장음표시 사용
401쪽
delatana, l. 2. & 3. sicut furti, i. g. & II. sup. desiir. & vi bonorum raptorum , ult. tit. seq. quia his persenis honos non debetur tantuS, ut parcere debeamus famosis judiciis adversus eos. At non datur ptivigno in novercam, quae expilavit hereditatem mariti. Puto nec in vitricum , qui expilavit hereditatem uxoris, quia nec expilare videtur , qui attrectat, quod vivo conjuge societas vitae in su a potestate fecit , nec post adprehensam possiessionem daretur actio furti, cujus instar haec accusatio obtisnet. eademque ratione non dabitur heredi cxtraneo in maritum vel uxorem , qui quaeve compilavit hereditatem defuncti, I. hoc titulo , l. pen. D. eodem, Ι. heres, D. de neg. gest. l. quamvis , sup . de fur. Eadem ratio so- .cietatis facit, ut non detur coheredi in coheredem, I. I. hoc titulo , l. 3. supra fami l. ercis. l. merito, D. pro socio , qua de re observatione vicesima.
XXXII. Enarratio. UT publica civilia quae pop. dic. Nam ju
dicia popularia civilia sunt , de his vide
Cui ad i. & eleganter . D. de do. ma. Ut furti nec man. leg. xi I. tab. Furti manifesti actio in quadruplum est e jure praetorio. Vide Cujacium ad g. 4. Institui. de no-xal. adi. Et vi bonorum rap. Vide ad titulum sequen
Damni injuria Utini. impuberem 23. D.
402쪽
de fur r. νινο - , dammm n Iuresa Iim , Thcoph. Inst. de injur. vide Cui. ad rit. de lege Aq. Instit. Nunc plerumque esic Criminalem extraordi uariam , & privatam , tacite significans , ante non suisse nisi solam civilem in duplum vel in quadruplum. C ac. in recitat. De vi lege Iulia 2 l. un. ins tit. proX. Ante aditam hereditatem ) l. 2. g. I. D. eod. Quae a nemine possidentur 9 Res hereditaria interim dum jacet hereditas, nullius est, I. I. D. de rer. divis, Loco actionis furti 2 Graeci: Quia non est . surti actio nondum rebus possessis ab herede , est expilatae hereditatis. V et uxorem Quia vir & uxor socii invicem sunt divini & humani juris : 1Ῥιν οὐαν
ιου δικαιου , ut ait Graecus int. ad I. 1.D. deri. nupt. citata lege quarta h.
t. ad quam Antonius Loisellus in Codice suo notaverat, legendum, domum suscipitur , ut &Cujacius Ιegit. Observat. xx. Capite vigesimo septimo.
. XXXIII. De vi bonorum raptorum.
IN hoc titulo proponitur civilis actio vi bonorum raptorum quae ex edicto praetoris da- itur in eum, qui rem alienam rapuit si mobili, fuerit: Nam de immobili, neque haec actio est, neque furti , sed interdictum unde vi , vel actio in duplum ex Constit. l. si quis in tantam. Dari vero dicitur haec actio modo in
403쪽
triplum , ut l. locatio g. quod illicite, D. de public. modo in quadruplum , ut Constitutionibus hujus tituli, & alibi passim, modo in triplum & quadruplum , ut l. pen. Cod. Theod. de pag. Scr. & hujus varietatis causa, quia misita est actio , quae scilicet cum poena tripli per
sequatur etiam rem vi ereptam, qua confusione quadruplum essicitur ,& intra annum uti lem. Nam post annum rem solam persequitur , non triplum : & singulari casu, cujus ex- . cipiendi auctor est Tribonianus in duplum consectum ex re & poena , l. 6. supra de pag. sacr. sed perpetuo , ut opinor, hujus moderationis pensandae gratia. Neque vero existimare debemus mitius agi cum raptore quam cum furc, quod in raptorem sit actio mista & annalis , in furem tota poenalis & perpetua. Nam sive raptor sit manifestus , missa actione vi bonorum raptorum conveniri potest actione furti manifesti, quia & hic fur manifestus est, I. si Vendidero g. cum raptor, D. de fur. sive non sit manifestus , ut 1. 32. g. ult. D. eod. sane hoc casu gravior est intra annum utilem actio vi bonorum raptorum quam furti nec manifesti , S in hunc proprie casum haec actio comparata est, quod praetori non videretur lassicere actio furti ncc manifesti , qua tamen si prius non sit actum vi bonorum raptorum intra annum , licet experiri post annum in duplum , vel si, hac actum si prius, necdum annus eXierit, adhuc experiri licet vi bonorum raptorum in
id quod amplius in ea est , l. r. D. eod I. si quis egerit, D. de sur. & observandum injure agi saepe de isto concursu actionis furti, nec manifesti & vi bonorum raptorum , nus
404쪽
quam de concursu actionis furti manifesti, &vi bonorum raptorum , quia ad hunc-casum , neque necessaria est, , neque proprid pertinet actio vi bonorum raptorum , ad illum proprie pertinet, & necessaria est. i
XXXIII Enarratio. OUi rem alienam Qui suam rem rapuir,
vi bonorum raptorum actione non tenetur,
scd aliter multatur , l. a. s. hac actione is demum D. eodem , liu est , rei suae dominio cadit, ut aiunt Graeci, quod absque magistratus auctoritate, sua auctoritaterem auferat, ex l. si quis in tantam. Si mobilis suerit J I. i. h. t. Nam de re immobili ,&c. 2 Plautus in Aula-Ιoria act. I. se. 1 I. Ego initus servem : an ne quis
ades auferat Z Nam hic apud nos nihil s aliudqv furibus. Ex constit. si quis in tantam l. 7. supra unde
vi. Intra annum utilem Intra annum quo experiundi potestas fuit, i. i. Thalelaeus ibidem rNota, inquit, actionis vi bonorum raptorum annum utilem esse. Nam post annum I l. 4. & s. h. t. Et perpetua II. I. svp. de ann. except.
Et in hunc proprie casum I Idem scribit ad 'tit. de bon. vi rap. Instit. De isto concursu actionis Ut in I. I. D. eo
405쪽
XXXIV. De crimine stellio natus.
Vide tit. ro. eodem libro. Sicquitur crimen extraordinariiuia stellionacti S, qtio nomine continetur fallacia, impo-
stura , dissimulatio omnis, & quidquid turpiter fit in fraudem alterius: quod proprii criminis
nomen non habet. Cum eo non concurrit a1-dem ulla actio civilis, quae poenam persequatur, sed quae rem perseqtiantur variae possitiat concurrore : & si quidem famosa sit quae concurrit, veluti de dolo, aut deposti, etiam famosum erit crimen stellionatus , quia absurdum est civilem actionem esse famosam & criminalem non clis. Finge debitorem in solvendo pro auro debito ex stipulatu, vel ex causa depositi , aes subjecisse, vel pro veris gemmis via
Ircas , ex hac causa est civilis actio de dolo , vel depositi, quae famosa est. Erit igitur ex his causis crimen stollionatus famosum , ad quas tantum dico respexisse l. quid ergo g. vlt. D. de his qui not. ins & erit famosum, ut ait , quamvis publicum non sit. Nam &crimen expilatae hereditatis est famosum , licet publicum non st. Subjicerc autem aliud pro alio , cst quod I. 3. D. eodem ait , impo . turain facere, Trebellius Pollio in Gallienis: Cum quidam gemmas vitreas vendidistet pro veris , surripi, quasi ad leonem jussit, deinde e cavea emisit caponem , & jussit per curionem edici , imposturam fecit, Si palliis est. Caeterum si is pignore dando , aut in vendendo subiecerit quis aes pro auro , veI statvlibe-
406쪽
rum pro servo, vel vitreum sardium pho veto dissimulata veritate rei, crimen stellionatus non est famosum, ut ait l. 2. D. eodem, quia nec actio pigneraticia contraria , vel ex empto , quae cum eo concurrit, est famosa , l. si quis
in pignore, D. de Pig. act. l. statvliberum I. D. de statui. idem si quis sciens ignoranti creditori rem alienam, vel alii obligatam fi mulans rem esse suam , vel este liberam, pignori obligaverit, i. tutor g. I. D. de pis. act. l. I. R et . hoc titulo. idem si produxerit aliquem creditorem simulans eum esse antiquiorem in causa pignoris prioris creditoris ' fraudandi causa , ut l. q. hoc titulo nullo prolato chirographo falso, quo sit praelatus dies obligationi , alioquin crimen falsi committitur, I. I s. supra ad leg. Cor. de fal. l. si a debitore, D. eo dem, &cessat crimen stellionatus, quia non aliter ei locus est, quam si deficiat aliud crimen. Nemo autem est , qui nesciat transsatum hoc esse nomen a lacerto quodam ad hominem vastum, & decipiendi peritum , ut apud Ap Icjum Venus irata Cupidinem stellionem vocat, quo plerique capiuntur omnes. In glossis stellionator cst & in Basil. Ex quo dictum illud in Christianos pallio coopertos, Graecus Cipriano implanator.
Uod proprii criminis nomen nonh Il. 2.
Surripi qtiasi ad leonem jussit ) Casaubo-
mis legit , surrigi, ut apud Vopiuiam in Auxc-liano : surre trus ad
407쪽
Si in pignore dando aut. in vend. Re. Quod
Graecis interpretibus est, Ulp. in lρ a. D. cod. Si qua merces supposeuerit , vel obligat as averterit, vel corrumperit , stellionatus reus , quae Baslica ita reddunt, o elν,ι4οι- το ψῆσκεὐδρον : qui avertit& corrupit rem obligatam. Graecus interpres ad leg. quid ergo 13. f. ult. D. de his qui not. infam. Dicit Stephan. ad lib. x Iv. cap. XXIX. th. IV. Stellionatus crimen intendi cum deficit privatum , vel publicum crimen : privatum quidem, ut cum debitor avertit pignus subjiciens aes
tendens aureum , & aereum tradens. Nec igitur quid est et αντιζαδια εν intellexit Salmasius de modo, usurarum cap. XIv. ut jam praemonui ad tit XXII l. lib. VIII.
Ut apud Apulejum Metamorph. lib. s. . Stellionem vocat Glossae Basilic. νεαἰων,
In Glossis stellionator est a r. I Glota Gr Lat. εστ της , Imposior , stellionator. Item : εὐ- . ηχῖa η, inpollura, sellionatus. Item ' κακουργς : maleficus , sellionatus. lege, stellio , aut, stellionator. Excerpta ex ver. lex Stellionatui, επίλως κακουργία. Idem in Glossis Bafilicarn. Cypriano implanator I Vetus Onomastic. implano, αποπλανασμαι, implanare cst decipere , ut Sirachidis capite decimo quinto Ia. Ipse me implanavit : αμ με εστλαίη m. Inde
i planus Glossae Philoxeni silanum , fallacem ,
408쪽
Parat. in s. IX. XXXV. De injuriis
Vide titulum Io. eodem libro. EXtraordinariis executionibus criminum interserit civilem actionem injuriarum, quae competit ex duodecim tab. vel ex edicto piaetoris, vel etiam ex lege Cornelia, ut l. Cons. titutionibus , D. e mi. ex causis l. Cornclia comprehensis, quod pulsatus quis verberatus -πe , domusve sua vi introita sit , R de omni injuria atroci, Ι. . F. posse , D. eodem , cujus
cxemplum est in l. 4. si facta sit sacer ii procedenti cum insulis & ornatu suo. Hac actione superbia coercetur ex duodecim poena ccr-ta , hodie aestimatione judicis cum infamia, Se ex quacunque causa finitur actio anno continuo , l. s. hoc est breviori rempore quam actio V: bonorum raptorum , quia & facillime tol-bitur , veluti diffunulatione. i. si contestatus non sit illico is cui dijuria fusta est se cam ac ei pere & revocare ad animum, l. I. supra de lib. cau. R pacto & jurejurando l. s. g. hac lege , l. non solum f. r. D. eodem , l. si tibi g. 'D. de pact. sive directo fiat , sive per consequentias , ut filio vel servo , vel uxori, l. a. &8. At non tantum civiliter de injuriis agi potest, sed etiam criminaliter , ita tamen, ut non utraque via uti liceat, i. s. D. eodem, quia utraque hodie ad ultioncm privatam Nam criminaliter quidem olim fuit publicae accusatio ex lege Gornelia, t.' hos accusareult. D. de accusi & est etiam hodie in casu tit.
crq, & in casu I. si quis in hoc sup . de Eeis
409쪽
cop. & cler. si facta sit injuria sacerdoti dum sacra facit. Videtur & de injuria facta illustribus viris publica accusatio estc. Salvianus VIII. Deum incuriosum & negligenteiri vocas 'Si quemlibet ingenuorum hominum hac contumelia laederes , injuriarum tinsolentium reus elles : ccrte si illustriorem quempiam aut sublimiorem, etiam censura i juris publici sustineres. Caeteris casibus hodie est extraordinaria , l .ult. D. eodem , cum inscriptione , l. ult hoc titulo. Nam extraordinaria crimina inscriptionem exigunt, i. ult. D. de fur. l. i. in fide abig. Speciale vero est quod constitiit tur in l. vlt. hujus tituli, ut viri illusti es , sive sint honorarii , sive legitimi , & sve extraordinem criminaliter Ogant, sive conveniantur de injuriis causam agere possint per procurato
rem quod &Episcopis & presbyteris dat. No. Valentiani de Episc. jud. - his tamen conditionibus , ut pcr semetipsi si agant , subscribant in crimen, & ut in eorum persona nominatim condemnatio fiat, quam non video cur non possim discere infamiam irrogare condem
natis, quia etsi judicio abfuerint, absentibus cana irrogari nihil vetat, ut Ι. ult. ins de . eq.
reis. idemque esse puto quocunque casu procuratori voluntario , aut mandatario permittitur exercitio capitalis causae , ut non alius damnetur, & notetur quam auctor criminis. At in civilibus causis sententia concipitur in personam procuraroris , l. I. su p. de sent.& interi. videlicet si lis cum co contectata fuerit. Nam si cum domino , aliud dicendum est. & quod ait it nihil, sup . de procurat. hoc tantum vast, ctiam post litem a domino con-
410쪽
testatam pi ocuratorem dari posse , qui causam,
XXXV. Enarratio. EX duodecim tabulis, &c. g. 7. 3c 8. Ins.
sit. de injur. Cum infulis & o satu suo quandiu indutus est sacris vestimentis. Graeci. Hac actione superbia coercetur J Superbia pro contumelia. Plautus in Cistellaria Act. t Sc. i. Neque ego hanc superbiae causa repuli ad meretricium quaestum. Sic enim superbiae verbum ibi acceptum est. Anno continuo P Mutat sententiam et Anno enim utili finiri schibit ad legem , item si cum
1 q. D. qu. mez. caus. Glosae etiam variant: vcle tam sequuntur sententiam Bulgari existimantis anno uti i finiri e vel Martini existimantis anno continuo tolli. Odostediis & Fulgosius Martiniim sequuntur. Infamiam irrogare condemnatis Non convenit inter Graecos interpretes an condemnatis irrogetur infamia. Quidam dicunt cos infamari sed procliviores simi in eorum sententiam qui negant infamari: Domων αυ-- ν τ ῆς η.ύφου : cum nec coram eis se telitrii feratur. qua ratione utitur Cujac. in recit. Heic tamen discessit ab illa sententia, & ei magis placuit condemnato infamiam irrogari.