장음표시 사용
261쪽
115 Scientia ecclesiastica. 253 mentis cognOSCentiS, adeoque negaVit anima individuas vivere
post mortem Agnovit Providentiam divinam in solo generali mundi gubernio, in rebus individui docuit fatalismum Iudaei
quoque, Verro em Cum Ari Stotele Confundentes, hos errore Propagare Conati Sunt, Avi Cebron ' 10T0 praesertim
Quare mirum non St, Cripta Aristotelis hujusmodi interpretationibu Corrupta SuSpicionem OnCit Se Quamobrem mOX
a synod Parisiensi 12 10 statutum est , Nec libri Aristotelis de naturali philosophia nec commensa legantur Parisiis publice vel Secreto, et hoc sub ena excommunicationis inhibemus' i). A Pontificis legato 1215 commendantur Aristoteli S dialectica, dum metaphySic et Philosophia naturali prohibentur. Gregorius X fieri mandavit editionem purgatam Perum Ari Stotelis, monuitque ne viri docti nimium conarentur fidei
dogmata ratione probare philosophica D 1228 et 123 1).3'. A saeculo X ad XII in scholis monasteriorum locum insignem tenebat logica suitque aptissima introductio ad studia theologica Libri autem, qui ad hanc disciplinam tradendam
in Su frequentiore versabantur, fuerunt Boetii, Porphyrii Isagog et Mariani Capellae liber De septem artibus liberalibus' Nec potuit non tractari doctrina de universalibuS. Saeculo IX Scotus Erigena docuit, universalia ut talia objective realia esse. Oui Crassus realismus quum impugnaretUr, alterum emersit extremum. Fuerunt enim qui univerSalibuSOmnem Objectivitatem abnuerent eaque Sola Inenti OPeratione
effici dicerent. Talem nominalismum docuit His i est crura Antissiodorensis ' circa 8T6 ej que discipulus Rim i ii in Antissiodorensis '90q). Roscellinus CompendienSiS, Xeunte Saeculo XI, nominalismum artificiose in disciplinam redegit. Noni quidem opus ullum reliquit, Sed eum docuiSSe, uni VerSalia mero flatu vocis esse, apparet ex At si lis o ), A Na e tria di )
' Deni e-Chatelain, Chart. Univ. Paris. I, 70. Cf. I, 78. tuasI, 8231. Deni - aulain, I, 138 sq. ,L'edition expurge ne arulpas, mai des 125 les euures 'Aristote reparaissalent dans e programme dela lacuit des aris. aede I, 58l. De d. Trin. c. 2, Mi ne P. L. TOm. 158, p. 265. ' Ep. XUI, Mi ne P. L. Tom. 178, p. 35 Sq. 'metalogicus, lib. II c. 17. Mi ne P. L. Tom. 199, p. 874. f. Polycraticus, lib. VII, c. 12. Mi ne ibid. p. 666-
262쪽
224 Periodus Altera Caput Sextum.
Cellinu hoc modo pervenit ad aliquantulum fritheismum, quem juravit in Synodo Suessionensi 1002). Unus e PotentiS-Simis realismi fautoribus factus est Gulielmus de Campellis '1121), fundator scholae S. Victoris ParisienSi et S. Bernardi familiaris. Acriter impugnatu ab Abae lardo, diScipulo Suo doctrinarra nonnihil immutavit ). Pauco tempore
poS Gilbertus Porret anus ' 1159 per realismum incidit
in errores de Trinitates). Realismus et nominalismu uterque aberrabant a Vero, quod in medio Si positum. Quod ut ex Caretur, conceptualismus inventus est, OCen universalia extra conceptum mensis realia non SSe, Sed ConCeptu illo mentis tu eSSequam flatus vocis Eam doctrinam praeter alios defendit i scellinus Suessionensis Saec XII). Neque hae reCta
erat doctrina Vera ex Suit S. Thoma S, OCens universalia ante rem esse in mente divina, univerSalia in re SSe S Sentia Srerum individuas, universalia os rem SSe in mente humana. 4'. Controversia haec de universalibus et peculiariu altior
philosophiae Graecae notitia ad profundius theologiae studium
Conduxit. Non Contenti, Sicut anteriore tem re retuliSSe quae numeroSi Scripti sui Patre essent effati dialectice et SyStematice theologiam tractaverunt eamque ad veram rationem diS- Ciplinae et SCientiae eveXerunt. Duae nova disciplina scholastica, Sicut quae antea erat theologia, in fide fundabatur. Quoniam autem humana ratio et fideS, quippe utraque a Deo oriunda, inter Se Pugnare non OSSunt, hae theologia recentior Philosophiam in partem interpretandi et dem Strandi SSumPSit. Atque ita ad normam disciplinae CompoSita Sunt EccleSiae dogmata et Conclusione theologicae, XStruCtumque SyStema logicum fidei morumque doctrinam CompleCtenS.5'. Qui primus fundamentum ejus disciplinae jecit, Celeber Anselmus fuit, archiepiscopus Cantuariensis IIo0 'in Natus Augustae retoriae Aosta) in finibus Italiae Piemont), ingreS-
tro usu eSt docto Lanfra nc Beccensi. Quae efficere Conab tur, Significavit his verbis , fide quaerit intellectum ' et , Nessae
263쪽
115 Scientia ecclesiastica. 255enini quaero infelligere ut credam, Sed credo a infelligam'. Videtur quidem sanctu vir hinc inde in nonnulli operibus' mysteria fidei velle sola ratione demonStrare, re tamen Vera non in ratione praecipuum primumque Collocabat ponduS. Semper enim corrigendo adjecit, SenSum indubium S. Scriptu a praevalere δ). Crebra fuit controversia de A in edisci Proslogio quod Deum SSe, a priori demonStrare voluit, dicendo: Mere Staliqvid quo majus cogitari non oles ). Cui rei se opposuit Gaunito monachus artini monasterii MarmOutierS), Suo Libro pro insipiente ). Recte Contendit, ex eo quod re Cogitetur, non POSSC Concludi rem SSe. Opera autem S. An Selmi Straverunt viam qua OSteriore viri docti incederent. 6'. At Me lis um, alte, Soliue et ingeniose de rebus fidei ContemPlintem, ConSeCUt eSt aetaS, qua theologiam ScholaSticam ita coluerunt ut accuratius in die exstructa dis Ciplina videretur. Labore improbo conati sunt objectum fidei in unam seriem
rerum apte inter Se Colligatarum Continuare, quae Serie nomine
Summae appellatae sunt. Primus fuit riugo a S. Victore 1141 q), qui sublimia e mysterii fidei contemplata reliquit.
Magni momenti fuit Summa sententiarum, quam hodie ab eo plure abjudicant quaeque est brevi enarratio theologiae, e effati Patrum Composita. Opu eju PrincepS, De sacramentis chrissianae fidei libri duo, universam theologiam
in unum Systema Colligit. Robertus Pullus ' II 6 ' Oxoniae
docuit et Parisiis. Innotuerunt praesertim ejus Libri octo ententiarum, in quibus frequentius S. Scriptura et ratio Pro fundamento SSumuntur quam Patrum dicta. Parum tamen hi libri in USUm Venerunt, eo quod pauco post tempore aedita fuerunti Monologium et Cur Deus homo, ut ne P. L. Tom. 158. Cur Deus homo, ibid. p. 359 ,,Certus enim sum, Si quid dico, quod S. Scripturae absque dubio Contradicit, quia falsum est, ne illud tenere volo, Si Cognovero. f. etiam De Concordia praescientiae et praedestinationiS.
Mi ne ibid. p. 328. Mi ne ibid. p. 228. Ibid. p. 242.
- Hau= eau Les oeuvres de Hugon de St. Victor 2 ed. Paris 886. Mi ne, P. L. Tom. 175-1TT. Mi non, Les origines de a scolastique et Hugue de S. Victor, bol. . aris 1895 Kock de Che ebien, ne attribution conteSte etc. in evue Augustinienne, at 1908, p. 29 sq. Alia opera Citanda inveniuntur in ter Katholik, fasc. 8. 1909 et in Revue 'histoire ecci fasC. , Sq. 1909.' id ne P. L. Tom. 186.
264쪽
256 Periodus Altera Caput eXtum.
Petri ombardi ' 116 ' Libri quatuor Sententiarum. Ouod
Celeberrimum opu fere totum ex effati Patrum, PraeSertim
primu Continet distinctiones si De Deo uno et rino liber Secundu distinctiones 4 De creatione, angelis et homine Iaρso; liber tertius distinctiones q0 De incarnatione Verbi De carifate Dei et proximi liber demum quartus distinctione 50 De Sacramentis et de novissimis Licet multa in his omnibus a perfectioniS regula deficiant, manSit tamen hoc opu vulgari liber manualiSin Cholis usque ad Saeculum XVI, quo tempore multo perfectior Summa S. Thomae Aquinati praevalere inchoavit. HOSSequuntur Robertus elidunensis 4 116T) Rotandus Bandinelli '1181 et Petrus ictavi ensis ' 1205).7'. Longe aliam viam tenuit Petrus Ahaelardus 'o I a 'i, vir acri ingenio Sed animo audax et insolens. Gi e Campellis ' 1121), Ros cellini et Anselmi Laodunensis Laon ' 111 T discipulus, O praefuit magiStri SutS
disputandi arte et peritia, Sed etiam vanitate et insolentia. Lutetiae Parisiorum foede Corruit, in Contubernium Velitum UOCata aliquatia diu i ii ii a quam dein Secreto duxerat PoStea in reSSUS St PS in monasteritim S. Dionysii, ingressam e-lois in monasterium Argentolii '1119). Vitae suae narrationem scripsit in Historia calamitatum ). ociterim docere Coepit In opere Introductio ad theologiam rationalistica tradidit, plus justo tribuens viribus menti humanae, in tractandi SuPernaturalibus fidei argumentis, ut fere At Medis i Sententiam Converterit dixeritque: Infelligo ut credam. Damnatu a Synodo UeSSi nonSi,
ortoque dissidio cum monachis S. D Lomari Di ), aedificavit prope
Trecas celeberrimum illud Paracleti nomine monaSterium, quot anno 1126 Heloisae posseSSio facta est. Anno 1136 recepit praelegere Lutetiae. Retractata Introductio Suo non depoSuerat errores. Unde in Controversiam incidit Cum S. Ber nardo, Objiciente quod non Contentus videre e Syeculum et tu aenigmate Cuncta Cire vellet quae in Caelo S Sent et quae in terra. Librum De unitate e trinitate divina, qui Suessione damnatus fuerat flam
Dicebat, neque iniuria, S. Dionysium, quem colebant, non SSe Areopagitam.
265쪽
lib. Scientia ecclesiastica. 257mis 11 21), Abae lardu correXit et retractavit in Theologiam
christianam, quae tamen multo adhu errore rationalisticos
aliosquc continebat. In Synod SenonenSi 1141 Contra eum causam egit B eam a r di si)D, Cum de Trinitate loquistir, inquiens, Sapit Arium, cum de gratia, Sasei Pelagium, cum de erSona Christi, sapit estoriam' mamnationem ejus confirmavit Papa δ). Tamen cum Ecclesia reconciliatus, obiit Abae lardus Cluniaci anno 1142.8'. Plures interea prodierant Strenui fidei defensoreS. Inter
quos notissimi Ioannes Salisburgensi s 1180)δ), quo
praecipue adjutore SuS St Thoma Cantuarien Si S, quique fuit audax sacerdotali Pontificiaeque potestatis defensor et Arcten morum CorreCtor Scripta ju praeCipua sunt Metagog cus, Polycraticus, Enthesica et epistolae 329. re tu in Vim ea ,
mrem, quae a Primi Verbi vulgo appellatur Verbum abbrevissum ) Μedium quendam locum, Praeceden aetatem adultae theologiae Scholasticae, tenuit vir celeber Alanus ab Insulis ' 1202), Doctor universalis appellatus Secutu eS An Selmum et Abae lardum. Ab aliis suae aetatis scriptoribus in hoc di ferebat, quod rectissima a paene mathematica indagatione, ad normam SystematiS, e fidei dogmatibus, tanquam e principii S, conclusiones philosophicas et theologica eduxit. Pu ejUS Primceps inscribitur De arte seu articulis catholicae fidei libri quinque ἰ). Quod in illius aetatis contemplationibus theologiCi minu lavi dandum est rationalismi rudimentum, haud scio an nonnihil CXaggeran notaverit Gualterus Moritanen Sis Mortagnae suis Libris contra quatuor Galliae labyrinfos ), nimirum A Nai-
7 Mi ne P. L. Tom. 10.' Mi ne P. L. Tom. 199. Demum, Hist de a philos. Scol dans es ab S-Bas, p. 32.
266쪽
a58 Periodus Altera Caput Sextum.
et Gilbertum Porretanum. 9'. Universitas Parisiensis adeo timuit privilegiorum aemuloS, ut monaCho aditu arcuerit, metuctu ne privilegia Derirent eo quod magistri religiosi a suis superioribus dependerent. Quum Vero anno 1228, orta lite inter lan Cain reginam et univer- Sitatem'), auditiones intermitterentur, mendicantes ipsi scholam unam instituerunt' et alteram anno 1230. Postea restitit univer- Sita obortumque est luctamen Gulielmus derat Amore , quod diuturnum fuit et tandem in gratiam mendicantium eS Com- Situm ). Fuemant autem magistri e mendicantibus, qui theologian scholasticam ad Summae PerseCtioni Culmen eveXerunt
Io'. Alexander alensis et 5), in Anglia natus, ingenio
fuit acri amploque Iam Clarus Lutetiae magiSter, anno 12301231 Orcliner fratrum inorum ingressus ε), legere Perrexit inchoavitque philosophiam Aristotelicam in auxilium vocare theologiae. ovente, ut videtur, Innocentio IU Summam theologicam Suam Com Suit, opu Celeberrimum ob conceptu amplitudinem, Partitionem accuratam, doctrinae Subtilitatem, mentemque abStruSa Penetrantem. Laudabat eum S. Thoma SA quina S, P dabatur doctor irrefragabilis et fons visae ejusque Pera Pius edita β), mulium lectitabantur. ΙΙ'. Superavit eum tamen doctor angelicus S. Thomas ' 12Tq). Verisimiliter anno 122 oriundu e gente Comitia Aquinate, in finibus Neapolitanis, anno aetatis 1 ingressus ordinem Praedicatorum, Studuit Neapoli, Lutetiae et Coloniae. Quum heicet Lutetiae Parisiorum praelegere coepiSSet fama doctrinae ejuSundique allexit discipulos. Quo tempore Gulielmus de St. Amore movebat litem, Thoma Romam profectus ortiter monachos defendit Confra impugnantes . Dein iterum Neapoli et PariSii praelectiones habuit, donec a Gregorio X ad Synodum
oecumenicam Lugdunensem miSSus, in itinere, apud CistercienwSin monasterio fossanova, defunctus est, Alarti 12Tq. S. Tho-
267쪽
lib. Scientia ecclesiastica. 250mas famam celeberrimam nactu mi philoSophi acutissimi theologi subtilis polemici invicti, moraliStae tuti, Xegetae seraeclari et defensoris fortiSSim jurium Ecclesiae Eminent opera ejus )claritate, ConSideratione tuta demonStrandi insuperabili vi sine exemplo integerrima argumentorum comprehenSione et dicendi lucido modo. Non minu quam Abe x a id eam a Lem scia suusque magiSter Albertus agnus, philosophiam A rii set o Perii ministram scientiae Christianae adhibuit. Rectam deinde doctrinam adverSu errore vario defendit, eamque in SyStem magnificum continuavit. Alterum illud magis apparet in Summa confra Gentiles, alterum vero hoc Perfectissima ratione effectum est in Summa theologica. Quae duo ju PraeCiPua per Sunt, fueruntque in pluribu alii Scriptis ubertu enucleata Quem locum Augustinus occupat inter Patres, in tenet ThΟ-m a s inter praeclarissimo scholaSticae theologiae doctoreS L e XIII S. Thomam caelestem atronum Cholarum omnium catholicarum declaravit et inStituit
12'. Sejimgi a S. Thoma haud facile poteS CoaeUu ejuSet familiaris S. Bonaventura 274). Natus 22Ι, anno 123 ordinem inorum Fratrum ingreSsus, videtur Lutetiae
Parisiorum Su esse magistro Alexandro Halen Si qui de eo dixit , en rerum Israelitam, qui in Adamo non ecca vidi . Vix anno 2 natus, publice interpretatus est Lutetiae Petrum Lombardum. Factus ordini sui agister Generalis, eminuit Sanctitate et gubemandi prudentia, CreatuSque cardinali et emSCOPUS AlbanenSiS, rerum agendarum Princeps fuit in Synodo Lugdunensi donec ibidem obiit 1 Iulio 12Tq. anserunt Celeberrimae in Ecclesiae historia ejus exsequiae. Vocatur OnR-
tando, in docendo uber, in definiendo velox facilisque, Sed
etiam novit pietatem singularem cum amPl eruditione SoCiare, ita ut animos commoveat et mira Suavitate ad ardentem devo-
Prima editio completa jussu Pii , Romae 4570. Ultima editio completa Parisiis 188 sq. tomis 34 recentissima jussu Leonis XIII fit Romae, ab anno 1882, hodie nondum completa Editi tomi XII. f. ouron, Vie de hommes illustres de ordre de S. Dominique, aris 173T. Oau. Saint homas patron
268쪽
26 Periodus Altera Caput eXtum.
tionem excitet. Etsi SyStem ejuS CholaSticum, quoad rem et ConclusioneS, Cum homiStic compararitoteSt, methoduS tamen diverSa St, Cum in S. Thoma Character Aristoteli S in . Bonaventura vero magi proprietas Laetim ii praevaleati . Licet Bonaventurae Sermo non SemPer ACQUO CT hi minae sit lucidus et venuStuS, Cet etiam multa legenti Cogitanda et concludenda relinquat, tamen cum Principe CholaSticae doctrinae pari honore uremerit habetur. Opera ejus theoretica praecipua sunt Commentarius in quatuor libros Sententiarum et reviloquium δ).13'. Temporis ordine quartus obiit Atherius agnus ' 1280 . Natus 1193 Lauingae, studuit Patavii dein in
reSSu Praedicatorum ordinem, postea in Variis locis, etiam Lutetiae arisiorum, magister fuit Coloniae ejus fuit discipulus S. Thomas Aquinas Circa annum 124 CongreSSUS UmGud ted mora ollan dico, opportunitate usu eS Ut ordinem Suum extendendum promoveret in Hollandia, aedeSque SaCraret
Ultrajecti, Neomagi et Trajecti ad osam δ). Ob mirandam
eruditionem vocatus est Albertus Doctor universalis Plurima reliquit opera q). Quorum praecipua sunt Samma Theologiae et Summa de creatariS. Magnum ejus meritum in hoc St quod philosophiam Aristotelicam ab erroribus purgavit aptam Uereddidit ut theologiae Scholasticae esset ministra. Subtilitate Claritate et methodo non aequavit mih a m nequem ad em- Sem. Sed ob novam inopinatamque naturae notitiam appellatus est , Plinius Saeculi XIID Obiit anno 1280. 1qq. Quum primum Surparetur philosophia Graeca et Arabica ipsa ferebat rerum Conditio, ut plurimi doctores hinc inde falSa pro certi haberent. Anno 126 damnavit archiepiSCopus Parisiensis theses aliquot Averroisticas, quae apud FranCiSCRnOS irrepSerant. Anno 12T reprobatae Sunt nonnuliae homiSticae, etiam fratri Thomae, praesertim prouter eju de principio
Τ Opp. Omnia, Quaracchi, Tom. X l 902), d. I, p. 3, C. , ' P. optimam operum omnium editionem procuravit Guaracchi anno 188 sq. Cf. . de Cherance S. Bonaventure, Paris 1899.- MoII, II, 1, p. 114 II. 2, p. 10 sq. 3 Opera omnia ed. Lugduni 1651 fol. 21 Parisiis l890, Tomi 36. I. Sichari,
Albertus agnus et . Ratisbonae 18b trad. D. Paris 8623. A. /an ei in en, Alberi e Grandi te attre de S. Thomas 'Aquin, aris-Bruxelles 188l. . e Loe, De Vita et Scriptis B. Alberti Magni, Analecta Boll. 1900-1902.
269쪽
lib. Scientia ecclesiastica. 26Ι
individuationis doCtrinam. Inde Contentio et SyStemati Tho- mistici oppugnatio Anno 128 editum est PyrehenSorium seu correctoriam fratris Thomaei a Guliel 111 de Ware, fratre minore. Cui OPPOSitum est Correctorium corralytorii ). Haud diu
post prodiit Celeber Joannes Duns Scotus ' IJo8), doctor
Subtilis, controverSiam PerSequenS. Anno Circiter 1260 natus in Northumbria, ingreSSUS ordinem Fratrum inorum, Praelegit Oxoniae ad annum 1301, Lutetiae ad annum 1308, quo anno
Coloniae defunctus est. Fuit ingenio acutissimo, dijudicandi avido Inde factum ut ue alii Scholasticis sententiam tulerit de S. Thim a Henaci Co Ganda venii, An Seliso, Ri Chardo S. Victore Dissensit in multi ab Aristotele Partium
Studio nullo agebatur, Sola quae Vera SSent inquirenS, ita ut S. Thomam, adverSarium Suum Praecipuum, ViX unquam
nominaverit. Unde haud parum profuit theologiae studiis et in ordine Suo scholam condidit, ab Halen Si et S. Bonaventurae Satis diverSam Ejus in scientiis auctoritatem tuitu eStra it in V. Opera ejus praecipua sunt ) οριι Oxoniense, Reρ9rtas PariSiensia, quae utraque sunt conamentarii in i mi a r- dum dein Quaestiones Quodlibesales. Dicendi modus Si nonnumquam minus lucidus Quod quidem maxime ex eo venit quod pugnaciter et quasi bellatorie scribit ε). 15'. Praeter hos praecipuos doctrinae Scholasticae magiStroS memorari merentur : Ioannes uallensis irCa 3oo), a Coaevi Sui vocatus Arbor Uifae, qui scripsit Commentarium in
cui inter Fratrum inorum theologoS, post H ad em Si in Bim a-Vem tiaram et Simet uis, quartu locu Competit. UoCabatur Doctor solidas Praeter opera alia reliquit QuaeStione Seu Commentarios in ombardum et Ouodlibesa, opus lucidum Solidumque ).menricus Oanclavensis 4 1203ὶ Canonicus et arChidiaconus ornacensis, magiStro SuS S Alberto agno, et praelegit imprimis Gandavi dein Lutetiae Parisiorum. Fuit
270쪽
262 eriodus Altera Caput Sextum.
ingenio acri et amplissimo. Opera praecipua Summa Theologiae et Quodlibesa i). Dicebatur Doctor solemnis. Servitae eum Sibi mingiStrum SumpSerunt, etsi non esset ordinis socius Petrus de Tarentasia, ordinis Praedicatorum, edidit commentarios in Lombardum* et creatu Papa Innocentiu V, mortuuSest anno 1276. Ogerius Bacon ' 2043 ex ordine Fratrum Minorum, appellabatur doctor mirabilis, eminuit in Scientia naturae, Sed nonnumquam Somnii astrologicis indulsit. Celebratur
ejus opus majus ad Clementem IV i. Vincentius Bellovacensis 4 126q), Ordinis Praedicatorum, erudivit libero S. Ludovici
regi fuitque unus e doctissimis Suae aetatis viris. Reliquit Celeberrimum ρeculum doctrinale, historiale et afurale, cui morale PoStea est addithun ).magis ubertate et cognitione quam ingenii a CUmine eminuit. 16'. Hujus periodi tempo1 non suffecit coluisse theologiam mysticam debuit etiam ad normam scientiae Xplorari et, in SyStem Continuata, litteri Mandari.
Primus in hoc argumento prodiit S. Bernardus II 53),
Prae omnibUS Summu Suae aetati vir, qui, etSi in partem vocatu Omnium rerum gerendarum magni momenti, Plura SCri 9Sit Opera mystica β). Optima sunt De diligendo Deo, Sermones 86)in Canticam De Consideratione. Cum eo et POS eum Promorendae theologiae mysticae operam dederunt notissimi priores duo S. Victoris iugo ' II I), qui valde delectat legentem Suavitate SermoniS. Etiam in operibus ejus contemplativi praevalet theologia mystica Pulcheri ima Sunt De arca o mySfica Deirrha an mae, De vanitate mundiq). Tum Richardus II 73ὶ Scotus, qui Lutetiae Parisiorum Successit iam ii prior et magiSter. Opera eju praecipua Sunt De praeyaratione ad Contemplationem, De fasti inferioris hominis De Contemplatione. Non fuit Mumine