De honesta voluptate et valetudine

21쪽

venenosis illitus,pdest. Sal quo usurus in mensi

eo sit albus et munduovit volateranus in hetruria. De pane.

adoreum veteres appellauemunde adorare dictu

quia libis adoreis sacra diis exhiberent Tritico nil est fertilius et suauiusniel q6 magis alat: maxime si co limum et no capestre fuerit . crideum frugumorum nobilissimum haberim in sicca et soluta terra

seri uelit:* cito maturescat: et ob gracilitatem calami ante omnia frumenta si iccidat . hoc poleta et aq mulsa egrotantium causa commodius fiet q3 panis.Siliginem apbricanam cuius pane veteres

laudabat:neqq3 simile huic crediderim: q nra etas vestiricum nullum genus pan ficii hoc sit minam' et qd auiditate edendi minus otiliter pprimat. Qui igit pistorina exercet:sarina quaque a farre dictam ex tritico bene molita sumat: ab ea deniq3 cribro farinaceo pleniti furfures et poline secernat: qua si dem in mensam panificiam circuquaque a lateribus clausam iposita aq calida:et qnide salsa: ut ferrarieses in Italia solent. Si i locis humectis habitas:inditaq3 ex fermento ossa bene adiuuat ociis usque ad ea crassitudiem subigat: q no icomode panis cosci potαaueat pistor ne plus minusue fermenti que

decet iponat ex illo.n.acore pals pcipit: ex hoe guior fit in cococtione: et insalubrior:cum aluum astrιgat. Panis in clibano bene coctus et no eiusde diei et eq3 ex tritico apprime nouo commode nutrit: et si tarde cocoquis. De placentio.

22쪽

s Ubiugat ide pistor tatu3 sarine ex aqua ea

da:qntu ad sacteda placeto sates .et subacte indat feniculi sente ac laridii tessalati concisim :aut inmurur olesi seorsus tamdiac rursu3 tactu subigat:quoad ora i ima redegerit massa3.pinat 'dein/de matb' i o biculare forma.ac clibano iserat una cupanerarin socolari sub textu cinere et carbonib'coquat it et aliud gen' placete sine larido adhibi. to sale oleo et seniculo:qis sub cinere et carboi co. stur. Omitto placetas oblogas:que ex pane ser metato et nodii cocto fiui:cu3 nulla haheat volup. tate.Sut item il ficedulas et auiculas paruas ςqs caseum recelem et pingue seorsu3 ab auiculis pani includantvit simul in furno coquantur . Quid sit edendum primo. o Pseruadus e ordo i assiimedis cibis: cu oiaque aluus mouU:queq3 lenis ac parui sint alimenti.ut poma sere ac pira queda tuli' ae suaui' prima mensa comedatur.Hddo etia lactucas et qcquid crudit uel coctus ex aceto et oleo assumitur. oua pterea sorbilia psertim:ac tragemata qdam: que nos bellaria eicim' ex aromatib' et nucleis pineis aut melle aut saccham pdita: uiuiis pcεmo. de apponunt me cerasis. e x pomiferis arborib' apud nos cerasa: siue ut Seruio placet cerasia libet appellare:pinomaturesciit. Primim itaq3 ededa apponaturi Dacob rem. I..Lucullus post victoria mithridatica tu bis ano sexcetesimo octogesimo i Italia uexit:ctu'tata fuit ubertasciit ad oceanu i britania usque piae neri . cerasi queda sunt acida queda austera et fida dulcia.Hustera mire pstrisiit.stoacu e castat

23쪽

tacida pituita scidunt flaug tae reprimunt

tingunt et desideriu3 ededi Hucut.Dulcia st choaduersa luesicos et putridos indies i mire gerantraevorata mane 'dus recetia sunt cu3 suis nucleis: urina et veta e mouet. me prunis.

a sines est ut ait plini' pruos turbam colinibus queda sumpsere nota.ut alba et nigra. tasimilitudie aliavit ordearia.* colore ordeaaeeu 3 sint 'secuta.H vilitate alia sunt asinaria cog miata.Ub externa gete qda ena armeniaca dictarq odore peculiari laudatur.c amascena obloga et

nigra a citate syrie 'damasco nonreducetia ceteris

ne hoc e insitione facili' i familias aliau arborum it.1Dirat plini' de pruno nulla a Laisne metisone siemcii pruna j luestria ubique nascerer. ua ate cibim si moderatus est alitu cita 3 facitiast.ooluptate sitieti affert. Pruna ac ma la ola:ut cerasa pira et reliqua lecta cim petiolis:et in melle posita ita ne se pungat:diu seruabis. me taporis .m crus satiua tardissime senescit In egypto et cypro abudatissimi succi fructus,pducit.quoru trui' color est.pruno albesciit:-de rubescunt. postreo nigerrima sint:quasi Tisbes puelle es) tiace cruore res a.mara mora quavis ad huidi tate et caliditate tedunt paria tamen alunt. stoacho aduersant qr i eo facilite putrescit.GeF qr aluum cita faciut pina meis comededa sunt.na et urinam mouet.et i aqua frigida huectata:siti extimi. Sutet mora ex rubis nascetia:qbus ututur in pigmetis medici. in mora recetia diu duret hoc mo facies.

24쪽

mem ex in s emimito miscetoq3 cu sapa. et inbureo vase cumoris mittito:virida diu suabis. .rae Deponibus . p aepones a malepepoib' differre videriar: cias hi sere rotodi et costati sintvlli oblongi: quasi

mala citrea .cieru non adeo 'differui:cum a pepsi

bus malopepones factos asserat Plinius. , i pediculo maturi sponte 'discediit qualiis no pedet. tus e certe peponis usus: ves difficillie ob ei' friὸgiditate priuxtam huiditati coquit .Pepon tamen detracta cute:et abiecto semie esui datus:stomachippescit ardores.aluum leniter mollit .Repurgato stomacho eded' est qrfacillie seos humores co/uertit:et cococtonem retardat: quos pdomsari i cibi receptaculo ppererit.' ac ob re nobisa maloi imperatum e:vt pepones ieiuni comedam': supersedeamusq3 a fliquo cibo:donec i lando semicocti resederis Eius usui et si neruis obest eos huectado urinam tamen,puocarirenes ac vesica purgat ad lecto semie.Sut qui dicat peponum malicia ponio macchare aut oxymellis sedari ac coprimi Tllii aqua ut Huicena ponui:alii vinαSentia ego cunatura:q p' esum pepois vinii et Ade optimii appetit.Quod qsi quodda antitotu est pira pepois frigiditate et rigore Doe aut fructu Hlbin'Zmperator adco delectatus estivi et centum tersica capana:et dece pepones hostieses una cena comederit . me cucumeribus .e Ucumeris vis et natura prius fuerat explicadarcui asserat plirutis cucumereo magnitudie excedetes pepoco uocari decepit me Venue erratum fateor voluptas:quee esu peponis capitur.

25쪽

cnue.n.non cucumeribus solam id eui uis edulio anteposueri sep.Lucome g tria sunt genera: maior liuiduo e et mindiocens:na et alvu soluit et sua stigiditate stoacto estate pserti vider accomodatus. olia eius ex vino trita uulneribra edetur que eantis morsus spressit.Eius semen ex uino dulci datu tsice laboranti subuenitiniimns que nostra etate a colore citrullii vocat: stigidos et noxios generat humores :onde sebreo autimates oriunt m diutius q3 oporteret in stomacho moret. unius stine tritus et potui datu febricitantes iuvat: dii sui extiguit. Unguineus olu3 nocetissim' e: ude et recte ab ague nome accepit.cu in columella his earini explicat. Liuidus at cucumis grauida qui nascitur aluo . Tayrus et ut coluber nodoso gramine tectus Uentre cubat flexo semper collectus in orbem.'coxius exacuit morbos estatis inique . Duo illa superiora genera ablata cute erutoque seietesselati concisa ex sale et oleo et aceto comeduitur .

Sunt q ad reprimenda frigiditates aromata pessis inspargant.Hnguineu hetrusci q maxime pomis et

holeribus delectant abrasa et cute lanugine cu3 saletin deuorant. Luciimeres Tiberius priceps adeo avide c5cupiuitruinulla no arte alim et tepore eos quesierit. Dos teneros adhue mestruosa mulier Pino tactu necataata e eius morbi uis. me cryminalis .e Drysomala ego illa re credideri:q inrgilius

aurea mala vocat: et si Theocriti earine: udemam sui traffulit:no ide sonet: iter cotonea hoc quoq3 a ratinio niteres .Q6 at aureismagis appelle

26쪽

tant:moti credo colore facit autem sapor et vis ne uerum id ee creda. ma mensa supta pcipue neapolitana: q in pretio sunt cu aneso et passulis vel ex vino meraco aut desecato melle:stomacho minus nocent. Post cibum vo ad putrefactides cito vys humores generat pituitos. ' Me sicis. f 3cus sola ex osy arbori no floret lacte smctu,pducitimus varia sunt gera. Est ficus alba ex felicib'cotra nigra ex infelicim arbo/ribus.felices arbores putatur esse quercus esculus ilex suber fagus ciHylus sorbus pirus malus vitis prunus cornus lotus.est et chia a loco coctona a ci/uitate snte nonae sumem . Uphricana*uicia dic, lavide nome accepit:hac ego illa esse arbitrem cui' pomu Cato tertiu3 punicii bellii qrens i senatu axius detulit.iterrogasque pies scriptos et eos maxier qui acarthagiem vir tuis rdane materia nequaqm deledam cesebant: Quadiu iquit pomu h ey,ppria arbore deptum putatis:cum iter onis reces esse co/staret.ῖst qui tertiit ate die scitore cartagine decerptu esse:ta ppe nos habem' hostem. Stat 3 sum ptu tertiit punicii bellinquo carthago Romai im perii quonda emula teleta est Sunt ite que ab inuetori sumpsere nota:ut liuiana ealphurniana popeiana.Sunt pterea serotine precoces biffere duri cone: tarde φ citi' coquatur: Iis in anno ficooproducat:* corio Puro obuoluanninst et numidica et marisca et carica:grossuli secudu3 macrobiu3 appellatur fici:que no maturescuLAlbinus em 3 deae,ruto loques grossulos iquit ex melle edebat tan/q3 stultus. fici recetes cum ad caliditate et huiditate tendat mature psertim non adeo nocent;licet pes

27쪽

sructus malos generet bii5res. Epileticism.1laee 'fer ut pulmone pect'ac guttnr catarro exaspatu leniunt:opilatoes epatis et splenis aperiunt: humoreagrossos e rei et vesica eiiciut.corruptu sanguinem ad cutem pellimnereber nee usus pediculoa gerat.fici precoque iniciosa huiditate abundant. ob hac rem desiccari nullo modo piat. Hicent stu.ctu bissere qsi fece nature sue effertit: quo maFine delectatus e Hugustus.1Dagnus p eius mitridate deuicto in scrinio ei' inenit ipsi' manu scripta copositione:qua ille psumpta aduersus ola veneficia in totum diem tutu se incolumeque prest abat:in qua iuglas. una:fici me sicce potissimaerule solia viginti:salis gransirin unu cottidimi et deuoratur a ieiuno.Est et caprific' xe siluestri genere ficus: tauquamaturescens.fici cu petiolis qntu3 fieri poterit longis et illesis recetes in melle ora seruabuntur. Liber Secundus.

q cii de agricultura scripsere arbore3 a Ductice ita differre dixeruul:ut fructex ab herba. Est D t enim fructemqui ad iustam arboris magustudiemno assurgit:et statura multis herbis persimilis: sed

non demoritur neque arescit ut herba. rennis et Linde fructicari dicimus nasci ex fructice . fructuopreterea quadrifariam diuisere:accina dicentes u. uam:grana ederergrana sambuci:grana ebuli: grana mali punici.additur etiam morum: et quicquid his simile.2 nter baccas uero fructus Lauritoliue corni:Loti: quam fabam seriacam uocant:1Dir-ti: entisci:similiumq3 olim' ceteriq3 numerabat.

28쪽

Inter nuces quod finis duro tegitur cortice et stus habeat quod esui est. Dostremo ea ota uel mala esse dicebant que finis quod esui est habeant: mra intus includat. Ob hanc distinctionem affirmatsda perficia inter mala niamerandii. De malis. d E. malis His dicendum nunc est et maxime dhis que ante cibum comedunt.Hustera et si Dptica post epulas tutius assumunt . Sunt aut malorum genera plura de qbmo loco dices. Duucia et cito matur scentiarqlia sunt orbiculata: precocta:melimella:qomnia fere stomachum et aluum soluunt:prima mensa sunt comededa. Tvastorideaquod ad estiua mala pertinet hoc sensit. Ea credi. dii pituitam nutrire: fellis ardores excitare:inflammationes monere:neruosis partibus minime con/uenire.G alienus vero non omnia reiicienda proflnunciat:sed ea tantumque aut aquei saporis sunt: aut aspri atq3 acidi.x ulcia autem et matura: queq3 hyeme custodita suauiter fragraniannamationem tollunt:stomacho nauseati succurrunt: et appetentiam inducunt . mala autem frigida esse et hu- nuda ex eo maxime deprehenditur: quod succus ex his expressus facile transit in acorem. panc ob rem qdam censuere huiuscemodi Ductus bono stomacho ante mensam non nocere: cum uentres bumectent et precordia refrigerent. De piris . p 3rorum naturam n lascozidedes stiptica tradit:et ideo contrita et apposita impetuo ois in. currentium humorum auertunt:sanguine3 ex naribus et trulneribus fluentem sistunt. Ex his q. darii sunt dulcia:qdam austera:qdam acida. x ul.

cia cum sint aquci et soluti saporis:cuq3 iter frigidii

29쪽

et ealidii Osistanti ni te parua illa et Myssimatque

Plini' supta innuit appellamate cita danda sunt. I De nos vernatica ligua moscatia ab odore voea' metur ite alia sique sunt his similia. Eliptica vero et acida:quo* magna turba e:secude inest reseruia qr ate tibii sumpta astrigunt :qd valitudini pretiis es AEnnotatu est etia3 pira pter alia poma corpus nutrire: Diro magna certe inest vis iacti fructu solu:veru etia in radici 4 soliis. Tu langis ae boletis Doctaromenu siquod test tollut . raecocta solia minerib' medetur. Eeme at pii OF cu melle tritusae ieiunis traditia: doline iecoris submouet:Lodine aute pira totide modis.quot me mala:pruna mica tonia.Poma ite ora pcomode seruatur:si poario a i tabulatio posita fenestras ab austro ad septetrione vergetes habuerit.Substemi strametis ac paleis debetuae More nimio:q ex tractu orit frigescat.

mologia notauere.recte mihi fecisse videtur: tu maxim' inde pstuat Moa:quod mustum primormoz desecatu vinii appellas.ciuam ex arbore nascino ausim dicerercu non plane sit arbor:eade quoq3Ductice dicere iii tria esset Teneat vir taqui res si

clara mediu quoddamec etia ut qbusda placet acinis patiar ascribimi grana hedere:et gna sambuci . hisem orno dissilio esset si olaceis careret: fieri placile pote si columella imitat':malleolii findeor

ita ne genae ledaturimedullaq3 onem erades: tum demit in se copositu colligabiscita tamen ne gemaa alligeo:in terra deinde stercinata depones et riga 'bis.Hdulta vitis mas tibi sine vinaceis prestahit.

30쪽

truavgenera multa simitaminea a regione.Uminei n.fuere ubi oli falernii:,Appiana ab apio.Bua. stha a sinilitudis instine bubulermareotis: Vecos nometana:precia:psuhia:lageatque et leporaria et-ci potest. Sut et alia plura:que eniterare longa essta v maturescetiu3 vehementiores ni ideoq3vinu ex his iniit' iucudum:suauioresalta:ude viii gratus sit. 3nter oes auctores putit ficos et uuas bene maturas ceteris fructi :qtu crudi edunt minua insalubreo e sie:et si impia pina mesa sereno nocere a s de3 maturaret que decerpta diu:aut saltem dies qtuor pepederit:et suavius et dulci' edit. obesaieni refrigerae: q3 samdsii mouet . Reces aut de uorato:stoachim: spiritii alun3 istanoe perturbat. capiti nocet:lethargiu facit. Co sunt vinacea cum commedunt uetib' ptereda.qret difficili' c usu . et deteri' nutriuLD Qino dulcitui fieri solet codite uire caput tetant. silibυxie habetur: q in palea seruaturiSut ς eas in aceruo viare ernet veraria comesse caput et stoac 3 Iestat.Sistut in alustae sanguiem excreati utilissime sunt.Uirides ites hoc modo seruabis.vuas de vite illesas accipiestat aqua fluuiale ad tertias decoques:qua et una cum uua i vasculii mittes ta gypsatu3 ne exalet. In lo/cu frigidu3:ubi sol accessus hie no possit uvas re. ponestet qn volueris virides inemesapsas vero a qua si voles N hydromelle egroto dabis. In ollis seruaterae esui sumpte:stdacho auiditate excitant. Extat et labrusca:qua greri apetosagria vocant.c ius acina desiccata ad medela seruantur . Passum optimuste fieri coinmella poepit. Uua precoquesta matura legereracina acida hand uiciosa reiicere