장음표시 사용
561쪽
so o CAPUT XV. ex tot. t. de poen. jud. qui male jud. Hi ne Bald. in l. 2. C. defcnt. ex breυ. recit. duos sales requirit in mente Iudicis, scilicet sapientiar, qui est intellectus it. dc Cann.
dc conscientiae. Tum autem, ait Damhud. in praef. crim. c. 36. n. 9. ex Hennin. Goden.
in Procrnu. jud. proce r. n. r. s. O seqq. judex rectam retinet conscientiam si sit
bene instauctus sale jurium. Potest quidem ignorantiae suae ex parte mederi judex, si ICtos adeat, ut praecipit
ser est, qui ex alieno pectore sapere cogi tur, qua de causa Persae ridebant Roma- uos, quod apud eos viri indocti iudicum munus sustinerent: literati vero iis, Post terga allisterent . murian. lib. 2 3. quod de antiquis Germanis quoque refert Ioh.
M esia la Valerius apud Tacit. lib. I . nnal. ait: se in iis, quae in Rem p. pertinent, non usurum consilio , nisi suo: ubi norat nnιbal. Scol. Placent. Prudentis viri est e, non alieno, sed proprio niti consilio. Nec excusatus est judex, si male pronunciatam a IC tisicntentia exequatur, quam ex ossicio suo corrigere, aut mitigare debuisset. Iudicis enim causa agitur, quando sententia pronunciatur , & de praetore, non Iurisconsulto dicitur, quod ha-hcat potestatem supplendI, corrigendi,ta L. ius civile, i. 7. dejust. 9jur. Quid vero, i casus incidat, quem jura non defini h-rint
562쪽
De Mia istratibus. S ar Int 3 Ibi omnia, quae non determinantura jure , relinquuntur arbitrio iudicis per doctrinam, e . de causis ex. deost.de leg. l. I. F. de jur. delib. l. hodie l. anctio F. de parn. l. I. g. quibm multa F. de EFract. Hoc vero arbitrium sine prudcntia interponi non potest. Proinde rccte Agyptii circumdabant justitiae picturam libris, ut indicarent, sis doctrinam in judice requirere, Diodor;
lib. I. Cal. Rhodig. libr. 23. cap. I 8.
Deinde necesse est a crimine , quod damnaturus est, iudicem immunem esse. Alioquin Epictet. in sentent. ad M. tomi 2. a V j. editi. dicebat, turpe esse, iudicem ab alio judicari. Xenocrates enim cum videret furem quendam duci ad patibu-lom, subrisit, quod magni fures minores. morte damnarent. Si enim non patimur verrucas nostras, ab iis, qui ulceribus scatent, reprehendi, multo minus vitia a similibus condemnari. Iudicet, ait γπbr. c. iudicet in . pr. 3. q. 7. ille de alterius errore, qui non habet in seipso , quod condemnet. Iudicet ille, qui non agat eadem,.quae in alio putaverit punienda, ne cum de alio judicat, in se ferat sententiam ..IIoc enim parit judicis contemptum ,
quo nihil studiosius fugiendum judici ,
lib. I s. de off. praes. Cum enim Iulii nus II. semitarium quendam hominem praetorem constitui stet , ipse propter vili tatem contemptus a patritiis , dc ju
stitia neglecta fuisset, nisi Impp. sevcri -
563쪽
so 2 C A s u ae XV. tate sua occurrisset, Zonar. in IV. Prois inde Philo in lib. de jud: sicut, ait, ignem oportet calidum esse, ut urat, ita judicem justitia oportet indutum esse , ut eam reddet e possit aliis: Et Atheniens. in Areopagum ascensuros, triplicis prius probabant, ne quid vitiorum in iis maneret: Suom 2: de Reprrhen: c: ult: judicemque suum sic insit ruit
Theod. rex: Esto innocentiae temptim, temperantiae sacrarium, ara justitiae. Absit a judicariis mentibus aliquid profanum, Casilo de libr: I: D: I 2. Porro in ipso judicio maxime necesse est a judice justitiae rationem haberi, quom niam inde judicis nomen derivat Udortin Elymol. 5alde etiam in l: Io C: Ne ex doli. defunct. judicem in criminalibus injuste procedentem, putat teneri l. Corn. de Sic. qnem capitis damnat Maceri. l. 7. g. sin . . adi. Iul. reperi. si alium morti in is julte ad: udicarit. Alioquin, cum sit falsarius, punitur Ob crimen falsi, l. i. s. Sedes. F. de falsa r. Aesio v. lib. I. prax. crim.
c. i. N. IS. Claud. de Battan l. reg. 42. Cum
vero assectus justitiae maxime obsistant, quod, dicente Sen. S. D. 6 o. rem consilio S cogitatione videre non sinant: sicut ais
Inantes de formis nihil judicare aiebataeuint: l. s. c. 3. quod oculorum sensum aismor premeret: omnes oportet affectus in
tribunalis vcstibulo exui. Propterea enim tole ut judices sedere, Nov. 7 I. c. Sancimiu
564쪽
n med. l. Suisiquis f. ult. C. de post. I. .stro- racedente C. de dii. ut tratiquillitis animi admoneantur. Apud Areopagitas eadem de causa, ανου-κιη causae per Orabantur , Luciam in Hermolim nacharis inpr: Kbet. & quidem -noctu, lex: ab lex: tib . 3 ec: s: quo om nes excluderentur perturbationes.
Apud AEgyptios, Dioda b. I. & Thebanos fingebantur imagines justitiae ccccnec sine manibus quod, explicante Plist. nec munera capere, nec oculos in cujus quam gratiam deflectere debeant, quanquam Chosin. lib. πλουκα ηλγης, eam fingat oculis acutissimis, ut interprete Gellio li. 1 . cap. . in momen ra causarum in timer intueatur. Munera vero vetant i l. accipi a judice, quia excaecant oculos justorum, De t. is. Sc praeva Iizatio sunt veritatis, c: qui recte. II. 3. quae duo loca afferunt . et Vel. O Iason. in id non
dubium in pr. C: de restib. & ad idem adducit Hippol. de Mars prax: crina: postr:
n. q. . cum alerni inpr. te rejud. lib. 6, c. qui recte, c. quatuor, II. I. 3. quoties detest. Dista
putent Dd. Bartein. l.plebiscito de o . prase, ibid. Bald. l. Solent de o . proco/ sutrum magistratui ob iudicium mimus accipere liceat, nobis probantur ordinationes His p. quae propter judicium quia quam accipere prohibent, teste Gundibalvo in tr. de s aret. n. r. p. cum judex non
565쪽
sol CAru T XV. propter munera, sed propter virtutem veram sententiam pronunciare debeat, Castell. q. de offreg.c.4. 3c Gregor. a x c. cy directe I recte judicat & praemium Te munerationis expectat , fraudem in Deum perpetrat , quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendidi r. Bonis male utuntur, qui
pro temporali lucro juste judicant: tales quippe ad veritatem non justitiae defensio . sed amor pretii provo eat, quibu' si spes niam mi subtrahitur, confestima ju-
Debet igitur judex aequaliter utram que partem audire , sicut Heli astae iudices apud Atheniens. jurabant.' καὶ θρο- μι τῆτε , κ 1 τῆ Σπολογου- αριφοὶ,. Demosth. in Timocr. qui de in orat. de Coro. aequissimum censet, . praebere seipsum aequatum judicem utrique & communem ακροατόω , imitatus Praeceptum Platon. Ne judica, nisi utroia
. que audieris. Alexandrum M. notum est, cum controversias audiret, solitum auis rem alteram obturare, ut eam reo inteis gram reservaret, Plutarch. in levo Lex Iz. erat: Ante meridiem causam conscit O , cum perorant ambo praetentes, Geia lim lib. I 7. cap: E: Unde merito Seneca demol: Claud: Claudium insectatur, quo Ripso non alius Potuit citius Discere cau-Ωε, Vna tantum parte audita, Saepe dc neutra et
566쪽
ae utra: Et Ius. Vov. δ. r. 3. g. Et a qui ara a gist. exigit, ut utrique parti aequi sint,&e. Imo Theophilus Imp. uxoris suae fratreio Petronam in medio foro caedi cura vit, quod assinitati confisus, servitutem , quam vicinae mulieri sumptuosis su is : eclibus fecerat, tollere negarct, Zγn. 9 Cedren. in Theoph. Respectus enim perscinaria non habendua, sed utraque pars audienda. Antequam scruteris, ait Salom: Eccl: M: ne reprehendas, intellige prius, & tunc increpa: antequam audieris, ne rei pondeas:& ex eo Damasus Pap.c. Eorum II q:3. ΕΟ-rum, qui accusantur, causas discutere non licet prius quam canonice vocati ad Synodum veniant,&praesens per praesentem
agnoscat veritatem, Ela intelligat, qua ei objiciuntur, quod an patres Tridentini observarint, ex a cto Synodo Trid: pat r. Magnum quoque ad rectum judicium momentum affert, si sententiam judex non praecipitet. Nihil enim, ait Demost . tam contrarium est judicio, quam subito sine judicio decernere : & Senec: in pro PrAd poenitendum properat, qui cito ludicat: Item, in judicando criminosa est celetitas.& Hippol. de Mars. .ρ re prax.erim: n: as refert Earrin: dictum saperrexi. in Clem. pasoralis f. verum inpr: de νe jud. Praecipitata voluntas est noverca justitiae. Anto inus Pnilosoph. etialia in minimis rebus diem consumpsit, ratus non oportere Imp. quicquam pro
567쪽
pere agere, Dion in Anton. Antea Tiberius vetuit damnatos ante Io. diem puniri e Dion. libr: s7: Suet. in Tiber: de Au gusto , cum praeceps ad iram ferretur, consilium dedit praeceptor , ne condem nationem ratam esse juberet, antequam Iiteras 2 . recensuisset, ratus interim ira posse intepescere, Victor. in eod. . Lon- .gius spatium impetravit Ambrosius a Theodosio, cum per iram omnesThessalonicenses damnasset, Zσnar. in Theod. Tulit enim legem, ne severum supplici
um ante 3 o dies executioni mandaretur, I. ro. C. depcdn. Iam olim secundum I L. ta-hular. Causae ante meridiem propositae, a meridie demum decidebantur, Gellius lib. I 7. cap. 2. Thomas vero Morus in suas sVtop. secundo demum die vult judicium ferri. Lacedaemonii quoque jactant se apud Thuc. lib. I. Haec instituta majores nostri nobis tradiderunt, ne in exi-
tua diei particula de multis capitibus, pecuniis , urbibus & de gloria propera n
tes decernamus, sed per otium : cujus in in1hi tuti rationem reddebat Anaxandrides. quod si hic semel erratum fuerit, non de tui consilii corrigendi potestas, Plut. in vophrb. Lacon. Aliam rationem suppeditat Sen. I. de clem. Prope, inquit, est, ut libent et damnet, qui cito. Sed judices deniqidi relinquemus, o missis caeteris quaestionibus, quas Phau O
568쪽
De Magi stratibus. so Icape 3:δc ad Censores pergemus. Ego, in quit Polyb: lib. 6. arbitror uniuscujusque Reipub. fundamenta esse mores & levges. Iam sicut li. judices, ita moribus praepositos oportet, Censores, qui ea coris rigant , quae legibus definiri nequeunt, Lips. lib. 4:c: Ii: Merito insectatur Cicero
in Pison: ct de arusp: resp. Clodium, quod
censuram extinxerit, cum Plut: in Catem . magistratu hunc vocet omnium sacratissimu , dc Livius li. q. morum disciis plinaeque Romanae penes eam regimen Ponat, dcc. Omnes enim bener constitutae Respub. Censuram magni fecerunt: Caris thaginensium praefectum morum nominat Prob. in Hamilcar: qui Vetuit Hasdrubalem cum Hamilcare versari, quod impudice ab eo diligi putaretur:
Atheniensium censores Suid. nominat ζητητας, ad id creari solitos, ut notarent, qui publice injuriosi fuissent, sicut
Orpocrat. interpretatur: Sed praeter hos
censoriam curam demandatam fu i ste Areopagitis , abnnder testatur Isocr. in Ar-U: S Socrates in . Axioch. ubi ait : postquai 11 Epae bos aliquis asscriptus sit, omne tempus Sophron istis de Areopagi juvenum censurae tribui. Idque a Solone institutum P lutarch. docet in Solov. Itaque Athen. lib. I 3. ex Hyperidis sententia
prodidit, si quem in caupona coenasse comperisset, eum prohibuisse senatum in Areopagum ascendere, de Iuintil. scri-
569쪽
s os C Apuae XV, hit, Areopagitas damnasse puerum . quod
coturnici oculos erutilet. Interpretabantur enim signum pernitiosae mentis. Venetos miratur Bodin. de Meth. hist. c.'. uiaque ad an . Is 66. potui sic cenir ibus caiaxere, quo tempore tresviros corrigendis moribus crearunt. Interim censorium quoddam ossicium Inter caetera tribuit Advocatoribus Egnat. lib. 2. c. A.
Apud Romanos primus censurae autor fuit Servius Tullius, de quo Flor. Epit. I. Censum omnium primus egit, lustrum condidit e & Livitis lib. I. Censum instituit, rem saluberrimam, tanto futuro imis perio. Ipse vero Servius, teste qua ter censum egit, quintum P. Valerius , dc T. Lucret. Coss. Denique an. V. I 2.no Vus magistratus censendis civibus creatus est, culus originem pulchre edisserit Livius, libr. q. eumque Censorem Vocatum putat Varro, quod ad ejus censionem, id est, arbitrium, censeretur populus, & Festus ,
quod rem suam tanti quisque aestimare solitus fuerit , quantum censor censue . it. Iavo lenus a ceniendo, quasi constituendo derivat, i. III. de HS. De his vide Luti.
in ann. ad II. Liv. libr. Iq. Plutarch. in O Ciat. Fenes. cap. i. Lat. cap. 22 de D m. mag. Cicero a. 3 . de P.pro Cluent.
Cenit. condiderunt, fuit undecimum,
570쪽
postea quovis quinquennio novum C Onditum fuit, Cicero ct Padian. lib I. in Her. quod quanquam Clodius abrogare niteis
. recur, Caesar iamen restituit, duin se magistrum morum dixit, Plutarch. in .Aug.&Augustus censiim ter repetivit, donea Vespasianus censum 7 eumque ulti mum ageret. Nam, quanquam Domitia nus perpetuum se censorem nominabati, lustrum tamen non condidit, Tranq.im
Duplex autem est ossicium censorum, Ascon. lib: I: in Uor: Primum consistit innumeri, aetatis, ordinis , conditionis , dignitatum, possessionum , civium aestimulione 3c descriptione, cuius utilitates vix verbis exprimere quisquam possit ebrevibus complexus est Bodin: libo 6: da Repub: cap: I: dc Plato ait Ire de st: quemque opes tuas in censum deferre, ad muliata utile. Numerum enim civium sciri portet, ut suam potentiam cognoseat
Respub. ne gravioribus se bellis impii e et, quam sustinere possit. Propterea & praeiscipit Deus, Nnmer. I. vers. 2 3. q. Accipe numerum Israelitarum , secundum famialias nomina sua profitentium e omnes
masculi sexus homines, qui militare possunt, &annum 2 o. attigerunt, Uel superarunt , viritim numerentur. 9 c.
26: David vero punitur , quod populum in contemptum divini auxilii na-meraret, victoriamque non tam Deo, quam