장음표시 사용
111쪽
ooNT IN. CONTINENT. IOIccim diathesi inflammatoria morbus complicari videatur , aut cum aliis affectionibus, quae liberaliorem potum , atque .quosiorem exigunt. Raro aqua pura sufficit, quae, nisi iaccharo, aut succo aliquo saponaceo vegetabili acuatur, vix intime cum sanguine commisceri potest. Nec frigida, licet a multis plurimum laudetur, in hac febre danda est. Testatur enim H DXHAMIUS , frigidam bibentes , eam reddere per urinae vias limpidissimam , nullo modo mutatam, magno cum ipsorum detrimento. Sed hic quoque inspicere oportet dc regionem, &anni tempus, & temperamentum, & consuetudinem, reliqua, per quae interdum frigida calidae anteferenda sit. Frigida in primis, ubi 'nullae dissoluti sanguinis labiae cernuntur , fortasse minus convenit ut m sporadica plerumque, & spontanea; contra in epid ica, & contagiosa, ubi dissolutio pene universi sanguinis plerumque occurrit, non parum utilitatis potest afferre. Ius quoque pulli
tenue, aut viperinum, tam uti remedium, quam uti alimentum. restaurans subinde nInnulli propinant, praesertim remittente morbo, & viribus fatiscentibus ; quo nomine etiam Gelatinae cornu Cervi, decoffa, aut juscula panis, Vulgo panatet' lae, addito vini tantillo, aut succo mali medici, aut aurei, aut citrei commendantur; quibus alen
di taepe quidem, sed paullatim, sunt aegrotantes.
Singularem porro coia siderationem varia symptomata requirunt. In primis in hac febre, ut supra
narravimus , evacuationes cujuscunque generis facile excessu peccant; quas tamen comprimere res
plena discriminis est, quia pessimae inde sequuntur m0rbifici humoris ad interiora metastases. Si igitur
112쪽
tur moderatae fuerint, sini; si immodicae, compesci quidem debent, noli vero penitus cohiberi. Saepe enim sudori repente suppresso protinus succedunt horrores convulsivi, pedis ris oppressio, tae dium, moeror, syncope, aliaque id genus gravisse sima symptomata. Sic , fluxu alvi per adstringela tia cohibito, nauseam , stomachi dolorem , colicos cruciatus, dc deliri a supervenire certis limum est. Imo ipsa inusta per cantharides ulcera justo citius
arescere, non vaecat periculo. Quare nova subinde induci expedit, ne naturae hoc utile evacuationiS genus deficiat. Non enim cantharides stimuli tan una caussa prosunt, sed etiam resolutione, atque excretione pravi humoris, quam totis viribus ten tantiam docent pustulae, quae sponte in vigore, dc statu morbi erumpunt, atque ulcerantur, dc quo ducere Oporteat, pates ciunt. Quas ob caussas vitetur aeris frigidi subitus appulsus, lintea, aut indusia frigida, potiones gelidae, atque omnia quae: actu, aut potentia, ut loquuntur, nimis refrige
Itaque sudores modum excedentes, non levantes, vires prosternentes, quoniam liquationem ostendunt. prudenter compesci possunt. Nihil ad id praestantius est: vino rubro aut meraco, aut aqua diluto; quo & sudores reprimuntur , dc vires in-st urantur, & pustularum eruptio, si ea praesens sit, promovetur. Ad hoc etiam valet Tinctura cr-nae chinae, interposita subinde Rha barbari retracta dosi ad saburram a primis viis identidem educet dam. Sic non modo sistuntur sudores, sed etiam
113쪽
interdum fit, ut febris ipsa, quae sub morbi finem
remittens selet evadere, distinctiores habeat ac cessione, , cortice deinde peruviano validius data extirpandas. Peculiari quadam Tinctura cum ΕΓxiri Vitrioli guttis aliquot juxta Pharmacopaeam Londinensem eumdem in finem utebatur HUXHA MIUS. Diarrhoeam refraenat Theriaca Andromachi, aut Diascordium Fracastorii, qui clysmata demulcentia. PROSPER ALPINUs testatum facit, fluae usalvi co quattvos , qui febribus malignis aegyptiorum superveniunt, tutissime compesci fructibus Berbe rum, atque his se ipsum curatum fuisse.
N.. Corti . Peruvian. optim. pulv. UnC. ij. Flaved. aurant. unc. ij. & Sem. Rad. Serpent. virgin. drach. iii. Croci anglic. scrup. iv. Coccineil. Scrup. ij. Spirit. vini un. xx. f. s. a. in fugio per tres dies, aut 'quatuor, deinde liquor coletur . Dos. a drachiae. j. ad unc. sem. quavis quarta , sexta, aut octava hora cum decem, aut viginti guttis Eli-xirii Vitrioli ex vino diluto, aut qua idonea.
At tanta est interdum sanguinis di lutio in Nimi hac febre , praesertim epide mica , aut a contagio orta, aut nautica , & carceraria , ut non solum nimiis quibuscunque evacuationibus caussam prae beat, verum etiam haemorrhagias, nigras dejectio liaeS, gangraenas, vibices i atrasque peticulas cor ruptionis foetidae indices pariat . Tunc uno oret omnes clamitant a s acidos spiritus , & praecipue vitriolicos , utpote sanguinis dissolutione in , araa, centiam ue coercentes es e i quantocius properan- dum , voluntque largiori manu potui admiscen-
495 . Iure id quidem . Cum voto acidis spiritus
114쪽
DE FEBRIBU sin sit facultas irritabilitatem cordis , atque arteria rum , quae in hujusmodi malo propemodum extinguitur , destruendi, non temere , & sine consi ullo audienda eorum vox est . Invertendum quidem principium putridum, aut athali mim, cogendaque acidis sanguinis nimia tenuitas est , verum simul languenti irritabilitati prospiciendum ; quod praestabitur si acidis adjiciantur aleκipharmaca, aut anti septica leni stimulo aromatico praedita, ut fecit HoxΗΑMn's in Tinctiira modo laudata, aut Iactum videmus in Elixirio vitriolico , in quo Tinctura aromatica vitrioli oleo adjutiista utramque in dicationem adimplet.
Largiorem acidorum e fustibus usum , quem non nulli essi e laudant , dehortatur, oe .ilutissima. tantummodo , smaximo .cum circumspectione usurpanda jubet . BARIOLo-MAus CAMILLUs DE BOIssIEU. Meinoir. sur les method; testaichissante, & echaustante Dis
Ubi antithae totum os , imasque fauces tenent, i uod circa morbi statum, aut paullo post plerumue evenit, aut ad oesophagum, ventriculum,ue intestina porriguntur , unde deglutiendi dimultas singultus, diarrhoea & dysentena saepe iermanant; tunc creberrime gargarigandum est ex quis, quae & molliunt, & detergunt & v 1 anti-eptica pollent . In his aliquid spiritus salis tamicidi quam dulcis instillari utilissime solet, ct tunc araecipue , ubi gangraenosae , & nigrae apparent . Dandum quoque, si alvus cita cum torminibus fatiget, modicum Rha barbari, pulvere absolbenti , atque aromatico contemperati . Interdum aphigae cerbissime doleat, somnumque omnem, aut quIe
115쪽
tem avertunt . Si sedando dolori impar fuerit lacore detentum , aut: spiritus vitrioli ex melle rosaceo illitus , aut alia hujus tu odi; mihi quandoquei felicisi me cessit eas oblinire penicillo, quod insa ulrni Basomo sic dicio fuerat intinctum . Quando gargarigatione utimur , posio quamlibet gargarizationem in datur Ori paullulum ni ucilaginis seminum syllii, & cotoneorum, syrupo mororum, aut robi 1daei admixto, lenteque deglutiatur . Sic enim demulcentur, leniunturque ulcera, citius sane-stunt . Detersis etiam , purificatisque ulcusculisium inopere prodest liquor Myrrhae per deliquium aut ejus tinctura illinita.
Interdum magna pituitae vis in sauhibus conge. Inritur citam minitans suffocationem. Quod ubi incidit , lene emetictina remedio est . Mirum enim 'Gediri. eii, quam in quovis morbi stadio prosit hujusmodi auxilium. SYDENHAMI Us eo aegros singulis momen iis suffocationis periculo anxios, stupore obrutos ,& spiritu fere ob fauces muco , aut viscida saliva infarctas praeclusos quandoque feliciter liberavit a). Non raro aegrotantes crebris lipothymiis,& languore ventriculi amciuntur, dc diffcillime ad bibendum, etsi sitiant, impelli possunt, quasi hydrophobia laborarent . Saepe id a cacochylia ven- Hydrotriculum obruente profici scitur. Tunc dato cardia co, multum consert una, vel altera post hora vomitum ciere, &sic viscidam saburram e ventricu lo horum Symplematum caussam ejicere sa) Variol. regii l. an. 7667. 68. 69. Oper. p. 178
116쪽
Peticuis, Saepe , etsi non semper , ut 3ana dictum est ii iii I neticulae , aut pustulae miliares in augmento, aut shatu morbi huic febri superveniunt . Quocumque modo eruperint , silve criticae , sive non criticae , id est 1alutares , vel la n salutares , semper cor' rupti , & putrescentis, depravatique humoris alI' Quid extrorsum ferunt ; eo tantum calu eXcepto, ita quo regimen Calefaciens , & remedia nimium ' 1udorifera eas effecerint . Quando igitur naturae , non artis effecta sunt, cavendum praesertim ab aere frigido est , & lenia porrigenda Cardiaca , ut naturae motus , & molimen lenissime iustineatur . Si enim aut frigore extrinsecus applicito, ficiente cordis vi inito repellantur , lethaleS 19epernetastas es impendent . Ubi maculae appareant m-ς rae , fuscae, lividae, quae gangraenulas reieiunt, Dutridamque sanguinis dissblutionem offendunt, unde quandoque saniosae , & sanguineae etiam dele ctiones contingant , aut ci uor e vena missus dii fluat , & difficillime concrescat I sterisque alexi pharmaCIS Opus est 'xirium Vitrioli, Spiritus Sulphuris, Tinctita a rorum vitriolata, succus uvarum immaturaI una, Cotex per uvianus, Radi X serpentariae Virgini
num rubrum Cinnamomo, aut macI InCOcto,
que hujusmodi. . CCXCIX. Quod si casu, aut frigore, aut incauta indusio φ φ mutatiotae, aut animi path in te I picula V, aut uitulae miliaret is o ver RV r ' que ex eo caput, pectus , aut stomachus impe .
117쪽
tur, delirium, convhil iri motus, spiritus dissicut las, an aeteras, singultus, cordis palpitatio, pulsus intermissio , aliaque teterrima symptona ala sae auuboriuntur . Pro Aus tum in balneum calidum pedes demitti, aut crura pannis laneis e X aqua Calenti expressis involvi, foveri, aut totum Corpus fricari, aut cucurbitulis siccis cutim laxari ,
plurimum confert, ut iterum ad exteriora morbidus humor revocetur. Eo respiciunt etiam calatharitum brachiis, aut suris applicatio, atque epis pallica plantis pedum admota. Intrinsecus vero di i l 'ta. herbarum leniter diaphoreticarum, si calidest sorbillentur stragulis corpore aliquanto gravioribus i contecto, non parum diaphore ina, atque adeo e xanthematum ad cutim propulsionem promovent .lHoc nomine in primis excellere dicti utur spiritus lC. C., aut ejus liquor succinatus, serpelataria Vir iginiana, Camphora, dc Moschus; quorum psstre ima laergeam etiam sensibilitatem , dc spasticas asia
fectione; sedando mira praestant. Sed Camphoram ubi pullus languidus, sed mollis dc aequalis est Moschuna vero, ubi aliquantum durus, dc tensus 'docet CL QUA RINIUS a) magis convenire, quia hic nervis amicior est, dc minori stimulo in cor
quam camphora, aut minus permanenti agere reputatur. Si vero CXanthematum recessio febrem actacenderit vehementiorem, Cum pulsu valido ma
' facie rubra, aliisque notis phlogi
iticis, dc diathesis inflammatoria quae aut anteces sit, aut in constitutione praevalere videtur revitvi1cat, ceteris omnibus praestabit parca, c cita languinis mil. I. αὶ Meth. :ned. Febr. Cap. IV. p. ss.
118쪽
Interdum aegri, etiam s1ne exanthematum ullo retrocessu, anxii fiunt, eXagitantur, agrypnia, aut eccurren comate vigili tentantur. Tunc non nulli continuo ad narcotica confugiunt. Sed prudentius se gerunt, qui in morbo, in quo cerebrum insigniter afficitur, & nervea vis aut languet, aut maxime ad languendum propendet, miti0ra prius experiun tur, & quae anodyna vocantur, quam Opium habentia. Tutissima autem videntur liquor an Odynus metneralis, camphora, moschus, emulia ex semini
bus frigidis , syriapus papaveris albi ; dc, si quando ad valentiora transire 14ecessitas cohat, ea teligantur, quae Opium quodammodo cicuratum continent, & leniter stimulantibus adjunctum, qualia sunt Theriaca, Diascordium bracastorii, atque hi similia.
Vermibus , qui frequentissime hujusce sebris ,
ξ - - praesertim cum epidem ice saevit , aut cum caco mih - chulia primarum viarum jungitur, Comites, ut iu-
zu Taprc notavimus, esse possunt, prospiciendum quo
Τςq irsit -- est . Hi autem, ubi in ventriculo, aut intellinis latent, symptomata omnia, uti nauseam, li-pothymias, Vomitum, sbporem, tremores, singultum, graviora, ct pertinaciora reddunt, sed praeterea crebras ac repentinas vicissitudines, quae Medicum terreant, fugaces genarum rubores, somn1 perturbationes , narium pruritum, tormina, colicas alvi fluxum, palpebrarum integ dormiendum diductionem , album oculi detecturn relinquentes inserunt. Frequvntissimum vero mihi visum eli ve
119쪽
CONTIN. CONTINENT. II dilum argumentum, fames insolita, qua aegri ad edendum incitantur, dc subitus pavor, quo dormientes repente evigilant. Quando igitur praeter haec stagna vermium etiam dejectio eorum praesentiam patefacit; quoties eccoprotica, clysteres, acida fossilia, quae vermibus infensissima esse solent non suffecerint; toties anthelm inthicis reliquis locus dandus est, in quibus semen fantonici experientia certissima comprobatum , dc radix Valerianae sylveliris palmam merentur.
. meminimuS. Aures enim non raro in hisce febribus dolore intus corripiuntur, supΠur a tur , atque abscedunt, ut ex iis magna puris vis
effundatur. Quando id incidit, si morta remittat,
I pnt levetur, coma discutiatur, mens resipiscat, ct reliqua symptomata mitigentur; expeditissimum est Judicare, morbificam materiam e X trorsum fer ri, interio reique capitis partes liberari. Contra vero, si aurium dolor, morbo invalescente, aC- V symptomata, imo s Por, delirium , stupor, nervorumque distentiones
ingraVescant , timeri tum post, cerebro, i et
moribusque partibus ad exteriores usque mali, in- iuppurationisque propagatio. Quorum alterum ut pleriimque fa utare est, sic Ite-Π1r . lacte recenti tepido saepius injecto, & mol
iimplici, aut leviter mellita eluere , quousque auris sanescat. Raromum, qu8i Mim tamen plenior comato habebitur, ubi de otalgia, auriumque
120쪽
DE I EBRIBUS vitiis differetur . In posteriore vero. resolutio procuranda, quoad fieri potest, interiorum partium1uppuratio avertenda est iis, quibus cHphastiua , aut phrenitidi occurrendum alibi praecepimuS.
Sed frequentius in hac febre aliisque malignis , praesertim epide micis abscessibus fiunt circa aures, tuaΓOresque, qui pone eas, aut subter attolluntur, a parotide glandula de genere conglomerata in nomen accipiunt, quod supra C LANU . 2 iam indicatum est . Neminem latere arbitror, pa rotidum duplex genus esse, primarium alter lam , alterum secundarium: hocque posterius haetelligendum esse. Parotis igitur secundaria, de qda hic loquimur, febribus supervenit vel per diabo-
ri ad ignobiliorem partem translationem , Vel per estiste ne im, sive propagationem morbi, aut novi 1um latomatis accessionem . Magni autem Intele , primo ne, an secunda modo oriatar, Multiplici ve ro ratione parotis latum eicit, ut habemus eX 1'athologia . Generatim tamen tumet vel ob rem moris influxum , vel e)uidem len Orem , derasitiatem , vel vas briim & totius ratem, vel 11ervarum irritationem, vel humoriSexcernendi impedimentum, & ductuum excretorso rum obstructionem, aut spasmum. NerVOrum Ru tem irritatio freqtientissima caulla eli, quod natis in locis videtur innuere Hippocratdsnerve a Vis ut naturalibus secretionibus periaciendis pluri naum confert, sic alterata labefactandis, VI-tiandisque caussam praebet. Idcirco mo do cum HIPPOCRATE plerasque fieri contendit I'U