장음표시 사용
221쪽
ASCEN. x γ Fliementer &e. Cum praeesset Servius Sulpitius Aciniae post bellum pharialteum grauiter angebatur multa per Caesarem imperiose geri in urbe quod eum Cicero ex multis intellexisset,eum hac vinosa V consolatur,actationi mn his eaosas consolatorias,inter quas pricipue adducit rectam scientiam sistudia literarum, quibus olfendit aequiescendum esse.Postremo scribit seruium Sulpitii filium studiolum liberali si artiu, i uq: a se,st se ab eo uehemeter diligi.Ordo e.multi deserui a nos quotidie.i.denuciat nobis, te esse soli cuti uehemεtetoc an . angustiari Sc premi,quo da dolore pejuoa .singulari & pter catero dolores magno,in missu eo munibus Quod quan mimr minime,&agnosco, id est, in dolore tuo,quodammodo meumLdolorem quia aequalis & de confundi causa est doleo tamen te praeditum sapientia, prope,id est qua-s,singulari, id est tamimagna tibi soli eotingat,non delectari potius tuis bonis scilicet animi,hoe est uirtuti, & scientiis, quam laborare, id est angi malis,id est uitiis,alienis,ut Caesaris tyrannide. Quidem .i.certe, et sit
quanq, nemini concedo,qui. Lut is traxerit maiorem molestiam.i.crueiatum animi ,ex pernicie,id est erumna ct peste. l. calamitate reipub. tamen multa consolantur iam me,&maxime conscientia consiliorum meorum,
- hoe est quia mihi eo ciuisum nihil me consuluisse Pompeio aut alteri , ob quod haec mala subseeuta sint. Enim pro quia ego prospexi tanquam ex aliqua specula.iaoco alto adlpeculandum apto,.mello ante scilicet
quam ueniret, empestat ε futuram. Neq: sup.feci ida .Perspexi tempestatem sutura blum .i sola modo:mea Dponte. i. propria natura Sc instigatione, seu ut dimn meo solius instinctu,sed etiam multo magis, temoneniate de denunciantea significante futurum,quasi ex certo augurio, ut pullarii denunciare solebant. Enim s. quia, Z si .i.quan q, a brui. saburbe,magnam parte.i. durante magna parte Unde niani seste patet Ciceronem tε pus continuum in ae sitivo libenter ponere consulatus tui.i.temporis,quo consul eras,tamen d i. partim, absens.i. ni abessem,cognoscebam,quae t qualis sententia tua eret in cauendo .i. fugiendo, id pridicendoa.denunciando,hoe bello pestifero. s. Harux Pompeii,quo reseu .pem &.i .partam,aisui primis temporibus consulatus tui, eum.i. quando,monuisti accurati Cmea .cu summa cura dc diligentia senatum a patres conseriptos,omnibus bellis ciuilibus eollecti sa .simul commemoratis,in oratione 3c admonitione tua monuisti di cit,ut .s patres conscripti &.issimul timerent illa .i. similia eorum quae memsnissent.i. memoria tenerent iam transacta,& sciren quacuq: posteaci.temporibus futuris, pyresisset armis rempu.fiatu si intolerabiliore multo .l.q superiores,cirin superiores. soppressores reipu.ut Sylla dc Marius, uissent tam crudeles,nullo tali exe-plo cognito intepv.i.licet nullum haberem,cuius crudelitate imitarentur,eo ιν primi libertatis oppretares erant, x ita magis debebant uereri uiolare tam atrocitet tempturi qui aliorum exempla sectarentur.
HVBER. tDNΑΜ si . ratio superioris propositionis,est autem se
tentiae exornatio. Exemplo .imitatione. Iure sinere Adeo prehensione. Adeo multa.ualde multa,quia nemo re
pente fuit turpi Cmus. Afferunt.de suo aliquid etiam
evia nouum addunt,quod ea imitatione nullius habent. Quare.eonsutio huius consolationis, quam exeonscientia consiliorum esse uult. oecidisse. periisse. sua stulti. ignorantia,qua non cognouerunt quam recte eis conssileres. salui incolumes. Tua prudentia quae eos monebat,quomodo possent periculum uitare,s modo parere uoluissent. Diees ponit obiectionem quam posset sacere seruius. Quivi, ecce obiectio.
Ista res. , qui non sunt se euti consilium meum sua stultitia petierint: quia malum alterius nihil saeiat adeonsolationem nostram. Ula eoniolabilis. qui uix ultim possit recipere consolationem. Et desperatio recuperandi. quia quae amissa aliquando recuperari posse lperatur tolerabiliora sunt q ea de quibus nulla spes est. Sed reaitieusque fuit Obiectio .nune ponit responsonem. Ipse. hoe pronomen habet maxima ui quasidieat euius iudieio nullum potest esse prs stantivi. Quas.tanquam. Aliquod lumen .nam uirtutes ipsae& uiti Meellentes luminibus eomparantura.tanquam aliqua lendidam faciem & lueem. Sanctitatem. integritate, ' fortitudinem. Extinctis. mortuis ,&Perseuerauit in transatione dixerat. n.lumen. Caesaris s. luminibus, &intelligit praestati Cmos uiros, qui in bello ciuili perie-
Nam quod exempla se id etiam iure
fieri putant. Sed aliquid atque adeo multa addunt,& asserunt de suo. Quare meminisse debes eos qui authoritatem ,&cosilium tuum non stat secuti, sua tautitia occidisse, cum tua prudentia selui esse potuisset. Dices quid me ista res cosolatur in tantis tenebris,& quasi per tuis reipublicae Est omnino vix cons labilis dolor, tanta est omnium rerum amisi 1ΟΔ desperatio recuperadi. Sed tamen & Caesar ipse ita de te iudicat,
& omnes ciues sic existimant: quasi ii men aliquod extinctis caeteris elucere
fanctitatem ,& prudeliam& dignitate
tuam. Haec tibi ad leuandas inolestias
magna esse debent. Quod autem a tuuabes, ideo leuius serendum est, quod
ii perierunt. Hse. supradicta omnia& eonseientia consiliorutuorum,& tua triti quod Cadar de eaeteri ciues de te habent. Magna .egicaesa. Leuandas .minuengas. Quod autem .eonsolatus est Cicero seruium de eommunibus miseriti, nune uero eonsolatur eum de absentia eius
a patria quam molestissune ferebat. GEODEM tempore. id est mim abes a tuis, ipso eode.tempore abes etiam a multis & magnis molestiis, quas necisse esset te habere, si Romae esses. Quas mo.ὲ quibus abes. Nisi uereretanis timerem ne si scriberem tu absens ea cognosceres,quae quia non uides existimo tibi magnae esse scelicitati,&esse in meliori conditione, quam nos simus qui ea videmus, ergo vult fgnificate Cicero,nolo tire ad te seribere, ne mei, sitetis eogaris cognoscere ea quae plodest tibi non uidere. Hactenus.
Meusque:& ea seruuidium': existimo die adhibessi.
eodem tempore a multis, ac magnis molestiis abes: quas ad te omnes prin
scriberem,nisi vererer ne ea cognosce
res absens ,quae quia non vides, mihi videras meliore eue coditioneri nos qui
videmus . Hactenus existimo nostram
consolationem recte adhibitam esse,
222쪽
quoad certior ab homine amicissimoneres de iis rebus, quibus leuari posset inolestiae tuae. Reliqua sunt in te ipso, neq; mihi ignota, nec minima solatia,& ut quidem ego sentio multo maxi ma. quae ego ipse experiens quotidie, se probo,ut ea mihi fallatem afferre via
deantur. Te autem ab Initio aetatis memoria teneo, summe omnium doctrina
rum iuidiosum suisse,omniaque,quae a sapientitanis ad bene vivendia in tradata esset, summo studio, ras didicisse:
omnem consolationem , ut tanquam amicissimus te certiorem iacerem de rebus omnibus, quae possent tibi molestia, & dolores auferre. Adhabita madiunctam, appositam.Certior heres .admoneretis uti struereri, A. Adbabitus m iure amicitiae. Quoad.quatenus,inquantum, ueliat. -
Reliqua solatia. pdittet ea de quibus factu, ei a me in '
certior. In te iplo.non in alio: quia non sunt externa bona led animi I tua. Neque ignota mihi.quia noui uirtutes &doctrinam tuam. Neque minam .i .neque paritae eiscaeiae ad eoniolandum. Et ut.est quasi coria rectio, quia dixerat neque minima, neque putarentur etiam messio etia, subdit multo maxima. Et notandum Nullo multo tam si perlatilio et comparativo iungi. v tego sentio,ut ego iudico ut est mea sententia. Qiis scilicet quae in te ipso sunt maxima. Ego ipse.ne uideatur alieno te simonio haee dicere,dixit egomet. Experie probans cognoscens re ipsa. Quotidie. quia berulus assidue ad Cieeronem aliquid scribebat,& multa eum praemonebat. Probo .laudo, se mihi placet. salutem. conseruationem uitae di fortunarum meatum. Teneo Probo memo ria.recordor. Studiosum .cupidum amatorem. Omnium doctrinarum.omnium disciplinarum liberalium. A sapientissimis .a philosophis a quibus traduntur prscepta bene uiuendi. Nora.in epistolis. lnter euncta leges,& percunctabere doctos. Qua ratione queas traducere leniter aeuum,Se. I paulo post. Quadminuat euras,quid te tibi reddat amicum. Bene,laudabiliter & honeste. ΑΛ .sup.sere omnes homines putant id quod fit exemplo .i. ad exemplum, fieri etiam in te,sedipsi addui ascies. Sesserunt aliquid ,ataue adeociadhoe usque,s multa addunt de suo.i .proprio ingenio atque more. Quare tu debes meminisse eos qui non sunt secuti aut horitatem Seonsilium tuum , oecidisse. .periisse stultitia sua, in potuissent esse silui,prudentia tua i .per prudentiam tuam. Dices .i respondebis. Quid . .in quo, ista res eoni Matut me in tantis& quasi perpetuis tenebras.i.obseurationibus &oppressionibus reipublieae Respondet Cire. Dolor de amissione reipu. est omnino uix eonsolabilisci eonio latione mitiga bilis, tanta esta miro omnium rerum,& desperatio recuperandi lup .earum aut eas sed tamen. i.nihilominus,&. i. tamen.c aesar ipse,scilieri eaput omnium malorum, iudieat ita de te, & omnes ciues existimant se sanctitatem .acin eo artionem uitat, & prudentiam, de dignitatem tuam elucere.i manifeste lucere,tanquam aliquod lumenLma mim,eaeteris.fluminibus ut talibus uiris extinctis. Haec scilicet quae de te ereduntur,debenteile tibi marigna id est magni momenti,ad molestia Gegieet animi tui leuandas, id est mitigandas & minuendas Quod autem abes a tuis .erat enim in Achaia,sup.id serendum .i. patiendum & tolerandum ess leuius iciacilius, ideo sabes eodem tempore, a multis & magnis molestiis, quas scilicet molestias ego perleriberem ad te omnes,nis uereret ne id est ut tu absens cognoseeres ea, scilieri mala urbis,quat quia non uides, uideris mihi esse motiore conditioneaulatu uitae, q nos qui uidimus sup.ea. Ego existimo nostram eontollationem esse adhibitam scilierirecte. id est , deeenter id est ad hune finem quoad, id est , quatenus aut quatinus, fieres ortiora.scientio b homine amicissimo,de iis rebus quibus molestiae tuae possent leuati. 1. minui Reli- ς qua solatia sunt in te ipso nee minima nee ignota mihi AEquidem.i.certe,ut ego sentio,multo .i .longe maxima quaeaesistatia,ipse.i .ego experiens quotidie probo .i comprobo seait ea .i .eos milia uideantur aliarte mi salutem. Autem 5.seddit rem de qua loquor aperiam ,ego teneo memoria, te fuisse ab initio aetatis, hoe est ab ineunte aetate studiosum stim me id est stimmopere omnium doctrinarumaeliberalium,&didicisse summo studio & eura,scilicet summa omnia qui essent tradita a sapientissimas ad uiuendum bene,que scilicet tradita a sapientissimis.1- E quidem . scilicet tradita a sapietissimis uiris. Hurra. vel optimis Letiam secundissimis. Vsui .utilitati.
quanto ergo magis possunt esse utilitati rebus adue sis. His temporibus quasi dicat nuserrimis de turbu lentisiimii . Nihil aliud.praeter illa praecepta. Aequiescamus. recreemur, depo namus euras di solicitudine, quatum aute prosit ad deponendas curas studiu philosophiae, ostendit Cicero in Tusculanis quastionibus,&in precemio libro secundo ossiciore m. Nihil faeiam eum dicit se audete hortari Seruium latenter tamen e um hortatur,ut se ad philosophiam eonserat,est autemi se dicturum.
quae quidem vel optimis rebus,&vsui,& delectationi esse possient . His vero temporibus habemus aliud nihil , in quo acquiescamus . Nihil faciam in
olenter : neque te tali vel scientia, natura praeditum hortabor, ut ad eas te reseras artes , quibus a primis
Insolenter.arroganter,atidacter:nim insolens audacem signin t S arrog ntem dc superbum,ut Cice .pro in sol hi bM. Mareello.Et uictoriaque natura sui insoletis est.signibrat etiam insuetum & inlblitum. Cice. pro Deiota- Insoletis m. Noveor etiam insolentia loci. Salu .Insolens uero audiendi. Terent.Quid tu Athenas ut solem. Tali. t excellenti. Scientia doctrina. Vel natura iubaudi tali,id est tam bona, &duo dixit naturam de scientiam . . Quibus homines maxime docentur, quidui uita deceat,ut ipse in primo officiorum ostendat. ineseras te, recipias te, redeas. f. STUDIVΜ,animum, ram. Tantumquasi dicat Hvκνα unum solum dicam. Approbaturum .confirmatum. A me dictum esse uere. illi am. dicendi. Cui stude EP ' μ' et tam .eui dabam operam. Nihil loci.nihil preeli,nihil , aestimationis esse, neque admitti. In curia. quantum
temporibus aetatis studium tuum dedisti. Tantum dicam, quod te spero approbaturum , postea quam illi arti cui
223쪽
ad genua deliberaturum. Neque in soto.quantu ad iudiciale genus, quia in curia deliberabatur a senato,
quid reipub. maxime conducereti in eo uero age bantur eausae iudiciales quae ideo & forense adleuntur. Curam.animi intentionem. Operamaaborem.Tuae
sesentiae,id est cogni tioni legum, quam sepe Cicero scientia appelladierat a utem seruius sulpitius iuristonsultus optimus. singulati egregiae. Non multo plus loci est relictuma non inulto elus sint in precio q ars mea oratoria, quia quod Caelari placibat. Pro legibus
erat. Qtiare concludit huiustemodi latentem extio rationem. Non moneo te.qui es me sapientior, utitur frequenter occupatione, & ut uitet arrogantiam, di ne aegre serat serii ius si aperte admoneatur. Ita postasi mihi.ita induxi in animum. Te quoque. sicut me. versati Versari.exerceri. Quae res. si minus prodessentis Abdueere etiam nullam afferrent utilitatem. Abducerentiamouerendi quanto emo magis debes uersari, eum & prosint & animum a sollicitudine abducere possint. seruius.ultima pars epistolae,in qua eommendat studium Servii eius filii,& eius amorem erga se. seruius stitis tuus. Ingenuis. liberalibus quae ingenuos, id est liberos homines deeent.In hae scilieet philosophia moΑeqescere tali. Aequiescere.recreari,deponere cura . Ita Ner satur.ita exercitu ita ineumbit. Ut excellat ut maxime emineat inter aequales . Tibi uni concedam.tetino sim inferior,a te toto uinear in eo amando. Proterea .id est praeter te. Nemini. scilicet concedam. &est sensus.ita eum amo ut post te qui es eius pler,nemo alius magis eum amet quam ego. Resertur gratia. id est resere mihi uirem,quia stetit ille a me amatur ta esto ab illo amor se enim resertur gratia amoris,cum ab his redamamur quos amamus. in quo inqua re. scilicet reserendo mihi gratiam. Ille eiustimat. sensus est, referenda milii gratia amoris ille existimat
studueram, nihil esse loci, que In coria, neque in foro viderem , omnem meam curam, atque operam ad phil sophiam contui it se. Tuae scientiae e cellenti , ac singulari non multo plus, quam nolim,rel ictum ei loci. Quare non equidem te moneo : sed mihi ita persuas,te quoque in iisdemversari rebus, quae etiam si minus prodessent, animum tamen a solicitudine abducerent. Servius quidem tuus in omnibus
ingenuis artibus, imprimisque in hac, in qua ego me scripsi acquiescere, ita Versatur,ut excellat. A me vero sic diligitur, ut tibi uni concedam, praeterea nemini mihique ab eo gratia resertur: in quo ille existimat , quod facile appareat,quod me colat, & observet, tibi quoque in eo se facere gratissimum.
2Ex tertia Epistola. Ue ementer te esse. Quicunque postea rempublicam oppressisset a mis,hue multo intollerabiliorem futurum. Quod autem a tuis abes,ideo leuius tibi ferendum et . .
Mcere etiam tibi rem gratissimam quod facile appareat, & cognoscitur φ eolat me. Tibi quoque . si cui mihi Gracissimum.quia stat me a te amara exili mat se tibi gratissimum 1aeere,si&ipse amat.Facile. clare. Appareat .intestigatur. Observet.revereatumest autem ordo,in quo ille existimat 1e facere gratissimum quod saeile appareat, in me eolat & obseruet. In eoseilicet v appareat s me colati AscrN. cerae,possent esse uel id est etiam optimuod est in laetissimi, rebus,& id est simul usui id est utilitati, &, id est simul , delectationi, id est voluptati, uero pro sed nos nihil habemus aliud in quo a quielcamus id est contenti simus his temporibus , scilicet malis. Ego nihil faciam insolent et , id est supra modum & superbe neque hortabor te praeditum tali uel scientia,scilicit aequisiia, uel natura , id est naturali prudentia,ut referas te ad eas artes quibus dedisti destaddixilla,studium tuum quam primis temporibus a latis licet tuae. Ego diram tantum l. tantummodo, sucid quod spero te approbaturum, uidesicet me con- . tulisse omnem curam meam atque operam ad philolophiam postquam uiderem nihil loci esse, que in ria.i.in senatu, neque in foro lettieet audietati ita arti scilicet Oratorie,aut bene dieendi cui studueram. sol bant autem orationes in tribus locis fiet oti lenatu,ad patres eo eriptos in iussicio ad iudices, &in concione ad quirites,unde orantes supple eompellant aut patres conseriptos aut iudicis aut quirites, id est populu manum. Non multo plus loci d es e petitionis & ulus relictum est selenitatuae licet legali, excellentiae singulari quam nostrae scilicet oratoris &causidi .Qu,reeqitidemci.ero quidem,non moneo te, sed pet
, solicitudine. Quidemciaeette,quasi dicat quicquid tu factu
te,nemini. hoe . --a, amotis a me
accipit tantum reseri, &ita nol minui me diligit quam diligatur a me . inquo stiliaet sacto hoc est infratia reserenda & inmutuo amore nulli praestando ille existimat supcid quod facile apparet id est euidens satis ose in eo ς colat di observet me Mere quoque d est etiam tibi gratissimum. Vale. Ccipio.Cum Serui. Sulpitius Aesiaiae praesectu .
M. T. C. Servio Sulpitio hil , P. D.
qua usias es, cur saepius ad meliteras uno exemplo dedis ses. Sed accipio eX ea parte,
saepius adcitaueras eodem exemplo 1cripsisset intelloissetque Ciee. id admirari, se excusauerat duplici de eausa id seris.Primum non neglige tiam di improbitatem eorum, qui eum epistoras accipiant serendas saepenumero non reddant. Se igitur scripsisse multas eodem exemplo, ursaltem aliquae redderetur.Deinde id fecisseinopia dicendi di paupertate
224쪽
quatenus aut negligentia, aut improba late eorum,qui epistolas acccipiant, ri scribis,ne ad nos perserantur. Illam partem excusationis,qua te scribis orationis paupertate sic enim appellas iiDde verbis epistolas saepius mittere, nec nosco, nec probo .Et cgo ipse,quem tu per iocum sic enim accipio ) diuitias orationis habere dicis , me non
esse verborum admodum inopem agnosco. enim non necesse esse.
sed tamen idem nec hoc um facile cedo tuorum scriptorum subtilitati& elegantiae. Consilium tuum, quo te usum non scribis,hoc achaicum negocium non recusauisse, cum semper probassem iam inulto magis probaui lectis
tuis proximis literis. Omnes enim causae,quas commemoras, iustissimae sunt,
tuaqne aut horitate,& prudelia digni Diunae. Quod aliter cecidisse rem exist-naas , atque opinatus sis, id tibi nullo modo assentior. Sed quia tanta perturbatio, & consisto est rerum, ita percul
da , & prostrata scedissimo bello ia
cedite omnia, ut is cuique locus, ubi ipse sit miserrimus esse videatur: propterea & tui consilii poenitet te, & nos qui domi sumus tibi beati videmur.
subtilitati.sum inserior subtilitate tuorum seriptorum. Atque elegantiae ornatui subtilitatem autem dixit Otum ad inuentionem spectat elegantiam ad elocutionem. Consiliu malia pars epistolae. Constium .ratio,co Constitigitatio. Te usum non re i.te usum ut non recillares. Negocium achaicum .prouinciam achaicam, qua Cae tibi obtulit. semper.antequam scriberes aliquid. Tuis literis.quibus reddis rationem,quare non recusaueris Dignissima tua authoritate i.tales quales deeeat auserri a uiro eius authoritatis,& prudentiae , cuius es di liaberis. od .ad aliam partem edistolae . Cecidisse. Denisse. Atqueci. q opinatus sis. cum seripsssi id nego- .rium,seripserat enim Sericum est prosectus in prouinciam se nunquam opinatum sore, ut sbi molestum Es i '' i' eommorari in Aesraia nune uero esse sibi molestum, quia in ea inuatus moratur, ad quod respondet Ciee. φs etiam esset Romae, non minus inuitus esset,qui propter miseriam temporum quisque inuitus est ubietin-que sti Asientiorisum tuae sententiae. sed quia .sed quia omnia ita sunt pereulia & prostrata scedissimo bello ut is loeui uideatur euique miserrimus ubi ipse sit deo poenitet te suscepisse negotium achaicum, & nos qui sumus Romae videmur tibi esse beati. Perculsa. neussa,a percello perculsi perculsum. Prostrata.ui O- n- leter deiecta. Foedissimo.crudelissimo ut Salu Foedi oculi. Iacentcin contemptu sunt. I, loeus. etiam opti- h μ' mus & amoenissimus . videatur.non autem reuera si,quia in elicitas rerum facit nobis ingratum esse quem k '4 - , libet locum. Propterea adeo propter hane eausam quia omnia iacent. Tui consilii. quod luleeperi, ainai negotiu: est autem ordo sed quia tanta est perturbatio N eo fuso omnium retiam S quia omnia ita iacet per ' lia & prostrata foedissimo bello,ut cuique uideatur esse miserrimus is locu ubi ipse si propterea poenitet te consi si tui. Ccipio excusationem. Putrauerat se seruius sulpitius,q, multas eiusdem exempli Iiteras misisset quia AsCEN. dubitaret an priores essent perlatae,& s inopia iermonis alterius exempli scribere nequitet, quarum excusationum priorem Cice accipitiion posteriorem, laudat deinde consilium Servii quo achateum negocium non recusauerat,hortaturque eum tacite Cisaris dementiae confidere,& filium rursus laudat. otia do est.accipio. i.approbo excusationem tuam,qua usus es mir dedisses ad me si pius literas eodem exemplo, eadem forma uerborumsed accipio.i approbo eam ex ea parte quatenus seribis, fieri aut nexligentia aut improbitate eoru qui eristolas aeripiant. .perserenda sole perferatur ad nos. Ego nee nos a.deprehedo in scriptis tuis,nee probo illam partem ocii sationis quam tu stabis te mittere sapius epistolas iisdem uerbis, pau
tionis,quia nesciret epictolas eiusdem sere artumeti uariis modis seribere, scut potest tacere Cie.quem dicebat posse idem uario modo dicere,quia haberet copia
magnam ct diuitias orationis .ltaque Cice.ei respondes dicit se aeeipere primam causam excusatiois de improbitate eorum,qui non reddat literas .altera uero minime si propter inopiam orationis eodem argumentos e scribat,eum etiam ipse cedat eius scriptorum sibtiuitati & elegantiae. Deinde quia scripserat quo consilio &qua ratione motus Achaicum negocium suscepisset. Respondet Cice. eum bene tensile, nee rem aliter accidisse q ipse putasset. s.ς non esset libenter in Achaia dieit hoe non esse propter molestiam prouinciae,sed quoniam res ita perturbatae sunt & consula Sprostratae ciuilibus bestri4 ut nullus locus esset amoemissimus nee cuin grat'esse possit a tit iu diis. Postea uero exponit qua humanitate & liberalitate C. Ca .senatui roganti. M. Marcellum restituerit, diciiq: quomodo se egerit erga Cae pro hae restitutione. Postremo laudat plurimu& uobitatem & doctrinam deruii eius filii. Aceipio.
acceptam habeo,& approbo. Eodem exemplo. eadem forma,eisdem uerbis. Ex ea parte. quia excusationem in duas partes diuisera ut diximus in argumeto.Qua - Quatenus tenus.inquantum,alias uero signifieat quando. Negli- Ne iratia gentia.incuria,eum non curant reddere improbata te P Improbi fidia eum nolunt reddere, quia sint improbi. Fieri lasaeeidere. Illam partem .secundam, quam notauimus in argumento. Paupertate. inopia qui non iis copiosus in dieendo. Sie enim scribis. usu, enim suerat Ser. hoe uocabulo, paupertate quod magis est transatumq proprium,& adeo non uideretur Cice.abuti eo uocabulo,attribuit id seratio.Nee nosco.quia uideo te habere copiam orationis. Nec pro.nee approbo, necasti mo. Per io .serio hoc dixerat Ser.Cic Dabere dilinias orationis,sed ipse ut arrogantiam uitet,dicit se accipere dictum to eo non serio. Diuitias copiam,transatiue, scut etiam paupertatem positit, sunt enim haec contraria diuita ae&paupertas. Ad modii io .cum non possit negare omnino quod est manifestum, attenuat, ut uitet arrogantiam,& a sentetur aliqua tutum Seruio. Non admodum .non ualde, υροι- αι simulare, ironice loqui. Non est necesse. quia me nosti. Idem ago ipse. Nee ιγιε. nee simulans.sed uere & sincere locvens. Cedo
225쪽
rmate .i .inopia,sie enim appellas,orationisd.faminia dicendi. Ego iple quem tu dicis per Monae, ego miruaeeipio.i .intelligo sie.ste id dicite habere diuitias orationis, agnosco me no esse admodum. Malde, inopem uerborum,enim id est vita,non necessie.ιν --.i.itonice ae dissimulanter loqui sed tamen idem. go, nee id est ironice loquent,sed uere,& o animo,hoes quod dicam edo aede id est fateor me iue inberesubtilitati elegantiae tuorum scriptorum.quas dicat sincere loquens , nee te Inorem sermonis nee ditiorem si ego sm Edimo. Cum ego semphi approbassem hoe eonsilium tuum quo ulum.i. cum sis eo usus, scribis te non rem uiae hoe negocium actateum id est quod publice geras in Achaia, tum probaui multo magis proximis literi, tuis lactis.omnes enim ciuis quas commemoras sunt iustissimae ct dignitiimae tua auctoritate & prudentia id est quae a te tali uiro approbarentur,aut quae te tam prudentem di magnum uini ad hoe addueerent. Quod existimas rem cecidi de aliter atque i.q sis opinatus, ego nullo modo assentiori astipulor & eoneedo idi id ed quia tanta perturbatio & eoniuso rerum est,omnia iacent ira perculia &prostrata foedissimo, quia ciuili & inter antie, bello ut is locus videretur cuique miserrimus,ubi ipse si propterea. i. dc ideo,xi .smulrpoenitet te eonsili tui,&a smul,nos qui sumus domi videmur tibi beati. Hv R. 3 A T contra uicis δες dicitiae eeonuerso. Nobis.
Prae nobi, qui sumus Romae. Non uacuus . nostrarens. Prae nobis
comparatione &respectu nostram. Hoe ipso , hac ipsa Telo Repentexe,si etiam nulla alia esset. Quid doleas .i.propter quid
doleas.1. cau1am tuorum dolorum. Audes.quia non habes qui te apud Cmaeensent aut qui moleste ferant.Tuto.sne periculo . Nee id sq, non audemus seribere Vitio. lpa. sit Victoris. CaesQuo. E. Moderatius. humanius.Insolens .superba & arrogant, ut supradixi mus. Uno te uicimus .una re fumus te beatiores. salute restitutione, exultauerat enim quia fuerat aduersariusCae.in conlulatu suo neq; postea poterat aequo animo
ferre oppressionem reipu. Tandem deprecante senatu& C. Har.eius fratre C sae liberaliter concessit ut in patriam rediret,sed eum ille nollet etiam literis Ciee. ut infra uidebimus & suorum uehementer rogatus, diiset reique reditum iuum, a Natio Chilone similiari suo pugione interemptus est. Collegae. fuerat enim eonsul una cum fer. sui .vid mus,quia interfuimus, cum a Caesare impetratus est eius teditus in patriam. Cum dignitate.cum honore. Aliud. l restitutionem Nareelli Disceptati armis de iure e n. i. contendisse armis, ius rausa esset iustior Lue. Dique datum steteri eanimus .i ius armis ciuilibus qnaestiam . Accusata actibilate. . mdi, isset Mareellum sitisse nimis acerbum erga se,& esse quum uirum & prudentem. Acerbitate. asperitate direretnaeia. Sie enim dicit Cesarem sermaliter usum el-1e hoe uerbo acerbitate, quia Narcellos aduersabaturei,dicebatque se non posse serre eius Wrannidem .Prudentia. ouia putasti esse eedendum temporibusn enm tu uidisti te non posse ei res stere, non putasti adoriadum. Repente. subito. Rogaui.ut Mareellus restitueretur. Praeter spem.quia cum dixisset uerba supradicta, omnes credebant eum nunquam esse indulturum Nareello. De Marcello. propter Marcellu . Ne hominis quidem eausa i non solum non negaturum ea usa sena vis rogantis,sed neque etia causa ipstus Marcelli a quo si isset offensi s.lti quo ostenditur maxima Elementia Crisaris,&sapieti qui ut facitet gratam restitutionε Marcello,divit non solum coneedere eam ea uia senatus rogantis,sed etiam eausa ipsus Marcelli. Hominis. Ma celli. Fecerat.quia didierat superius quemadmodum ea res ageretur,uidimus, ideo nune ostendit quemadmodum acta sit. Fecerat. constituerat hoe quod sequitur. Vt eum mentio. sensus estata ordinauerat senatus ut L.Piso primo ita iniiceret mentionem apud Caesare de Narcisso,&.C. Mareel .eius frater abheeret se ad pedes Caedupplicaturus.Deinde totus senatui assurgeret di ipse etiam Caesari supplicitet pro Marcello. Facta metio,iniecta uerba.A L. Pilone is magnae erat authoritatis apud Caesaia quippeo erat eius socer pater Calphurnia uxoris Cae Nareellua .L. Marcellus. Abiee siet.proiecisset,prostrasset. Ad pe.quod saesunt supplicantes,&petentes misericordiam. Ouid. Et iacet ante pedes graecia moesta tuos. Cunctus. uniuersus. Noli ouetere elegans direndi modes, quasi dieat erede mihi. pulcher honestus,hrius. Viderer uidere. q.d.licet resp.tit oppressa,tamen hoe egit Cat. eum tanta dignitate, ut uideretur respu. quodammodo reuiuiseere,& re perare pristina formam. Reuiuistentis. transatio est.Dixit enim si prima epistola huius quant,occidenti teipuba.pereunti.ergo nunc dixit reuiuiscentis cian uitam reueratentis,
At contra, nobis, non tu quide vacuus inolestiis, sed prae nobis beatus, atque hoc ipso melior est tua, quam nostra coditio,quod tu,quid doleat, scribere audes:nos, ne id quidem tuto possumus: nec id uictoris vitio,quo nihil moderatius, sed ipsius victoriae, quae ciuilibus bellis semper est insolens. Vno te via cinius,quod de Marcelli collegae tui si
lute paulo ante, quam tu, cognouimus; etiam me hercule, quod quemadmodueares ageretur, vidimus. Nam sic sac
existimes, post has iniserias, id est postquam armis disceptari coeptum est, de iure pu . nihil esse actum aliud cum dignitate. Nam & ipse Caesar accusata cerbitate Marcelli sic eni in appellabat laudataque honorificentissime&aequi
tate tua, & prudentia, repente praeter
spem dixit, se senatui roganti de Mar
cello, ne hominis quidem causa negaturum. Fecerat autem hoc senatus, vecum a Lucio Pisone inentio esset socta de Marcello,&cum C. Marcellus se ad Caesaris pedes abiecisset, cumctus consurgeret senatus , & ad C sarem supplex accederet. Noli quaere
re ut a mihi pulcher hic dies visus est,
ut speciem siquamviderer videre,quasi reuiuiscentis reipu. Itas cum omnes ante me rogati gratias caesari egissent, praeter Volcatium,Is enim si eo loco
esset, negauit se facturum fuisse) Ego
rogatus mutaui meum consilium.
226쪽
tenti, hoe est hi pristinum stitiam. Speeiem apparentiam. Rogati.qaia,ut diximus in primo libro rogaban species
tur sin illi senatores sententiam tuam. Ante me. non in conspectu meo, sed antequam et rogatus essem. li. voleatius. Eo loco, n senatu. Facturum. ut ageret gratias Caes. dedigitabatur enim hoeticere in tali loeo. consilium,propositum, deliberationem. a. A T. id est sed sep .iu uideris nobis contra id est econtrario, non quidem uaeuus molestiit, id ea omnitio AsCEN. sine molestiis, sed beatus prae nobis.i. respectu nostri. Atque tua conditio .i. fortuna aut forma uiuendi. ea melior quam nostra,hoe ipso. i. propter hoc ipsum,quod tu audes lcribere quid doleas,nos ne quidem. i. non saltem possumus. id fieri bere quid doleamus,luto. i.sne perieulo,nee id sit p. accidit uitio uictoris.s Caesi ii, tuo nihil supaest moderatius. i. temperantius, utens uictam,sed sup .uitio ipsus uictoria, qua est semper itiolent. i. immoderata S superba su p. in bellis civilibus, eo quod domi semper habet qui uictor est oeeulto,
hostes reliquos. Nam viei muste.t.beatitudinem tuam superauimus,un .i.iana re, quod cognouimus dei alute Maleelli eollentui. sin sulatu,cui Caesar ignouit pauloa.modico antea uam tu etiam,me hercle quod indimus,quemadmodum ea res. i. reconciliatio Marcelli agebatur. Nam ex illi mei. i. censeas se, nihil aliud
actum esse eum dignitate post has miserias. .postquam coeptum est disceptari armis de iure publico i imperii Romani,unde Luca. Iusque datum sceleti. Nam S ipse Caesae,acerbitate.npertinaci eonstantia Marcelli ipse enim Casar appellabat lup. eonstantiam Marcelli,sic.i.acerbitatem,castigata. i. reprehensa, & aequitate de peti- dentia tua,laudata honora neentissime dixit repente praeter spem sene quidem .i. non saltem canta homini L. i. lieet Mareellus nimis acerbus esse e negaturum senatui roganti de Marcello.s reductione Mareelli in urbem eum bona uenia Caesaris. Autem .i. sed, senatus secerat hoc. s.quod dicet, ni inim mentio ficti esset de Nareello a Lueto Pisone,& eum Marcellus .f. Lucius stater Marci Marcelli abiecisset,se ad pedes Caesaris . lolii, ipse .c. senatus,eonsurgeret eunetiis. i.smul totus,& aecederet supplex ad Caesia. Noli quaerere su p. quomodo Caesae senatum ad se aecedentem aeceperit quia hie dies quo haec contigerunt,uisus est mihi ita puleher ut itide rer, scilicet mihi uidere aliquam speciem id est representationem & efiigiem, quas reuiuileeti,. id est iteram uitam eapientis S renalcentis reipub. Itaque eum omnes rogati, scilicet sententiam ante me , id est atitequamo,egissent gratias Caesari de reuoratione. N. Marcelli praeter Volcatium. Is enim negauit se esse timirum, id est rediturum ad Caeserem,aiit eius gratia in s esset eo loco, stilicet quo Marcellus, scilicet in eo statu. sunt qui intelligant in eum loeum,id est in lenatu δε negauit se facturum ut ageret gratias,led turpiter errat quomodo enim rogari poterat lententiam si non erat in senatu. Rogatum autem fuisse indicat partieula praeter.
Ego rogatus,scilicet sententiam de reditu Marcelli, mutaui consilium meum.
in NAN statueram dieit quod essEt suum eos litim .s Η EM
nul quam amplius habere orationem in publico pro quoquam. Non inertia. i. ignauia,quianelei rem,nam inmia inertia eontraria est industriae, & ad animum resertur,
potest tamen etiam hie aecipi pro negligetia corporis, ut st. Non in.i. non quia pigeret me. Desyderio pra. Des1deriudi.i amisitone Iristinae di praeteritae dignitatis, dieitue enim dest deriti proprie de rebus aut amissis, aut quibus caremus.Cice. in Laelio. Ego s Scipionis de syderio me moueri negem M. ergo dixit quia uideo me amisisse pristinam dignitatem. Tacere. nunqua amplius publice dieere. Fregit.uicit, mutauit. Et s. duo dixit stegisse consilin m suum ne perpetuo taceret: magnitudinem animi Caesaris,qui motus est ut parceret inimi- eo,& ei in patriam redeundi potestatem daret. Deinde& ossicium senatus, quem pro tali uiro supplicare ,&gratias agere Ca. non puduerat. Nagnitudo animi id est magnanimatas , quae maxime eernitur in parcendo
inimicis, ut ipse labro primo ome. Nee uero audiendi sunt, qui grauiter inimicis irascendum putant, idque magni animi & mitis uiri esse censent. Nihil enim lau
dabilius nilial magno & praedam uiro dignius placabilitate & clementia. Ossiciu .humanitas in agendis gratiis, quia pro restitutione tanti uiri non putauit turpe agere gratias Cae. Pluribus taediuel multis uel pluribuaquam alii nam habilit orationem, quae hodie etiam istat quae pro M. Marcello inscribitur, quae incipit, Diii- Orni silentii. Priuari honesto Oeio. Gistimabat enim honestum ocium no ire in senatu, neq: pro quoquam aliquid dicere,quo indebatur se priliasse, quia nite in- csperat,& ut lemel incoepit alicuid agere,no uidet habere honestam eausam desinendi. in caete. re. quibus Gigar ut idem faciam quod seci in restitutione Nareeili. Quod stitieet honestum ocium id est taeere. Erat unum solatium.erat nulli solum leuamen doloria, nam &ipsa oratione Mareellina dicit se usum diuturno silentio,partim dolore, partim pudore. sed tamen addit est rationem quare adductus si ut prinaret se hoe Ocio,ne ostenderet uoluntatem Caes. quae existimaret Ct .si perpetuo taceret hoe secere, quia existimaret rempub. Caelare eam tenente nullam esse. Ne ergo Caesar hane
opinonem dele rapere dicit se & dixisse pro. M. Marcello,& esse dicturum interdum pro aliis ed no erebro.
Εὐ .ilitaui. Ossetisonem.necissenderem noluntatem Cae. 5 ei displicerem. Non pu . hane rempub.scistieet
esse eo regnant ted esse penitus perdita. Modice.seruato modo non irequissime. H e. ut uenia ad Ger-N i citationem
Nain statueram non me hercule inertia,
sed de syderio pristinae dignitatis,in per
petuurn tacere. Fregit hoc meum consi
lium & Caesaris magnitudo animi.& senatus officium. Itas pluribus verbis egi
Caesari gratias meq ineluo , ne cita in caeteris rebus me honesto ocio privarim, quod erat unicii solatium in malis. Sed tame quoniam effugi eius offensionein, qui fortasse arbitraretur me hanc rem p. non putare, si perpetuo tacerem: ν Modice hoc faciam,aut etiam intra modum:
& illius voluntati,& in eis studiis seruia. Nam & si a prima aetate me omnis ars&doruina liberalis ,&maxime philos phia delectaui citamen hoc studiu in quotidie ingrauescit, credo & aetatis maturitate ad prudentiam & his temporum vi
tiis, ut nulla res alia leuare animum in
testiis possit. A quo studio te abduci negociis intelligo ex tuis literis: sed tamen aliquid iam noctes te adiuuabunt.
227쪽
E P I S T O L ARUM FAMILIARIVM
citationem dicendi. Intra. m.i.etiam minus quam Modice quasi dicat rarissime Serviam.obsequar,optem perem, latisfaciam. Et meis stu.quae sine exercitatione quodammodo excrescerent & deficerent, quia cum omnia alia studia,tum uero studia eloquentiae magnam exigunt exemtationem,uti pie in primo libad Herennium,& in oratore dicit. Ars & doctrina.ars quae collectione praeceptorum constat ut gramatica & rhetorica. Doctrina uero exemplis &inistitutionibus perficitur,ut doctrina philolophiae ex legum,licetia iuris fultus artem appellat largo modo,quasi uirtutem quanda, artes igitur intellexit, grammatica,rhetorica, geometriam, musici,arithmetica,quabus Oibus Ci.dedit opera quia ut ipse in oratore ostendit,& Quinat firmata liuit necessariae oratori. Philolophia.cethica. i. moralis. Hoc studi si eloquetiae Nagedi causis. Ingrauescit autetur,fit grauius,&magis persectum. Credo. duas subdit rationes quare hoc studium quotidie magis ingrauel e t,de cret cat.primum,quia mas eo fit prudentior, quo fit maturior. Deinde quia in his miletis temporibus nullum aliud habet ibi atra x leuamen molestiam litarum. Credo. 1ubaudi ingraueicit magis quotidie. Maturitate .pe sectione plitudine,tractum a fructibus, qui eo sunt periectiores A meliores quo maturiores, Virg. Aeneida. maturus Acestets. Aetatis .senilis. Ad prudentiam. sicut enim maturitas fructuu est ad dulcedinem,ita aetatis maturitas ad prudentia,quae est senectutis,sicut teneritas adolelcentiae, quanto aut Equispiam prudentior est,tanto aptior est studiis philosophiae, cuius ut inquit Aristo .ina.ethi. Adolescens noest capis auditor, propterea quod non est multa expertus. Et his uitiis temporu. redo hoc studiu in rauescere. His uitiis .propter haec uitia. Tempotu.quibus nullus locus est relictus arti ditandi,neque in foro, neque in curia,nec amplius retinemus nostram pristina dismtate.Et fu baudi ita ingrauel cit,Ut nulla alia res, praeter studia literam maxime philosophiae. Leuare. leue tacere. Μolestus. angoribus quos capio de oppressione rei p. A quo studio s. philosophiae, Abduci. abstrahi. moueri. Negocus occupationibus,quae lunt tibi maxime in ista prouincia. Noctes tepora nocturna,quibus reiarcies studedo, quae lubtrahuntur tibi nego-etis diurnis, ita enim facere t olent studios. Iam .mo quia incipiunt eta longiores. A N statueram taeere in perpetuum .sin senatu a nullam sententiam dice.non me herculeuata indicante ae tractante , ut uerum dico sup . Id statueram inertiaci.propter inertiam a carentiam artis Sindustriae, teddelydecio dignitatis pristinae.i .prius habitae. Ei. i. simul magnitudo animi Caesaris.&.1. simul ostiem in senatu, qui ita pro Marcello intercessit, fregit hoc eo silium meum de perpetuo silentio in senatu habendo. Itaq; ei Caesari gratias pluribus uerbis. s. quam costitueram,aut pluribus.1. uerbis multas. Neque propterea quod
semel l ent etiam dixi,metuo me priuati, octo honestoa uacatione a negocio rei p. decenti etiam in caeteris rebus,quod cotium,erat unum .i lotum,solatium in malis. Sed tamen quoniam ei iugi Ostensionem eius CCriacis qui arbitraretur fortasse me no putare .i.censere, hanc quae nunc est,su8.esse rem p. si tacerem perpetuo, ego facia hoc modice i. parce loquarin senatu,aut etiam Intra,alii legunt intra aut citra .r. non ulque ad modum ci .iustam mensuram,led licui dicimus extra modu pro supra modu,ita intra modu pro intra modum, ut serviam .i .inseruiam 3 consequar,&.i .simul,uoluntati eius,&.i.simul,studiis meis. Nam&s. .quanqua, omni, ars & doctrina liberalis & maxime philosophia .s moralis,delectauit me a prima aetate, tamen hoc studi v.f. philolophiae, ingrauescitia.fit grauius & maioris authoritatis quotidie, eredo dccissimul maturitate malis ad prudentiaa,quia iuuenes authore philolopho lunt philolophiae moralis inutiles auditores, eo φ mores probati eis non lapiunt,& his uitiisa. propter haec uitia temporum, quae tanta lunt ut nulla alia res,praeter plut sophia possit leuare animii a molestiis.Cosulto in multis locis ab expositione Hubertini dii cedo.. Is enim ita exponit,hoe studiu eloquetiae & agendi gratias. Sed errat.Nam ideo intra modii dicit te dicturii sententia iam ut studiis suis inseruiat, no quide eloquentiae sed philolophiae moralis. Quae studia licet illi in prima aetate iucunda fuerunt,tamen eoru authoritas d amor clam aetate crescit,praserit in ea malitia tem tta, qua no licebat in senatu & iudiciis eloquentia exercere. A Quo studio .sphilosoplilae,ego intelligo ex tuis literis, te abduci negociis .i per negocia,sed tame noctes quae longiores t sic fiebat,adiu ita but te iama.deinceps, aliquida. in aliquo. Non ergo de eloquentissed philosophie studio locutus est non enim eloquentia noctu exercetur. . MODICE hoe faciam aut etiam intra modum. Aul.Gellius Libro .Xlls.cap. mentionem huius loci sedit his uerbis, sed postea in libro M.Tullii epistolarum ad Ser. Sulpit tu,sic dictum esse inuenimus,lntra modo,ut intra Cal.dicunt,qui dicere citra Cal nolunt .Que locum eo libentius adduxi, quia ostedit,quomodo ueterescitare soliti sint testimonia horti librotu: neq: enim tunc Primus, Secundus,Tertius appellabatum sed liber nomen sumebat ab eo,ad quem prima epistola icripta esse quod nos uetustatis am atores obteruauimus.1ωSE R VIVS. dicit quantum col tura Seruio ςi Seruius tulis,vel poli' noster, summa me
filio. Vel potius.correctio. Noster utriusque nostr , . r. ε. k - -
tuus,ut supra diximus,natura meus amore. omni M- Obserualla colit:cui ego cu omni probi -
Adhuc lector capio uoluptatem. Tum .maxime&praecipueas. ne,aut decessione coicat. Adlluc in Lacseruius tuus filius. Mansione.commorati Rς, px0 sum sentetia nihil saciain', nisi qd maxi-
uincia Aeliata. Et decessione,id est decessu hoc est, an ' osis mansurui, an decessurus. Mecum. quasi cum Datre, me Caelar Velle videatur . Res lunt eiu
quod est signum maxime beneuolentiae. Adhuc, i cte modi, ut si Romae sis, te nihil praeter tuos
tales. Nihil possit delectare te . nihil possit tibia gerre ipso est.Caeteri&caetera eiusmodi , ut liuoluptatem, & esse iucundum. Praexςr tu ς pyi diuinitrum necesse sit audire ea malis, q
tuis, quia de reliquis potius caperes molestiam quam . a uoluptatem. De reliquis.quae Romae sunt ipsis. sa- videre. Hoc nostru in conlatili nobis nisere,eni natura dedit singularem clementia. CVcri qui ni me iuclidum est ciui te videre cupim':
sunt apud Caesarem. Et ex. qus ab eis geruntur. Huius a. - , 4
modi.talis conditionis. Alterum. uel audare uel uide 1ed contulimus iiDI.
228쪽
re. Malu.potius uestis. Qua ui.quia minor est dolor, I Ex iiii Epist.Αccipio recusationem tuam. ut infimis dice in sensu aurium, q in sensu oculo , Is enim id,eo siloco effet,negauit se facturum fuisse hoe est in audiendo quam uidendo. Consilium.quod Itaque pluribus uerbis Caeci egi gratias, meo me damus tibi,ut malis audire quam uidere,hoc est,ut ma tuo,ne et i .m incertis rebus honesto ocio privarim. lis abesse, quam uenire Ro. Μimmeestiti. minimὰ .st PM - - .gratum,quia do tibi inuitus, quoniam uelle te uidere. Sed G.tii. prospicimus tibi,& utilitatem tuam nuΣά-mus,quae est ut absis, non ut uoluptatem nostram,quae esset si Romam nenires,& te uidere nossemui 'iai IS tuu .st lius,uel potitis nosteris. comunis filius, tuus per naturam, meus per amorem paternu, ASCEN. lit,id est ueneratur me summa obseruantia. Cuius icilicet seruii tui,NO delector, eum scilicet ita sit quod delector,omni probitate,& summa uirtute,tum sup.multo uerius est, quod delector studiis.&doctrinalis scilicet ser.eomunicat,id est cum semiliaritate loquitur mecu sepe de mansione, aut decessione tua, scilicet in, aut de orouincia. Ego sum adhuc inhaesententia ut nihil faciamus,nisi quod Gesu uideatae uelle maxime. Res iunt ei uimodi.i .ita se habent,ut si sis Romae nihil possit delectare te praeter tuos,de reliquis.i. inter reliquos, qui non sunt tui, nihil est melius ipso Caesare, caeteri .a.homines taetera.cnegocia tap.sunt eiu in I i.talia,ut si si necesse a Iterutru Lunu duom,aut uidere,aut audire e tu malis.i.magis uelas audire ea, quam uidete. Hoc eonsiliu nostru.squo deterrimus t ea uidendis, uae Romae fiant,est minime i.omnino non iucundum nobis,qui cupimus uidere te sed nos consulimus i. prospicimus,& utile consilium damus tibi. Vale.
e . . . . - ΦΛN eleg-nti ut merito ita a patre amaretur.ut faeneo steaquam mihi nunciatu animulam suam appellaret, nunquam tantis molestiish est de obitu Tulliae filiae Myrrixi quin cas omnes in semone filiae deponeret
debui grauiter, molesteque uir mygno iraculo,& PMstanti doctrina,hae epi tuli:communemcneam rata ii TN- fi λςum ς uiolandum duxit,adducti,& Lui .LUIDInunem Peam cala collectis undique,&rationib' dc exemplis,qui possent initatein ex isti inaui: qui si istic affuisserit, omnem dolorem non modo lenire, uera etiam sere pe
neque tibi defuissem, corainet meum do ' ' V, RIVit emin ci a Moestitate generali mo lore tibi declarassem. Et si Senus hoc co-
1olationis in in imu,at 3 acerbum est, pro u RRς0bytum eo tempore utiliter filiae suae contigis
pinquos ac familiareas ipsi pari molestia obitu mori obire enim quod nune simpliciter mo Obeo afficiuntur, neque sine lachrmis multi, . ζ β R PMd δntiquo cum additione ponebatur. , I ut obiit mortem. Virg. Morte obita qualis fama est uo
atus posse stum officium praestare, tame i ne tuli quam grauit rae mole et
quae in pr lentia in mente venerunt, de r siquantulu durus ordo,& durior adaptatio uercreui breui ad te scribere, no quod ea te L .. hiς se Ut si ctis inlusinon tamen fugere existimem, sed quod sorstan do- hic, iunctum eid positio ud ud ci 'M Qua iuniore impedit',iniis ea perspicias. Ouid ''i'V m γ' risime reperitur. Ae de. qui expo- ctum eum est talopere te commoueat tuus dolor i 'rius
cutu' f haec consolatoria epistola ume ooemini si ui quod vi insidio
ne uix internoscas. Ordo est. I Ostqua renunciatu est mihi de obitu Tnlliae filiae tuae ego tuli suo eum serio id est perq grauiter di moleste, pro eo ae i. p debui & existimaui.Liudicaui eam.famis onε liberoru suo ed
dόamcitia. Aduersa quo pacto ferre possemus, nisi essent, qui grauius ae nos serrent. Hoe genus.ouo ego utor. Dum dissicile. Ips.i propinqui &familiares. Facuae adeon Iat, rig mor
G-ς i s l-ndi,qdide dixit officiu, quia ad amicos pertinet. Tamen. quavis dutu sit hoe gens consolationas,quia pari molestia assicior. Veneret in mente.quae recordatione & militatione Goletiti, ivreui.i.paucis uerbis, & captat docilitate.i audieri attentione. No qno no quia. Ea stitere i ea a te ignora
P rturbare debeat. Dolor intestinus .dolor interior arum .ea est etia dolor exterior,ut est dolor rapitis, AN si caeteroru
229쪽
eaeterorum membrorum,interdum ex percusi ione aliqua. Cogita.uult arguere sepius hoe incomodum esse aequo animo serendum,eum necesse fuerit ferre,quae multo maiora fuerunt,quae quidem enumerat. Quem admodum.qua in male & acerbe. Egerit nobis malostramuerit. Esse,scilicet cognita. Quam liberi.quos tu tantopere luges nam liberorum appellatione,etiam una filia intelligitur, ut insta uidebimus,&Terent.Cui tu liberos committas tuos. Patriam,scilicet ereptam nobis,quia occupata est a tyranno.
POSTQUAM . Habuit Ci.Terentiam uxorem,ex ea liberos Tulliolam,& Cice.procreasse, & illis parum sceliet fuisse manisellum est. Nam fisu, haud quaquam bonae ex pestitionis est habitus. Filiam uero
Tulliolam, eum propter suauitatem uel animi, uel ingenii,& morum ipsius eam tantopere amaret,φ& animulam,& corculum,& animae suae dimidium saepenumero appellarit,Mors acerbissima eo tempore inter epit quo CHar in Hispania eontra Pompeii filios bellum gerebat, euius obitum Ci. grauissime tulit tieius eonsolationem multi te ipsere, uel ipse Caesar, quieu Hispania ad consolandum Ciceronem literas misit. item Brutus,& Servius Sulpitius has ad eum literas dedit,cosolationis plenas,& multi eostis. Primo quantum ipse Sulpitius dolorem aecepisset, ostendit. Inde ieipsum ad consolationis genus accommodat, in quo
multas rationes adducit,& argumentatur a necessitate naturae, cum omnino moriendum sit omnibus, di abaathoritate,& sapientia Ciceronis quem ita in luctii esse turpissimum uidebatur, &quaedam adhue exempla Renuncio commemorat quibus,non aliquorum morte dolendum esse demonstrat. Renunciatum significatum, multa Retego a re eomposta eontrariam a simpliet fgnifieationem aecipiunt,ut tego retego,quod est aperio. Figo,refigo, Refigo quod fixum erat euello.Claudo re elodo. signo resigno. Vello reuello. Alia uero complura non sunt huiuI- Rescisco modi,ut est repeto,remaneo,reuello restis eo quod proprie est aliquid, postquam gestum scio, quod nescie-
obire bam & renuncio aliquid postqua factum est,alietii signifieo uel dico, uod nes eiebat. De obitu .morte, obire enim mori signis eat, etiam sine adiuncto. Sed solemus interdum add
dere mortem uel mortis diem, ut obit
mortem, bit mortis diem,& obire diem suum. Quinetiam dicimus obire alias res, ut obire romam, hoe estire ad Romam. Ennius. Ob Romam noctu legiones ducere ecepit. Obire legationem, iungi ossicio legationis. Et ob in eompositione non modo sini fieat ad, sed circum, ut obsidere urbem,alias propter,ut obsides, quasi obsides appellari qui ob fidem praestandam dantur, & obitus non modo mortem significat, sed Oeealum s- eorum. Virgil. Nee seu stra signorum Obitus speculamur,& ortus. Et obitus pro acii tu legimus. sane quam, oe est multum,& ualde adverbia ut oppido,quanquam positivo iunguntur ut sane quam grauiterti moleste tuli. Et Cecilius ad Ciceronem sane quam literis Caesaris sumus commoti. Et Boitu ad eunde. sane quam gauisus sim. Limus. Oppido quam parua erant. In his sensus est. Postquam intellexi filiam tuam ese mortuam ualde grauiter,& moleste tuli. Commune, quia amicus, nam amicoria omnia debent ege eommunia Ciee Laelio. Aduersa quo pacto ferre possemus,niti essent,grauius ac nos serrent,proprie dictum inter duos,a eo & munus,quasi munus duorum, his uerbis beneuolentiam collegit. Calamitatem pro omni detrimento,iti talieitate calamitas dici potest, sed proprie rustici calamitatem grandinem dicunt, s - πιὸ hoc est stipulam& ealamum ae segetem eo minuat. A issem .praesens fuissem. Defuissem .in te consolando. Genus more suo pro qualitate,dicit enim genus hoe consistationis,quod affertur a me tibi est quod minimum, & aee hum eo quod qui sunt familiares & propinqui,per quos ea consolatio fieri deberet,ips aeque dolent ae tu ipse. Propterea quia,Ordo est. Propterea, quia ipsi .c iamiliares & propinqui, per quos propinquos, & n- miliares,ea consolatio seri deberet.Quod autem iungi uidebatur ipsim se dicere ipsi propinqui, ae similiares unes it relativo,quod est per quos,& ornatius inquit,per quos ea fieri debet propinquos ae tamiliare est
enim haee rectior,atque ornatior in relativis locutio,qua multi sunt iis poetae, & oratores, uel in primis Ci-ecsie enim habet de osticiis primo. Quorum autem ossicioru praecepta traduntur, ea quanqua pertinent ad finem bono tu,&se intelligendu non figurate apud Terentiu .Quas credis esse has, non sunt uerae nuptiae,&populo quas sedisset fabulas. Eodem modo Uire. Urbem quam statuo uestra est. Id conari. eonsolationem asterre. Laeli mis. Gellius aspirationem addenda censet. Sed graeci λακ ita dicunt. Vt, intellige ita uti suum ostri bs nisi ficium consolandi munus. in praesentia,dicitur&in praesentiam,& tam praeteriti sunt temporas, quam isti, in bisseti ri .Fabius. Quia pauci aderant,non putauit in praesentia differendu. Lucius Annaeus. Sed si ealumniator aderit si tam differendum in praesentia erit. in mentem mihi uenerunt. quae cogitaui. Non minus eleganter dieeremus,
si aut oeeurrere, aut lueeurrere, aut subire in eadem significatione uteremur. Decerni breui. paueis nerbis huiusmodi desinentias suge,ine cincinna enim oratione efiiciunt. Hoe loco attentum facit. Te fugere. multi, id modi, uenuste diei potest. Te latere,nescire, ignorare, clam te esse gnarum esse,ie fallere,non te rapere,ie praeterire,& a sensu eontrario,non minus uenuste dicimus. Perspicias, mediteris. Quid est. eonsolationis initium,& narratio earu rerum,quae ad consolatione pertinent. In testinus Ideo magnus, τ intus in praecordiis fixus esse uideatur, qui dolor est animi interior,quomodo fit etiam exterior eo oris. Cogita .argumentum a comuni,& maiori iactura,quom coparatione haec qui minora sunt,aequiore etiam animo serenda sunt. Quemadmodum. qua pessime. Fortunam. hane dicit Crispus in omni re dominari. Verum C ieero diiut. virtuti fortuna ipsa cedit quod a Xenophonte aecepisse uidetur. Inquit enim & alibi Crispus. Fortuna eum moribus immutatur,est enim haec inconstans fragilis, perfida,lubrica, nee quos illustrat perpetuo fouet, nee quos deserit perpetuo premit. Egerit.sese habuerit,nos tractauerit. Liberi pro quibus tu tantopere lamentaris. Pro uno etiam filio uel filia numero multitudinis liberos appellamus,ut arma, nuptiae. Sed animaduerte, p unos, binos,temtilite liberos non dicimus, sed duos,tres,vatno ut duos habeo laberos,unum ex eoncubina altera ex uxore,& intellige filium. Patriam. Articulus eu.sed in huiusmodi es ornationibus adhibendisserat an dii est ne nimis erebre eolloeentur.Inquit enim ipse ad Herenni u. Exornationes,si raro disponetur, distinctam sciati coloribus, si Gebro colloeantur,obliquam reddunt orationem Haec autem quae ipse comemorat uel in primis patria,non minus nobis chara, quam liberi esse debent. Patriam .a Caesare occupatam.
1.NEQvΕ defuissem tibi id est tibi affuissem auxilio,& eonsolationi,& declarassem tibi eorum .i in praesentia,meum dolorem. Et si id est quanqua genus hoc consolationis est minimus tolle actibu,quia de grauissima iactura, propterea quia ipsi per quos ea. genera, aut ossicia eonsolationis debent seri, ut pote, per propinquos ac familiares. Respondet eleganter praxedenti, nam in eo muni loquela direretur propinqui ae similiares,acticiunt tirpari,id est aequali molestia,neque possunt conari id id est cosolari propinquum in mosie liberoru
230쪽
honestitem,dignitate, holiores Omne is,
hoc uno incomodo addito, quid ad dolorem ad iugi potuit aut qui non in ill1s
rebus exercitatus animus callere iam debet, atq; omnia minoris aestimaret ν An
illius vicem doles Quoties in eam cogitationem necesse est &tu veneris,&nos saepe incidamus, hisce temporibus non pessime cum iis esse actum, quibustae dolore licitum est mortem cum vita commutare.Quid aute Suit, quod illam
soc tepore ad viue dum magnopere inuitare posset quae res quae spes quod animi solatium t ut cum aliquo adolescente primario coniunctam aetatem ageret
te liberoru sne multis lachrymis, ut ipsi uideantur magis indigere consolatione aliorum, quam privstare aliis ossicium suum.seoniblandi sibi charos tame ego decreui perieribere ad te breui,scilicet epistola aut oration ea quae uenerunt supple mihi in mente in praesentis,id est modo .nota s alii legunt quo ed minui placet id est quia existime supple ea quae uenerunt mihi in mente,fugere,id est latere teled φ impeditu, dolore perspicias ea sorte minus id est non satis,aut minus,id est non perspicias ea aut minus supple, quam ego. Quid is quod id est propter quod,dolor intestinus d est intra viseera tua inhaerens, moueat,id est eonturbe xassiciat tantopere,id est tam uehementer te. Cogita quemadmodum fortuna egerit ad hoc nobiscum,uidelicet,ea erepta esse nobis,quae debent esse chara hominibus non minus, Quam laberi,ut pol patriam. ii diuio HONESTATEM. rationem honeste uiuendi, quia 'nemini licet dicere, quod sentit. Dignitatem authori- tatem,& locum,quem quisque habeat pro eonditione Προψxς
sua. Honores .administrationes magistratuum,qui honores dicuntur,ut consulatus S praetura, quae proprie honor dicitur, unde ius honorarium. i. ius praetoris. Quid . primo Fasto tu. Verbaque honoratus libera p tot habet. Reliqui tamen magistratus, etiam largo modo honores dicuntur, ut paulo infra honores ordinatim petituri essent.Lue. Ille semel raptos nunquam dimittet honores. Hoe uno .hoe solo de obitu filiae tur.
Quid adiungi potuit. quid potuit addi ad dolore quge, supradictis rebus capiebamus q. d.nihil, quia tantus erat dolor ex amissione praedictarum rerum tit addito
hoc in modo filiae tuae, nihil tamen potuerit addi ad
illum tantum dolorem quia nihil est fere in comparatione illius. Aut qui .alia ratio,quia ab assuetis non est tanta pasito,dicit ergo animus illis incommodi ex doloribus de amisitone patriae bonoru,s dagnitatis non eiam debet secisse eallu S ita induruisse, ut iam non len
tiat hunc nouum dolore. Exercitatus,assietus, uersat'.
In illis re incommodis reipub.& amissionibus praedi
ctarum. Qui .quomodo aut cur. Horati. Qui si Meece
nas ut nemo, quam sbi sorte, seu ratio dederit, seu sors obeleerat ulla Contentus uiuat, qui enim accipitur pro quomodo aut eur. Non debet callerea. am fecisse callum & assuetudinem S est trassatio Est enim Gliti, callum durities carnis,quae si propter asiiduitatem laboris. Omnia quae accidunt aduersa. Mitioris aesti t. minoris facere quam si nanqua expertus esset mala. An illius .incipit consulare singula,quae Ci. obiicere posset. Vice. sortem,sortunam mortis. Quotiens.q.d. sepissime Est autem sensus eum interrogatione, qnam saepe o Ciee. neeesse fuit, ut tu deueneris,Nego inciderim in eam cogitationem, quod sceliciter euenit his, qui potuerunt hi, teporibus mori sine dolore. veneris sponte. Et nos incidimus.i .casu deuenimus,cum no curaremus ideo tare. Non esse iactu pessime cum iis, id est no male eleganter enim dicimus. Bene est actum mecum, pro Bene est eo quod est,mihi bene euenit. Quibus licitum .iqui potuerunt mortem cum uita eo inmutare. i. mori. Sine actu mecudolore .samissae patriae & dignitatis se. Quid autem .cieeurrit alteri obiectioni stenditq: nihil fuisse his temporibas quare ualde debuisset optare uitam,& eommemorat fere,quae solent homines ad uitae eu piditate inuitare. Quid suis.q.d.nihil. Inuitare allicere,hortari. Quaeres.praesentis temporis. Quae spes . turi. Quod Inuitare solatium,quae recreatio animi in multis malis. Vt eum aliquo,quia dixit nihil esse,quod post et eam inuitate ad uidendum,percurrit omnia, quae potuissent inuitare,& ostendit partim eum eo igisse, partim talia esse, ut ne optanda quidem fuerint. Ageret aetatem, uiueret toto tempore uitae suae sine diuortio. 1sA NΕsTATEM. bene & honeste uiuendi rationem. Et libertatem. libere loquendi. Dignitatem .au- PHI.ilioritatem in senatu. Honores. magistratus, qui proprie honores appellantur. Luta. Ille semel raptos nun- Honores quam deponit honores. Qui .quo 'odo, ut Terent. Qui uorare. Hoc uno ineommodo .smorte filiae. Qu id aἡ dolorem adiungi potuit quem ex honoribus amissis capiebam.q. d.nihil cum is dolor coparatione nihil st. In illis rebus,erepta patria,& caeteris. Exercitatus asilietus,exercitus uero fatigatus. Vir Nate iliacis ex- Exercitat' inita fatis. Callere,qitas eallum iam secisse,& ita induruisse ut nullum dolorem nouum sentire posset. Sa- Exercitus ne dictum V . . iso, a callo pedum,uel manuum ex nimia exercitatione proueniente inde cillere etiam dies Calleremus quod optime nosse. An illius .eonfutatio in ea,quae Cice.potnisset obiicere. Vicem .locum,&sortem, qui est mortalis, &Artasse uelles non uiuere propter ista mala reipublicς. Cogitatione, scilieet scelicitet his euenisse,qui potuerent sine dolore ex hae uita decedere his miseris temporibus. Venetis. ea te ipso. Incidim ut casu ducti, eum nobis id cogitare curae non esset. Hisce .comicum est, quo etiam oratores & poetae Hisce utuntur. Consueuerunt antiqui ee omnibus articularibus per omnes casus addere, ut hicce, huiusce, haere, hoece nune uero his additur casibus,qui ex exeunt in sui huiusce hisce hos Ee,hasce. Et aduerte tinti m q) etianominatiuam pluralem hisci antiqui soliti sunt direre,quod in Eunucto legimus, ut histe hoe munerea ibitrantur suam Thaidem esse. Non pestine actu,optime uenisse,modus loquendi elegantissimus, ut bene est
actum eum Philethieo,id est bene euenit. sine dolore qui non uiderunt perdita rem33. Iicitum est.potuerunt. Norte ciim uita eo mutare.mori,quod multis dicitur modis,nt obire diem suu .Sulpitius. Nunciatu Nori quotest marcellum diem suum obiisse,&oppetere.Virg. Contigit oppetere. Addimus & mortem. Cicero de diui- modi, di- natione aequi ut esse censuit se matura oppetere morte, ij.P.Africani filia. Migrare de uita .sine apposio migra cimuire pro mori no dicimus Cleante qua ex hae uita migro, spicio in meo regno, in his tectis. P. Corneliu scipione alias exeedere,discidere & decedere dicimus e vita.Cie. Antonius in ipsa eura, & meditatione adeundi sui muneris excessit euita Idem d Curionem. Si ei eontigisset, ut te ante uideret qua a uita discederet. Et in
Catone maiore.lde fieti de statione,& praesidio uita decidere.Alias defunctu uita,quas perstinctu uin edi mu