장음표시 사용
751쪽
et o . Lib. V. Titulus XXXIX. rant Sacramenta, di alia Divina, rei sepat ram sacram iis indulgeant, Praeter Xecensitosis Effectus indirecti sunt aliquae poenae violati Interdicti ; nam Clerici, tam Regulgres suam Saeculares, si violent Interdictum personale peractium cordipis .aut locale per celebrationem Ivlissae, .irregulares efficiuntur ,c. I g. go. h. t. in c. . Pri vantur jure electionis activae & passivae, .c. I 8.cit. c. I. de Psui. Hae . incurrunt suspensionem
ab officio, Beneficio , & jurisdinione, c. I l. e Excessib. Prael. Religiosi autem, etiam exempti ., non servantes Interdictum locale , quod servatur in Ecclesia Cathedrali, vel Matrice , aut Parochiali illius Ioci, incurrunt .excomm
nicationem . clem. I. h. t. uti & sepelientes ali. Quem in loco interdicto , vel interdictum n iminatim denuntiatum . mem. I. despuit. Eamdem excommunicationem, & quidem Pontifici reservatam, contrahunt domini temporales, qui
compellunt Clericum ad celebrandum in loco interdicto , item interdicti denuntiati , qui, postquam justi sent , non exeunt de templo,nbi celebratur Missa. C m. h. h. Leto Quaeres , quid sit cessatio a divinis , ct quomodo differat ab Interdicto p R. I. Est prinhibitio uele mea, clericis impolia, at in assiquo Deo Abstineant ab officiis Divinis, , Doram. m Sacramentorum admimstratione ob grave ali eius deoctum cedens in enormem injuriam Divini honoris vel Ecclesiae in rantestationem
R. t. Differt ab Interuieto, quia prohibitio dis recte non spectat deliquentem, sed Clericum, non in poenam, sed in lignum doloris ob la, ionem honoris Divini vel Ecclesiae, ut hoc modo delinquens excitetur ad emendationem, re
ad reparandam congrua sau.factione oste cun
752쪽
De Re rum signifieatione. rum: quod si intra mensem Oon prestiterit , nec causa Romam delata fuerit , desinere debet cessatio a Divinis, C. S. cit. Unde apparer Censeram non esse. Deinde cessatio a Divinis semper ab homine, numquam a Iure , indici-Rur, interdictum vero ab utroque.
a a Verba sint aeriplex a juxta mentem ferratis.s Quomodo, si dubia sint, interpretanda .m Generalia an generaliter intelligenda.s Oid aperentur Aperialia , se geminata. a in toto Iure pilurimum intersit L gislatorum mentem .atque Legum sensum, quod utrumque vel maxime genuina e cum significatione de intestigratia obtinetur . rite perspectum habere, ideo ad finem Iuris utriusque , Canonici dc Digestorum , ponitur titulus de Verborum significatiam , de qua P aio sequentesi regustas A. et Dico r. verba sannaccipienda iuxta mentem dc intentionem proferentis, unde de illa lia quido constiterit; haec enim velut uegina semper attendi debet in qualibet dispositione , 16s. pr. g. e Lexat. 3. c. c. hoeunde illud receptum: Berba darentiam n intentio verbis defertareae t. ensautem proferentis praecipue elucet vel ex ratione adiecta , quae est quasi anima dispositionis, Sc quasi idem cum mentes uendist vel ex verborum
Pin Muificat M. quam bent ex institutione ii , sia,
753쪽
sua , aut Potius communi peritorum usu & aee, Ptione , c.2. de translat. Episc. e. it. de Decimis. l. dy. est. Nisi nimirum ex verbis in propria significatione acceptis sequeretur absurdum, vel dispo-stio careret effectu, vel subjecta materia, aut antecedentia & consequentia non paterentur verba Proprie accipi. 16'. c. f. citi. I. . g. de R.I.s Dico et . Si verba aliquo modo sunt dubiadi ambigua (nam in claris non habet Iocum interpretatio) ita sunt interpretanda . I. Ut quam maxime consonent menti loquentis aliunde cognitae. a. Ut evitetur iniquitas, peccatum vel Praejudicium tertii. 3. Ut evitetur contradictio, vel juris correctio. q. Ut consonent rei ac mat riae subiectae, vel personis, circa quas Proferutatur ..s. Ut correspondeant praecedentibus & consequentibus. 6. Ut operentur aliquem effectum:
Iicet potius sustineatur superfluitas, & carentia effectus, vel etiam improprietas verborum , quam absurdum, iniquitas, praejudicium tertii, vel aliquid ultra limites subjectae materiae . T. Ut dispositio vel actus valeat potius , quam Pereat. 8. Ut potius sumantur contra proferantem, quam pro illo, praesertim in Legibus&. Contractibus, servata tamen, quantum fieri Potest, aequalitate inter contrahentes: quod tamen in alii bus Judicialibus non procedit . Ita BD. communiter ex variis Legibus. Prae ceteris pretiosum thesaurum exhibent Barbosa &Tabor, seu Tabor ad Barbosam in Locis communilus, praesertim in Axiomatis. Dico 3. Verba generalia generaliter sunt intelligenda, ita ut omnes species & ad omnia sub
genere contenta regulariter extendenda sint l. I.
g de legat. praest. I. I i. s.xcis de Injur. Unde iulud bracardicum : ubi leae non distinguit , neque
nos debemus distinguere, Id quoque procedit ia
754쪽
De Verborum Significatione. propositione indefinita, & signo universali, omnis, non affecta, cum aequipolleat locutioni generali, c. χχ. de privit. l. I. s. q. q. de oss. Praef. Urbi Maxime in dispositione Legali, c. I. GCon sit. I. i. q. l. s. C. de Legib. Nisi nimirum adficcausa constringendi, qualis est, si generalis dispositio fundetur in ratione spciali eaque expres.sa , quae tamen ad omnes species se non extendit: si lubjecta materia non patiatur generalem intellectam : si absurdum, iniquum, praejudicium tertii sequeretur ex illimitata acceptione: pariter gemneralis locutio extendi non debet ad graviora ex- Pressis. c. Is de Rescr. Nec ad ea, quae speciali nota sunt digna, c.81. de I. in 6. Nec ad illa, quae de jure vel Consuetudine postulant expressam
mentionem, c. q. s. de Procurat. ic s. Neque tu ac
generalis locutio includit omnia specialia, quando certa quaedam exprimit in specie, nisi ex-Primat per modum eTempli. y Dico g. Verba specialia plus operantur,quam generalia, h. e. species derogat generi non genus speciei. LI s. s. 26. cit. . I. st de pseu. I. 8o. m. de R.J. Et verba geminata plus, quam simpliciae, Per I. 35. g. ad S. C. Trebe . quia geminatio indicat magis seriam, .& enixam , omnique metu liberam voluntatem.
TITULUS XLI. De Regulis Aris.sUM MARIUM.1 et 3 Ingressus. Regula Iuris quid O quotaplex
a suam vim habeant RegulaeJuris authenti
s Patiuntur suas exceptiones. 5 Furanio firmat regulam in contrarium.
r 8 Quot sis Regulae furit, se quaenam Iuris
755쪽
se V Titulus XLI. Aonidum I. Ut curiam meum, secundum' o seges Iustitiae in V. Decretatium libris
remprehensis hucusque institutum, ad Dei glocrium principaliter, tum vero ad meorum Duseipulorum utilitatem, fincerissime ordinatum, non extra rhombum saltando , sed secundum regulam currendo finiam , brevitex adhuc aliquid dicendum superesse de Regulis furis, de
quibus fusior explicatio in Scholis dari non. eo levit , nec ordinarie in Labris ; quamvis non desint, qui vel peculiares tractatus de iis ediderint, uti Dynus es Petrus richius , vel suis libris annexuerint, ut Henricus Canisius , Barb. P. Sirenius, & novissime P. Uviestn. v proin utilissime inspiciuntur .. x Sciendum x. Reguidis Iuris nihil esse aliud, quam breves sententias, axiomata , & Propositiones generales, ex Legibus veI M. Canonibus deductas, quae serviunt velut generaelia quaedam Principia ad causas rite decidendas, generalibus propinta verbis & brevi sententia : nam rex Ia est, quc rem, suges, breviter enarrat, I. r. g. b. t. Hae quidem regulae non constituunt novum Ius , sed jam constitutum supponunt, u pote deductae, ex Legibus & Canonibus jam praecedentibus; nam ex Regula non fit Ius, sed ex Iure Regula , L i . cu Quae etiam, causa fuit , ut tam suis Canonici Compilator primum in fine Decretalium, quam Imperatoriae fine Pandectarum , ex. professo, posuerint Regu-Ias Iuris , tanquam summam & compendium Iuris, jam ante constituti ; licet hinc inde in prioribus titulis jam aliquas insperserine. Vade fine Iuris notitiae non satis persecte penetratur sensus, vis, & veritas Regularum.
3 Sciendum s. Regulas iuris dividi ni Aa theaticas, di mere Doctrinales: Authenticae sunt,
756쪽
De Regulis Iuris . gauctoritate Legislatoris, Sacri vel Politici, in corpore Iuris, canonici vel civilis, praesertim in hac Rubrica sedemi obrinuerunt.Doctrina
Os, quaae etiam ocantur Brocardica, sunt axio maeta surisconsultorum vel aliorum Doctorum, a nullo Legislatore in vim Legum authentigata ,
nec in corpore iuris posita , sed ab iisdem Dindeprompta vel ex Juris textibus, vel ex Philas ophoram dictis, uti sunt: Spoliatus est anta Ombia restituendus: sine sitis contestatione non sit processus : pridatio supponit habitum ., Quae .
Iices contemnenda non sint , non tamen nisi cau
te & circumspecte alleganda ; cum innumeras
Paetiantur exceptiones,, nec auctoritatem habeant:& vim probandi, nisi ita quaesitum sistulciuntur Legum Canonum et auxilio, vel Catiarum usa recepta & approbatae sunt id Dico r. Qui Regulam authenticam habet pro se, non tantum haebet intentionem fundatam in Iure es ut liberetur ab onere Probandist arg. c. vi Restu.Doc in Q sed etiam jus certum,ita ut Pro ipso pronuntiandum sic. nisi Adversarius doceat.
illud , de quo est: quaestio , non comprehendi sati Regula, sed ab ea exceptum esse, L s. g.de Pro
Emo sententiae contra Iuris Regulam lata nota minus est nulla, ac illa, quae fertur contrae Legem vel Canonem, ut docent cum Peckio .. si Dicor . Regulae Iuris patiuntur suas exceptiones, &subinde multas Patet tum ex tritobrocardico, nulla reguga sine receptione, quod&ipsum non procedit universaliter, sed patitur exceptionem in hac regula , liber homo non curapitur , prodita j. I. in . A u cap. tum ex Auctoribus. oppones: juxta dicta priori Titulo verba generalia sunt generaliter accipienda, ita ut verificentur de omnibus sub generalitate comprehensis: sed Regulae Juris sunt sententiae generales I i ergo
757쪽
ergo generaliter de omnibus contentis accipiendae: ergo non patiuntur exceptiones ullas . R. Sunt quidem regulae generales , nore tamen in
sensu absoluto, sed in accommodo uti haec propositio, Caelum tegit omnia ; nodi enim absolutet omnia tegit, quia seipsumnon tegit.. Imo, cum Regulae iuris habeant maximam amplitudinem
di generalitatem, plurimas,recipiunt excePtiones; cum plurimae possint circumstantiae circa, factum emergere vel intervenire, propter quam
varietatem facti & circumstantiarum variari disus necesse est. Unde fallitur, qui existimat se totum Jus intelligere, si noverit Regulas juris:
cum sint merissimum compendium innumeris exceptionibus , sicut circumstantiarum mutationi-hus ipsa causa, obnoxium. Dico 3. Exceptio firmat, regulam in contrarium in casibus non exceptis, h. e. censentur comprehensi in Regula, quos exceptio inde nomshbtrahit. Est commune axioma ex L 12. de diri
sed iterum ob generalitatem suam patiens exceptionem & limitationem se nisi nempe vel si militudo, veI eadem ratio, vel correctio iuris, aut absurdum alias secuturum, vel aliunde pe specta mens disponentis postulet, exceptionem etiam ad casus specialiter & expresse non ex
Dico . Regulae juris ad hanc Rubricamian: Digestis omnino . Mucentae&undecim; qui Legistis inspiciendas & considerandas relinquo
in Decretalibus vero extra ii: ( undecim tantum in Sexto autem 88. (octoginta octo) reis Periuntur expressae, quas Lectori, qui non semper ad manum habet Corpus juris, legendas hic ob oculos pono iisdem verbis & ordine ,. quibusio Corpore iuris. Canonici sunt descriptae.
758쪽
De Regulis Iuris . et et REGULAE IURIS,
Prout reperiuntur in fine C. Decretalium Gregorii M. ll omnis res, per quascumque causas nascitur, per esisdem dissolvitur. et Facta, quae dubium est, quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur.3 Utilius scandalum nasci permittitur, quam veritas relinquatur. Quod non est licitum in lege, necessitas facit licitum. s Quod latenter, aut per vim , vel alias illicite introductum est, nulla debet stabilitate subsistere.d In ipso causae initio non est a quaestionibus
3 didquid in sacratis Deo rebus, & Episcopis
iniuste agitur, pro Sacrilegio reputatur. 8 Qui ex timore facit praeceptum, aliter, quam clebet, facit, & ideo jam non facit.s offendens in uno factus est omnium reus. go Non potest ella Pastoris escusatio, si lupus oves comedit, & Pastor nescit.. at Indignum est , ut pro spiritualibus facere quis homagium compellatur.
Prout fune in Sexto DecretaLmnifaeti VIVa Beneficium Ecclesiasticum non potest licite sine institutione Canonica obtineri. a Possessior malae fidei ullo tempore non prae
759쪽
s sine possessione praescriptio non procedit. peccatum non dimittitur , nisi restituatur ablatum .s Peccati venia non datur nifi correcto. 5 Nemo potest ad impossibile obligari. et Privilegium personale personam sequitur b& extinguitur cum Persona 8 Semel malus semper praesumitur esse malus si Ratum quis habere non potest , quod ipsius nomine non est gestum. Io Ratiliabitionem retrotrahi, ct mandato non est dubium comparari. 33 Cum sunt partium jam obscura , reo favendum est potius, quam actori. x et In sudieiis non est acceptio Personarum habenda, as Ignorantia facti, non Iuris , excusat ad Cum quis in jus succedit alterius , iustam ignorantiae causam censetur habere as odia restring, , & favores convenit ampliari . 36 Decet concessim a Principe beneficium esse
mansurum .ar Induitum a Iure beneficium non est alicui
a 8 Non firmatur tracta temporis, quod de I re ab initio nodi subsistit ap Non est sine culpa, qui rei , quae ad eum non pertinet, se immiscet ..eto Nullus pluribus uti defensionibus prohibetur. ii Quod semel placuit, amplius displicere non
potest. 1, Non debet aliquis alterius odio praegravari. et a Sine culpa , nifi subsit causae, non est alia quis punienduS.
5 Quod quis mandato facit Iudicis , dolo facere
non videtur, cum habeat parere necesse,
as Mora sua cuilibet est nociva. 16 Ea s
760쪽
De Regi is Iuris . I pss Ea, quae fiunt a Iudice, si in ejus non spectant ossicium, viribus non subsistunt. ar Scienti de consentienti non si latiria, neque dolus is quae a Iure communi exorbitant, neqIa- quam ad consequentiain sunt trahenda ety eaod omnes tangit, debet ab omnibus a probari.so In obscuris minimum est sequendum. si Eum , qui certas est , certiorari ulterius
set Noa licet Actori , quod Reo licitum nodi
existit. fg Mutare consilium quis non potest in ali rius detrimentum. si Generi per speciem derogatur.3s Plus semper in se continet quod est minus sis Pro possessore habetur, qui dolo desiit po sidereas Utile non debet per inuti Ie vitiari. 38 Ex eo non debet quis fructum consequi . quod nisus extitit impugnare. sy Cum quid prohibetur, prohibentur omnia, quae Iequuntur ex illo. o Pluralis locutio duorum numero est contenta. i Imputari non debet et , per quem non stat, si non faciat, quod per eum fuerat faciendum. et Accellarium naturam sequi congruit m ei palis. 3 Qui tacet, consentire videtur. Is, qui tacet, non latetur: sest nec utique
s Inspicimus in obscuris , quod est verosimilius, vel quod plerumque fieri consuevit. 6 Is, qui in jus succedit alterius , eo jure , quo ille, uti debebit.