장음표시 사용
61쪽
ris Eusebit verba am supra allata sunt cujus pusculum in
vetustissimo Codice Monasterii Nonant alani se reperi 1Ie Ferdinandus Ughellus in sua Italia Sacra Tom. IV in Episcopis Vercellentibus testatus il crediditque se omnium primum in vulgus emisisse, editum tamen fuerat in anno MDV in Breviario Eusebiano
ad ultim Vercellansis Ecclesii a Venetiis impressi, per emardinum de Lilona . Eadem insuper Acta vidimus in Tabulario locupletissimo ipsius Vercellensii Basilicae in Codice S. pergamen , CUju aetas annos mille excedit in altero recentiore Biliothecae Ambrosianae Saeculi 1 in quo postremo praesertim muli corrccuus est opusculum, quam in Nonantulano, nisi in editionem Ughelli Typographorum incuria errores invexerit . Habemus in antiquissimis hisce Actis o Sanctum Praesulem Eusebium quatuor Evangeliorum Codicem propria manu exarasse,in Sacrosanctum Volumen in Basilaea Vercel 'nsi altervatum divinis Pro-d gj j es arescere , quorum oculatum testem ipse Auctor se prodit, nam ait : Cujus miraculum in eodem Codice IV. Evangeliorum , non solsem erbis Christi , sed θ jusdem Patris tanta irtus coruscat , ut si aliquiis duditas a Diabolo , falsum super eum sacramentum fecerit, citius super eum plaga corporis qenditur c. vel altem innuit ea Prod gia tempore suo a cidere , sacrumque Codicem apud Vercellentes Cano cos tunc custodiri Perseverabat hujuscemodi traditio seculo non , quod aris comprobat Berengarii Regis in Venerab li Volumine a m vetustate toluto reparando in exornando munificentia . Perseverabit sequenti saeculo decimo ut patet ex
testimonio Aitonis Vercellensis Ecclesiae Episcopi ad eam Sedem evecti post organdum anno Christi Redemptoris DCCCCXLV. eiusque verba am luperius sunt recitata. Accedat hisce traditionis testibus Augustinus Ferreri usin ipse Vercellensis Antistes , qui
saeculo decimosexto ineunte eam regens Ecclesiam detracturn ex
Sacrosancto Codice folium una cum Vartylii instrumento lapide scilicet, Helvetiis Oratoribus Sancti Eusebii Magni reliquias ad lacium c mplum in Lausanenti Dioecesi ipsi dicatum transferendas poscentibus tradidit . Licet enim Ferrerius Praesul arbinatus fuerit venerabiles Volumen anno Redemptionis molirae
62쪽
CCCLXXI conscriptur a beatissimo Martyre , quod quam ut
a veritate alienum jam ostendimus Clicque adhuc negamus, Cum annus ille postremus Eusebio fuerit in muli ante jam Evangelia exarasIet tamen Constanter credebat Codicem ideo veneratione dignum, quod Eusebium ipsum Scriptorem habuisset, deiplius Codicis identi tale minime ambigebat Et hoc quidem Ferrerit Episcopi factum probare non possumus, cum abique indignatione Eruditorum nemo id audire queat, sed tamen danda venia homini amplificandi tanti Martyris Culius
studiosimmo , praecipue cum ea tem pellate nondum detectum
fui spe sacrosanctum Eusebii corpus quod contigit Vercellentem Ecclesiam administrante Ioanne Franclico Bonomio S. Caroli Bor- romae Discipulo , ramitatore egregi, ut ex ejus venerandis ossibus , vel cineribus quid posset rogantibus largiri neque deessent exempla aliorum Praesulum, qui sacrorum hujusmodi Vo-
numentorum parte reliquiarum loco donarent. Inter caeteros
Nicolaus Patriarcha Aquileiensis anno salutis CCCLV. quemadmodum refert poli Clarissimos Continuatores Bollandi ad diem XXV. Aprilis in Commentario praevio ad Acta Sancti Marci Evangelistae . I. n. 8. Doctissimus Vi Joannes Franciscus Bernardus Maria de Rubeis Ord. Praed in Monumentis Ecclessiae Aqui-Djensis Cap. lI. n. a. seqq. X Codice vel ustissimo, qui Evangelii S. Marci Autographum Exemplar credebatur , in Ecclesia tua
servato quaternos , Ut Ocant , duo ulii mos exsecuit, Carolo
IV. Romanorum Regi id magnis precibus exposcenti largitus it Quod domum tanti habuit Augustus, ut folia illa in tabulis certis auro , gemmis, margariti pretiin mirabiliter, o magnifice ornatis reposuerit , alque Ernesto Archiepiscopo Capitulo Metropolitanae Ecclesiiae Pragensis laetus miserit , ut ibi debitus tanto pignori culius impenderetur. Quid mirum ergo si Auguis nus Ferrerius , ejusque Vercellente Capitulum , vilis Literis Principis sui .hoc ab eis postulanti ut HelVellis Oratoribus f eret satis , ne eorum vota irrita forent, Ollum lacri Codicis duxerint ipsis donandum Atque
63쪽
Atque oli utinam unicum hoc sensisset detrimentum Codex nosterra Alia in luper ablata stin folia , quemadmodum uis adnotavimus locis, immo ire pota remae Evangelii secundum Marcum columnae in ipso Volumine adeo diversiciunt a reliquo characteris, ut itatim primo aspectu quodammodo clament te Eusebii manu conscriptas non fuisse ; quapropter Cas additamentum potius existimamus saeculi non exeuntis , tun Videlicet adjectum cum Berengarius Rex solutum antiqui sate Codicem reparandum curavit . Caeterum columnae ipsae Potiremae, de quibus agimus, Certissime post hieronymianis temporibu sunt Xaratae, tam omnino exhibeant Vulgatam ditionem , qua nunc utitur Ecclesia Catholica , si perpauca excipia , qua adnotaVimus Si tamen integrum saltem hoc loco haberemus Volumen .
fortasse obvium foret decidere an pars illa Evangelii secundum Marcum , quae in hodierna Vulgata legitur in Capite postremo
a verbis illis Stir gens autem mane prima Sabbathi usque ad finem ipsius Capitis in Cisalpinae Galliae Ecclesiis recepta foret ea tem pestate , qua Sanctus Pater Olier Eusebius erat inter mortales Etenim , tellante Sancto Hieronymo ad Helbidiam qu 3. Sancto Gregotio Nysseno Orat. II de Resurrectione , in pluribus Exemplaribus iam Graecis , quam Latinis , ei viventibus praedicta verba desiderabantur . Quapropter Bernar ius Lamius in Apparatu Biblico, sive Manu lutatione ad Scripturam Sacram Lib. II. Cap. r. iplicem flatuit Sacrorum Librorum ordinem hisce verbis : In primo reponunt nimirum jXius Senensis, rael tarminus
Libros , de quorum author itate nulla unquam fuit inter Catholicos homines disceptatio. In secundo censentit ii, quorum non aeque certa explorata est authoritas . Mox post pauca inquit In novo Testamento censentur fecundi ordinis Marci Caput ultimum o Probabili tria inen ceniendum est haec Verba ex Evangelio Marci exscripta utile a beatissimo Praesule in Codice suo , quod conjicimus ex splomate Nicola Palaiarchae Aquileiensis , quod poli Joan nem Petrum de Ludewi rursus publici juris fecit Erudit illimus de Rubes in lonumentis Ecclesiae A qinlejensis Capra I. g. V. In eo enim j plomate describens partem Oitremam oliorum, quae
64쪽
Ut paulo ante dicebamus , ex Evangelico vetustisIimo Codic qui Autographus S. Marci credebatur , abstracta Cirolo Au Eustos acri muneris loco fuerat largitus , ita Nicolaus testatur : Finis autem talis est. Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Cooperante sermonem confirmante sequentibus signis . Amen . In cuius rei testimonium c. Quamvis enim Codex ille jure in dubium revocetur utrum S. Marci manu fuerit conscriptu certi si i- me tamen adeo vetullus est , ut inter Antehieronymian Os merit computetur adeoque ostendit jam in Italia eam Evangelii partem ante Sancti Hieronymi aetatem pro vera Canonica fulsit habitam , prout ipsam pro legitima amplex uini S. Irenacia LibIII. Cap. XI. Eu labius in Demonstrat Evangelica inmmo i jus in Monotessaro. S. Athanasiius in Synopsi. Eadem insuper extat in vetustissimo Codice S. Corbejenii , quemadmodum etiam in Apographo S. Gatiani Turonensis Permulta quoque in Eusebiano Codice ita temporis edacitatem sensere , ut literarum formae penitus evanuerint ; ideoque nullo pacto , vel ratione legi possint . a punctis quibusdam lineas efformantibus exhibere necesse fuit, ut lacunas indicate mus , Versuum 'aginarum, immo verborum numerus sibi Coni aret. Sedin praedici as Evangelii secundum Marcum recentiore an V, minutioribus literis additas , minutiore Character CXprimen dii SCuraVimus columnas , ut hac etiam in re Lectoribus satisfieret eorumque oculis ipsa sacrosancti Voluminis species exhiberetur Et haec quidem de Auctore δε Antiquitate sacri hujus Codicis dicta sint; nunc vero noli rum esse arbitramur monere Lectore candidos, ut cum in eo perlegendo incident in Oces quassedam , in queis Graecorum more υ pro b inVenient , Ut avitur pro dabitur , ac hujusce generis alia , quae non Pa Uca Unt , meminerint haec obvia esse in aliis pervetustis Exemplaribus , quod in ea palaestra vel modicum initiati non ignorant . Audiendus hac de re iterum supra laudatus Struvius de Criter iis an ulcriptorum . VlΙ. Immutationes praeterea e transpis Ione literarum non infrequentes erant C in G, F in E in , vel alia immutando loco V etiam ponendo OV., cujus exempla saeptissiu
65쪽
in nummis occurrunt , ct plura adducit Scioppius de Arte Critica pag. 39. Si quis autem hujus rei in antiquis Apographis major 1orialse cupit lumina , adeat Clariss Blanchinum in Epistola ad Garbellium inter Vindicias edita Tom. I. pag. ccxvo ibi enim multa conscripssit Eruditis . Vir ad hanc scribendi rationem pertinentia e purissimis fontibus hausta , quae haud modicum lucis
hac in arena versantibus asserunt. Verumtamen cum persae p. occurrant in Codice notis nonnulla , quae Grammaticorum leges violare videntur , ut propterea non defuturos praevideamus,
qui in Evangelicum illud Volumen linguas acuant ex illorum scilicet numero, qui Priscianum summis tantummodo labris degustarunt , seque idcirco Minervae componere audent, belut e tripode Oracula ructantri quaedam hac etiam de re duximus nobis esse disserenda ; praesertim cum ut plurimum hujuscemodi scioli eos inter numerentur abundent, qui a Catholicae Matris Ecclesiae communione abhorrent . Quale sit hominum hujus farinae ingenium novimus ex Rescio in Atheis pag. IT cum in Evangelistis quoque insurgere auii fuerint . Inquit enim Rescius: Beeta Lucae Evangelistae soloecismos objicit tibi enim Lucas loquita de unguine Domini , quod pro Obi eri Undetur , ait Beeta :Cum haec verba necessariὐ non ad Sanguinem , sed ad poculum pertineant , neque tamen de Tino , neque de poculo intelligi possunt , aut1manifestum est solaecophantes , aut ex margine in scriptum irrepserunt. Et Bega ple in Annotation jbus Novi Testamenti Genevae: Νeque causam ideo cur sola ecophantes Lucas surparet . Vetus est non Haeteticorum modo, sed Ethnicorum quoque in divinos Codice querela , quod in eis barbarus sit lylus in aliquid persaepe
inVeniatur Contra Syntaxeo regula peccatum . Hi tamen Omnibus optime respondi Arnobius Lib. I. adversus Gentes , CUJUS Uerba cum integram rem perficiant , quamvis longiusculum iit tanti Vir testimonium , hic lubet exlcribere Sed ab indoctis hominibus, ct rudibus scrista sunt idcirco non sunt facili auditione credenda . Vide ne magis haec fortior causa sit , cur illa sint nullis coinquinata mendaciis , mente simplici prodita ignara lenoniciis am-
1liare . Trivialis o sorditius sermo est . unquam enim veritas se-niata
66쪽
ctata est fucum, nec quod exploratum ct certum est circumduci se patitur orationis per ambitum longiorem . Collectiones , Enthymemata Definitiones , omniaque illa ornamenta , quibus siles quaeritur fertionis , fuspicantes adjuvant , non eratatis lineamenta demonstrant. Caeterum qui scit , quod fit illud quod dicitur , ne de ti, nec collisit , nec alia jectatur artificia Uerborum , quibus capi consueti sunt audientes ad consensum rei circumscriptionis necessitate traduci Barbarismis , solaecismis obstae sunt , inquit , res vestrae , ct itiorum dijormitate pollutae Puerilis sane , atque angusti pectoris repre- he ii quam ii admitteremus , ut eras , ficiamus ex usibus nostris quorundam fructuum genera, quod cum piis nascimtur, jurgamentis alii , quae , ne alere nos possunt , nec tame impediunt perfrui nos eo , quod principaliter antecelrit , o saluberrimum nobis voluit esse natura . Quid enim in it, quaes , aut quam praestat iu-telles fui tarditatem , utrumne quid Arar e , an hirsuta cum asperitate promaturi insectatur quod a ut , an quatiatur quod oportebat insentit aut quia minus id quod dicitur , verum et scin numero peccetur , ut casu , propintione , participio , conjunctione Z Pompa ista sermonis , ct oratio missa per regulas , uncionibus , litibus , foro judiciisque servetur Maurque illis immῖ , qui oluptatum delinimenta quaerentes , Omne sudium suum verborum in lumina contulerunt Cum de rebus agitur ab ostentatione subm0tis , quod dicatur spectandum est , non quali cum amoenitate dicaturri nec quid aures commulceat , sed quas aliferat audientibus utilitates maxime cum sciamus etiam quosdam sapientiae deditos , nsu tantsem abjecisse ser3nonis cultum Uerum etiam cum po sient ornatius , atque uberius eloqui , tri-
Dialem studio humilitatem secutos , ne corrumperent scilicet graUitatis rigorem , ct sophistica potiὰ ostentatione aritarent . Enimvero desoluti est e foris in rebus seriis quaerere oluptatem cum tibist ratio cum male habentibus , atque aegri , sonos auribtis in unde re dulciores , non medicinam ulneribus exhibere . Prestita tamen
idem Arnobius cit loco sciolis respondet hisce Verbi S: Nullus sermo natura es integer, itiosus smiliter nullus . Quaenam ut nil ratio naturalis , aut in mundi constitutionibus lex scripta, ut hic pari ιs dicatum, o haec selli cum neque sexus habeant foemininis ge
67쪽
neribus , masculini que discretos , neque qui quam docere doctissimus me post , ipsis hio, ct haec quid ni , aut cur ex his num sexum virilem de ne , foemininis generibus id quod sequitur applicetur Humana ista stιnt placita ad usum ferm0nis faciendi is sane omnibus necessaria . Nam ct haec paries forsitan bio sella dici sinetilla reprehensione potuissent , se ab initi, o dici placui se fθ-quentibus faeculis communi esset tu sermocinatione e atum . Et tamen , o isti , qui pollutas res nostras vitiorum criminamini foeditate, ribiligines θ' vos istas Libris illis in maximis atque admirabilibus non aboli ' Nonne alius hae utria , alius dicit hos sit res coetus, coelum non item situs , flum Z non item crocus , di crocum non item fretus , o fretum item apud os est positum' o pane,
bio panis i hic sanguis , hoc sanguen Z andelabrum o iugulum
ratione eadem iugulus and aberi Nam si gula nomina nun possunt genera phira babere , quam singula : neque eadem possunt hujus es e generis , di illius Venus enim trau re genus tu alterum non potes , tam peccat qui genera masculina foeminini pronuncia tigibus , quam ab eo peccatur , qui articulo masculinos foemininis generibus anteponit . At qui os conspicimus o res masculinas foeminine, ct foemineas masculine , ct quas esse dicitis neutras, ct illo hoo moci, ne ulla discretione d promere . Aut igitis nulla est culpa indisserenter his uti f u fra nos dicitis soloecism0rum obscenitate deformes aut si erimn est,ngula quibus debeant rationibus explicari , in milibus vitiis vos quoque Uersamini quamvis Epicadios omnes , Caesellios terrios , Scauros teneatis, O fos. Verumtamen cum Sacri Evangeliorum Codices vel ex Hebraeo, Vel ex Graeco sermone in Latinam conversi linguam fuerint , Plura , quae Crrata prima fronte videntur , non soloecismi censenda sunt, sed vel Hebraismi , vel Hellenis in . Caeterum in divinis Voluminibus non verborum corticem, sed sensuum medullam contemplari debent Christi cultores . Sane M. a retus , quo nullus a is in Ciceronis verba iuraverat , eorum tamen aeqIll sim jure importunam carpit curio statem, qui Religionis nostrae asseria non alus au iciat quam puris uti Latinis Verbis expritne re . Scribit enim : Usque eo antiquitatis studios sunt, ut oces quo
68쪽
que Christianae Religionis proprias fugiant, di in earum locum alias
substituant , quarum nonnullae etiam impietatem olent qui non Fidem , sed Persuasionem , non Sacramentum Corporis Dominii sed Sanctificatum ruitiatum , non excommunicare , sed diris VOVere, non Angelo , sed Genios, non bapti Zare , sed abluere dicunt aliaqui eodem m9do depravant, qui, ut opinor , nisi i metuerent, etiam pro Chritto JOVem optimum maximum dicerent: est enim magis Ciceroni reum . Cave igitur , optime Lector, quo in hoc pervolutando Codice grammaticales errores Cpe Peri , Magno Eusebio tribuas, quem latinis, Graecis literis docti sis natam nobis ostendunt quae ipse conscripsit opera in quae ab aliis conscripta et expurgavit , vel transtulit; lalmorum enim Origenis Commentarios emendavit in Eusebii Caesareensis Latio reddidit . Id etiam testantur saepe superius citata illius Acta, ubi de ipso adhuc adolelcente , necdum sacris Ordinibus initiato haec habentur : Dum foreret ver Oir beatus Eusebius Fide Christi ope , instru ius est Iapienti artium liberalium , o Sacram Scripturam intelligens docebat . Nam quantum aetate plus proUenius est terque quaterque sapientis; quibus ex Verbis cuique compertum
esse potes adeo eruditum fuisse a prima adolescentia Magnum Eusebium , ut fieri nullo pacto possit eum in barbarismos in loloecismos incidille , quibus identidem Codex iste scatet . At quem tandem habent Auctorem, si Eusebio haec tribuenda non sunt 3 Respondebo brevissime Gam pridem invecta fuerat in Evangelicos priscae Verssionis Codice hujuscemodi rubigo,
eamque nondum Ecclesia detergendam curaVerat , quod aliquot poli annos praeititit jussu Damasi Sanctus Hieronymus . Cum igitur Codicem suum scriberet beatissimus Praesul Eusebius , utpote summae humilitatis Vir , nihil sibi licere arbitratus et absque cclesiae auctoritate in pographo suo immutare ad Cout quamvis admirabili praeditus esset eloquentia, alque tinguartam, literarum perili , a nemo fortasse illo aptior ad vangelici Voluminis correctionem illa tempestate ViVeret , humillime tamen de se ipso sentiens, ab omni purgatione sibi censuerit abstinendum . Quemadmodum enim in antiquissimis signis , atque
69쪽
nummis aerugo ipsis adhaerens si tollatur , vetultas ipsa laedi videtur, quae pretium conciliat; in Sanctissimus Eusebius sibi jaculo duxit grammaticalia sphalmata e Codice suo tollere, quae illud plum eo tempore praestabam, quod in aere ligno a se empto Plinius junior in Epist. I. Lib. ΙΙΙ. animadvertebat: A tergo
aes ipsum , quantum erus color indicat, eius o antiquum . da
in re pudorem offudit jam pridem nostrum saeculorum Novatoribus ille , qui priorum Haereticos profligaVit Eusebius , tam religiose Evangelium Christi exscribens, ut ne verba quidem immuta Verit , in queis Syntaxeos regulas quandoque laesas offendebat dum tam una sibi tribuunt interim , ut sibi privatis liberum arbitrentur in divinis Voluminibus verba. sententias pro ingenii libidine invadere , tollere , permutare . Sciebat profecto Eusebius quod postmodum scripsit Sanetus Ambrosius Lib. I. Comment in Lucam in illa verba Agnovit bos possessorem suun , a in praesepe Domini inquiens immo praesepium dixerim sicut scripsit qui transtulit: ibi enim apud me ιβut in Uerbo , quod non distat in sensu . Nam si Orator illorum , qui baleras Verborum sequuntur , neget in hoo positas esse fortunas Graeciae , hoc , an illo verbo usus sic, sed rem spe ianuam putat. Sed ipsi Philosophi eorum, qui tota dies in disputatione consumunt, minus Latinis receptistiis sermonibus suis , ut propriis uterentur quanto magi no negLigere Verba debemus , ne lare musteria , quibus in it sermonis ilitas , quod operum miracula divinorum , nullis enu lata serm9nibus,
veritatis suae lumine refulserunt . Cui conssinant illa etiam , quae habet anetus Augustinus Lib. II de Consensu Evangelistarum Cap. XXVIII. Neque miseri aucupes ocum apicibus quodammodo literarum putens ligandam esse veritatem , cum utique non in Derbis tantum sed Iiam in caeteris omnibus signis animorum , non sit nisiisse animus inquirendu .
Et hanc quidem, qua usus est Sanctus Pater noster Eusebius in odice suo conscii bendo , diligentiam apud Sanetissimos alios Episcopos olim fuisse testantur vetulli, qui adhuc poti tot saecula supersunt, illorum manu exarat Evangelici extus in queis non
raro mulia reperiuntur , quae Grammaticorum repugilant placi- a ti .
70쪽
tis . Consueverant optimi Praesules sacratos Libros ideo propriis manibus scribere , ne Cilicet Librariorum incuria in eos a vetu-ilis alienum Autographis quid inferret vel sciolus aliqiis divini corrumperet oracula, dum emendare ibi berum putaret, quod minus accuratis vocibus in ei erat expressum. De Sancto Hilario Pictivi ensi Eusebii nostri Synchrono, in Arianorum impugnatione Collega nonnulla superius ex Clariss Garbellio dedimus eum nimirum Evangeliorum Volumen manu sua descripsi licta, scribitque Fortunatus ad rem noli am in ejus Actis: Dum funer- es fuit in saeculo , aut scripsi Ecclesia ica Fidei documenta , aut pugnando calcaυit haeretica crimina , aut petenti tribuit miracul rum suffragia . Quid autem intellexerit Fortunatus per illa verba: Scribit Ecclesiastica Fidei documenta praeter opera eruditissima,
quae Omnium teruntur manibu , omnium praeconiis celebrantur , illud etiam significari centemus , Hilatatim Sacra Divinae Scripturae Volumina , Evangeli prael ertim exarasse . Id evincitati eodem Gai bellio Viro doetissimo citatus Code , qui ex supremis Tabulis an et Perpetui Turonensis pii copi anno Chri liti CCCCLXXIV. conieetis, quaeque extant in Tomo V. Spici legit Lucae acheri , Euphronio Augustodunensi Praesuli legatus reperitur . In eo etenim Teilamento memoratur Liber Evangeliorum , quem foripsit Hilarius Pictavie is quondam Sacerdos . Sanctus quoque Anicharius remensis Antilles equi opibus saeculis ad eam etenim dignitatem evectus est anno reparationi humanae DCCCXXXVI. sacro Codices suis ipse manibus deictapsisse fertur teste ualdone Monacho Corbeja Veteris in ejus Vita metro composita , quam ex S. Parisiensi S. Germani de ratis vulgarunt ad daem IlI. Februarii Vir Clari s Continuatores landi. Ibi Cap. XV. haec leguntins Quam fervens in amore Dei fuit sudi susIndicio libros , quos ipse notavit , habemus In quibus Omnipotentis laus arterna resultat Sed Ianctus Rembertus ejus in Hamburgenti Archiepit copatu Successor Cap. item XV Aetuum ejusdem Sancti Anlcharii a ta