non magno i praesidio ad aggerem relictis, nempe de hostesecuri , Cum neminem adversae factionis, praeter paucos inbi arce inclusos, esse in propinquis regionibus scirent: Obsessi vero de absentia Stertini & solitudine castrorum certiores, apparatu ad aggerem perforandum . antea excogitato primo vespere in naviculas imposito, sopitis vigilibus, pluribus simul locis eum per- forant. Aqua vero tenueS aliquat. nacta exitus brevilatiores sibi ipsa patefecit meatus, ac tanta vi tan- m erupit, ut quicquid erat obviur devolvens plana omnia circum inundaret, ac tentoria, casa Sque plerosque homines semisomnes , ac jumenta magno secum fragore in mare deserret. Qui e naVicu- .lis erant egressi , & cum ingenti clamore in attonitos irruentes, huic tumultui tam inopinato alium adjecerunte . tantusque, paVOr cepit usiversos, ut

nullius , nisi salutis memores rebus suis hosti relictis, qua quisque poterat in fugam se conjecerint. A icis Pr sectas per otium non spolia modo,, sed commeatus ad longam obsidionem paratos e castris in .

arcem comporpavit. Altera etiam eruptione cum

230쪽

sol a.

- I. Robertus Briasinis in Caricta sua militans in angustis ripae declivis faucibus positus, qua Vadum . amnis exibat, ubi singuli tantum pugnare possent IAnglos plus ducentos solus excipiens transitu prohibuit, repulit, & caesis in ascensu quindecim, caeteros in turpissimam sugam vertici. Nisi Tydeum jactent , quem huic similem aut secundum vetustissima rerum

monumenta celebrant λ

42. Andrea Moravio Bothuelio Prorege rem Scoticam regente, Angli arcem Cupri munitissimam Vacuam ob commeatus inopiam reliquerunt. Praesidiarios nauta Scotus ab iis male mulctatus dum in Lothianam nocte transportat, in cumulum arena' , mari S aestu recedente, nudatum exposuit. Illi cum in Continenti se esse putarent, paulum progressi, atque iterum mari reperto, frustra nautam inclamantes a

unum periere.

43. Anno I 337. Angli arcem Dumbari obsederunt. Mari ab Anglis intercluso commeatuum penuria pene obsessoS amixit: ac proculdubio dedita fuisset arx, nisi Alexander Ramisaeus audaci incoep- to in tempore subvenisset. Is nocte intempesta ad arcem , deceptis qui in triremibus Genuensium maritimum latus observabant, navem ad arcem applicuit :& quadraginta selectos Vir , commeatuSque maD; nam vim exposuit. Deinde praesidii parte ad suos adjuncta , silentio noctis cum ingenti tumultu in vigiles Anglorum irruit: ac magna caede hominum nihil minus quam eruptionem a prope victis timentium facta, proxima nocte aeque occulte atque venerat discessit: sexto demum mense obsidio stiluta est.

4. Eodem tempore obsidio Perihi jam in quartum

mensem protracta diutius videbatur duratura, nisi

SEARCH

MENU NAVIGATION