Roma restituta, sive Antiquitatum romanarum compendium absolutum Ex optimus authoribus in usum studiosæ juventutis collectum

281쪽

reere optato emiam, at ueam impunire Non tamen ad verse eos abs rvit ima minis , insano juvat industere labori: Statsemel undosum transmittere classbur aequor, Et tandem extincto iramsatiare Britannis. Htine tibi rerum opifex vidit perstare furorem, Nee dum animos diraegenti cecidifeferocer, Protinus instaurat Martem, 9nova praelia tentatriamquesuis, quorum ferro populare penates millia tot nequiquam opibunconsisa parabant , Sincit ingenter animos viresque secundas ;Inque aetem prodit Ductor, formidine primum Cunctantes , dubios que docet bellare , novisque Artibus instructos, in Ibera exsuscitat arma. continuo vibrata cavo sparguntur aheno Fulmina , collucent unifreta, ferreus imber Ingruit, issalsas late crvor inficit undas, Litteraque horrifico sonitu concussa restillant'; Inque polum piceo nigrantem turbine ramur

Volvitur, obtutumque in tela ruentibus aufert.

At nondum elassis bello Uis facta nefandae est, Spem fovet, b laetum expectat vesana triumphum. cum subsed nova securis, ino'naque rerum objicitur facies, quae mox fera pectora turbat

Ecce etenim cursu, nudo rectore, citato Puppes peν tumidos portant incendia fluctur: Indomitusque furens laxis Vulcantis habenis In medium fertur, flammis lucentibus, agmen. Nauticus extemplδferit aureasidera claUor, Amentes rapiuntque , ruuntque, incidero tortor Dum certant funes': b saeva per aequora tristem Maturare fugam celeri premit ocior Euro Turbatos adversa acim, duplicatque tumultum Fervida, co eminantque tonitrua, fumat ubique' Poratus, crebescuntque faces, fagor forridus aures Verbeνat armorum, totusque remuit OlImpος.

282쪽

Trajectaeque rates laterum compagibus imbrem laeeipiunt laxis, fundumqueseruntur in imum. Tu dextra, rerum Sator, armipotente cohorte

Ftidi ii armatas, valido tu robore fassum Hostilem citd per domitum, fractumque dedis; et Tu decus immortale tibi, tu nomina victor terna, b laudes peperisi Marte peremieri Haec secum immitis frustra iactabat Iberuia Vis mihi nulla virum potis es formidine pectur

Concutere, aut armis ingentia caepta morari Imbelles toto volitantes aequore classes DisIroiam , lacera vada demer entur in ima ,

dar permensus vitrear, optata subibo Ostia, subducam naves, is conscra iungam Agmina, devotique soli lata aequora denso Milite inundabo, facilus ferroque colonor Insequar , infandam gentem meus hauriet ensis , Succidetque omnem fluam: s credere quisquam Moenibus audebit sese , convitissa ruinit δTota repente dabunt adisus mea Deiet ira Ultrix incunctos, pariter natumque, patremqπe sConsori emque tori charam mucrone corusco Alterum in alterius tepido mactabo cruore.

Sin qui reptat adhuc, aut matris ab ubere vetit Pendulus , in uti detur superare tenesio , Foedis oramotis compunctus sentiet olim Sersitiijuga dura trabetque miserarimus aegra Vitam, taceturque sceleso sanguine cretur. Arva dehinc laeta, b viduatas civibus urber , Praedamque insocios congestam laetus opimam . Partiar, ac clarae virtuti debita pendam Praemia victrici decorastis tempora lauro.

Haec, tu male me Parendi quid enim te fallera possis Auribus hausisti ; calidique meresur ab ira er . Protinus armasti caelum terrasque, fretumque

283쪽

isrrasque manus nebularum, υ Iecta vis ortim Robora ,: quaesmul intrepide ac usus ruebant , Te Duces insesis domuerunt viribtis hoses et . sui modὰ sublimi feriebant vertice celsa . . . Sidera, momento detrus in Tartara maerent 4 6 Non arae, non arma iuvant, non mole carinae Immensa, aus validi naviae, canive Magisrustias cura annorum late vulgata per orbem Multorum conflavit opes mirabile dictusὶ Psecisae, subito ruentem traxere ruinam. Guid tibi par, caeli Rex inclyte quidve secundum Orbis habet 3 soloqui torques omnia nutu . . Prostratosque premis pedibus, subigisque rebelles Te bellante , solum, totus que exterritus aether Intremuit, magn)que jurentia casera tumultu Barbara , praecipiti cursu mox terga dedere. Hi miseras tereti transfixi corpora ferro Exhalant animas, hos Uiuos Obruit unda Absorbens crebro laceratum fulminis ictu ni . Navigium , dulcemque avidis dat piscibus escamo. . Humanu quibus extingui non contigit armis, :Saeωin hos aestus pelagi , ventique frementes Insurgunt, rapidoque insaxasonantia torquent Turbine, is immergunt undis. In littore pasm ' tapparent inhumata cadavera , fragibus xquor obtexitur; ponti quibus indulgentia terris Finitimis adnarederit , nova bella, novosque Inveniunt ho sies, iterum caedunttir acerbo Funere ς quos nondum mors abstulit , omnium ege Φ, Omnibus aerumnis confecti 0nota pererrant Limina, mirantique orbispectacula praebent. . is quem quassata ratis per tela, per undas Elapsum , ad patrias vix tandem deferet oras di, In luctu, lac mis, ignominiaque perenni i aeransiget infelix avum a lucemque perosus rid i Felicem dicet quimitam cludit δεν armis

284쪽

Interea, Pater alme, tuos ex ἔο ῖereeeptὸν Exhilaras, omnique proculformidine cunctis

Laetitia dulcipe Us pectora , Iaudes Das celebrare tuas , 9facta ingentia cantu Solenni , ac festis ad dera ferre triumphis. 's mulac rumor diffundet, Iberidos ora Unguibus , ipsaeois foedabunt pectora pugnis. Grandaevus sua coepta amens infossa irrannus 'eflebit, maesto re sonabit reria planctu. IIaec Pater insanis triplici dia demate , fastu Saerile eosbi dioinos qui poscit honorer , Audiet , is solio vittas extitus ab alto S e dabit in cineres. . Cornutaque turba dolori. Nugiet indulgens, celsas male sana tiaras ficiet, largoque rigabit flumine vultur. Quique occaecati menter caligine fusca Errorum his ducibus sese addixere , elebunt

Incassum fetus: is acerbam Numinis iram Experti semel haud iterum se cominus hosti

obiicient tanto. Veis ; dementia caeca Praecipites aget, or rursus scelerata movebunt In bella Eumenides , tu magni conditor orbis Immotus longaeva manes per secla, furorem Qui nutu Ufraenem compesces , telaque victis

Excuties dextris, clades cladibus addes. Quare agite o tantis nuper virtute periclit Numinis erepti; Iam laeti exolvite grates

Damnati votis jam vota offerte supremo Regi , iam meritos templis indicite honores Illi cuncta sonent laudes , 9 carmina grata pLaetitiam mentis concentu expromere lingua Gestat s aeternum coetu celebrate frequenti

Rerum s nec pigeat semper meminisse) parentem Cum belli ingrueret tempsas atra ferox oue , Viribus is numero summus terroribus hinis Mortem intentaret pavidis , ἐν vincula dura .

Suppliciter tristes, ου tu pegora palmis

285쪽

Asrafatigasque precibus, lac misque vocatus Regnator coeligemitus , duplicataque vota Audiit, is trepidas solvit formidine mentes :Munificaque manu otimulavit gaudia , gentis Cladibus is damnis oculos animos que superbae

Exatiare dedit: vobis extrema minati

Omnia, jam miseris submisy vefra querelis

uxilia implorant, gemmis tr murice quondam In signis nulli jam non miserandus oberrat Telmine pamissus Dili, macieque supremal Squalidus e saetos artus trahit. Ergo Parentis AEtherii vobis agmscite numen amicum, Muaeque ipsi oestris alaeres spectatis in orirInclyta venturo miracula pandite seclo, coeptam memorite santes voce salutem. Non sors haec vobis, non arma dedire trop.ea, Non artes hominum, non vini sed dextera Regis

AEterni, quam disjectos libravit in hostes. Hunc unum grato plausu, fremituque seeundo Tollite in astra, uni praeconia pangite lata: Huic uni decus, hula parerest una voluptas. Nefforte operum tantorum, is foederis icti Protinus oblitos, vera pietate sepulta, Insanire juvet, desertus deserat hini Bellum instauranti male ratos, dignaque factis

Supplicia indi enis sumat, fanis queiubactos

Proterat, aversamque neret clamantibus aurem.

Tuque, δ turba altis iampridem immersa tenebris Lethiferisque animos addista erroribus, ultris Ne pudeat tandem impuris abs sere sacris: Sat mentita diu es pietatem , pelle profundam Noctem , splendentis placidum jubar aspice Solis. Sat tenebris Mel que datum , mox eripe cacis Te vinclis , , juga confestim servilia collo

Excute , nonne vides ut nobis aenea turris

Est rerum Dominis , praesensque vocantibus Uat . dublevas , tutos alarum protegit rimbra, .

286쪽

Nonne oldes nobii infestis illitu alta : Proserni dextra, retro que in victa referri mina, perniciem quam nobi Dusararunt φTandem animos subeat ritus quos finxit avitos Prava supersitio Stratis emissa lacunis RS pii re , excussuque gravis torpore veterni a Spreta diu nimium divina capessere jussa suosque jubent castos Oracula fallere cultus

Nescia : D libeat sine sine odisse piorum

Gent evri 9 luminibus caecis miranda tueri.

FM.t Dei, iatram noctena, tenebrasque secuta Praefracte aeternis merito plectere tenebris. 2micquam ubique sine patulas complectitur orbis AEtherium canat exultans celebretque Parentem,

Quisbi dilectos ex arctis faucibus Orci Eripuit , pIaci idque dedit , formidine pulsa Pace frui , ac operes coeptosasigia summa

Imponet tandem; populi votis que vocatur Nusquam aberit, curas omnes, casusque levabit sInque aevum patrio noa complectetur amore. . i

287쪽

Pro tollendo cordis callo carmen votivum OUtinamfelixdux illucesceret illa,

Qua Deus omnipotens mea saxea corda domarest, - Corda adamantaen ipsis certantia saxis: suae tamen lut perhibentὶ hircino savuine ponunt Duritiem, calx doctie recens de corpore Iuso, Molliret se illestii eor sanguine Nati, sui lacero sacros fluxit crudeliter artus, Funderet ut lachomas, ut fundunt flumina fontes , Et fueret rapido ceu cera liquescit ab igne: Pelleret D furvas vultus fulgore tenebras Mentis , uti clare possem delicta videre , Visaque desere, o vitam vitare per omnem. Haud tibi , cunctipotens, res ardua, corrula caeli, sui mare fluctisonum , terram Omniparamque errasi E nihilo, idque oris verbo citraque laborem ἰCondita cuncta tuo verbo fulcisque poten: Quod nis Caelituum faceres hominumque repertor rura nihilum rueret compages daedala mundi,

FINI S.

288쪽

INDEX CAPITUM

HOC TRACTATU

COMPREHENSORUM.

B. C.

De AMoribus. 29. E B Io Indicando. - Ε Calceis Rom. 76. . De Calendario Rom. a De Calendis se earum remputatione. Dὸ Caesaribus se nobilissimis Gestribus. 7 Da Crempo Martio. ss De Casta. I9E De Casi ametatione ct ca seris. io De Censoribus. 64. ID Centuriis. 92ἰ ID Centurionibus ς Dὸ Ciγιο--u Circensibus. I. ΣDὸ Cohibitione intempestivae postulationis, pugnae. I 6. De Coloniis. itti De moedia ejusq*e loeciebus aepartibus. 1 6 De Comitiis Romanorum. 47. De Comitiis Curiatiis. 48 De Comitiis Centuriatis. st. De Comitiis Tributis. s 6 De occultandis Consiliis. Iao De Constantia obfelorum. i o De explorandis hostitum Consiliis. 136De Coronis Militaribus. i i 7 De Conviviis Romanorem. 77 De triginta Curionibus, ct Curione Maximo. 16De Cu odiendo statu belli. . a 3 I

T, si Decemviris lenibus scribendu Consulari potesare. oM De Decemviris sacrorum. 36

289쪽

INDEX CAPITUM.

De Deeuriis. 91. De Decurionibus. 9 . De Devotione. D. Devotione Wbium di Exercituum Hosthum. I χχ De Disciplina Castrensi Lia. De Dictatore. 63. De Diebus Io Dis D erentiu militum 98. De DIIS. Romanorum. 39 De Disco. De Duce. λυ II DDistringendis hostibus. lI4. De Distructione Prae torum Hostium. De Dissimulandis adversis. Ioo. De Duumviris sacrorum. - r E. DE Dulinibus. 38. De Effugiendo. De Eliciandis .id proditionem. I GDe Emendandis admersis si res duriuε re erit. σ3 De Eruptione. i 8. De Emadendo ex locis di Alsimis. i orae Evocatione deorum Tutelar.aaχ. De Repentino Exercitu. iv De Exercitiis Militaribus. 333 De Exequiis Rom. 8 . De Expeditione. I De Exercitu transducendo per lata hoste infesa. De Exercenda cina obsessorum circa rutelam sui. IN. F. - . . DE Fayendis iis qui obsidentur. i 67. De Flaminibus. ψαDe Flaminum Hrimatione ct vitatione aquarum. χDe Foris. I 23 De Faecialibus. 3 4. De Gedere feriendo. 88 De Follibus pugillatoriis. 22Ω. De Fritillis.

H E Gallis Matri. Deum. 36.

DE Haboribus. 22o. De Harpasto. 219. Del Liruspicibus. 'De Hoste immittendo, ne clausus, ex desperatiMepraeli redintegret. In De pratribus arvalibus. ΣI6De Generibus Militum. 98 E computatione: -- De finierat. Aug. Caesaribus donatis Tribu vitia te re De Imperatore. De Deitatione exercitus ad praelium. in De Insidiis in itinere factis. iai. De Infimis.. Da Insidiis per quas eliciuntur obse Me Introducendis auxiliis, ct commeatibas suggerendii. De Irruptione. P

290쪽

INDEX CAPITUM.

m si Latrunculis. 2I r. De Legatis. p De Legionitas. si De Legionispartibus. 92. De Legibus Militaribus. II si De Utteris numerat. Rom. 6. De Loco ad pugnam eligendo. I I De Ludis publicis Rrmanorum. Σ la De caeteris odis Romanorum. i 14. De Luperci 1. 27. De Ludis scenicis sive Theatricis. D E Magisratibus Romanorum. De Magistro Leuitum. 63 De Manipulis. s1. De Mensibus. De Mensis Romanor-. 77Metrum de proelio apud P mure bilis. a 86De Micatione digitum. et a De Militaribus muneribus. 9 De Mimo se pantomimo. De Missione EMrcitus. 33LDe Municipiis. Ta

D E Nonis ct earum eo utatione. Q. De mesius. ΣΣ1l De Nuncis emitte o ct accip. 17 f. De Nuptiis Ram. 8a D L Oppugnatione urbium. De Ordinibus militum. 98. De Ovatione.

I ip

I 23 v, si Patre Patrato. De pavore obsessis injiciendo. MDe P/ntathlo sive fluinquertio. Per quaeHostes ad inopiam rediguntum. . De Persuasione ob dionis permanserae. De Petauro. 2 o. De Pila. De Politia Rom. r. De Pontificibus. De Pontitus pinariis. 17. De Praefecturis De Prae secto praetorio 7 3es De Praesem, sive Trib. Celerum. 6o De Praefecto urbis Q. De his quae pVstpraeliis nisi res prospere cessint, ct de com , an is reliqudis belli. ' ID Degraetoribus. 63. . De Principibus iaeventutis De Proconsulibus.7 i. De Provinciis , earum differentiis. Iae