Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

281쪽

PERIODUS TERTIA.

283쪽

CAPUT PRIMUM.

117. Initium captivitatis Babylonicae Synodus Oecume hic XV 1311 . Dissolutio emptariorum.

Notatur hae periodus potestate pontificia minuta, Casetivitate Babylonica, ChiSmate magno CCidentali, Seudo-Synodi S diSCiplina ecclesiastica languescente, identidem repetitis instaurandi irriti ConsiliiS. Accessit recessu Studiorum CholaSticorum, nata theoria conciliaria et pagana instauratione renaiSSance inVeCta, morum depra tio.

1'. Defiincto Bonifatio VIII successit, ex ordine raedi-Catorum, papa Benedictus XI I3o3 I3o in in . Mitiore agendi

natu est Cum Gallia pacem Componere. Nominatim eXCommunicati sacrilegii Anagniensis auctoribuS, Nogaret et SC iarra Colonna, Philippum regem, a Cobum et Petrum Colonna, CardinaleS, X mmimicatione Solvit, ullam Clericis laicos mitigavit constitutione Quod olim, Sed fortiter

284쪽

276 Periodus Tertia Caput Primum.

Tenuit tanquam haereticum et infrustam damnare Bim id ad LimVIII. Nec diu post obiit Benedictus T Julio 1304 innumerum beatorum relatu eSti) 2'. Habito 1 mensium conclavi, electus S BertrandUS

e G ori, archiepiscopus Burdigalensis, qui sibi clementis V 1305-1314 nomen imposuit δ). Philippum Pulchrum,

mentum est ). Invitantibus cardinalibu ut Romam veniret non obsecundavit De mim S, Sed Postquam re anno Circumierat Burdigesam, ictavium Tolosam), Sedem anno 130 fixit Avenione. Quae CauSa fuerit Cur nefastum adeo inierit consilium, in Comperto non St. CenSent auctores, turba in Italia et praesertim i id iis i studia in causa fuisse Certum tamen est, inde populorum in Papam fiduciam Sensim labefactatam, communemque apud omne Papae auctoritatem CSSe deminutnm, e quod, dominante potentia regum Galliae et aucto immodice numero Cardinalium Gallicorum, regimen Ecclesiae fere Gallicum videretur Etsi enim Philippi et qui ei succeSSerunt, regum inflUXUS haud parum narrando est exaggeratus, aparumque AVenionen-Sium merita Saepius non pro dignitate Sunt aestimata, captivitas Babylonica I 3o9 - 1377 tamen pro Saeculis inSequentibus funestissimas peperit Calamitates indignam humilitatem papa tu et magnum ChiSma CCidentale.

Anno 1306, 1 Februario edidit Clemens bullam eruit ε), qua Pici l iis o plane constitit, per constitutionem Unam Sanctam

ne Suam ne regni Sui libertatem ullo uncto SSe minutam.

Aliquot etiam Bonifatii VIII bullas, prae ceteris ausculta fili, immutavit Clemens, immo vero abrogavit Clericis laicos β).CAUSam quoque agi contra Bonifatium VIII eatenu permisit ut jam anno 13O inquisitionem inStitui et post re anno SteStes audiri jusserit. Demum sibi sententiam dicendam reSer-Van declaravit, regem bona fide Contra Bonifatium egiSSe.r Quod non fuit veneno absumptus, vide aureau Bernar Delicieu et rinquisition albigeoise, Paris 18TT.* Clementis V egestum, ed. cura et studio mon ord S. Bened Tomi 9 et append. tomi , Romae 188, 1892. Berchon, Hist. du pape Cl6men V Bordeau 1898. - Bouraris, evue des quest hist. X, 301 Sq.3 Cap. 2 de privit. V, 7 in X agg. Comm.ρ Cap. n. de immun. Ecc in lem. III, 17.

285쪽

117. Initium captivitatis Babylonicae etc. 77Gid ii iis uri quoque ovi a De t in excommunicatione AESt

3'. Inter re geSta autem regni Clementis V maxima est dissolutio emplariorum, quorum opes Philippum ad Cupiditatem videntur CommoviSSe Re quidem vera ingente eorum reditus, qui in Sola Gallia, ad hodiernum auri pretium, ad francorum quinquies et dimidium decies centena millia aestimandi fuerunt, regi Pecuniae anguStia levare olerant. Dein debuit ordinis dissolutio desideratissime accidere Philippo, quod quindecim illa millia equitum, tanta opulentia validi, impedimento PS erant, quominus cupiditati absolute imperitandi satisfieret. Qua Sane vera agendi auSa diSSimulans, publice peciem protectori rectae fidei et virtutis prae se tulit et ordinem graviter Criminatu est. Quod quidem eo Commodius facere potuit, quod pridem Templarii de multis accusati erant. Ne quid dicatur de episcopis, qui ordinem eSSe exemptum aegre ferebant, jam Innocentius III anno 120T, gravi Sermone equiteSTePrehenderat de pravo, quod dabant, exemplo eamque monitionem, anno 1213 iteraveratλὶ Clemen IV anno 1265, Poena gra Scomminatus erat ). N im La in IV animo versaverat ConSilium, ordinem Templariorum Cum S. Joanni ad unum redigendi, quod idem Clemens meditari iterum cepit. Non tamen fidem adhibuit Papa criminibus horrendis, quibus onerabat equiteSP h id iis uri. Opportunitatem nactus quod Seri de expeditione SaCra geretur, rex Cum Papa Congressus est, Aprili 130T, Pictavit, ibique iterato accusavit Templarios de libidine turpi SSima, de infidelitate de mi ici ci crucisque contemptu, de ludibrio

in Sacramenta, de SuperStitione etc. Iacobus de olay magi Ster generalis, qui erat ictavii noluit ordinem suum tanta SUSPicione remi, etiitque a Papa, ut inquireretur ). Annuit C e mi in Statuitque diem, exeunte AuguSto. Tum, Ualde CCelerans rem, Pli id iis uri praevenit inquisitionem a Papa faciendam omneSque equites Cum magistro generali comprehendit bonaque eorum omnia occupavit. Reprehendit regem Papa

T Oct. Suspenditque inquisitores 1 Deci . Quum Peteretur pro Piscopis et inquisitoribus urisdictio in Templarios, ordiniS-

286쪽

278 eriodus Tertia Caput Primum.

que dissolutio via provisionis aseosfolicae denegavit Cli mim S. At jam pridem, aras Octobri ad 2 Novembrem, inquisitore Templario 140 Lutetiae Parisiorum, tormenti adhibiti probarant.

Quorum autem quum 13 Confessi essent, se repudiasse C h444t V m et ConSputSSe Crucem, dubitare Coepit De In em S mandavitque 130T principibus christiani ut emplario Comprehenderent. Funestus fuit ordini annus proxime sequens 1308ὶ Die 5Juli jurisdictionem iterum acceperim Praedicatores eodem mense destitit Papa de Consilio, ut magiSter generali a Se Solo interrogaretur die 12 Au Sti excommuni tioni poena propoSita est iis, qui Templario domo Susciperent et 30 Decembri eadem poena intentata iis, qui equitibu opera aut ConSilio auxiliarentur. Anno 130 delectos viro constituit Clemens, qui Templari audirent Multi confessi sint λ). Exitialis autem ordini fuit Electio Μarign in archiepiscopum Senonensem Crudelitate enim Sua Templarios ad desperationem adduxit' et 5q, qui in to

menti ConfeSS TeV averant, exurendo curavit. Die 18 Martio

et 25 Augusto 1311 jussit Clemens ut in aliis etiam regionibus

tormenta adhiberentur. In univerSum dici potest, de culpa ordinis in Gallia non plane constare, in reliqui vero regionibu eum insontem UiSSE.qq. Summa hujus inquisitionis universae missa est ad Synodum oecumenicam Viennensem 131Ι-13123. Terrarum omnium episcopi et allegati convenerant. Prima SeSSio habita est 16 Oct. 1311. Delecti sunt viri qui inquirerent de cauSaTemplariorum. Sessione altera, 12 Aprili 13 12, res est definita.

Ante omnia decreverunt, a non esse, ordinem ob facta Confessione judicis sententia dissolvi. Pro Certo tamen habuerunt, ordini Socios sat magno numero errorum et Celerum UiSSe reOS, Ordinem universum, ob factam per varia terra inquiSitionem,

bonam Suam famam perdidiSSe atque adeo ad perSequendum finem suum inhabilem esse factum. ConSiderarunt i u T, Si Sententia differretur, bona cuncta ordini raptum iri. Quare Papa ordinem Templariorum dissolvit non e modum definitime Seni Indicem vide in Zeitschr. f. h. Theol. 1879 p. 424. CLIun mann DiSSert. XXXI et Zeitschr. p. 621.

I convoqua brusquement un concile de a province et fit condamnercomme relaps inquante-quatre Chevallers, qui valent r6voque leur aveux

287쪽

1l8 Papae Galli Lucta cum Ludovico avarico. 79fentiae, sed e moduΠr roviSioni Seu Ordinationi apostolicae' ' a).

Per ullam Ad providam, maj 13 12, bona ruinis data sunt fratribus ordini S. Joanni S. Nisi Pli id iis uri agitaSSet probabile St, ordinem non fuiSSe

exstinctum. At Papam aruiSS CRUSi Sat gravibuS, Cur ordinem per iam proviSioni Seu ordinationi aρOStolicae dissolveret, nemo sane dixerit. eluiSSe modum vel a Dam adventum exercitus regii, indicatum nullibi est ). agiStrum generalem et PraeceP

1314 Philippu exuSSit PriuSquam morerentur, Uterque On-feSSa reVocavit Magistrum autem Contionem habuiSSe et Papam intra annum, regem intra quadraginta dies, in judicium Dei VOCaSSe, ConStat fabellam esse β). Synodus dein decrevit expeditionem Sacram futuram, quae tamen SUSCepta non eSt. Contra Picia iis um, urgentem ut Cadaver Bonifatii VIII, tanquam viri haeretici, exureretur, Stetit SynodUS Sententiae, eum a recta fide non aberrasse declaravit tamen regem bona fide egiSSe. Demum Synodus damnavit Octrinam, quod anima rationalis seu infellectiva non si forma corporis humani per se et essentialiter ).

Obiit Clim em V die 20 Aprili 1314. g 18 Papae Galli Lucta cum Ludovico Bavarico.

, ,decen ac potens comitiva praelatorum, nobilium et magnatum.

288쪽

28 Periodus Tertia Caput Primum.1s'. acavit Sede Romana anno duoS, propterea quod Pars altera cardinalium desiderabat Papam Romae Sedentem, altera manentem in Gallia. Altera haec par demum praevaluit ElectuSEst cardinati Jacobus de s a Ioannes XII I 316 1 3343

qui sedem fixit venione Natus Cadurci, laudabatur vir Surerum, Cientia et Virtute praestans. Sed infeliciter accidit ut Sedem venione firmaverit, Creando Cardinale Gallo Se9tem. PraeCipua molestia Sustinuit a Ludovi Co avarico et a SpiritualibuS. 2 em Hii in VII, jussu Clementis V Romae ab uno Cardinalium Coronatus imperator 1312ὶ amante poeta laudatur redemptor libertatis Italiae, Sed re vera dux fuit hibellinorum. Quo mature defuncto 1313), electio anceps imperium clivisit Li-d o v ii in B a Wa Hii in Aquisgrani di Hii in xuri tu i-RCUS Bonnae, dignitatem regiam CCe runt Uterque rem retulit ad Ioannem XXII, qui interea Clementi, SucceS-Serat LiCet, dum non esset imperator, Italiam Papa ipse gubernaret jure antiquo, Contra Ludovicus vicarium Suum in Italiam misit favitque causae Galeaggo UiSConti, qui maXime Papae inimicu erat. Interea facto proelio ad Mutildors 1322 , Ludovicus adversarium suum Frederi Cum devicit. Tum Papa etsi fuit animo prouensus ut eum imPeratorem CCi-Peret, OStulavit tamen ut Ludovi Cutimueri abStineret, Cum fieret inquisitio de ejus electione, utque intra menSe tre TRlionem redderet de hostilibus in Papam gestis i). Restitit L id o Ἀ- Cm S, Papae jus S dixit esse invalida, Criminatus eum e Sr et Pro-Vocavit ad Synodum generalem. Jχ am n e S eXCommuniCRUit eum 23 artio 1324. Quo facto Ludovicus, instigantibus SpiritualibuS-Franciscanis, promulgavit apstellationem SachsenhauSia nam et Papam haeresi crimine accusavit ). Anni autem 1325 et 1326, exagitatus a Leo pol clo Austriaco tractabili factu eS L idi olim s. At mortuo iis odii ingreSSu Italiam anno 132T. et a Si Da odi mina coronatus Petrum ain ad diae ii Franciscanum, anti papam ConStituit. I S, aula regia

289쪽

s 1l8 Papae Galli Lucta cum Ludovico avarico. 28Ι

sua cum luxu inStructa, Ludovi Cum iterum Coronavit. At in

Italia plurimi, paulatim deficiente a Ludovico, partibus JO- annis XXII Se adjunxerunt, ita ut tandem ille exierit ex Italiaetanti papas Ioanni XXII Subjecerit 1330). Hoc anno, mense

Ianuario. Frederi Co Austria CO defuncto, Ludo, vi Cus agere Cum Papa Coepit, Sed non nisi DS anno tre paratum se praebuit ad deponendam dignitatem imperii, contra jus legesque CCeptam Dum re agebantur, Joannes XXII obiit nona

genariu Dec. 1334).3'. In hac lucta cum Ecclesia et Pontifice Ludovicus auxilio usu est hominum fanaticorum, qui Spirituales

appellabantur. Odio acti in Papam, qui doctrinam inarum maleSanam de Paupertate refutarat et Condemnarat ), adverSario ejus e adjunxerant. Eo huic negotio affine fuiSSe, Patet Praesertim ex appellatione SachSenhausiana, in qua omni modo Papa

RCCUSatur, CriminanteS, eum agere Contrarium Chri Sto AP

tolis et Evangelio in describenda paupertate fuisse haereticum Protervum, imo vero Sacrilegum et blasphemima δ). His o Papae adversariis opitulabantur magistri duo universitatis Parisiensis: Marsilius Patavinus et Ioannes Jandunus, qui anno 1326 Neurenbergi apud aulam degebant. Communi labore confecerant librum, cui inscriptio Defensor Pacis δ), Sententia audacisSimaSContinentem Ecclesiae jus ferendi leges et sententias dicendi

imperator Aiopulo derivatur potesta in clerum. ViSibile Caput ECClesiae a Christo institutum non est Papa Sede dejici poteSta imperatore imperator a Sola Synodo oecumenica Bona omnia eccleSiastica imperatoris mi Libellus anno 132 damnatus est j. Praeter alioS, imperatorem Scribendo defenderunt Henri Cus

e C h ad hi lis fratrum minorum provincialis, Una edi e r- tu S, abba monaSterii Admontensis et praesertim Gulielmus C ram, qui postquam Si ii iam adiri eorumque Paupertatem acriter defendit, metu Ioannis XXII, ad Ludovi Cum a- Vari cum aufugit 1333). Qui ipse quoque imperatori poteStatem

de verb signis Extravag. Joan. XXII, tit. XIV. Constitutio Cum inter nonnullOSV, Denaingor, ecl. 9, p. 13 sq. ed. 10 n. 484-490. Bamzrus, vitae papar Avenion. II, 478 sq. praesertim 491, 500, 502. Gol st,monarchia s. Imper Rom. II, 15 sq. Frankf. 1668. ' Densive' , ed. 9, p. 41, ecl. 10 n. 495-600. N. Vagois, ea de Iandunet arSile de Padoue, autevrs u Defensor pacis Paris I906 Hist. lit Tom. 33).

290쪽

28 a Periodus Tertia Caput Primum.

fere infinitam attribuit, Papae auctoritatem minuit. Dicit enim,

Papae u non SSe Coronandi imperatorem neque Cum CSSe,

Vel Cum Synodo oecumenica, infallibilem ). Fuerunt tamen etiam qui potestatem Pontificiam defenderent,

imprimi Allia in Red a Turi ' post annum 1340 e fratribuSminoribus δ), Augustinus Triumphus ' 133q)δ aliique,

qui negabant, imperatorem eSSe a Papa independentem, auctoribtatem Pontificiam defendebant et nonnumquam in Xtrema OP Sita impegerunt. Adeo ut luctamen o aeque Pontificiatque imperatori perniciosum fuerit, eo quod ea omnia Scripta utriuSque auctoritatem et apud populos dignitatem minuerent ).qq. Etiam ob privatam suam de visione beatifica Sententiam molestia passu est Joanne XXII. Contra fere Communem EccleSiae mentem animas, omnimoda P gatione Perfecta, -- festim frui visione Dei, putarant nonnulli hanc visionem differri a judicium extremum Eam quorundam Sententiam Joam ne XXII, nondum electu Papa, libro Cripto defenderat, eamque, etiam Papa factuS, e SuggeStu, Populo DroPOSuit. Quum autem Parisiis et alibi fortiter opinio impugnaretur, declaravit Joanne S, Jacobum de OSa, non Papam, hae Pro SutSSe. Morituru Joanne profesSu est communem CCIeSiae doCre, nam Spirituales nihilominus et Ludovicus avari Cu P tularunt ut in Syno universali iam naretur β).5'. Benedictus XII 133 - 13 et serio Cogitavit Romam

redire, Sed ob concitata ibidem perpetuo turba conSilium vitavit. Tum cogitare coepit de exstruenda digniore Summi Pontificis aede et inchoavit aedificare celebre illud castellum Pontificium rivenionense ). Studiose hic Papa laboravit ut abuSuSi Decisiones octo q. super potestate Sum Pontificis, Lugd. 1468. De jurisdictione Imperatoris in causis matrimonialibus. Dialogorum libri 7 Parisiis 1476 De planctu Ecclesiae libri III, Venetiis 1560. - Summa de ecclesiastica potestate Romae 582. ' Risager, Die iterar Wiclersacher der apste ur ei Ludwigides Balem,

β De thesauro Joannis XXII vide Ehris, Archi f. it. u. irchengeSch. V l889 p. 159. Hic summa est millionis aureorum, dum Alani computat 1 milliones et milliones T rerum pretiosarum. Cf. a miliaer, Hist. Jahrb. de Gorresges. 189 p. 37 sq. ' Vide descriptum apud seMI- - Duc, Dictionnaire de architecture Tom. VIII, p. 26-3b.