장음표시 사용
141쪽
da, quae etiam res incerta, incorporalis , linm: nisesta est, d. l. si quis ab alio in pr. Nec ellaim iudex aliud spectat quam quod revera actoris
Interest, nec animum attendit commentitiis , vanis, aut longius arcessitis & excogitatis causis, articulis , allegationibus partium , ut si a leget qui stipulatus est caveri sibi pro Titio debitore suo, etiamsi in praesenti nihil sua intersit Titio locuplete , se vereri & Umere tamen ne Titii labescat fides, aut facultas, atque ideo sua interesse, ut sibi caveatur, quod ille inusseri possit, judex vani timoris & advent tu casus nullam rationcm habet, quia & hi casus , hive timores , hae cogitationes, haec commenta sive frivola .la ullam aestimationem
recipiunt, d .l. si quis ab alio , l. 9. D. qui di aquib. man. Et hos cxemplo adhibito, possis lu- menter explicare quod ait Justinianus in hae 1ege, in casibus incertis judicem non debere metiri id quod interest ex quibusdam machinationibus & c. Theodorus his exemplis utitur. Ago in te quod L. Titium me heredem instituere volentem testamentum facere prohibueris actione in factum in id quod interest, inter caetera dico per te factum, ne ad me perveniret ex ea horcditate praedium, quod in ea erat belle aedificatum & amoenistunum, quod principi impensissimo pretio vendidis sem, & ne in reliqua me bona mitteret praetor, quae insanis emptoribus magno vendidissem. Judex non habebit rationem hujus allegationis meae , sed dumtaxat communiter ea hereditas quanti sit aestimabit. Insulam intra certum tempus fieri aestipulatus sum, & transit tempus ,
quo debuisti facere, ago ex stipulatu in quan F IV
142쪽
eum mea interest , & dico mihi fuisse in animis eam. domum cui aedificandae locum saluberrimum Si amoenissimum eleseram donare principi , a quo munera retulissem, & beneficia quamplurima , quae tibi imputari desidero inponenda ratione quod interest , & te mihi eo nomine condemnari , quod per te factum sit, ne ad me ea commoda pervenirent Iudex haec quae dico, neque probabit , neque audiet pro pitiis auribus. Utitur etiam exemplo interdicti. Unde vi, in quo venit fructus, & omnis
utilitas , non tamen compendium negotiationis , aut industriae meae, non extrarium & aD
ventitium lucrum, quod non ex re ipsa prodit, quae principaliter in obligatione est, non casus istata & improvisus, idque sve sit casus ce rus , sive incertus , utiquς semper observaAdum esse ostendi ad i. si iundus, D. locaba autem Theodori in hanc legem haec sunt.
144쪽
145쪽
LVII. Enarratio. P Ropterea quod ea res pendet ex tacto. J L.
quatenus 24 D. de reg. jur. Modo minor. 9 L. si quis ab alio 73.D.de re judic. l. pen. D. si quis cautionib. jud. sist. cau. fiet. Vide Cujactuin tractatu iii. ad Asticanum ad leg. Centum Capuae. In cujus arbitrio posita est taxatio ejus quod inter.J Judicis ossicio incumbit, ut quod in te fuit, aestimet, leg. semper Is. I. sed quod, D. quod vi aut clam. Quia utilitatis nomine. J L. Julianus 9. g. illi. D. ad exhibend. leg. si stetitis M. f. cum per venditorem, D. de action. emp. l. q. f. s. D. dedam. in Linas Julianus noster propositiones. Vide Cujaciuin ad leg. 2 o. D. de hered. vend. tract. vii. ad Asticanum. 'Cum alea & spes emitur. J l. cum heredita- . rem D. de heredit. vel act. vend. l. nec m-ptio 8. D. de contrah. empl. l. s jactum tr. D.
Nempe x. pretii nomine, quae numeravit. IEt pretium igitur conventum duplatur, Mquidam ex veteribus interpretibus ait. S ita emptor pretium consequetur, & alterum tam
Theodorus vocat. Vide librum sit. Observat. capite i. Sed propter moram rei infligitur. I. cum quidam I . g. si pupillo, D. de uulr. ιτώ-, ut Theodorus est Naturam rationem a lecti.
146쪽
In obscuris voluntatibus des aut contrah. I. si ita I . f. I. in fi. D. de Iegat. I. l. semper& l. semper 3 . in fine, D. de reg. Jur. In paribus sententiis judicum J Paulus te
tent. lib. I v. tit. XII. g. communem.
In medium eamus potius J Vide C acium ad g. cum ex aliena 2s. institui. de xer. divis. in NCt. poster. Quod postea usurae pernumeratur ) Titus Livius vi. De capite deducite quod usuris per- numeratum est. Caput est sors. Ut Aristoteles ait Eudemiorum lib. I v.
Ex aifcctione vel utilitate petitoris Nullum igitur est singulare interesse , ut loquuntur Doctores, & ex veteribus etiam JGobus Ravennas illud non admittit, ut resert Cynus hic nec Fulgosius hic num. XXII. Ex quibusdam machinationibus ) Sic etiam interpretatur Fulgosius: Vult, inquit, dicere ex veris & jussis allegationibus judex id quod interest , aestimavit, non autem ex frivolis , stultis & fatuis allegationibus.
XLVIII. Si a non competenti judice judicatum esse dicatur
IN hoc titulo , superioribus casibus, quibus , docuit sententiam judicis ipsis jure nullam esse, addit hunc casum, Si ab incompetenti judice dicta sententia fuerit. Incompetens judex est is cujus jurisdictioni vel notioni reus sub- jectiis non est, qui & incongruus dicitur judex. Dico reus, quia actor etiam sibi incompeten-- tem judicens sequitur. Dico, vel notioni , quia
147쪽
alii sunt judices qui forum & jurisdictioncm
habent , ut magistratus , alii qui notionem tantum , ut judices delagati ad speciem litis aliquam, qui utique incompetentes sunt si ab incompetentibus dati sint, vel si dati a competentibus alia de re judicent quam de qua judicare jussi sunt, & de his potissimum est hic titulus, lib. 3. tit. I3. de magistratibus , &in eo poti 13sinum definitur, qui snt competentes, vel incompetentes. In hoc definitur, sententiam a judice inconipetenti datam ipso jure nullam esse, ut l. quod si quis, D. de ini. rvp. test. quod non immerito trahitur etiam ad confessionem factam coram incompetenti judice, c.
4. De judic. Et secundum definitionem hujustit. judex datus ad actionem locati, si judicet
de pecunia credita, sententia nulla est, l. I. vel si datus in causa proprietatis, judicet de possessione , vel alia re, non de proprietate, cujus tamen cognitio saIva manet integraque praesidi, qui eum dedit non minus quam si de posses.sione datus de ea cosnoviget, quia alia res est proprietas, longe alia possessio, l. r. hoc tit
item si judex militaris de causa civili judicet,l. 2. hoc tit. l. 9. Cod. Theod. de jurisci. Idemque est in procuratore Caesaris, l. I. sup . de ped. jud. de quo Graeci ad i. 4. ponunt exemplum, ut .i non suo judice, puta dato a procuratore Caesaris inter privatos, dicta sententia non puriat judicari actionem. Incompetens etiam est quem magistratus non adedit, partes ediderunt,l. 3. su p. de iuris d. om. jud. nam conssensus partium eum tantum competentem judicem' facita
qui tribunali praeest , quive ab co datus cst, qui tribunali praeest , vel litis contcstatio, quae pro
148쪽
consensu habetur: & hoc cst qhiod dicitur, nec recusari judicem, nec praescriptionem fori opponi pone post litem contestatam. Nemo lutem contestari cogitur. At vocatus venire cogitur , ne contemnat magistratum , ut hoc ipsum sciatur an sit competens , nisi vocetur illegitimo dic, veΙ loco. De ignitio hujus tit. si seneraliter accipiatur, sic accipienda est : Si citra consensum partium incompetens judex sententiam dixerit, forte litis contestatione apud eum secta per errorem , vel si ex consensu partiumcdituS , non etiam datus a magistratu.
XLVIII. Enarratio. OUi S incongruus dicitur judex. I. I. sup. de jurisdict. omn. j ii dic. Vide librum iii
Quia actor etiam sibi incomp. jud. seq. J l.
cum Papinianus RP. titui. xlv. Ut judices delegati. J Judices dati, recuperatores, judices pedanei, judices speciales: tot enim appellationibus censentur. Judex datus ad actionem locati, &c. Basilici libro ix. titui. i. capite lxxxvii.
να lo λι-ου : plerumque enim judex datus, ut de locatione tantum judicaret , de pecunia etiam credita sententiam dixit. Item si judex militaris. ) Judex militaris de eausis civilibus inutiliter judicat, Basilica Puta dato a procuratore Caesaris. Theodorus Hermopolites: non loquitur de judice dato a procuratore Caesaris , sed de ipso procura- tore, qui inter privatos jus dicere non potest :
149쪽
Yerum fiscalium tantum ei cura demandata est Judicem tamen dare potest.
Si citra consensum partium. Sententi dicta ab incompetenti judice nulla est , si citra consensum partium dicta sit: vel si dicta sit a privato
homine, nec dato a masistratu ex consensu partium. Vide Cujacii rec1tat . in fine. Forte litis contestatione. Litis coentestatione judex approbatur. γ
XLIX. De poena judicis qui male judicavit vel ejus qui judicem vel adversarituri
QVarri potest, an etiam quod judex competens male judicavit, ipsis jure nullum sit.
Ut videtur non esse nullum, quia lex est, ctiam
si male judicatum sit Reip. interesse non convelli rerum judicatarum auctoritatem , quia, status Reip. maxime robus judicatis continetur,leg. judex, D. de re jud. l. servo f. cum praetor, D. ad Treb. l. si patronus g. si quis , D. debo. lib. & sane ita est, si per erroe em & imprudentiam male judicavit, ut citra appellationem smientia ejus rescindi non possit, sed perinde atque silis sua esset, ei cujus interest in tantum tenearuo in quantum religioni judicantis videbitur , Ieg. ult. D. de extr. cog. salva tamen existimatione, quia dolo caret Dod si per ambitionem & gratiam male judicavit, etiam sentensia valet, sed ei cujus interest in solidam litis aestimationem tenetur, & infamia notatur, l. si
fili stafi. D. de jud. l. i. hoc sit. Quod si pei
150쪽
turpitudinem & sordes. i. pccunia corruptu1
male judicavit , hoc casu sententia ipse jure
nulla est , l. vetenales , ins quand. prov. non ca nec. & judex infamia notatur, & solidam litis aestimationem ci quem laesit praestat , l. 2. & extra ordinem criminali judicio coercetur. IS autem qui data pecunia corrupit judicem ut male judicaret, vel adversarium ut colluderet & prae-Varicaretur , causa- cadit ex Constit. Antonini ad Cassium babinum. i. ex l. I. hujus tituli, cujus fit mentio in l. I. g pen. D. de calumn. SI actor corrupit, amittit actionem : si reus , defensionem : nam in l. i. actionis verbo continetur exceptio. & hoc re nondum judicata. Post rem judicatam secundum corruptorem,
etiam litem amittit , quia sententia ipse jure nulla est, & litis restitutio ei non datur, nisi ex N. Iust. seipsum detulerit & acceptae pecuniae arguerit adversarium vel judicem .Ex N. Iustin. corruptori est medicina confestio.
XLXI. Enarratio. SI per errorem & imprudentiam. Instit. de
obligat. quae qu. ex del. nast , ut ibi Theophilus : cx juris igno
Perinde ac si lis sua esset.) Litis enim alienae periculum quasi suae rei, judex suum sitit. Vide quae hac de re tota scripsi aliter ad legem res judicata et o . D. de reg. jur. P. Faber. L. 2. hoc titulo. In qua pro .simationis, Cujac. in recitat. legit , exsimationis. & it Fulgosius aestimationem hic accipit. Si actor corrupit. 9 Igitur si actor corrupit,