장음표시 사용
51쪽
De Ordine vangeliorum haec satis licta sint , alium nun Cpromamus antiquitatis argumentum nimirum ex nomine, quo in
Eusebiano Exemplari Lucas Evangelista in digitatur . Hi enim . Lucanus dicitur non Lucas id autem ideo factum redimus , quod forte id magis Latinae linguae convenire Scriptor fuerit arbitrat US , quemadmo iam nostro etiam aeculo non de tant , qui Hebraica, vel cujuslibet herius exteri Idiomatis vocabula latine redisdiant, ut pro Adam mavis, Samuel , Noe , aliaq te hujusmodi esserant Adamum Davidem, Samuelem, Noa cum C. Quod quidem non tam proprium noliri Codlcis est, ut idem in aliis Apographis faetum non fuerit. Testis eli, quem semper honori gratia nominabimus Cl. V. Blanchinus, qui de Vinde bonensi Exemplari in jam saepius laudata Epistola , ait , Igitur in tu Codiceri Caesareo Lucas ni Cmbutar secundum Luca num . Quae inscriptio, ei peculiaris duobus an tum M,S Libris Italae Wrsionis, iisqueri antiquitate aeteris procul dubio praeferendis . Primus est Ver- Cellensiis, seu Fulebianus ut videre licet in ejus specimine . se Characterum impresso pag. CCCLXXV. Alter vero celebris Abri baliae Corbejensis , cujus variantes lectiones dedit Cl. Vir Dom-- nus Auguli inus Calmet post Aeta Apostolorum , praemissa hacis erudita Praefatione a nobis minime praetereunda
se Post nostri in Sancti Matthaei Evangelium Commentarii di- , tisne a maniι meas perυenit eiusti fimus Abbatiae Corbeiensis, Codem S. num. 9J f reculo exto uncialibus teris ex scriptus se in quo verba saepissime altera ab alteris sejuncii non sunt, di mense dis dissuens est ortbographia . Continet iste quatuor EUangelici
qualia erunt ante S. Hieronymi correctionem , seu interpretati mem. Cum autem es uterentur ad Eυaneelium in iis canendum , plu- , re , praecipue ero in . Matthaeo , superadditae fuerunt corre rationes , quo S. Hiero mi Vulgatae conformior reddoretur . Hae, tamen Correntisne , tum ob atramenti , cum ob harafieri discri-
men ab iis opere facile discerni queunt. Quatuor autem EUInge is lissae ali omnino ordine , ae in no Jras Exemplaribus, in illo culis locantur . Occurrit prim L Matthaeus, cujus priora undecim Cam, pitula excidereri jecundo S. Ioannes terti S. Lucas , et Luca-
52쪽
nus , ut ibi appellatur quarto S. Marcus . Praecipua hujus se S. variantes lectiones collegimus enim omnes aduolare ta, cuisse , totus fuerat exscribendus ; nam in singulis ferme ei scu- , iis . verborum ordo Vocabula a quibalentia flectentur , bis iam habentur . Hujus S. ct aliorum , qui in antiquis Biblio-- thecis adhuc inveniri po sunt, auxilio , nullus dabit , quin veteris, Italicae textus quoad Evangelia resilui osset . Lucas Bru ensis, vetustum Abbatiae almundariensis S. veterem Vulgatam in j- , nentem laudat . . Martianaeus Congregationis S. Mauri Bene sese Iinus eterem . Matthaei textum e duplici antiquo S. S. Ger- mani de ratis altero , ct altero Corbejens , sed a nostro ob ejus, antiquitatem , ct characterem longe idem , de promptum edidit , Cor densis , qui in P. Martianae manus incidit 8OO. annorurn se antiquitatem non excedit , o teris Saxonicis , seu Provingicis scriptus est noster ver exaratus baracteribus Latinis , quadratis,
is uncialibus , ct sexto saeculo , ut doctiores opinantur . Martianaei, Codex veterem S. Matthaei Italicam tantummo , ut idetur, conis tinet nolle quatuor Evangelia . 9strum autem conferentes R, cum Martianaei ditione S. Matthaei animadvertimus nostrunt se cum S. S. Germani de Pratis, cujus artantes ad oram suae Edi-- tionis posuit Martianaeus , magi conUeuare . Has Omnes artantes, conferentibus patebit , quam vere dixerit S. Hieronymus Pra fri., in Evangelia tot olim ariantes in Exemplaribus occurrisse, ut toto diversa Exemplaria censeri po sent, quo Codices haberentur Sisi Latinis Exemplaribus fides est adhibenda , respondeant , qui tu . Tot enim lunt Exemplaria pene quo Codices Laudatissimi hujus Viri Praefatjonem hanc pol Cl. Blanchinum libentes exscripsimus , nam multa Continet , quae Codici nostro Eusebiano , paucis immutatis, apiari potIunt. Haec eruditi Lectores , nobis vel tacentibus , facili negotio percipient. Adde, quod Corbejensis Codicis notitiam illamque exaetissimam Domnus almet in hac Praefatione dedit , nos quodammodo hoc onere levans , id enim nobis faciendum erat, cum de his agemus Exemplaribus , unde Notas conlis nantes allorum Apographorum cum Eusebiano Leetiones hau limus illud interim liter non
53쪽
decet, Vercellensem Codicem nostrum caeteros omnes , qui hactenus visi sint fruditis , d Literariae Reipub innotuere Itali-Cae veteris Vulgatae Ante hieronymianae Crsionis antiquitate praecedere , ideoque tanti a doctissimo Blanchino jure habituna , Ut cum Quadruplicis Evangelii specimen exhiberet, primo loco Eusebianum collocaverit, e regione posito ero tali , in quo etiam vangelistarum ordo cum nostio consonat, mox Olbe-jens demum Brixiano , additis poli modum variantibus Le- Etlonius S. Codicis S. Germani de Pratis . Quod quidem Eruditissimi Viri consilium adeo suspicimus, ut Votis omnibus integram hujuscemodi Evangeliorum Editionem exoptemus , sperantes fore , ut hoc pacto quod Docti stimus Augustinus Calmet in Praefatione paulo ante exsibita scribebat)Textum integrum Vulgatae Veteris Italicae, quoad Evangelia, aliquando restitutum saeculo nostro polieri debeant Sed unde paulatim divertimus revertentes alio magni momenti argumento Eulebiani Exemplaris vetullatem confirmemus. Desiderantur in eo duodecim primi verticuli Cap. VIII. Evangelii secundum Joannem , quibus Historia mulieris adulterae a Pharisaeis , atque Scribis in fragranti crimine de praehensae in Redemptori oblatae, ut quid de ea fieri opus esIet responderet, Ontinetur. Quamvis nemo Catholicorum ambigat de hujus Evangelicae Historiae veritate , praesertim pol quam Tridentinum Concilium Sess. IV. de Scripturis Canonicis declaraVit pro Vero , ccanonico habendum quidquid in hodierna Vulgata Bibliorum Editione reperitur , ita ut haec quoque I Vangelii secundum Joannem Par iit pro canonica , t authentica habenda, prout talem remotioribus aeculis etiam agnoverunt Tatianus, Ammon JUS, Sanctus
Ambrosius Lib. II de Spirj tu Sancto Cap. a. de Lib. VII. Epill. 8.ac Lib. IX. Epist. 6. Sanctus Au uilinus in Ioannem Tracst. XXX l. Lib. II de Adul. Conjug. Cap. 6. l. lib. de Consen EVan et L Cap. io multisque aliis in locis , ut etiam idem sensere plures non infimi subsellii veteres Interpretes tamen temporibus Ante hieronymianis hanc Hiltoriam non in omnibus lectim fuisse Evangelicis Codicjbus testem habemus ipsum S Hiero-
54쪽
nymum Lib. II. Contra Pelag. Cap. 6. scribentem: In Evangelio fecundum Ioannem in multis o Graecis , O Latinis Codicibus non invenitur de adultera muliere c. Neque defuerunt Viri eruditione celeberrimi, qui excitaverint quaestionem utrum Historia, de qua agimus , Apollo li Joannis manu scripta primum fuerit , an
postmodum Papias ipsius Ioannis discipulus ex ore Magistri auditam Evangelio adjecerit, quod innuere videtur Eusebius Lib. III. Cap. 39. addens in Evangelio , quod secundum Hebraeos inscribitur , hujusce rei narrationem repetari . Certe Armeni eam Historiam ex Bibliis suis penitus sus alere,in Syriaca Versito in Poly-gloti Parisiensibus. Londinensibus edita hanc non legit, quem
admodum neque Vetus Gothicu Interpres . Causam autem cur Graeci praesertim hanc narrationem ex Evangelio delendam putaverint, aperte prodit citatus . Augustinus de Adulter Conjug. Lib. II. Cap. 7. non quod authenticam Canonicam non exilii marent , sed quod impunitatem peccandi dare mulieribus male intellecta videretur . Id ipsum de aliis aliarum gentium Interpretibus pronunciandum ensemus ; ideo scilicet eam de Codicibus suis sustulisse , quod Historiam hanc coram populo legi expedire non arbitraremur. Nullus profecto FVangelii locus, magis quam hic alias habet ices iones , imia ibin in ciuilis quibusdam Graecis AqSS. Codicibus, loco mota est , de qua tractamus milloriari nam in Codjce quodam Leices irensi extat ad Calcem Cap. XXI. Evangelii secundum Lucam , in geminis vero Regis Fran-
Corum num. 1879. 883. rejecta ei ad finem Evangelii secundum Ioannem . At in Codice item Regio num. 286l abes omnino , integra relista pagina Vacua eo loci , ubi collocanda erat. In Codicibus num. 22 I. 2242. 2867. qa . notulis Vbusdam in margine notata conlpicitur. In aliis minutioribus quibusdam literis exprimitur , vel in margine ipso Codicum scripta reperitur. Ideo Euthymius , qui saeculo XII ineunte adhu erat inter Or-t iles, in Commentariis sujs, quibus Evangelium Joannis interpretatus est , illoriam quidem hanc adulterae mulieris explicuri, monendos tamen Lectores duxit eam in melioris notae Apographis desiderari, vel obelis obsignatam se illam advertisse. Id saeculo
55쪽
culo IV. fieri coepisse arbitratus est Ioannes illius in Prolegomenis ad Novum Testamentum Graecum num. 23 I. seqq. conjiciens studiosum quempiam conjectis oculis in locum Eusebii citatum Lib. II. His t. Evang. quo Historia mulieris multorum criminum apud Dominum accusatae , quam exposuit Papias , ex Evangelio secundum Hebraeo sumpta dic jtur , putantem allico , id quod plane res erat , eandem fuisse hanc cum Historia Adulterae apud Ioannem , protinus secum statuisse intrusam eam huc fuisse , a Scriba aliquo ex Evangelio Hebraeorum , eamque ideo ut spuriam in addititiam obelis confixisse. Obelus postmodum in alios transiit Codices, donec audaculus aliquis librarius in partem hanc ob signa illa suspectam incidens , integram praetermisit , ejusque exemplum alii postmodum sunt secuti . Longe tamen abesse allerit illius ipse, ut ex Hebraeorum Evangelio Perioch Adulterae desumpta sit , cum revera nihil aliud quam Perico pes isti conlimilis, quae in Evangelio secundum Hebraeos extabat, mentio ab Fusebio facta, hanc partem in suspicionem primum adduxerit Haec omnia in medium protulimus, non ut hujusmodi Hilloriam
pro canonica non ab Iadam arbitremur, eam enim Ecclesiae Catholicae judicium venerantes totis ulnis amplectimur , sed quod plurimum Valeant ad ostendendam Sacrosancti odicis Eusebiani vetullatem , quae Sancti Hieronymi aetatem praecelserit . Sane Hillos iam ipsam pro vera , atque genuina Evangeli secundunt Joannem patae habitam etiam si alia deesLent, quae supra dedimus argumenta primis Fidei Chrillianae tempOmbu , Usque adeo Certum es , Ut citatus Ammonitas, qui anno alutis nostrae CCXX adeoque intra annum XX ab obitu Sancti Apostoli, Evangelista Joannis, florebat , eandem in Harmoniam uania Evangelicam , e qua Fulebius ipse Canones suos, seu Canonum Tabulas construxit, inferre non dubitaVerit. Vt ut et inquit an- senius Gandavensiis Con C. Cap. LXXVI. quamquam aliquando de Historiae hujus sirmitate dubitam licuerit, nunc tamen propter Eccle a consensum dubitare non icet sicut nec de Historia Susannae Verum non illa solum , quae in pretiolimmo tanti Martyris Exemplari desiderantur , ejusdem antiquitatem posteritati com
56쪽
mendan sed illa etiam idem praestant , quae hic scripta cernimus, cin Vulgata Sacrorum Evangeliorum Lectione non occurrunt . Aliquot ex his hoc loco prome mus , nam de reliquis quae minoris sunt negotii paucis in Noli ag mus . In Evangelio secundum Matthaeum Cap. III col. i. eguia in nostro Codice :Et cum baptizaretur , lumen ingens circum fulgit de aqua , ita ut timerent omne , qui a Venerant . Haec quidem Verba non habemus
in Vulgato extu , verumtamen illa olim in Sacris Eum geliorum Exemplaribus extitisse testatur Cod ex antiquae Vulgalae , qui in Bibliotheca S. Germani de Pratis etiamnum asservatur, ubi testante Dupinio in Dis Iertatione praeli minari ad B:blia Lib. II. Cap. a. hae leguntur : Et cum baptizaretur Iesus , lumen magnum fulgebat de aqua , ita ut timerent omnes , qui congregati erant . Et n quis forte suspicetur haec verba utpote Ocilci , cujus aetas Cmpora Ante hieronymiana non pertingat , integram vetustae lectio nis fidem non facere , accedet auctoritas JuVenci Pr CSbyter , qui
Certe S. Hieronymo fuit antiqvjor anno enim Christi CCCXXlX. vel circiter Evangelicam Historiam , ipsa quantum licuit per metri leges Evangelistarum verba secutus , carmine heroico reddidit , ab eo in Commentariis in Matthaeum citatur Hii Dan usille pii stirnus Vates de Salvatoris nostri agens Baptismate lati perspicue ostendit in Exemplaribus Evangelici tui temporis haec verba fuisse , ea enim sic exponit
Haec memorans itreas penetrabat luminis undas
Surgenti an est Dei praesentia claret Scinditur auricolor coeli semptemplici aethrai c. Sed de hoc additamento , quod in Codice nostro extat, majora dabimus in Notis ad col. 1. supradictam , quae in aliis habentur vetustis Scriptoribus , argumenta In eodem Evangelio secundum Matthaeum, eodemque Cap. IlI in sine col. a. odicis nostri verba aeterni Patris Filium post Baptismum e coelo alloquentis sic leguntur : Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui mox duae sublequuntur lineae, quas
57쪽
consumpsit antiquitas . In his , nisi nostia nos fallit opinio , olim 1criptum fuisse ut picamur id , quod citat ex vetustissimo vangelio secundum Hebraeos Sanctus Epiphanius Haeresi XXX Ebio-nit. g. 3. ibi enim sic: Tu es Filius metis dilesius , in te mihi complacui. Et iterum. Ego hodie genui te . Conjecturam nostram juvant Sanctus Jullinus Martyr, aliique Patres in Notis citandi apud quos varia ei Leetio hujus loci, WVel ex integro , vel ex parte hujusmodi verba juxta id , quod asserimus , referunt qua de re quaedam etiam animadvertj Sanctus Augustinus in Lib. de Concordia Evangelistarum Cap. XIV. Praelaudati autem Juvenci aetate ita legisse Codices Evangelicos liquet ex ejus metrica Para
Tunc vox missa Dei longum per inane cucurrit, Ablutumque undis Christum , latuque perunctum Alloquitur : Te Nate hodie per gaudia testor Ex me progeuitin placet haec mihi gloria prolis. Ex quibus dubio procul carminibus apertiss1 me noscere possumus veterem hujus loci Versionem, quae ante S. Hieronymi Emendationem in ulta erat, atque Codjci huic Eusebiano antiquitatis pondus apponit Ur
Sed cin Cap. XX. ipsius Sanet Matthaei Evangelii col. 2I9.
additio alia lectoribus obvia et his Concepta Verbi : Vos autent quaeritis de pusillo crescere de majore minores esse . Intrantes autem o rogati ad coenam nolite recumbere in locis eminentioribus ne forte claris te superveniat , is accedens qui ad coenam vocavit te dicat tibi: adhuc de6jum accede ct conjundaris . Si autem in loco inferiori recubueris , o sup rvenerit humilior te , dicet tibi quite ad coenam vocaυit , nccede adhuc superius , ct erit hoc tibi utilitis . De hoc additamento nonnulla d j cenda reservamus in NotlS, hic lamen illius antjquitatem confirmabimus ex praelaudati
Juvenci carminibus ejus cnsum sic dantibus :
58쪽
At vos ex minimis opibus transcendere ultis Et se e summis lapsi comprenditis imos .
Si vos quisque ocat senae conUiυia ponen , Cornibus in summis deυitet ponere membra Ouisque rapit , veniet forsan ii nobilis alter Turpiter eximio cogetur cedere cornu Quem tumor insati cordis per fumma carat . Sin contentus erit mediocria prendere Ioca
Inferior dehinc si mox conviva subibit Ad potiora pudens transibit rata tororum Additionem aliam in Capite III. Evangelii secundum Ioannem col. 37s. pluribus illustravit Cl. Blanchinus , hujus supra retulimus eruditissimam de Cod ice noli ro sententiam , ab ipso citatum Sancti Ambrosii testimonium de Arianorum rem Critale in ea ex Evangelicis Exemplaribus abradenda . Do tissimi Viri sequentes velligi quaedam hic, nos ex tenui penu promemus, ut additionis antiquitatem frandentes, Codicem quoque nostrum ex hac parte, pretiumque illius Lectoribus commendemus . Quod natum es de Spiritu , Spiritus est , quia Deus Spiritus est vDeo natus est adhuc legitur in Verces leni Codice, triumphante quodammodo rursus de Arianis ollibus suis infensissimis Magno Eusebio . Sacrilegi enim Evangelii corruptores, iram Viso ex suis .ex Ecclesiarum etiam Udicibus Quia Deus Spiritus est S. Ambrosii teste delere potuerint , ad Vercellentem tamen eorum pervenire non potuit audacia . Id tribuendum non minus diligentissimae custodiae , qua Vercellensis Basilicae Clerus pretiosissimam Beatissimi Patris haereditatem semper servavit , quam divinae Providentiae prodigio , quae temper non ab eo tantum Templo , sed etiam ab Urbe illa Ariana pelle pollutos homines post invicti Martyras gloriosissimam mortem arcuit. In Actis enim illius circa finem haec habemus : Ad sepulchrum er S. Eusebii tunc ρο deinceps divina traduntur miracula . Nam eo die quo inter- se ius es , tanta coruscatio, tantaque nubila facta sunt, ut ix ullus
59쪽
ianorum crederetur Nadere 'ue gratia divina concessum est, ut in ipsa omitate deinceps nullus Arianus ivere queat , nec in F ch in illius ingredi valeat . Caeterum tellificationi S. Ambrosii de hujus loci antiqua Antehueronymiana lictione addere licet, Vcisionem metricam Juvenci si earn versu reddentis :Τerrenum corpus terreno corpore natum est
Spiritus haud aliter finitem generat ibi satum. Spiritus hic Deus est, cui parent omnia mundi Antequam ver ab additionibus ad alia in hoc Codice animadvellenda transeamus , ex hujus clarissimi Christiani Poetae Paraph isi lectionem illam statuemus , quae occurrit in Evangelio secundum Valethaeum col. 29. in qua pro Vulgatae verbis:
Exuentes eum , chlam vilem C0c ineam circumdederunt eici habemus in nostro Exemplar : Et induerunt eum tunicam purpuream. la-mν im coccineam circumdederunt ei. Ita legisle Veteres ante an esum Hieronymum docet JUVencu canens Purpureamque illi tunicam , chlamFdemque rubentem
Insuper Claris . U. Joseph Antonius Saxius Ambrosianae Bibliothecae , Mollegii nostra raefectus eruditione celeberrimus insignem apud se habet S. Odicem pergamenum , qui omnium , quos hactenus vidimus, Ambrosiani Rhus Missas continentium vetustis mus est, Oni Criptus enim censetur Saeculo IX. vel forsitan Vlli. Quoniam vero, ut passim in hujusmodi lacrae vcrullatis reliquiis bl et evenire , haud pauca hujus Apographs Missalis folia praestris in in i incipjo interjere , suppleVlt quae desunt recentior quidam Librarius Saeculo XIII. quod si glarum forma indicat . In hoc supplemento occurrit inter alia additamentum quoddam , quod hulebjanus Codex noster exhibet in Evangelio te cui idum Lucanum Ol. 796. seq. ubi legitur : Dixit autem ad Mum Joannem sciliceto Iesus Sinite illum nolite
60쪽
nolite prohibere . Qui enim non est aduersis U0s , pro vobis est Nemo est enim , qui non faciat irtutem in nomine me poterit male loqui de me . In MisIali vero Doctissimi Saxit in Festo S. Romani Martyris , quem Ambrosiana Ecclesia XIV. Kal. De-Cemb. Colit, proponitur sangelium secundum Luca in ubi haec verba Domini ad Joannem sic habemus : mite eum lite
prohibere . Qui enim non est adversum os , pro obry est . Nemo est enim qui faciat virtutem in nomine meo , ct poterit male lώqui de me . In eodem Festo S. Romani leg t nunc Ecclesii Ambrosiana Evangelium desumptum ex Cap. IX. secundum Marcum,
ut videre licet in Missali impresso anno DCXL jussu Caesaris Cardinalis Montii Archiepiscopi, ubi in fine juxta Vulgatum
Textum ipsius S. Marci fere similia habentur . Hujuscemodi certe mutatio , quantUm conjicimus , facta est ab Ecclesii Mediolanensi ne vel transversum digitum , ut par est, a Vulgata Sacri extus Lectione post Tridentinum Canonem in publica Evangelii pronunciatione recederet nihilominus tamen id saltem nobis praestat vetus ille Mimalis Ode , ut doceamur additamentum , de quo agimus , in eadem Ecclesii ad XIII. Saeculum perduras te etiam in Evangelio secundum Lucam, in quod fortasse, ut non semel in aliis accidit, Librarii Antehieronymiani illud ex Marco transtulerant . Alia quaedam hujusce generis exhibet Codex Clariss Saxii , quae iunc promenda in lucem reserVamus , cum typis trademus quae de Ambrosiana Liturgi
iubente Eminentissimo Cardinali QArchiepilcopo Joseph Puteo-bonello conscribimus
Cum igiturin Characteris forma vetustissima sit in ex illarum orarum genere , quas Claris s. abillonius secundae aetatis Romanas appellavit in opere suo de Re Diplomatica , cum plurima sua in hoc Eusebiano venerabili odice , unde aetas illius Antehieronymiana liquido comprobatur , nullus use ambigere posse videtur de Traditione Vercellensis Ecclesiae , quae sacrum hoc Vlonumentum Sancti Patris sui manu conscriptum fuit Ieciem- per credjdit credit . Quam quidem Tracillionem confirmattei timonium Scriptoris Anonymi Actuum ipsius Beati Isimi Mari y