Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

291쪽

5 118. lapae Galli Lucta cum Ludovico avarico. 283

ecclesiastici XStirparentur, epiSCOPOS et Praelato ad ecclesias Sua remiSit emque magnam Contulit ad reformando mon

chos λ). Per ullam Benedictus Deus finem im Suit Controversiae de visione beatifica, definivitque communem Ecclesiae doctrinam ). Quamquam animo lenissimo et quietis amans, Binae ad oetu tamen pacem habere Cum Ludovico a UariCo non potuit, quo machinante totum ejus regni spatium fuit molestiarum plenum Vectigalia extraordinaria Amatae, ReServationeS), quae Joannes XXII imposuerat ut inopiae Suae mederetur,

magnam partem abrogavit Benedictus. Obiit 25 Aprili 1342.6'. In proxime habito conclavi iterum vir Gallus electus est Papa, clemens VI I3 2-I35 a). Is sortiter egit Contra Dudovicum Bavari cum eumque tandem Subegit δ). Quo facto, principe Germaniae non Olum abnuerunt qua lege Papa iusto olim imposuerat, sed ipsum Ludovi Cum ejecerunt ejuSque loco elegerunt regem carolum IV, Henrici VII nepotem 1346). Ludovicus avari Cu anno ProXime Sequenti obiit 133T). Haud diu post Spirituales SeSe Subjecerunt. C Cam quoque videtur excommunicatione levatus obiiSSe Clemente VI regnante, Romae exarsit seditio Cola dira teneti j. Studuit Italiam ad imitatem redigere sub imperator Italico, quod Populo placuit ob magnificae antiquitati memoriam Tribunicia

auctoritate regnavit, donec anno 134 a baronibus fugatuS St. ISto tempore graSSabatur per Europam peSti nigra β), proceSS

nesque flagellantium fanaticorum turbabant quietem multitudiniS. Clim e m VI autem in istis omnibus aerumnis fortitudinem animi non minus quam Sollicitudinem paternam Drae Se tulit. Eximius fuit Papa, sed regni sui gloriam tenebris obduxit dis-

Sipationi Suae et auctorum veCtigalium ecclesi licorum Empta terra venionenSi, Papatum arctius Galliae sociavit. Obiit anno 1352.

7'. Aliam viam ingressus est Innocentius VI 1352-1362).

y Deni e Chartui. Univ. Paris. II n. 902, 1002, 1006, 1015, 1019, 1053, 1058.

292쪽

284 Periodus Tertia Caput Primum.

Abrogavit Commenda multa opposuitque Sese fortiter cumulo beneficiorum. Noluit clericos frui plus uno beneficio. Ut autem Romae et finibus pontificiis quies redderetur, Alliano Lx , Cardinalem Celeberrimum Romam cum exercitu misit, qui id ad DR Lem et i, quondam tribunum, dignitate senatoria ornaUit. Hi Ctamen quum Romano opprimeret atque ideo SSet occiSUS,Alborno alterum Senatorem constituit Carolum I Romae

MCepit et a cardinali Ostiensi, die 5 Aprili 1355 diademate imperii insigniri curavit. Brevi dein spatio Sed Pontificiactrecu ravit C Daniam, Spoletum, Patrimonium, RaUennam, Anconam et Romaniam atque ita redituro Papae iam aperuit. In litem autem incidit Innocentius Cum Carolo IV, quum S ulla aureas Sua declarasset, electionem regiS Romanorum validam futuram, Si numero Suffragiorum UICiSSet. Diuturna tamen discordia non fuit Avenione 12 Sept. 1362 obiit Limmo caemet iri VI, prae apis Aventoniensibus omnibuS

8'. SuCCessit vir praeCellens, Urbanus V I362- 137o). Cujus nomen memoriam evocat fortunatiSSimi illiu eventuS DOS annoS60 Romam terum porta Sua aperire Dotuisse inoedienti C hi a Di Vicario 16 Oct. 136T). Identidem Commune omnium desiderium Significarant Petrarca et S. Brigitta δ). Carolus IV quoque instabat apud Pontificem ut reverteretur ideoque Cum Comitatu magnifico, anno 1365, venionem adiit Quam exsilii urbem 30 Aprili 136 egressus Papa, die 16 Oct. Romae cum ingenti gaudio receptu est Civitati vita rediit. Carolu IU, Joanna Neapolitana, rex Cypri et Joam

ne Paleologus venerunt ut Papam viSerent. Joanne ejuravit ChiSma opemque frustra uetiit Contra AmanoS. At turbae per Italiam graSSantes, PeruSia, quae erat Seditione CommotR, et

modus agendi Barnabae Uicecomitis animum V rbano ademerim Patriae desiderium et cardinales Galli Stimulabant ut venionem rediret. Praematuram ibi mortem inStare, praedixit S. Brigitta. Incassum die 2 Sept. 13T adveniti m

293쪽

gra Papae Galli Lucta cum Lodovico avarico. 285b a iam Sinuenionem et jam 19 Dec. Obiit. Cum Sanctitatis fama defunctus inter beato honoratur. CRUSam Terrae Sanctae fortiter promovenS, non minu ardenter Pugnavit more CorruintoS, Simoniam, Synodorum neglectum et Curiae abusu λ).8'. Cardinales Galli, numero longe divi imi, iterum virum Gallum elegerunt, Gregorium XI 137 - I378 . In Italia res angustae erant Mediolanum et Florentia ad seditionem concitabant terras ditionis papalis, ubi jam pridem incolae moleste ferebant Gallicum regimen Anno 1376 Florentiam Gregorius interdicto perculit, et copia in Italiam misit. Tum, a Florentinis allegata, Avenionem petiit Celeberrima S. catharina

Senensis j. Duae a negotio CapeSSendo non re CeSSit, done PACE composita apam re Cem Romam introduceret ObServanter AUenione XCOPta, tanta Sagacitate, libertate et PerSuasione Papam ejuSque Comite allocuta eSt ut nullus ei restiterit Galliae junctu Papa tenebatur metu, aegritudine virium, familiarium amore, Cardinalium regisque desiderio. At voce S. Catharinae egreSSUS, Romam T Januari 13T intravit. Captivitas Babylonica tum finita est. Tamen mansit Roma turbida, lorentia animo aliena, tota fere Italia Derte et publice Papae adVerSa. CongreSSUS ad Pacem in StaurδndRm Sarganam CoactuS,

interrumpi debuit morte Gregorii, IT Martio 13T8.

294쪽

286 Periodus Tertia Caput Primum.

II 0 magnum schisma occidentale.

1' Pauci ante mortem diebus ConStitutionem edixerat regi Hii s XI, ut maturaretur futura Papae eiectio. E cardinalibus 23, aderant Romae 16. Hi dies Aprili 13T8 intraverunt in Conclavo. Erant tripartito divisi. At jam ante inchoatum On- clavo Italici et Francici gratiam inter se reconciliarant. Im e Lemovicensibus etiam unus vel alter sese iis adj mxerant, ita ut jam tum e Cardinalibu 16 novem vel deCem Suffragarenturi a r- tholomaeo rignano archiepiscopo Barensi. Die Aprili

Senator et regionum urbanarum Praefecti petierunt ut eligeretur Romanus vel Italicus quibu Cardinale re Sponderunt, Se SeC-dum religionem et fidem electuros. Postero autem die, tumultu excitato, episcopu Μ SilienSi ad intra ConclaUe , , Pro rate, Clamavit eligite Romanum vel Italicum nam hic foris nos meliu novimu quantum Periculum immineat . Quo facto, quum e Candidati unus aut plures Italici SSent, CardinaleS, qui P0OSita Sententiae favebant, Consilium inierunt edendi. Unu aut alter reluctanter. Ita omne elegerunt Pi i mram . In Comperto

CSt, eo omneS, Pauci tantum exceptiS, voluisse hunc eligere. At Priu ediSCere voluerunt, utrum Bartholomaeu munus demandatum CCiperet. Unde patet mentem eorum fuiSSe factam electionem eSSe Certam et Stabilem. Interea bona in tutarunt ne, SiCUt mo erat, raPerentur. Facta Coena, omne iterum in Sacesso factam electionem Confirmarunt. Interim populus aedem VatiCanam invadit et per implicatissimam minurbationem inthronigatur Vir Romanu valde Senex Tibal de schi Cardinalis qui me

quantum Potuit reStitit, non Sum ego Pasta, ClamanS, nolo ego

295쪽

1l9 magnum schisma occidentale. 287

esse Papa. ρiscoseu BarenSis Iectus es Die autem inprili, cardinales 12 CongreSSi Sunt in SaCellum, nemine cogitante novam electionem futuram. ΜΟX CCitu Bartholomaeus Prignano, Certior factu de habita electione, eamque Probans inthronigatur ejuSque electio more Solito DrΟClamatur inpulo. Die 10 Aprili posteriSque diebus facta Sunt, quae Solebant post electionem fieri, Solemnia, indulgentia', XCommunicati nes, et festo P Chati coronatio. Plurium me tum insequentium

Spatio Cardinale omneS, etiam LemoviCenS , reverente et obSeCundante SeSe praebuerint. Dum Praecipua et Unica eorum

cura esse debuit, EccleSiae legitime electum Papam praeficere, tamen ne verbum quidem ex ore eorum auditum St, quo teStificaretur, eo esSe de faCta lectione inquietos, aut ConSilia OSContulisse, aut metuisse de CCtesiae Conditione futurax).2'. Novus Papa nomen sibi dedit Urbanum VI 1378 1 380).Μente et animo ceteroquin praestantisSimus, unum habebat defectum maxime exitiosum fuit nempe animo vehemenS, intemperato magi imPetu quam Consilio agenS, ita ut neue rudentiae fines transiret Tempori sane opus fuit Seria reformatione

in dignitatis praesertim gradibus altioribus, ad quam ProCurandam Catharina Senensis' Papam incitabat, SuadenStamen identidem indulgentiam. At Urbanus animi fortitudinem Prae Se tulit, non eam, qua tempora obant, moderationem Cardinale dicebat operiuros V et , StultOS V, et Dr Sini Cardinalem hominem stolidum ' Unde gravior in dies facta est animorum aegritudo. Prorupit diSSidium, quum numerum Cardinalium Italicorum augere minitatus est Urbanus. Die 9 Au- Sto 13 T8, Cardinales 3 pronuntiatione insolenti Anagnitnegarunt electionem legitime factam δ et, animum addente

Gaa ocli , rege Franciae die 20 Sept. Fondii Papam elegerunt Robertum Gebennensem clementem VII 1378 1304 .

De quo eventu nefasto Cardinale in Culpa fuerunt, iram Suam et utilitates prae Ecclesiae incolumitate SequenteS. Per im-Prudentiam autem Suam quum erga Cardinale tum erga min- Cipes, an Sam dederat Uisi a muri.

296쪽

288 eriodus Tertia Caput Primum.

3'. Inchoatum tum schisma e St et luCtamen furibundum, annos 39 13T8-1q1T duraturum FruStra Romam aggreSSuS, Clemens VII sedem fixit venione. o accidit ut univerSUSChriStianorum Orbis in partes duas diSCeSSerit, fere Pro uniuscujuSque in Franciam aut Studio aut odio Pro Clemente stabat rancia, Italia inferior, costa et Hispania; pro Urbano Anglia, Germaniae major ars, ungaria cum Polonia, Dania, Suecia cum Ormegia Italia media et Susterior. Non Solum gente in parte abibant verum etiam dioeceSeS, reli-RlOSorum ordine et OnaSteria. Ab utraque parte fuerunt, qui ex animi sui Sententia suam auSam defenderent. Ab utraque Parte Steterunt quoque homines eximie Sancti pro U4 Nam S. Cathar in Senensis Catharina Sue Ciae, Petru SArragonius et Gerardus Magnus De Groote); pro Clemente Vincentius Ferrerius, Petru LUX emburgim scia et i in a. Tum Avenioni tum Romae suum fuit a dinalium collegium. 4 b anu S, ab omnibu deStitutuS, Uno tempore Creavit ex omnibus nationibus Cardinales 29. De in em Sauctoribus schismatis addidit cardinese 9. Non minu quam Cardinale etiam theologi causam utriusque Papae defenderunt Libelli multi ab utraque parte editi sunt. Quorum Scriptore PraeCipui fuerunt Henricus Langen Ste in Conradu a Geln- hau Sen. Petrus ab Alliaco, hilippus de algi-Cre S, Theodori Cus a Niem Utique Praeterea ab utraque Parte Synodi Cogebantur, atque ea Omnia fiebant ut ad Unitatem omnia revocarentur. Die 1 Oct. 1389 obiit Urba

prorsus alia atque Urbani Si Cuti Urbanum fere omneS, vel imi sui cardinales, oderant, Si Bonifatium breve poSt tempus omnes diligebant. 4 Nam in Saevus' et moribus Sperfuit, Bonifatius contra Comitate omnes sibi conciliabat, ut mOX, QUACCUmque Perdiderat Ui Nam uri, Donte Sua reCuperarit

4'. His omnibus mente hominum perturbantibUS, Obortum eStSyStema conciliarium, Cujus pater probabilissime fuit CC amy).

i De seditione cardinalium eorumque sorte vide Erler, Dietrichio Nieheim,

Dr. uos Maeer Die Entstehun de Conciliatre Theorie, etc., Om. QuartaisChr. Suppl. I, 893, p. 1-έb Conradum a Gelnhause auctorem Systematis et praecipuum fautorem appellat.

297쪽

1l9 Magnum schisma occidentale. 289 Inquirebant impri S an Pu CSSet OSSC aPam. Num re Vera

Oh Hi sum s Ecclesiam fundavit super i tam ἡῖ Numquid non nimis labile istud fundamentum A Chri Sto, non a Papa,

episcopi accipiunt uriSdictionem. Nuncupatur Pontifex Romanus. Caput Ecclesiae, eo quod ejuS S primu minister Ecclesiam Papae subjici, X fortuito factum St. Nam Ola Ecclesia universalis infassibili est, non Papa, quem Saepe atque iterum reS fefellerunt. Propterea in negotiis fide Papa subjicitur Synodo Cumenicae, quae in Vicem Ecclesiae universae Sufficitur Esententia Allia censis, episcopi vice Ecclesiae univerSae agunt etiam sacerdotibus Gerson dat jus suffragii in synodo. Hanc posteriorem Sententiam Synodu ConStantienSi Secuta eSt. Synodus Basileensis multique theologi neque ho fuerunt Ontenti, liberiora OStulantes Princeps tamen dogma, o Perturbationum et schismatis tempore, mansit Systema conciliarium, Papam Subjici Synod oecumenicae. Nimirum lia errone mente conabantur exstirpare SChiSma λ).5'. Defunctus est Clemens VII Septembri 1394. Invito rege et universitate Parisiensi, Confestim Cardinale elegerunt,

qui ei Succederet, et rum de Luna, qui sibi nomen dedit Benedictum XIII 130 - 14173. Sicut Cardinales omnes, ita ipSe

rum, imo vero etiam dignitatem Papalem depoSiturum, ut unitaSECCleSiae redderetur Electus autem, nihil hujusmodi egit, ita ut annis insequentibus dissidium grave inter Parisiense et AvenionenSe Sit obortum, Unde regressus Franciae, Castellae et NHVRTrae ConSecutu eSt. Etenim, regni Benedicti XIII anno Secundo, Carolu VI, Galliae rex, Cum univerSitate Parisiensi consilium iniit ut utrumque Papam ad deponendam dignitatem adducerent. Angliae et Castellae reges et brevi postea Wen Ze Si Ru quoque, re Romanorum, ad idem ContendendumaCCeSSerunt. Dum in uom id, si in I agerent Richardus ΙΙ et wenges laus, Benedictum XIII rex Franciae exhortatu-IUS mi S OPUS ESSet Coacturus erat. At Bonifatius stetit uriSUo, ne moleStia P SUS St, eo quod en ge S laus et Ri- Chardu regno destituti sunt. Benedictus XIII vero, in

timi tantum theoretice loquimur practice per Concilium schisma exStirpatum St.

II. 19

298쪽

20 Periodus Tertia Caput Primum.

Civitate Sua ObSidione oppreSSus anno 1399 promittere debuit e CeSSUrum, Si adverSarius idem faCeret. Anno 1403 ejus obedientia iterum erat integra Bonifatio IX, anno 140 defuncto, susseCtus est Innocentius VII Ι Ο - 14o6), qui aerumnaS

multa SuStinuit a Romanis, turba moventibUS, et a ChiS-mate de imperio in Germania. Innocentio I successit Gregorius XII 14o6 I 17ὶ Is in ConClavi promiSit, Se Unionem Promoturum, et deDOnendo, Si Pu eSSet, dignitatem Tum Benedictus XIII Conditionem tulit, ut alter cum altero, anno 140T, Congrederetur. Non tamen inter eo convenit de loco

et licet anno duo res tractaretur, ConoeSSu tamen non intervenit i). Uterque etiam Gregori US XII, Caruit Seria voluntate. Hujus praesertim mobilitatem animi cardinale sui aegre ferebant. Quum autem Gregorius Contra PromiSS Sua . Collegium, novi Creati CardinalibuS, amplificaSSet e prioribus ab ejus obedientia receSSerunt. Eodem quoque temPorct, tum principum tum Cardinalium animi a Papa venionensi aversi sunt. Quare Cardinale Francici, Cum ii septem qui a Gregori receSSerant, in ortu Liburnico Convenerunt, Con Silia collatur ad unitatem Ecclesiae redintegrandam.

Ieto Synodi Pisana et Constantiensis.

299쪽

120 Synodi isana et Constantiensis. 29110. Jam anno 38 Petrus de Allia Co triplicem viam

ostenderat, quae duceret ad unionem viam OmyrsmiSSi, iam cessionis et iam synodi generaliS. Primaam non tentaverant alteram

ingressi, exitum non invenerunt 1394-1409). Quo iacto tertiam, jam pridem ante alia designatam 1380-1394), inierunt. In Portu Liburnico Cardinale congreSSi, ConSiliun Ceperunt, die 25 artio 1400 inchoandi Pisis Synodum generalem. Quamquam Soliu Papae Si modum generalem Cogere, ne PoteSt Papa dignitate sua dejici nisi ob hae Sin, tamen propoSita Perfecerunt Theologi ParisienSas ea quae Contra lege incoepta erant defenderunt λ), alii, ramertim religioSi reprobarunt ).2'. Die Statuto 14o0 synoclus Pisana inChoata est. Ouibus diebus maximo aderant numero fuerunt cardinales 24 Gregorii XII 14 Benedicti XIII 10 episcopi 80, proCuratoreSepiScoporum absentium 102, theologi doctore 300. Praesedit cardinalis aetate maximus qui diutissime cardinalis Guido de Maille se C. ultis altercationibus factis, SesSione ΙΙΙ et X legitime se constitutam ueclaravit synoduS. SeSSionibuSSequentibus quinque inquisitum est de Criminibu Paparum, qui schismatici et haeresic declarati sedibus dejecti Sint sesSione

XV. Sessione XVI promissa sunt quae Onducerent ad reformationem caseisis et membrorum. Sessione XUII Statutum St, ut CRI dinaleS, tum quidem, ,ex mandato synodi generalis' ' Papam eligerent. Habita SeSSione XIX, inchoatum ConclaUe St, e quo

arChiepiscopus Mediolanensis, Petrus Philargi Alexander V 1409-141 O prodiit. Is praeses fuit sessionibus XX-XXIII,

multaque edixit decreta, imprimi ad arcienda quae Contra lege in eligendo essent facta, dein ad XStirpando abuSUS, demum ad promittendam ulteriorem reformationem, quae fieret Per Synodum, poSt triennium Cogendam δ).3'. Patet, a synodo illegitima neque unioni neque reformationi fuisse consultum. Regnabant am Papae tres in EccleSia Dei. Quum Gregorius XII, tum Benedictus ΙΙΙ isti conciabulo isano roclamantes ), etiam pSi modo Coegerunt, alteram Aquileiae, alteram Perpentani, suasque Sibi regione Sub-

Gerson, Me unitate Ecclesiae Pereus de Iliaco, Comment. Script SaCr.

300쪽

292 Periodus Tertia Caput rimum.

jectas retinuerunt Benedictu Hispaniam, Cottam, Corsicana, Sardiniam etc. Gregorius Italiam, Germaniam Nor-wegiam, uectam etC. Major tamen ChriStianorum Par CauSae Alexandri, favebat. Qui quum speraret futurum ut OxadVerSario everteret, tamen Undique Paulatim oborta dubia

Sunt, num synodus fuisset legitima et Alixandi i electio valida Ipsi magistri Parisienses Petrus de Allia Co, Nicolaus de Clem angis et Theodoricus Urie synodi adversarii

erant. Quae iam si ad defendendum attulerat, mystica potiuSquam a faciendam fidem apta erant. Dein reCtiSSim noverant, Gregorium XII aut esse vere Papam aut non Se Si PriUS,CΟΠCilium, Capite Suo CarenS, eum Sede ejiCere non potuiSSe; sin alterum, neque Cardinale legitime Sse Creatos atque adeo jure eligendi Papam caruisse. Gregorium XII autem haeresi crimine revin dicere et ideo Sede Sua dejicere, Certe Contrajus et leges fuit.

4'. Dum Venetiarum Copias metuenS, Gaetam aufugeret ar e-gorius XII, Ludovicus I Andegavensis viam stravit Alexandro V Romani, qui ibidem proclamatu Papa St, sed jam 3 ajo 1410 defunctus. In ejus locum clien ejusdem menSis, in Conclavi electus Cossa Cardinalis sibi nomen dedit Joanni XXIII IηIo-I I 5). Is fuit animo rebus terrestribus dedito Eum, quo tempore jam erat cardinalis, Gregorius XII appellavit filium perditionis et iniquitatis discipulum''. Novit gratiam sibi conciliare L id i ii ii regis Neapolitani, prius ei insensissimi. A quo Gregorius XII derelictus, navibus Venetis Gaeta in Dalmatiam aufugit, inde Cesenam, tandem Ariminum, Ubi praeSidium nactus est apud Carolum a latest a m amiCum Suum 1412) SynoduS, quam in CongreSS PiSano praelati promiserant, jam die 1 Aprili 1412 convenerat. Sed, propter ad ista tum temporis animum, tam Pauci adVenerant ut debuerit differri. Nec mutata νοStea regi Voluntate,. Crebri aderant, ita ut damnatis nonnullis 4 ili444 scriptis iterUm Sit interposita mora. Interea causam Ioannis XXIII deSerenS, in urbem Romana signa movit a dis laus Aufugit Joannes in Italiam superiorem, ubi praesidium invenit apud regem Romanum. Persuaserat sibi Sigismundus 1410143T), Sola Syn CUmenica re ad Unitatem revocari DoSS'; Uarct, agen Cum Joanne XXIII a mense Octobri ad Decembrem 1413, perfecit ut ad diem 1 Novembrem 141 Constan-