장음표시 사용
271쪽
subsequente calore molesto, ut multoties id quartanis ad finem declinationis uiti vers ii, properantibus observatur, & in Febribus algudis dictis evenit, vel quia acido devicto, in dia Iatatione pulsus, & resurrectione mirituum,
non habet materia unde sanguinem terment
re faciat, vel quia sanguis, a longa Febre spiritu depauperatus, ad effervescendum impo..tens redditur, ea enim quae pauco spiritu donantur , dissicilime fermentantur. Aliquando vero praedicta symptomata calor intensus sequitur, linione acidae & oleosae materiae , un- . de prima exspirata altera accenditur:& sangui nem effervescere facit magis vel minus, juxta praedictae materiae activitatem majorem vel minorem, & dispositionem sanguinis ad magis vel minus fermentandum', vel ad eombuatendunt. Ab hac unione acidae & oleosae m teriae, diverso tamen tempore suos producentis essectus, quandoque oritur difficultas spirandi, ab acida Uteria pulmones opprimente, st gnatione facta sanguinis coagulati in eis, tempore actionis oleois & amarae substantiae, alia quando eardi algia producitur, inducta dolorifica sensatione in ore ventriculi a corrodente ejus qualitate, aliquando Vomitus excitatur irritata ventriculi expultrice facultate, quae insurgens ad irritamenti ejectionem, pravam
materiam in eo contentam per vomitum exispellit. Si solo frigore cum pulsus contractione Febris invadat, materiam Febrilem frigiditate peccare arguemus, vel saltem liberam esse
a qualitate acri, & stigua , atque pulsus
272쪽
ontractionem essicere, prohibendo expansio- hem caloris aiu partes, q uae si diu durant, visi sitatem illius arguit, si vero parum, tenuitaqtem; in hoc casu subsequens calor est quia materia partibus calidi, non abundatim ideoque non valde fermentativa,nisi mas a sanaguinea aliunde laxitatem contraxerit, aquai disp atur ad aenem sermentationsm,etiam a debili fermento, vel salsedinem acquisierit, quae non magnum, sed acrem sensui reddit calorem,cum magna molestia totius,ut aeger loco stare nesciat,& inquietudine prematur hujusmodi Febres dicuntur pituitosae. S horroricum aliqvi, sensu caloris insurgat, ut solet ii tertianis Febribus, in quibus aegri contremis. - eunt 8c calent; perstasi erimus humorem calo rem & acrimo, iam habere, ut.bilis, quae in suo sale praeter amaritiem corrosiVam faculta- temconservat,ut patet in dysenteria a bile, qui partes nervosas essentientes pungendo in tremores impellit, caliditate contulicta caloris sensationem essiciendo. & si pulses contractio concurrit, haec contractione cordis mater irritamentum sentiens, vel ab admixtione a di humoris , vel ab oppressione caloris , ve 'renda Suis in primo insuliu harum Febrium maxime atagis, bile vincente alios humores, unde aliditate vaporum fauces exsiccando, Msui valem humorem incrassando, sitim mole--stam parit, quae aliquando Febre invalescente minuitur, dissipatis vaporibus praedictis. Omia fnis vero absentia frigoris, & horroris soliusque eatoris subitus insultus, cum sola , sed
273쪽
parva pulsus contractione & tensione materiam, nec aciditate nec acrimonia, peccantem
manifestat, sed sola caliditate coiitracta con bustione, qua assatim , & subitb, tanquam in ligno summe sicco,partes igneq prorumpunt, sanguinem accendere, praemista pauco evaporationum effluxu,aliquali oppressione cor fatigantes, quae brevi tempore a calore dissipantur, unde contractio pulsus, ab oppressione dependens , parum durat, & si calor sit intensus humorem intense eat um ostendit, qualis est bilis, & sine alterius admixtione, quae rigo rem & horrorem non efficit sua lacrimonia,. quia subit b aecensa, caliditate intensa alias qualitates si perando , illarum operationem non permittit, vel offuscati .
IX. Haec humoris naturam ostendunt Febris pero longitudo, vel brevitas, desummenda est ab impedimento , quod omnium Febrium intermi teriti cim causam diximus, & a sanguinis dispositione apta impedimenti contumaciam citilis vel taldius superare,&cum hac, to rit udinem Feri deducimus, ado elus accidentibus, quae nihil remittunt post se primam, undecimam, vel decimam quartam accessionem nec Febris citius sua tempora particularia pertransit, quia . significant materiam in eadem quantitare,&cum eodem vitio ab assecta parte submhaistrari , Ac impedimentum esse stabile, & fixum,
nec a s 'a contumacia recedere. E contra brevitas indicabitur , a Febris & ejus symptomatum diminutione , Sic paroxysmorurn
anticipatio, cum Febri majori, vel aequali
274쪽
praeteritis,majus vitium in materia arguit,quo impedimentum citius superat, sed hoc id pristinum statum revertere vitillas materiae manifestat, & consequenter longitudinem portendit. Anticipatio paroxysmi clim minori Febre,& benignioribus symptomatibus,impedimentum facilius superari,& materiam minus depravari denotat, unde Febris terminum in brevi sperare licet. Sanguinis dispositio consideratur penes abundantiam humorum tenuium , vel crassorum, illa brevitatem prae sagit, quia impedimentum facile superabile reddit activitas, & ferocia humoris tenuis, quamvis magnitudin. Febrium inserviat, ad majorem, dc effraenem effervescentiam tenuitate cooperante e ubi crassities, Febres magis
. mites reddit, sed impedimentum dissicilius ab ebrum virtute tolli p6test , unde nisi Iongitudό
expectanda. X. Principii calidi exaltationem in sanguine ostendis primo Febris continuitas nullis interupta acces.sionibus d quia causa in sanguine permaneris, permanentem operatur e stervescentiam pretionaturam, crescentem,Ves deci escentem, prouiprincipium exaltatum in quantitate, & virtute fermentativa crescit, vel decrescit Secunia ab intenso calore, cum principii exaltatione conjuncto; colligitur, haec enim a coinbustione 'non differt, quae intensione caloris semper ininsignitur, prout dictum fuit cap. 6. nMn. 22. Dum sanguis combustionem patitur , multae partes ejus torrentur , & tanquam cineres a caeteris
partibus disgregatae, fermentativam indolem
275쪽
consecutae efferVescentiam augent, eX qua Febris novus insultus arguitur, cum aliquali contractione artei - , seu tensione in sanguinis turgescentia a novo fermento essecta consistente, qua arteria nimis dii tendit r& contrahitur,ta- quam chorda arcuS: Eo in do quo utreS nimis, .
repleti vino, vel alio liquore,& duritiem,& co- tractionem acquirunt: brevi tempore tollitur. haec contractio, quia spiritus,& vapor qui reteis. tus sanguinem turgentem reddebat, exhalare incipit. Inaequalisas pulsessi a materia inaequaliter fluente ad cor, vel inaequaliter rarefacta,
ob diversam sui dispositionem. Et si contingat sanguinis circulationem. impediri in aliqua
parte, & in vase medio inter maximos & mia, nores a tumore, Vel inflammatiqne, sanguis regurgitat versus se m principium. eXterioribus partibus relictis, unde in te ne uruntur aegri, & exterius frigent cum parvitate puus, s . oporesso a regurgitante sanguine corde, &ejus catote.
vi I. Coagulatis . seu putredo , distinguitur a
p vitate pulsus aliquando majori, aliquandom nori, oro qualitate sanguinis: .utii si acris titerit, irritando cor ad sui expulsionem , in tali
motu frequentia fit major, a putredine verb amaritiem,acerositatem,& ponticitatem vel auferita iam impartiri , docet vinum iri vappam
de generaris, vel in acetum vers rivi, c fructus
eorum socci putrescentes,sicuri coagulatio per- se Verans lac acidum reddit, &ab his qualitatibus frequentiam pulsus depe ider probat
palpitatio cordis, a materia irritante, in quai semper
276쪽
semper pulsus frequens & celer, & passiones cordis in hypochondriacis & hystericis, quae hujusNodi pulsus alterationem patiuntur a
pravarum evaporationum irritamento. Rem
ta vero tali qualitate minor aderit frequentia. Et quia in putrido seu coagulato sanguine, ira jor naturali contingit effervescentia, sed cum paucitate caloris qui interiit, vel in Spiritu cum aliis partibus coagulato otiatur , ideo pulsus fit parvus , deficiente sp ritu impetum faciente ad arteriae amplam dilatatio
De Curatione Febrium in Particulari. o primo de Ephemera ct Synocha non Patrida,
ex mente Antiquorum o Recentiorum. I. Urationem Febrium in Generali libeter prε termitto, quia in hoc consensas -Veterum &Μodernorum , puto satis superque patere posse ex consensu in modo curationi FFebrium particularium, ideo in hujus demon--stratione insistere decrevi incipiendo a curati . ne Febris euhemerae& synochae non putridae. II. De Ephemera agens S lτω lib. I .Prax.m dic. cap. 28. curationem dirigit ad remot4onem.' .causae externae, sanguinem totum refrigerado, Avisennam imitatus qui I. . sec. pr. a de Feb. Daa. I. acap.9. meia 3 3 curationem instituit Febris
277쪽
causae extrinscae remotioni, & refrigerationi totius studendo. ΙΙΙ. Et incipiendo ab aeris aestu , si tib hoc originem traxerit Diaria, Sylptis in hujus curatione jubet aerem in quo eger habitat,aquarum' inspersione super pavimentum refrigerari,& dorem pro novere, simul ac refrigerare, quod facit sequenti mixtione V. Aq. Card.Ben. J6. A-
cetosa S r. Papas . errat. δ'. Pir. xitiri gutt. f. m. quo facit cum sutc. cit. lib. cap.r'. dum caput &pe- .ctus aegrotantis refrigerantibus,remediis irrigat,& rosaceo nive tefrigerato inungit, frigida aquari pFodinando, & in balneum aegrum immittendo, sudorem provocare intendere videtur. Unde Sennmus ItbI.deLeb cap. 5.geri eriliter in quacumque causa ephemeram excitante sudo-Yem Drobat,& adjuvandi esse indicit, quia plerumque haec Febris stidore finitur. Hinc omnes fere practici ad Galem imitationem potum aquς frigidae ad satietatem aegris exhibent in Diaria, ab aestu excitata,quod tamen cum cautione eπ-ὰquendum est,q uia ubi crasti lentique humores cum obstructione partium abundant, perniciOsiis est usus praedictae aquae,scuti etiam ubi aliqua nars corporis est imbecilla, quapropter cu moderatione refri perandum est cum aquis ci-chmi,endiviae,acetosae, violarum,nenu pharis, vel deelictis eorundem, cavendo etiam a dulci- . bus cyrupis, quia aliqualiter calefaciunt, dum facile in bilem vertuntur, & sanguinis aestuna 'promovere Valent.
LV.2 si obsimctio ti1neatur,ex eo quod et stuanti sorpori supervenerit aeris alteriusve rei frigus:
278쪽
probat Dirius praedicto ita lapio adrniscuritat. Iartis,e Cornu Cerri, sal.arnwmacum , aliave sitnilia Deobstruentia & Diaphoietua, utrari. restificatus m Ataphor.quq deobstruendi, κῆ sadorem ciendi facultate pollent. praedictum Huic sequens,qui cit.L c. 3 o. sudorem provocari Jubet,aegrum operiendo, & Febre inclinante in balneum calidiusculum in mittendo,utcum refrigeratione totius sudor proliciatur,ut dixi c.'. ec ut obstructi pori cutis dilatentur,vinum etiaexhibendo,quia sudores, dc urinas provocat,ω cap.ra, . in Diaria ex obstructione alicujus partis, apigientia in usum revocat. 'V.S apoiugenerose larguubausto excitata fuerit nisis Diaria,ootuin acidiusculum imperat,qualis est,
Rofrub sis. q. sulph.q. . adaciotas gratam, uisun dantur in His vitreo clause,a in loco calente ad Tinctura eleganter rubentis extractionem,co mi a adde fr. Dy-bim de qua tinct.sape captat, hac enim sanguinis adsic sciis Febrem tali et huiusmodi ad Febre Di
dens curationem Diariet ex potu vini ait c Wi
prout curamr ebrietas&L I sec. 3 .c.Lagens de eis cruae ab ebrietate preser, aut, in rei alia eno merat,μθcu maliynici acidi Metu ac Midu,3c postea seqqueti is hausta,quae verb preservant, etiam cura taVI. Si animis corporis motu M defaturuione excita
fuerit Febris Diaria, sanci vita lanu lostituoso ρο- tu reparandos esse spiritus animales, ita tamen ut conjunctus corpori aestus non augeatur, in quem finem Tequentem proponit mixturam,
cochleatim per in ervalla brevia usurpandam
279쪽
VI I. In hoc etiam Am. . praeceptis conso His,qui co. I9. curam Diariae ex laborα gens jubet, ut aegri capiant cibos, qui in pau- ea copia multum alimenti conferant, nec sane alia ratione nisi ut dissipati a labore spiritus restaurentur per alimenta multi de boni nutria Henti,in quem finem vestes . ac sedilia odor mentis imbuit, fructus etiam humidos & r sentes ad refrigerationem exhibendo , di si hi non adfuerint dulanium,aliudque suod valeat supplere vices fructu ui . proponit. is . VIII. tibi ab Ira vehementiore excitata est diaria Febris, praeter illa quodi animum praestant sere- nutrit, refrigerantia , & humectantia , Bilem corrigentia commot/m, & acriorem factam' corrigentia exhibet; ut estsequens mixtWa,quae μα- Iatim as enda est ag.aqllant .lactuc.aratos an
mn huyus locum potis usurpari sequens tio eodem mo-as Portulaca,Nempharismolarum an. Jij. Tr. de succ. L--m Wi agresta findiumnesta 3j.m vel φωctum hordeu, ct tamWmdomm. IX. Et hac docuit Aric.c. I 3 cit. lib.de curatione Fiaris' fariae ex Ira, quando monuit agros deberi occut pari fabulationibus jucudis, suavib ascantionibus,& Iustis mirificis,victum humectantem , M, refrigerante imperando,quod hisnu etiam per
taedicamenta talis conditionis intendit. o X. Ubi
280쪽
ubiasubvore O gravAmraroeorra est Haria, ad eluS curationem una cum fallitaribus animo solando, ac erigendo adtis consiliis , s quentem consulit mixturam Sylvias, ad corrigendam humorum austeritatelin, quae in maerore compatitur, & ad sedandam sanguinis esse vescentiam, aq. pulegiis ic. an. -j.sseritin carminativi nostri, τὐ aq. vitae Matthies, laud. υιat.
p. istram salis amoniaci 9 o r. faenic. g . de P.t -- pius 9 parum capiat. potes etiam sequens mixtura eodem
modo exhiberi .aq. ωius citri, sor nera,b lusa av. . confect. Athermes 3j. aqua theriacatis j1. elixirprο-prietatis B i. s r. de corticibus citri J s. m. quas in d ic tiones habuit Apis. cap. I I. cit, titb. p ponendoin curatione Febris a moerore vinum, quod habet' virtutem exhilarandi, &spiritus qui in morore dissoluuntur restituendi, quae continetur in praedictis medicamentst,dilutum tamen exhibet, ne magis accendat, consulendo, ut tempus hilariter aeger transigat, & odorassilentis refri-.
X I. Ubi a vigiliis oritur praedicta Febris, d lxjus studet in removendis causis vigiliarum, & mdisponendo corpore ad somnum capes endunt
sem. PapaP. alb. I. f. chm 60dem hordei decocto sat mulso ad I xv. addendo or. Papav. ata. j i. aqinsvic. vel rossi. m. ad idem Deir emuls facta cum seminibas mesoni papaveris albio amygdam decorticatis ct apviol lactuca, vel ni haa, vel praedic Ia aqua , exhiberi possunt cum 'r apaveris albι, quae possunt aegro
propinari paulatim per haustula saeptu .repetita eX .preceptet ipsius Dipii , donec Dmnum experiatur , qui si ne sic quidem