Libellus de peste / de graeco in latinum sermonem versus per Nicolaum Macchellum. Medicum Mutinensem

31쪽

crispinum,g. cicerbitam appellamus singulorum lita una. Quibus ubi saccharis libras tres inieceris, coNeris Q ad consistentiam eius compositi liquoris quem Syri tulet, vocant, ac dehinc cinerulo albo dc optimae libram mediam acceperis,in mortario mundo leui pato , postea adiicito medicamenti ad eum modum apparati adhuc seructis portionem, S cum pistillo donec ambo sint soluta ccommixta conterito frustuli Sier aniliariae Perturbanior, hederaceisve lignis . Veriana

praestiterit anguriae frustulis perturbasse. Tu vero , antequam appareant signa pessiis , cubi iam apparuerint sicut admonebimus utitor. Hoc enim cuiuis affectui sanuuinis &flauae bilis, de suffocationis es ex usu, sed chullis de consimilibus, deo opitulante. Haec est praeseruatio ipsa a peste ante aduentum se Bris Repellit enim haec oportune d ab re pulsione ericit ut qui ipso tantur, veli namplius ab hisce et vix capi possint,vi sariguinis mutatio non simul tota ad alrcrum statum fiat repente cum perturbatione d seritore, symptomatis necesari periculi timoris. Immo paulatim quidem dc tempo re, sc ordine,adeo, permutari coctio sit,no Putrefactio, d citra symptomata quidem, ScPericulosas, Si malignas, S letales febreS,im

B iiii

32쪽

mo dc citra sangitineos affectus futuros qui dem alias omnino. De pestilentis morbi curatione. Cap. 6.

Ebris vero si acces erit, euidenter signa

pestis ostendens , non inconsulto ilicia dum his vivendi sormis, sed habita conside ratione,ac definitione, exadta animaduersio ne, quoniam periculum quod inde habetur maximum est valde. Nam dum sanguis per/turbatur, dum in tumorem eleuatur, c si mul inaugetur , iamin natura contendit ut Omnia eAcrementa repellat, si ad externa, d ad alias partes corporis excernat,si prose cto Opus non expleret,neque diligentia scopum cras faciendi, atque extinguendi,cuius an reinuasione Opus erat, attigerit, necessum est semel ac his rei in exacerbationes adtren tare.Tuncq non solum naturae non opitula

bere, sed nec operi ipsius repugnabis acresi. stes. Neque enim fieri potest,ut quando ve hemens instabit fertior, c perturbata facta fuerit,sedes ipsam nisi cum periculosis valde, scilicet cum his, quo sanguinem praeter O- dum resi i gerent, atque addensent,sicuti cum OPio,ciciara,laettico ac solani succo, de his si, nutibus Verum periculosus si hic curandi

33쪽

scopus. Quoniam sanguis sertasse simus o

getur, insitus,tatinguetur calori Tanici si supra modum non perfrigerabis,non utique sedare poteris feruorem morbi,neque calidi tali alienae ac putredinos reluctari. Quae vero supramodum refrigerant, non raro quod mediocre est praeterlahuntur,&insitum calorem extinguunt. Te igitur illius volumus

admonere , quod quidem medici vel per in scitiam,vel ud diarum in arte sint exercitati contempsere, ne in futurum periculosam dc erroneam curationem tentes. Cum i itur

videris signa pes ilentis morbi, corporis in quam tensionem,crebram pandiculationem, dorsi dolorem, ruborem oculorum, capitis pulsationem,ingentem dc sublatum languentis pulsum,S magnam spirationem,is diffi ciles animi mores,ivvrinam turbidam ac rubram, d corpus tangenti molle calidum Φ, eorum instar,qui,si sunt lotione: si inquam languens multa carne abundat. vivendi forma usus sit, quae implet,lu venam incidi to,de quam multum sanguinis est indito,scilicet ad animi defectionem usque optimum vero es effundere de media cubiti vena, aut de surculis eius. ea si non apparet,secat,internam, ipsa non apparente, capitalem Ue rum detrahere praestiterit de vena poplitis

34쪽

Interiore, media non inuenti quoniam in Ies venae sanguinem de magnis alui viscera hus magis quam capitalis,trahunt. Cum e ro haec signa admodum euidentia non erunt, veruntamenvehementia quidem,partim sari Quinis seindito:sin minima, mimmum. Et ad

hunc modum ipsi, quae febrem extinguunt Porrigito, nimirum frigida, cuiusmodi est aqua in niue,quam si uomuerit,rursum propinato . Cumq; videris quod ab tinguen tibus sedatur febris, quod corporis laetus ad naturalem affectum redit, talem ne desere

curationem . Depones igitur interea Pertur halionem omnem dc exacerbationem mor

hi pestilentis est vero aqua, quae in niue est persigerata ex his, lux egregie Atinguunt, si egefaciuntur,affatim Scabunde Propinata. scilicet quoad perfrigeratio in udire sensu sit percepta. Quod si praeterea accedet febris,caloim reuertatur, porrigito secundo quantitatem librarum trium ampliusve.id et in horae dimidio. crum si redibit calor,sic venter aqua Apletus, priorem vomites, rursum Propinato Sin videres aquam penetrasse,&languen rem sudare, uirinam promoueri, id tibi signum euidens esto, prorimam esse sanitatem Verum si aqua non permeauit, rursumq calor quasi pacatus Dinaugetur,

35쪽

t oc reuertitur qualis erat,amplior situ frigodam aquam omitte, 6 ad medicamenta ex tinguentia ac sedantia, qua iam antea osten dimus, declinat, Quod si languens morbubeiae ferar, iam morbus es imminutus, tali curandi modo haereto. Sin Videas malignam transmutationem succedcre, Si languens in ret ei N permoleste, 6 eae difficultates in cunt, scito necessat in fore pestilentem morbii, Ee incendium perturbari, atque eacacerbari. Quocirca tunc oportet recedere ab his vivent di formis, Sciatagere,Vt naturae pirulemur. quo superfluitates tacernat, excutiat , sicut nos nunc admonebimus. Qua ratione oportet naturae opitulari ut pes ilentem morbum ad corporis ciuem

pellat Cap. . LAnguentem in indumentis OtietO,S in

domo non admodum frigida prius tu Dicula plena indutum reclinato,iu ciis cir ca collum tuto admotis, S ad eum modum frigidam aquam paulatim sorbere impera to,dc tunc magis si febris vehementer succendatur frigida enim aqua, si paulatim sorhe rur sudorem mouet, C ad expulsionem siti

rex uitatem ad corporis superficiem dirigit,

36쪽

5 opitulatur. 1ehinc in mundas olas ubi ser uidam aquam inieceris,unam danteriorem partem alteram ad posteriorem apponito, quo vapor in univcrsum corpus solo vultuetacepto, effferatur, ut corpus rarefaciat, csc Acrementa Ypiret . Atqui opus est ut languens aerem suavem, frigidum' inspi ret. Hac enim diligentia excrementa non modo facile expelluntur , sed etiam seruabis vores. neque ullam vel praestantiorem, 'ercon ducibiliorem hac curatione est inuenire. Ad huc vero C corpus fricare dc calida aqua sotiere Oportet, sicut dicebamus quaObrem,&balnea de balneorum cauitates, Ix vivo suocant, δίπηυιλοι idest balneoru vasa, disii

cilia in tali affectu immodice enim calefactur,d vires dissipant, faciunt it languens ani in deliqui capiatur. Verum instante animi desectiones natura enim aliis omnibus si re iis se erga se ipsam, de per se ipsam exercet)in periculis languens erit, magisq; si vehe

menter c nulla interposita mora ab anim1 deliquio capiaturi nullumq; est euidentius fisegniam interitus in hac parte, quam ut animi de imo,animi defectionem subsequatur uires enim iam abolitas ac deiectas esse osten

dit Ad vero si semel accidat, fortassis ab excrementis opprimi,atque extingui possent . Si

37쪽

nendum igitur non est,ut Ipostquam Queras, humiditas in corporis superficie in moretur' sed exacte est de detergenda, de siccanda. Et haec quidem facile eXcrementa etapellunt, scilicet si natura infirma non sit, isin tot superfluitates, nec crasso nec difficilis excretionis. Verum si febris quodam modo lenis d. quieta esset, ' languens animum prorsus despondeat,ViX ferat morbum, pestis Q difficile de

tarde excernatur, medicamentis Acutienti

bus post quintam diem Ut est necessiim. At qui ea temere offferre non oportet,sed dis in ctione ac consideratione habita,sicut quando de extinguentibus loquebamur dictum sitit. delictum enim in hac parte, licet prior illi aequale non fit,magnum est quidem. Quam Obrem non portet hisce inconsulto uti. sed Priore quidem curatione vii est opus,quoad spere secunda non egerrimagis tr si febris ita hebes sit intus sicuti est foris , id quod planec pulsu de inspiratione tibi notum fiet, scili cet si nec celer,nec magna, nec frequens sit, di ubi quantitas febris non duplii vel amplius

susceperit incrementum. Cdsiderabis aut an caloris vehementia languentem, vel ad in re

ritum, vel non sit adductura, id quod plane dignosces quidem, si praesentem febrem cum aliis oferas, quibus vel languens vel alius

38쪽

quidam eiusdem temperamenti habitus

cum languente captus fuit . Haec si eundem cursum tenent, languens a morbo absolueγtur.Tu vero his rursum utitor,si instantibus Pertubatione d exacerbationes excretione ad cutem, spectabis languentem facilesta re, pulsumq; praeterea &inspirationem bene habere Hudd si videas excretionem ad c rem remorari, in tali affectu offerre velis

quae valde extinguant, videbere naturae ad uersari, de ipsius actioni repugnare . Verum si accidat languentem ex usu extinguentium contristari, di impatientem esse, nec eadem Prius euenerint, te profecto deliquisse scito. vel etiam si pulsus accedat cordis. Quocirca illico cutem rarefacere oportet, sicut diceba antis,ct calentem aquam Osterre,in qua cocta

snt de forniculus de apii semen,quae t poste

rius indicabuntur quo nimirum Orbus pestilens pro ratione imbecillitatis, calidita iis ac seruoris expellatur Immo etiam ut spectabis languentem, vel facile, vel difficulter huius incrementum ferre, sicut tibi a nobis superius monstratum fuit, de ut perspexeris ita facito in hac parte. Caricas luteas, LX.&Passularum sine acinis uncias duas, hi in aquae lib. iii .inieceris lente seruefacito quoad

liquescant, tu vero languenti librae dimidiu

39쪽

porrigito per singillas tres accessiones, ubi ipsum prius in indumentis calefeceris, Que ris Q ut dicebamus.Aliud efficacius . Semen apii de foeniculi ubi in testula ex praemon

strato iure lixaris donec rubescat, is perio laueris,quantitatem trium Vnciarum propi nato . Aliud compositum in hunc modum, Rosarum contritarum sextulas tres , lentis Praepurgato sextula treS, caricaS lutea nu mero decem pasiti larum albarum sine acinis sextulas duas tragagathes sextulas duas,lac cae Praepurgatae praelotae sextu Ia duas,

foeniculi de seminis apii singulorum extulas tres,aqua libras duas, coquito simul, quoad

libra via extet,d ubi defaecaueris, librae di midimn porrigito citi croci pondere duum ιλοκοκκων, idest granorum ligni, parte dimidia grani ligni bis vel re necessitate Urgen re . Iam igitur eorum memorabimur, quo rum prouidentiam habere oportet.

De prouidentia oculi de gutturi Cap. s. O Portet autem in primis ubi signa pe

stis apparuerint, oculorum habere ra rionem,dehinc gutturis,nariumw:iacui nuncetaponemus: Forte vero etiam cogeremur c

vix manus,d plantae pedis Quoniam ac f

40쪽

cidit hasce partes ab vehementi dolore cris sciari iam ob duritiem pellis in his locis pe- stilens morbus inde excernitur difficulter. Tu pestis signis apparentibus Oculis rosarum stillatilium non raro ins illato, d consequen

ter die eadem saepe facie ablue frigida aqua, ct irriga oculos ex eadem. udd si pes is qui

dem fit mediocris de obscura, tali curatione contentus esto securitatis causa iam obscv ra, mediocris p est is, d quae materiam paucam habet,raro de oculis exit. hi autem inanitio videris exacerbationem ingentem, de multum pruritum palpebrarum, de rubore in locis quibusdam oculorum, vi necesium sit tubercula de rubicundis efferri locis,tunc Oportet ut valde roborantia oculo admo/ueantur. iis vero insigniter roborant sunt,

stillatilium rosarum, in quo rhus syriacus sit

maceratus. Quod si amplius velis roborare, gallas contere cum rosarum stillatitio, S cortices acidi mali punici ubi pinsueris irrigato Palpebras autem collyriis compositis ex glaucio, Acacia, s aloe illinito, ubi partivnae singulorum paricin unam addideris,d veluti croci decimam viaius horum partem. Donnihil etiam huius in oculum instillato. Quod si videas materiam admodum exhibe xare,et pestilentem morbum admodum veγ