장음표시 사용
551쪽
praeficiat iudices , eorumq; judicia regat leo , quod ad se provocari patiatur, au rsi
exemplo Mosis, graviores causas ipse te cidat, minores relinquat iudicibus Nam judicia negligere prorsus, concemus OPinionem pari tin animis ciuium, eaque de causa a Demetrio exercitus defecit, quod dicas subditorum, in flumen contumeliose projecisset. Pluto in Demet: & Sada- chirrumPraeco pilae regno exuerunt, quod nunquam ad publicum forum prodiret' , Sigism. in Muse: Astut θ olim rex regionis, quam thuris feracem vocant, cujus vestigia Turca imitatur , Embeq: D:I: Is enim referente Athen: lib. ia: ce : judices qui
dem litibus judicandis dabat, sed si quis minus juste decidisse putabatur, fenestra
erat in altissimo loco, quae ferrea catenaligabatur, quam, qui injuster judicatum putabat, apprehendebar. 8c senestram traiahebat. Quare admonitus rex causam
ad se vocabat , & si Viderentur judices minus juste judicasse, moriebantur . si
minus, alter , qui fenestram moverat. O in portet enim poenam adjici, ne temererinis crebrescant provocationes , aut vilescat autoritas magistratus. Praesentia vero occulta principis facit, ut modestius litigent homines, & judicatum plus aut ritatis habeat, quia creditur consensu priniscipis tacito armatum. Imo judices quoque sollicitius judicant, quando suspicanis uri se semper preseotia partaclys decernere Alios
552쪽
Alioquin multae sum cause, quae prohi-hent Principem ipsum lites quascunque
audire. Quam enim propter negabat Coismin: lib:s belloGallo ex usu Principum esse, ut ad colloquia coram coirent, propter eandem multo magis necessὰrium est , ut frequenti convers.tione 1ubditorum ab itineant , non tantum , quod illa Contemptum pariat, qua de causa Callipr
aritate provincialium absterret,& Mana maea increpabat Alexandrum Sever. quod familiaritate di 1solveret imperium, Lava
pr. in lax. id quod sibi obtigisse conqueritur Iacobus VI. rex Brit. lib: 2: ad momadfl: Verum etiam quod levissima Errata in principe habeantur pro flagitiis,
interdum etiam ad imitationem rapiantur, ut ostendit Bodin: lib: : capes: Vnde reges Persarum then. lib. . T ipnos Abyssinorum , A lva res in enar: rege . Ab e&Bor mei, Leo fer in histo frie. vix
unquam subditis se manifestant quo
putent, rariora impensius coli: c. Legimus dr 93.& Tiberius , quamvis praesens voluit tamen scripto adiri, Tacim. qnnat: ne ex gravitate aliquid deperderet, Seipe Ammiret A: disto: PHinc tamen vitio datum fuit, quod libellis accus invigilaret, majora negligeret, Tacit:3: Annale unde aliam licet desumere rationem, majus esse ossicium regis, quam quod ηtibus con
sumi debeat. sicut Modestus praesectus I i s Prae
553쪽
si a C A P u . XU. praetorii admonebat Ualentem ,
lib. 3o. imprimis, cum res admodum ta diosa sit, nec regis studia patiantur illum minutias litium addiscere. Praeterea regis omnia debent compa rata eme ad benevolentiam, sicut Theod. ait apud Cas. 4. Ep. 23. in omnibus causis divina consideratione id fieri volumus . 'quod opinionem nostrae pietatis accUmuis let. Unde reges AEgyptii non tantum in terficeria quenquam, sed& su pplicia spectare prohibebantur, Plur. de Isid. Nam Bruti crudelitatem auxit, quod praesens necem filior, spectaret, v. de civ. Des. Fulvioque idem vitio vertit Livius lib. 26. Verri Cicero s. in Ver. 8c V laso, A sae pro Cons. Senec. a. de tr. cap. s. Laudem vero clementiae perderet Princeps, si ipse judicia, quae severer exerceri debent, obire: . quapropter Germanicus non ipse seditic .sos milites condemnare voluit, sed exercitui judicandos dedit, Tacit. I. Annal.
Supplicia exigendi uis non divina, none celestis est, ait Plut. αλ αοργψιας. sed Furiis & geniis conuenit. Diximus, in judice severitatem, puta
convenientem, Hippol. de Marsi. . Exped. mum. 86. M. ult. n. 3. quae non consistat in summo rigore, ut vult Claud. de Bartana. . in prax. cri. reg. rs 3. n. II. sed a qua animadversione, requiri, id quod ita esse Callistr. de monstrat, i. de ost . praef. dc mus. c. Suntllis reo Buadam. dis,3. de
554쪽
poen. imb LAmbros lib. I. de . assert illud ex Deuter. non miserearis ejus , quod de judice dictu in est, ut explicat Isdor. Pelus. lib. . Epist. y 9. Neque enim in judicio Casia fodoro lib. II .Epist. go. assentiri debemuc Leribenti: Benigni Principis esse , ad cle
mentiae commodum, transilire interdum arquit tr is terminos, quando sola misericordia est, cui omnes Virtutes cedero honorabiliter non recusantes.' Ignoscera pulchrum, ait Claudianus , jam misero, poenaeque genus, vidisse precantem. Haec,
inquam, misericordia in judice semper
Iaudem non meretur, Vocaturque m-
έroso c. injusta 2 3. q. g. injusta misericordia , quia non oportet impunitam ais mere maleficia , l. s I. f, ad i. q. ubi. Sal
ait, publicae disciplinae favorem dictara
ac suadere , ut maleficia puniantur. Idnim pertinet ad quietem Reip,l. I 3. Apr. 17.de o F. pr l. a . in . C. Iuando lie. uni δε- me jud. Nec querelis alioru , qui laesi sunt, aliter satisfacere pessumus. l. Capitalium depoen. quibus duabus rationibu a ostendit Thom. 22. q. 67. a. q. in iis, quae I l. definita sunt, non esse misericordiam faciendam. Proptet ea judex in condonando nimium facilem se praebere non debet, ut praecipiunt Impp. l. I . C. de poen. ne ad maleficia temerer quisquam prosiliat. Facilitas enim veniat incenti Wum tribuit delinquenti, c. M in usta 23.φα . c. Ut
555쪽
de 3s.q.9.2s ov. I7. c. s. quam utramque
tationem a m gnat Plato s. de si. Proinde Bias, damnaturus aliquem, illacrymavit: rogatus , quare id faceret, quia . inquit, naturae condolendum est , sed legi sussea ganda . Potest quidem leges civiles tem Perare praetor, l. jus autem I. I . de ju f. jur. sed ut scelera puniantur, legis divinae interest, sicut Deuter. 2. ratio adjicitur , quare justitia sit observanda, quia Dei est judicium: Vnde puniuntur divinitus non punientes scelera, sicut cAmbros. I. deos. probat, exemplo Saulis, quem contraxi λιῖe, ait, offensam , quod miseratus esset Agag hostium regem , quem prohibuerat divina sententia servari: & Innoc. III. exemplo Ideli, c. Licet Heli de Simon. ex quo infert : Ad corrigendos igitur subditorum excessiis tanto debet diligentius praelatus assurgere, quanto damnabilius eorum offensas desereret incorrectas. Ludovicus pias cum alicui scelus quoddam condonasset, & mox incidisset in vers. Psalm. Ios. Beati, qui faciunt justitiam ,
homi ncm revocavit, & gratiam irritam fecit, Antimach: libo 3: th: 7. Necesseenim est profecto , ut vitia suis poenis jure assiciantur, Machia υ: lib. II disce 24. meritoque ridet Petrus de Ferrariis in pratf. te Forma lx quis t. laxam Canonum indulgentiam di immodice licentiosam protectiis
556쪽
tealonem, quam, ait, ad placitum , desine ratione imo contra jus divinum introductam , inquam sententiam vide de Iohan. Fabro in g: sine Ins: de liv. qui sunt sui : Boeri in decis q: Ios: licet distentire videatur Hippol: de Mars g: ult: in sin. Prorex Scotiae, condonationem culpae ad Pontificem , sed poenam corporis ad Iegem pertinere dicebat, Buch: lih. o. An igitur secundum leges debet iudex semper judicare t Vbi lex sine dubitatione plana est, non tantum injuria fit legi, si judex se ea prudentiorem putet, per
Bald. ut id χ: C: de sent: ex breve recit. sed etiam in majestatem peccatur, quia inferior potestas nequit superioris legem abrogare . c: inferior: disse 21. cum ejusdem sit ferre & abrogare , Rigio exd: ce elicitre1: I. Ferre autem leges, pertinere ad majestatem, disp. s: diximus. Iudex vero tantum est minister legis, quae ipsi imponit necessitatem, Belloυ: liI: 2.prac .crim. Oape 4: num. 64. Vnde Bald. dixit, in I. n. Cod: de poen. judic. qai male iudie: judicem debere sequi regulas juris, & non conscientiam suam, legibus adversantem. Non enim clementiorem lege judicem
oportet esse, Noυell. 82. cap. oportet. t. servos, Cod. ad i. Iul: dedi: Iacobi de fren. rn Ixach. de Eannit. nu: IS: Nellus deSann.1,Pa. a. tempor. nam. 62. Imo Baldiu ait,
in l. Non omnium I se e lio etiam legem sine ratione non posse a minore infringi, per
557쪽
arbitrium judicis vult turi S aequitati illigare. Bonus judex, ait Ambrosius cap. Iu-
. dicet 3. quast. 7. nihil ex arbitrio stio faeit aut proposito domesticae voluntatis , sed juxta it.& jura pronunciat: statutis juris obtemperat, non indulget propriae voluntati , dcc. Hinc Imp. l. Rem non nouam I . C. de judic. antiquis legumlatoribus placuis e testatur, ut calculum judicialem non aliter acciperent ludices, nisi prius sacra mentum pra: stitissent , omni modo secum veritate dc legum observatione judiciu disposituros. Charondas enim vetuit magistratus etiam ab iniquarum legum verbis discedere : Diodor. lib. I r. in Demo-sb. coni. Mid. admonet judices, cogitent, quid juraverint. Iurant enim se fecundum i l. judicaturos, Ut Xenoph. docet I. de dict. act. Socr. Demosth:pro Ctesiph: juramentum siet inchoat: sentea iam feram , ut jubent li. δ decreta Atheniensis populi, de Senatus quingentum virum: brevius hire. Cons. Ut Niph. in pr. Foram sententiam de iis , quorum CXtant leges,
ut jubent lagos , quorum non cxtant ,
xum plus quinque dies, nisi juratis inll. non licebat gerere, Livius lib. 3 I. Propterea
558쪽
yterea C. Valerius Flaccus non potuit aedilis curulis fieri, quia flamen Dialis erat, quem jurare religio vetabat, Gelliue o. cap. I s. in temporalibus legibus, ait .Hugust. c. In .stis discurso . quanquam de his homines iudicant , dum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae, &firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas, c. I 3. 2 ov. 82. Bottom. q: illust. 2 7. 28. Aristor. tamen s. Ethic: aequitatem alioubi praesert iustitiae , quem citat Claud.
ubi docet, jus lummum cedere aequitati, quod Si Paulus affirmat l. so. de RA. l. 8s. I. I 83. eod. O Iohan. de ter. rub. coni. reberi fui regrsuper υer. intromittere, ubi ait IIustitia cum misericordia coambulet. Ideni in est magnum censorem esse, ait Car. in Sat. Men p. non studere multos perarios facere. Idem voluit Salom. pro Derb.
so. Noli nimium justus esse , ne pereas injustitia. Qui enim nimium emungit, elicit sanguinem : & Poetae Herculis clavae a Tngunt oleum , ostenturi , ictus Ο- leo misericordiae leniendos , Dambu l.
s. it. c. pracit. Crim. Hinc judici licet ex causis poenam legum minuere& intendere L Auid. ergo .g. pana. f. di his qui not. in scyn. l. penult. ad i. Corn. de sic. An Archie pisc. de Raptor. Bello υ. lib. I. pract c. I p. n. a: Gundi Fatu. de haeret: q. 8. n. 7. aut muta re δι cat Bernard. Bonon. licit eAd. c. In N
559쪽
chiep. in verb. poteris. Verum aut aequitas locum habet, quando jus vel obscurum vel nullum est ei. 8 s. de R .L24 .de V. S. L . de cusod. ct exhib. aut consistit in comismoda interpretatione legis , & accommodatione aequa ad circumstantias, quare praescribunt etiam ipsa: ll. ut patebit infra. Manifesto vero legi obrogare, tantum principis est .u. Et ideo de li. l. inter C. de lLO consi. princip. qua de causa privilegia ponit cicer. 3. de li. tantum in potestate comitiorum dentur: i' quibus volvebaias , quod pri tur summa potestas , quod privilegium
sit contra tenorem juris, ob aliquam utilitatem inductum , t 16: de li. Si vero leges oppugaverint honesta tem, pietatem vel naturam, qualis erat lex Ephesior um, Cicero s. Tusc. fortiori potius potestati, nimirum DEO & naturae obediendum. Nora enim judex tantum suae civitatis civis , sed totius mundi de
Dei est, unde horum i l. non minus temnetur. Quin etiam, quae rerum natura prohibentur, nulla lege confirmata sunt,l: Ubi repugnant de R I ure de constitutio nes contra bonos mores , nullius sunt IN Oment. I cru coa df,..io: ideoque iis nemo tenetur, imprimis cum tales ii .edantur ultra princ pum juris dictiones: Vl-tia vero iurisdictonem jubenti non sit parendum , t ult. de Juri lcf. Vnde AEgyptii reges nolebant, quicquam executioni daria inagistratibus, quod in tionestum pu
560쪽
. De Magistratibis. 69starent: Plui. in popht. A nastas. Vetuit. Valere, quod rescriptum esset contra leges. l. soli. C contra jus, eumque imitatus Iustinian. c. Illud Noυ . II. Gallorum quoque
reges aestimationi judicum sua rescripta subiecerunt , ut patet in Constit. Caroli mari. 66. O Philip. Belli ad I i. Quod tum demum valere debet. quando rescripta contra Deum aut honestatem peccant: cetnon licet dist: 1o: Alias etiam iniquiora Minutilia rescripta principum magistratui servanda sunt , in istu dist. 6:l:praetor: zors: stit. LV. de: op. noυ: nunc: propter rerum judicatarum , 6c principum autΟ-ritatem, i :6s :g:2 UD ad Trebell: Bodin :3.
Redimus ad personam judicis, quam
portet scientia iuris, quod redditura est, instructam elle. Professionem, ait Camo. δοῦlidi: D: Is: constat esse justitiae , legum pe rit os judices ordinare, quia vix potest negligere, qui novit aequitate . nec fac Ileerroris vitio sordescit , quem doctrina purgaverit. Si enim Q Mutius versus Servi e Sulpitium recte illo fuit usus sermone : Turpe e st patritio & nobili
Vir Objus, in quo versatur. ignorare, Ioban: Francise: de Palain: in irae far: Extra υ et
quanto mesius possit increpari judex , cujus aedes volebat Cic)L. de ilitan inani Oraculum adiri debere : imprimis cum judex ignoranter procidens litem tuam faciat .Hostendit Hippoti, occurrunt ne M.
