Caroli a Linne ... Amoenitates academicae; seu, Dissertationes variae physicae, medicae, botanicae antehac seorsim editae nunc collectae et auctae cum tabulis aeneis

111쪽

PLANTAE ESCULENTAE.

9. Radices coctae Eongii II. Robes Campanulo Heraclei elatinae Dauci Angelicae Ribes . D. Ori A paragi Berberis ii Convallariae accinia 3.D. Tui de pilobii Malus Stach dis Sonchi Cerasus

Orobi Carduorum Rubus 3. D. Scortoneroe. Pini Fragaria Io. Turiones Abietis uniperus. Chenopodii Humuli.

I. Ferculorum Cochlearia Absinthium Primula Sinapis Marica Scandi Tanacetisn Humulus Carum Artemista obpodium.

Cepa Fungi

Porrum secoperdum. 4. Spiritus Ruineae Angelica Oaealis et Vini Cartim. Sedum Primula Sempervivum Prunus s. actis Malus Rubi 4. D. Pinguicula Rosa timeae. Origanum 3. CereUisiae Lepidium eum

s UCCEDANE A.

a. apparidis . Succi citri s. Theae

Caltha Berberis. Pruntis S artium. Origanum. I. romatum 4. Sacchari Acorus Heracleum 6 Croci Cossea Acer Calendula. Fagus. Fucus.

112쪽

propossita

D. D.

Scientia Bolanisa, licet dino mi ampla, studio tamen X opera eorum, qui in illa excolenda mirisce desudarunt, asematicorum nempe, hisce temporibus adeo crevit, tantumque consecuta est splendoris, ut paucis aliis cedat scientiis. Hoc autem vel inde factum es, qui Bolanici herbas in ordinem, ad distincta genera naturalia, haec in suas species redigere, eas que characteribus susscientibus, sumtis a fructificatione, ea nimiraim parte, qua res aut scientia maxime illustratur, perspicua st, ornarunt. Ex plantarum Generibus alterum numero specierum alterum superat, multa enim occurrunt plantarum genera, quae una fo-lum gaudent specie, petricissima vero ea, quo numerum quinquagenarium transeunt. Ouo plures sub se odies comprehendit Genus, eo majori Bolanicorum eget indu-sria, ut electus specierum iis fa magis clarus t eoidens. Omnium Generum Plantarum, quantum vel ego novi, nullam , Specierum copia Euphorbi praecedit, qrss

113쪽

u sit, ut Euphorbiae species reccilius dignoscantur. In EUPHORBLE speciebus it ite illustrandis, mea

qualiscunque opera, orbi Bolanico, ut spero, non injucunda, Dei subitur, doleo ero, omnes has species Duas, vidi tamen plurimas, occasionem mihi, ut videndi, ita quoque sub incudem revocandi fuisse ademtam unde, si Tuo, L. B. desiderio ex asse satisfacere minus potis fuero, non est quod mireris, potiusque me innoxio conamini faUeas.

EUPHORBIA nominata fuit a Juba, Lybiae

Rege, in memoriam Medici sui Euphorbi. PLIN. L. 2 s. c. 7. invenit patrum no 'orum etate Re Puba, quam pellavit Euphorbiam, medici fui notiam X fratris Mufe. Sed Pubo volumen quoque exstat de ea herba clarum proe onium. PLUI EFETIUS e olfinc de purgant. Duo erant fratres, Antonius Mus Euhhorbus ille Augusti Caesaris, hic Lubet Mauritaniae Regis Medicus. Ille Auguso jecinore vitiato, N ad desperationem redacto, contrariam S ancipitem medendi rationem praescribit, frigidis exterius, interius Lactuca re feliciter peracta, medico statua decreta es. Luba autem, ne suo medico nil dedispe videretur, Plantam Euphorbo dedit, deque ea integrum librum scripsit. Ubi jam Muforstatuas periit eoanuit Euphorbi autem perdurat, perennat, nec unquam defrui potes. Crit Bol. 86.

TITHYMALUS a m ni mater, λακος molli8 quia ac fundit. CHARACIAS , quasi vallaris, a χαρακόω, Vallo. ΡΕΡLUS' EPLUM erat vestis genus apud Ve' teres, de quo Plautus, Virgilius, aliique vete. res videndi.

114쪽

s. pilulis. ESULA, forte nomen barbarum, vel etiam dicta ab oppido, inter Tibur Praeneste, Horat. 3.

29. 6.

PITVUS a πιτυς, pinus, quia soli gerit inis abietis.

MVRSΙΝΙTES, quod solia gestabat myrti . APIOS a radice pyriformi. CHAMAESYCE, quas humilis ficus.

CAL. Perianthium monophyllum, turbinatum, sub-Ventricosum, rugosum, coloratum, marcescenS.COR Petala quatuor . quinque turbinata, gibba, crassa, truncata, situ insequalia, origon taliter dentibus calycinis inssidentia, marcescentia. STAM. Filamenta plura duodecim ad sedecim , filiformia, inaequali tempore prodeuntia. Anthera globosae, didymae. PIST. Germen subrotundum, obtus trigonUm, pe-dicellatum Soli tres, divaricati. Stigmata obtusa, bipartita. PERICARP. Capsula subrotunda, obtuse triquetra, pedicellata, trilocularis, rivalvis, elastica. SEM. solitaria, subrothlnda. OV. ETALA in plurimis speciebus sunt peltata quasi glandulae, quae secernunt liquorem quendam Euphorbi corollata a satis superque ostendit, has peltas esse petata, tamque manifesta, ac in Lino. Petala, qua maximam partem integra 39.

115쪽

Io339. 2. 44. 47. sunt, sed in Euphorbi p. sunt palmata, in aliis lunata 39. 44 in aliis Vata, in aliis orbiculata Camula in quibusdam glabra, 27. 29. O. 2. I. in aliis autem hirsuta 39, aliis Verrticosa. 32. 47. o. Flores sunt plerumque hermaphroditi in multis tamen ex umbellatis, sunt primi Florus umbella universalis' partialis masculini 43. 4. 47. 2. in ulteriori dichotomia hermaphroditi quis quod tum in uno flore sunt quatuor, in altero Vero quinque petata Character itaque essentialis consistit in capsula trico c-ca, cum Calyce, qui X summis dentibus petata producit.

RADIX in quibusdam fibrosia annua et, in aliis biennis o in nonnullis perennis 47. in aliis frutescens Marborescens 4. IO. II. 2. IS. 33. g. SI

FOLIA in omnibus simplicia, vix laciniata, minime multifida, in plerisque alterna 4. 2. 29. 34. 39. 2. 34. in multis opposta S. 6. Ι 8. O. 22.23. 24. O. 33. in aliis quoque plane nullam 2 3. 4. S. 6. . O. ΙΙ hae herbae sunt plerumque aculeatae' multangularcis. Illae species, quae in Europa crescunt, sunt tantum non Omnes UMBELLATAE, umbellae vero earum sunt irregulares, umbellulis dichotomis, quae ad primariam divisionem in trifidas' quadrifidas abeunt. Et umbella universalis' partialis gaudent suis ΙΝ- VOLUCRIS, aliis integerrimis, aliis serratis. Species Indicae, illae in primis, quae extra Tropicos crescunt, caulibus sunt ornatae dichotomis, floribus minime umbellatis, sed earum petata sim prae aliis magis distincta, habent folia Opposita, quaeque etiam magis procumbunt. Illae Vero, quae intra Tropicos habitant, phyllae plerum-

116쪽

plerumque sunt, iisque sunt flores sessiles, adeo ut, quando caulis consideretur tanquam radix, conspicienti simplicissima herba constans tantummodo flore, in caudice adscendente erigitur, sine foliis, caules fulcro ob oculos versetur.

CLASSIS NATURALIS. EUPHORBIA est medium, quod intercedit Cam-hogia D lechampiam. Omnes ejus, quae mihi innotuere species, succum habent lacteum, eumque in plurimis corrodentem, licet ita nominata Efula dulcis 3 abhinc a quibusdam liberetur, qui eam oleraceam proclamant Certum tamen est, me nullam harum primum edere velle, quia succus harum eandem in nostrum corpus habet vim ac Aqua Fortis in Ferrum, nempe, Ubicunque nos tangat, atque superveniat, corrodit.

Tourne Ort ESULA Ricini, in Unum genus a Cel. D. rpes optime sunt redacta quia limites in natura frustra quaereret ars, nisi Creatoro . . illos ordinasset. Quaedam enim Euphorbis species adeo nudae sunt, ut nemo, at Validis argumentis nixus, certe dicere aliterit, an otiosae sint nec ne quam ob caussam haut immerito eminudae audiunt. Haud aliter, ac si Tit Imaloides sola esset irregularis, cum tamen certum sit, calycem in pluribus non tantum bassi ab inferiori latere magis gibbum existere, sed eham margine in dentes dividi inaequales, existente scilicet inter duos denticulos hiatu la

tiore.

117쪽

MORISONI methodus Tithymalorum Hist. 3. 334. capsula

laevi, perennes sempervirentes sylvatica Characias

deciduifolia alternifoliae oppositi folia verrucosa, perennes bro tubero

inosae, succulantae, foliosae

nuda serrata

dendroides heterophylla Tirucalli Cotinifolia Tithymaloides myrsimiles Ρaralias Esula Cyparissias Lathyris segetalis exigua helio scopia Pe plus thymifolia Peptis Chamae syce palustris hyberna

Verrucosa

spinosa dulcis ApioSplatyphylla Caput medusaeneriisolia

ossicinarum cereiformis .

294227

333s

118쪽

ro EUPHORBIA. NOTAE PECIFIC E in hoc dissicili genere apparent sussicientissimae, si modo Bolanicis sequentes adtendere non displiceat scilicet utrum 1: RADIX annua, biennis, perennis, Frateae hic demum inermis, spinosus, culletius. 2: CAULIS nudus, teres, Ut singulabus. 3: FOLIA opposta vel alterna, eorumque figura. : UMBELLA universialis, partialis, dichotoma, cum ejus inoolucris.s: FLORES hermaphroditi aut mastuli, petatis integri; lunatis, Ut palmulis c. 6: CAPSULA hirsuta verrucosu, arit glabra. EUΡHORBI E species sunt vel :Ι: Arbore licentes succulentoe a I-IS. II: Dichotomet, involucro tantum diphyllo Is-25. III: Umbella primaria tris a tripvlla. 26-29. IV: Uinbella primaria quadris a. o. V: Umbella primaria quinquesita. 3I-43.

VI: Umbella primaria multi da polyphylla. 44 ad

finem.

I. EUΡHORBIA antiquorum aculeata subnuda triangularis articulata, ramis patentibus Hori. cliff. 106. Hori. D. 38. l. t l. 99. U. lugdb. 94. Tithymalus algoides triangularisis quadrangularis articulosus' spinosus, ramis compressis Comm.

Euphorbium' trigonum spinosum rotundisolium.

119쪽

EUPHORBIA.

talibus, margine repandis anguis insident Aculei duo, oppositi, X supra hos Foliolum minimum, ovato- lanceolsitum, deciduum t. clis. 2. EUPHORBIA canariens aculeata nuda subquinquangularis, aculeis geminatis. Hori eli . 96. up 38. in . lugdb. 94. Tithymalus algoides fruticosus canari ensis aphyllus quadrangularis' quinquangularis, spinis geminis

aduncis atronitentibus armatus Commet hori. 2.

p. 2O7. OO4. ΔΤithymalus algoides lacti fluus sive Euphorbi ca-nariensis quadrilatera quinquelatera, cerei essi-gie ad angulos per crebra intervalla spinis rectis atronitentibus gagellae cornua reserentibus armata. luch alm. 37O. t. 32O. f. 2. Habitat in Canariis. Caulis rectus, integer, quadranguistris aut quinquangularis angulis compressiosianis, spinis duabus oppostis armatus Folia nulla. Mori cist. s. EUPHORBIA Ocinarum aculeata nuda multangularis , aculeis geminatis. Hori clij. 196.

Euphorbium cerei iugi e caulibus crassioribus, spinis validioribus armatum. Comm. hori. r. p. I. t. II. Seb. bes . . p. 29. t. Ι9. f. 2. Euphorbium. Bauh. pin. 3O7. Habitat

120쪽

Habitat in Ethiopia V Africa calidiori.

Caulis erectus , teres, epius yimplex, sulcis octodecim aut pluribus longitudinalibus exaratus. Aculei hique duo. Folia nulla, at eorum loco tuberculumnown matrern, supra X juxta aculeorum par cum adhuc tenelli sunt aculei, eandem fere ac folia ferunt faciem, sed folium contabescit, aculei vero indursintur. 4. EUPHORBIA cere formis aculeata nuda multangularis, spinis solitariis subulatis. o lugdb. 9S. Euphorbium polygonum spinosum, cerei effgie.

n. n. 72O. p. S8S. Euphorbium cerei effgie, caulibus gracilioribus. Boerh. lugdb. I. p. 258. Euphorbium phyllum angulosum, sortim comade nussima. Burm afric. 9. t. 2. f. 3.

Tithvmalus Africanus spinosus, cerci essigie. Morifh D'. 3 p. 346. Plusi almi 37O. t. 23 I. f. I. Habitat in AEthiopia. s. EUPHORBIA mammiliaris aculeata nuda: angulis tuberosis, spinis interstinctis. Euphorbium polygonum, aculeis longioribus extuberculorum internodiis prodeuntibus. Unarii. ait. 729. p. 386. Tithymalus algoides africanus, validissimis spinis

ex tuberculorum internodiis provenientibus. Com. prael. S9.

Habitat in Ethiopia. 6. EUPHORBIA eptagora aculeata nuda septem- angularis, spinis solitariis subulatis floriferis Hori. cli . 196. R lugdb. 99. Euphorbium eptagonum, spinis longissimis, in apice frugiferis. Boerh. lugu I. p. 2 8. t. 2S8. Habitat in Africa . Caulis