장음표시 사용
231쪽
nere.Virgi.Deiunctaque corpora uita Alibi. Neque adhue erudelibus occubat umbris Et nune casum lumine lugent. Quid quod agere animam est mori.Caelius ad c i. Horten suis quando has literas scripsit; animam agebat. Martia. Attale ne quid agasogas animam.Item perire,interire,extinctu esse, pirate anima effundere, uitam cum languine iundere,vita fugere rima linquere,anima exhalare. Virgil. Anima exhalasset mmam,R aliis huiusmodi innumerabilibus modis. Hoe tempore.tam misero tam inici lici, argumentu ab utili, utile fuit illi mori,ne uideret inicaelicia tempora. Quid aute suit. altera confutatio obiectionis, quam ei Cl. tacere potuisset,& multa eo memora quibus homines ad uiuendum magnopere mouentur. Inuitare. nune exhortari & trahere. Quae res,ad praesens. spes ad iraturum tempus refertur. hi aD HONESTATEM, icilicet uit distata te scilicet personae, Ionores omneis ab aliis impedi solitos,hoe uno ineomodo. sde morte filiae, quod respectu superiorum paruum censet,addito, quid potuit adiungi.i addi ad dolorem. q. d. parum aut nihil, quia tantus esse debuit,ut no admittat aceessione ut qui i. quis animus exercitatus in illis rebus,scilieet malis de multis ae diuturnis,non debet iam eallere,id est obdureseere & eallu eontrahere q.d.nullus non debet,&ita omnis debet,atq: debet aestimare.i appretiari, omnia minoris lupere qua illa. An credo,quod per ironiam inserit,doles.i.dolenter fers, tu uicem .i. sortem, illius.sfiliae tuae deiuncti Quotiens necesse est.q.d.stequetissime,supple,ut tu ueneris.sordinate propter obiecta tibi praesentia,& nos incidimus. s.casu,quando aduersa urbis asseruntur, aut occurrunt nobis sepe in eam cogitatio te ruit eogitemus non pessime, immo bene actum esse,hisee.ialuiusmodi tam malis temporibus, cum iis quibus licitu est
commutare mortem eum uita.1.aecipiendo morte dare uitam,sine dolore. l.alio, utpote a inissae patri hono
ris,dignitatis &e. Qn id autem fuit,quod posset inuitare d est illicere magnopere,illam, scilieri filiam tu ita ad uiuendum quae res quae spes quod latium animi quasi dicit nulla,&nullii m. DA N illius uicem eredo dole, Non uideo eur immutari temptura debeat diabet enim re pia quae eadeest eum antiqua idoneum,& aeeomodatum sensum.Cum supra exposuisset nihil ere quod magnopere lugere deberet,quod filia amisisset, ex persona ipsius,quia maiora comoda amiserit,& tanta, ut hoc additum non magnam uim ad dolore asserte Doliit. Nune deelarat ex persona filiae, nihil etiam esse e ut tantu dolore suscipiat nihil enim illa,aut non multum damni feci quod tam miseris temporibus e uita diseesse M. 1α LICITVM est tibi .respondet supradictae obiectaoni,& ut multi uolunt ostendit eam no debuisse optare uitam proptet ho qilia in tota iuuentute Romana,quae erat ualde corrupta n5 potuisset eligi maritus Tulliae, stetit exigebat dignitas ipsius Ct. dicit ergo. Licitum et se tibi,cum interrogatione.i.potuisti. Deligere, opta
re, excerpere.q.d.non. Ex hac iuuentute.q.d.tam mala
& eorrupta, placet tamen melius, ut agirmative dicat, potitisti credo eligere ex iuuentute Romana generum
te dignum, ut si hoc debuerit iplam inuitare ad uitam Ostendat ei no debuisse quia infra dieet, adoleseetibus primariis nuptam fuisse,& sie sentio dicendu . Libe.tu. tuam filiam, it supra diximus. An si baudi hoe poterat eam inuitare ad uidendum. Flore. prospera tortuna utentes. Laeta. quia nulla re magis laetant parentes, quam foeticitate filiorum. Virgi .Latio ne tacitum portentant gaudia pectus. Rem .patra monau Honores .magistratus. Ordinatim. gradatim,quia primo petuntur minores,deinde maiores. Libet. defendendo amicos, S adiuuando remp.ex quibus duabus rebus maximam gloriam comparabant adolescentes Romani ut docet ci.in Ossi. Quid horum.q.d. nihil,& ita ostendit ea no
Ad empi' fuisse optanda. Ademptum. sublatum ereptum nobis. Priusqua datum sit,hoe est impossibile, ut aliquid nobis adimatur priusquam detur,sed pilisce loeutus est. Harum enim rerum tam breuis est iis os, ut uideantur nobis eripi priusquam dari. Aut uero . alia obiecto, qmalum sit admittere filios. Nis. .d. e neederem, nisi etiam esset peius pati,quae nune hut in urbe, quae s paSuisero timur quare non debemus pati amissionem tilio tui Sufferre perpeti.plus semper signifieant pati&perpe Patior ti,quam sufferre hoe enim molestia situ eorporis,alia uero etia animi significat. Hora.in epistolis. Rure meo Perpetior positam quid uis perferre patique. Quae res.ordo est,uolo tibi c5memorare,quae res attulit mihi consolationem dic. Omemorare.exponere. Eade res. quae tulit mihi consolatione. Ego.ostendit Seruius omnia subiecta esse morti,& exitio necessitate naturae uel easse. Aegina urbs Aeaci,qua nomine matris Vmς appellauit, in qua habitauerunt Murmidones,qui ex formicis seeundu fabulas facti sunt holes, prius appellata est oenopia teste Ouid .lib.vii metamor. oenopia ueteres appellauere, sed ipse Aeacus aegina matris de nomine dixit. Ea aute suit,teste Pomp.circa Peloponeson in Aegeo Epidaurico littori proxima. Megara uero urbi fuit olim in Attici,autore Strabo. lib.is. Pompo.dicit esse in Negaride quae est in Thessalia haee olim dicta est Alehat oenota est infortunio Nisi regii a sylla hila erine purpureo spoliat ut scribit Oui. late circa principiti tib viii. metam r.sunt aute in Europa,nec uideatur ineoueniens, quia dixerit ex Asia rediens potuerat enim ex Asa rediens ad has urbes Europae peruenisse ut si quis dieat,ex Hispania rediens eum Mediolanii uersu, ita non tamen sequitur, quod mediolanu sit in Hispania. ab Aegina ex Asia enim redeunti prius Oeeurrit apina. Ci Circu circa eunti rea omni parte. post me retro me, quia ab eo discesseram. Piraeus, id est in attica, fuit urbs & por- 'raeus tu, Atheniensium.
Licinum est tibi credo pro tua dignitate
ex hac iuuetute generum deligere, cuius fidei liberos tuos ,& te tuto committere putares. An ut ea liberos ex sese pareret: quos cum florenteis videret, hutaretur:
qui rem a parente traditam per se tenere possent honores ordinatim in repub. petituri essent' in animorum negociis liberalitate sua uterentur : Quid horum fuit, quod non prius,quam datu est, adempta sit 8 At vero malum est liberos amittere,
malum nisi hoc peius sit, haec sufferre, &
perpeti. Quae res mihi non mediocrem cosolationem attulit, volo tibi comemorare,si forte eadem res tibi dolorem minuere possita X Asia rediens O ab Aegina Megara versus nauigare, cepi regiones circu circa Pspicere, post me erat Aegina,ante Megara, dextra Pyrae': sinistra
232쪽
-UOTVM est potuisti. Generum diligere,habuerat enim duos ex Tulliola genetos,ptimn m Crassipedem P Hl.
Pisonem quem priusquam in Ciliciam iret extinctum uidit, alterum Cornelium Dolabellam. Liberos tuos. Tulliolam dicit. Committere.plus est quam eommendare. Comittimus enim mina,& quae perieulo subie- Comittocta sunt. Anu . poterat illam ad uidendum inuitare hoc quod 1 equitur. Vt ea Tulliola. Florentes. in aliqua Comendo dignata te&honore. Laetareturdaetantur enim matres bona filiorum sortuna maiorem in modum. Rem .hς- reditatem. Ordinatim.ex ordine senatorio,in quo ante quintum xxx annum admittebatur nemo,nisi quispiam aliqua praeeellenti uit te ornatus & primo minores petebantur magistratus, inde maiores. Inimieorum negoetis,in defendendis amicis. Quid horum filii nihil. Priusquam datum,dari enim ex his quae dixit ius,aliquid non poterat quoniam id omne prius a Cae. ademptum fuerat, unde datum a parenti by ademptui Cae. At vero.alia contatio obiectionis. Haee luiserre ae perpeti. squae fiunt in urbe,& eum ista,quae in urbe Sussero fiunt mala patimur,cur etiam filiorum amisitonem non patimur. Susterimus enim eorpore, patimur uero Patior corpore,& animo. Itaque plus est pati, & perpeti, quam sugerre. Terentis Andria. Facile omnes petiere ae Perpetior rati ,oim quibus erat. Quae res.mellius,ut cum inseriore sententia coniungamus, quam cum superiore, & se exponamus ut dicat.Volo tibi commemorare rem,quae res mihi non mediocrem eonsolationem attulit, si sor vesci ted αVolo aute ab eo dimam,quod graeci ιμυμ . Ex Asa.Asia Europae colungitur ad Tanain fluuiu,eamdi Asia uidit Taurus mons bifariam cuius parte ad Aquilonem,tartem ad meridiem relinquit. nam Interiore, , ei alteram exteriorem appellant, bene ergo rediens ex Atia ingressus Europam uidit oppida,quae diei δἰ iunt in Europa. Aegina. haec urbs & insula,primo Oenopia dicebatur, inde ab Aegina Asopi filia, qtiam lup.ada- Aegina mauit,& ex ea Rhadamathu,& Aecum filios suscepit, egina nominata,de qua Nato se habet in metamorpho- Oenopi seon. Oenopiam ueteres appellauere, Sed ipse Aecus Aeginam matris de nomine dixit. Megara. Asiae regionis Megararra ut ait Strabo. Megati cum solum extitit. Sed urbem ipsam Megaram heraclidae eum filissent praelio uicti, Megaricam tetram tenuissent moenibus cinxere,& linc Megarensium ciuitas, ut idem inquit, multa sertu sis uarietate perfuncta est. Habuit dc philosophorum studia,quos appellauete Megari eos, qui Euclidi Socratis auditori luccessere. Est autem Megarensis age sicut di Atticus asper, minimeque ferax, cuius partem ampliorem continent montes,quos Oiuo . . Asinarios uocant. Pomponius Mella non in Attica legione, sed in
Megaride, quae quidem etiam in Thessalia dicit esse, nota quidem est fabula regis Nisi & syllae q uae Mi nota
amore corrupta aureum crinem abrupit patri. Veriusdem per postponitur dictioni, mutatque accentum in Versus
poenultima. Dextera Pyreus. Portum & urbem in Attica regione fuisse doeent multi,uel in primis strabo & Pyraeus Plinius:hi enim loeum ipsum maximis laudibus extulerunt,& ibi aedem lovis Saluatotis esse dixerunt,dc Mi ueruae templum, de quo loco quomodo multa Strabo uerba fecisset tandem sic finem fecit. Pyraeum quoque portum in habitaculorum angustias contraxerunt, & aedem I ouis Saluatoriis, porticus ipsa templi admirabiles habet tabulas clarisii morum arii ficum,impluvium autem spectabiles habet statuas. Caeterum longi mutidissipati fuersit. Primum quidem Lacedaemo tuis emollientibus, postea uero Romanis .Qua potestate s1lla &' um,dc oppidu per obstidionem expugnauit mrbs ipsa saxum est in plano,quaqua uerso habitato,quo instino ueti istum btineruae templum surgit.In quo lucis extinctae lichus est,& uirginis domus,qua m Ictinus condidit, ubi palladium est ex ebore persectum opus Phidie.
scilicet tela,liberos quos cu uideret florentes,scilicet in ciuitate libera, lataretur/ qui possent tenere per se.i. sine praesidio alterivs,rem tradita a patre. i. matrim Omu avitum,& qui essent petituri ordinatim .i .ex ordine, honores .i.magistratus,&sii p. qui uterentur in neSociis amicors libertate suxi. libere suos desenderent' d.
frustra lixe speres, unde addit. Quid horsi titit. saperandu filiae,quod non sit prius adempt5.i .ablatum,quia impedit si ne dare 6 datum. q. d nihil. At uero&c.ObMQtalia dolenda, quae mox purgat dicem. At.i. sed, uero .i. pro certo,malu est amittere liberos a.legitima prole,unde hie, & in Terentio de unita filia liberi di eun tur. Natu su p. st,nisi hoc sit peius, uideliciis, sterre dc perpeti haec, scilicet dicta incomoda de amisitone libertatis. honoris: Ego uolo comemorare tibi, quae res attulit milii non mediocre, id est excellente eonsolationem, si Qtte eade res Dosset minuere tibi dolorE. Ego rediens ex Asia, cum nauigare ab Aegina urbe Araiaci in Aegeo mari circa Peloponesitim Epidaurico litora proxima, in qua habitasse dicuntur Mirmidones , - α formi eis se dum fabulas homines iacti dictaque prius erat Oenopia .unde Ovidius. Oenopiam ueteres apia pellauete,sed ipse Aeacus Aegina matris de nomine dixit. Megata uersus d est ad eam urbe olim in Attici Harim, cepi circunspicere regiones circu circa,id est quae iacebant in circuitu. Regina .i. urbs erat post me, Me- Aeginagata erat ante me, Piraeus urbs,& porticus in Attica olim non longe ab Athenis,erat sup .dextra lup. parte. Megara
in CoRYNTH Vs filii urbs Aelim sup .lsthmodo HUBER. ... , medio mὸris Ionii δἰ Aegei, aliquando eoanominata Corynth Orb ninus, quae oppida quodam tem- Corcyra,authore Strabiostea Ephyre,dei trile instaurapore florentiis inia fuerunt , nunc pro 'co nilio Orestis filio, Corrnthus est appellati.
Olim Oleberrima & ditissima, frequentata a nautis di
itrata,& diruta ante oculos iacent, epiegomet mecuin sic craitare. Hem, nos
homilculi indignamur, si quis nostrum
interiit, aut occisus est quorum vita breuior esse debet: cum uno loco tot oppidorum cadauera proiecta iaceant. V isne tu Serui cohibere&meminisse hominem te esse natum crede mihi, cog
mereatorib9 propter multitudinem meretricum, qua
illae habitant. Quae oppida. i.urbes piam & oppidu pro urbe ponitur. Vir galba. Geor. Maelimq; cano Romana per oppida carmen. Quodam tempore. q.d.remoto a memoria aetatu nostrae Osm. Prostrata .deiecta. Diariata. inosa. Hem. interiectio corripienti, seipsem. uel indignantis. Homunculi. uiles homine, is iniri
diminutivum Item & homuntio,& homulus,& homuhilus. Indignamuri moleste seriora. Nostrum. lic minu. Interiit. morte naturali eonsumptus est. o
risu ab aliquo interemptus. Quo da ominu. Bre- Nitii uior.
233쪽
uior, quia urbes comparatione hominu m itidentur habitu me tatem. Cadauera. de urbibus dixit trant latitie ab hominibus. Vis ne adhue sunt uerba,quae se-Cohibete,cum cogitauit. cohibere reprimere,olligere te,&ad rationem redueerea Hominem. quasi dicit mortalemta eorruptibilem. Crede.iam conuertit termonem situ Confirma ad Ci. Confirmatus. eorroboratus contra dolorem. tus ..idem quod ego seci,aut tu similitet cogites. Proponas ante oeulos .fingas te uidere. Modo . paulo ante uparebantur bella ciuilia. Tot uiri. Pompeius, Marcus Cato 5 alii quam plurimi. De imperio. nostro Romano. uassatae. magna clade perculsae. Omnes.Lu. Totis pugnatum est uiribus orbis. Mulier Le. conso
iatione ea non mediocriter sum consi
matus. Hoc idem, si tibi videtur, fac ante oculos tibi proponas, modo Uno tempore tot clarissiim Interierunt , de ii
perio praeterea tanta diminutio facta est, Omnes prouinciae conquassatae sunt: in unius mulierculae animula, si 1actura facta est, tantopere commoueris quae si hoc tempore non suum diem obiisset.
G11u fh AN lationi, gratia ulli, est diminutivo, de ad id refertur quod ducit tot uiri sarisii iiii. Animula, quasi dicat quae
non erat si uixisset res ullas magnas factura. iactura. amissio: dicimus autem Dei iacturam in mortem patris. non autem habui,uel aecepi iacturam. Tantopere.tam uehementer,tam ineoniolabiliter. Fuit moriendum, neeessario fuerat moritura.
P H l. in CORYNTHUS. in Achaia urbs quondam gorentissim quae Corora primo dicta,inde Epyra,demti eum Connili' deleta fuisset,& ab orestis filio restituta,qui Corynthus notabatur, Corynthi nomen accepit, quam deinde
Romani funditus deleverunt L.Munio. Postremo iterum i divo Caesare restituta est de quo strabo se ait.Corinthus uero deserta diutius manens a divo Caelate denuo restituta, propter bonum terre ipsus ingenium, misi, eo colonis frequentibus generis libertinorum,qui tu dera sollicitantes,& lepulet, ea refodiente, plurima inueniebant fictilia ostiaeeaque toreumata permulta etiam aenea, ornata subinde mirati opera tam fabrefacta utillum indiseusium d imitere sepulchrum. Unde inuentis talibus locupletati , mrili ue disponentes plecto, urbem Romam mortuis repleuere Counthiis. Sic enim de sepulchris eiceptam praedam nominabat ostiaceam. Oppida florentila ima .praesertim Piraeus & Corynthus,de qua Coryntho sie etiam strabo loquii turaeivitas ipsa Corynthiorii maniplissima usque filii&opulentissima, seu uiro, innumerabiles ad ciuile re u 1 gimen peritissimos iue exuuias opificum artes antino uertis. Egomet illud mel assumptitie dicimia, potiusquam compositive e paragoge est,& prima persona omnibus casib iis iungi potest,in seeunda uero in nominatiuo non ponimus,ne si tumet diceremus uerbum esse inderetur,& lciendum,quod aut digerentia; aut fiarara pnifieantiae ea uia adningitur mei. Hem.indignantis,& Ieipsum increpantis ad uerbium. Quidam uero en le-Hς gunt quod non probo. Homunculi quae in Odesinunt si diminutiva sunt, o in v eonuertunt,& euitia aeei-Homucu piunt ut homunculus. Plautus in rudente, Homunculi quanti estis eiecti .dicitur etiam homuntio, homulus,lus &homululii, Plaut.in eodem Homulus ex argilla & luto factus. Interiit. natura. occasus est uiolentia. OPHO mucio pido iv. omnes urbes praeter Romam ho enomine appellantur. Roma uero ab exeellentia peculiare urbis no Homulus meti accepit. Dictum sane oppidum,quod illiae opes conferantur. Cadauera uis . .,. , ab animantibus. Bre Homulu ui .eomparatione oppidorum. vis ne tute serui colit.Quae secum dicebat Seruius illa enitam. Cohibere ad rationem te ducere & colligere. Hominem esse natum .de antelligit se morituram nam Omnia orta Oecidunt Flaecus. Debemur morti nos nostraque.ldem, Mortalia iacta peribunt. Confirmatus. ad omnia.s. Quo animo pertirenda,quae nobis assere necessitas naturae,inter quae mors in primis numerari potest,uidetur ad euitati dum arrogantia,ne tanto uiro praecipere uideretur,tot uiri non modo de Romanis intelligentam esse,sed generaliter dictum. Interierunt . interire est rerum omnium finem habete. Vnde leuior re, est perite quam interire. Plautus in Captiui.duo,qui per uirtutem perit, at non interit. De imperio.non solum de Romano sed generaliter de omnibus per totum orbem terrarem,sed magis Romano. Conquassat non tam a fortuna,quam a natura,& motibus agitatae,& pereussae magna strage. lactura.perditior feci iacturam dieimus,habui uero ut accepi iacturam non dicimtis. Mulierculae animula. non ad displicentiam diminutione effusis sed ad eomparationem tam praclarissimarum rerum,que omnes interierunt,& ad consolatione eius. quomodo tot uim excellentissimi interii sient, interire etiam potuit 4sta.
ΑsCEN. incoRYNTHVS urbs in Asiata olim floretissima prius Centa,ae demum a Coryntho Orestis filio,a quo
erat instati rata Corynthus dicta,sup.erat sinistra .s parte florentissima, nune iacet ante oculosa arominu prostrata. Egomet coeli cogitare mecum sic. Hem. indignantis partieula nos homunculi, in Araramura mean patimurat quis nostrum intemit. s. propria morte,aut Oecisus est, quae mors est uiolenta, quoru m uita debet esse breuior cum cadauera. i. reliquis,&ruinae, tot oppido ,raeent proiecta uno loco hoe est spatio para distante. O Serui.alloquitur seipsum,im ne tu cohibete Leontinere intra terminos mortalitatis tue,te,& me
Atiise te esse natam homine.ianimal mortale' crede mihi o Cie. sup .ego sum. Confirmatus. .firmiorsa sua ad mortem meam aut meo , aequo animo serenda noti mediocriter, immo summe aut excellentereaa. eius unitatione de interitu oppidorii praellantium. ipae si uidetur tibi sutile, ut faciendum,s .ut proponas tibi ante oculos. cmentis hoc idem.s.urbium decitationem,su p.&-cte aut hoMquod dicam, ite ima. ns liter aut hoe idem.i .cosimile, uidelicet. Tox viri Elarissi,ni interierat modo .i. paulo ante uno thore.ceon ictus phaes Ach& ex illo etiam alii ut Pompeius & Cato, qui postea petierunt. Praeterea tanta diminutio iacta est de imperio .s Romano. Omnes prouinciae sunt conquassatae.1 frequenter concussa,comoueris.i conturbaris tu rat pete, si iactura.i. perditio facta est,iti animula a. uita, unius muliereulae s filiae tu omnia diminuit ad leuandum dolorem iacturae. Qiar smuliercilia, hoc in stia tua ,si non obiisseti consummasset,m suum .i.tempus uitae tu tamena .mlulo minui moriendum suti necesse idit ei mori.
in paucis post annis quas dicat quid igitura essti. . . . paucorum annorum eam vitiare potuisset. Natali paucis post annis tamen ei moriendum
O,.quod animal ex parte die monis in mortaleri', quoniam homo nata sectat. Et iam
Etratu . non eopulata ua est particula an hocIoco, lea I J . - 4 4 . . .
hortanus: Ponitur a pro Histe talibus, qui a tu ab hisce rebus animum ad cogniti
234쪽
nem tuam auocaratque ea potius remi
niscere,quae digna tua persona sunt: il
lam quamdiu ei op fuerat, Vixisse: una cum repub.suisse: te patrem seu in pnz-torem,consule in , augurem vidisse: adolescentibus primariis nuptam suisse:o
mnibus bonis prope perfunctam esse:
cum respu. occideret , vita excessi se .
Quid est quod tu, aut illa cum fortuna hoc nomine quaeri possis Denique nolite oblivisci Ciceronem esse,& eum qui aliis cosueueris praecipere, & dare
cosilivmes imitari analos medicos,quii alienis morbis tetur se tenere medicinae scientia,ipsi se curare no possunt:
litate tua .Cieero in o s. intelligendum est etiam uua bus nos a natura indutos esse perionis alias significat
laruam. Illam, scilicet remuri lcere. Vna cum repta .i.
uixisse,cum uiueret resp. Praetorem.consulem. augureminas omnibus niagistratibus functus est cice. vidisse.quod potuit ei multum scit ille disse ad uitam, quia
non poterat te uidere maiorem. Prima f.ex primis,
di optimis urbi, nostrae, Piloni & Do labellae. Bonis. commodis sortuns. perfunctam.usam. oecideret. Ω - periret,quia amissa repub.quid solatii in uita habere potuerat. Quid est quasi dicit nihil Hoenomine.
tiae causa mortis. Denique. post multas rationes deponendi doloris. Ciceronem quasi dicat tantum &talem uirum de quo tanta est apud omnes opinio. Et eum scilicet te esse. Praeeipere. praecepta dare fortitudinis. constantiae quod maxime sedit in libris officiorum. Neque imi tequere,& est modi imperatiuitiini tamur autem mores, laeta,& dicta, & gestus , sequimur floquero eorpus.&sequi interdum pro intitari ponatur.ut Tulli .Filius non est secutus patrem.linitari uero nun
quam prosequi ponitur: neque enim recte dicimus, tu praecidis ego te imitor, sed potius sequor direndum est. Malos. imperitos. Profitentur. aperte dicunt. Imitati Tenere habere. Sequi 2PAVCls post annis quoniam uita nostra breuis est .hic Na . Cito pede labitur aetas.& Flaccus, Heu Pota PH i. hume, posthume labunt anni&nihil est annis ueloeius. Oheum, ante tamae latiuae erant praepositiones, post' ablatium ut, Multis ante diebus: S longo post tepore uenit & se dictu paueis post annis,quas.nihil pro- Cl.mritisset prorogatio pauim annotu. Quonia homo nata fuerat i mortalis.oia enim quae nascuntur Cccidui Ante& hae lege inquit Cice.nati sumus ut omnibus telis sortu praeposta si vita nostra neque ei te recusandum quo minus,qua nati sumus conditione una altius, neue tam maviter eos casus teramus quos nullo consilio uitare possumus,euentuque aliorum memoria repetendo nilial accidisse nobis noui cogitemus. Etiam .nune est hortantis. Ea reministere.ae satiuum exigit,ut recordor. Digna tua persona. conditione S qualitate sitiri
qui philaophus,qui orator,qui pater patriae primus omnium appellatus fuisti. Alias persona significat lar- si iis hiatiam.Unde personati appellantur laruari. Vixisse.s militer desinens,& articulus .uixit enim tanto tempore,' sta. to respu. in libertate,& patriae dignitate permatist,& ipsi in omni suavitate uiuendi uersari potuit .nam s diit h. sbitatius uixisset profecto uidisset multa,quae noluisset. Itaque utile fuit mori. Praetorem.primo quaestor fuit in h. , Cilicia,& tune Romae penuria rei numentarie annonam mittendam eueauit. edilis uisactus est postea praetor 'urbanus inde consulatu eonsequutus in quo Catilina alba C. Authoniu & QMornificu copetitores habuis1 Plutarchus ostenditi a Catilinaria coniuratione patriam liberauit quo tempore pater patriae primus ominnium Romanorum nominatus est. Fuit etiam item Augur post Crassi interitum. Inde paulo poli procontulmissus in Ciliciam. Augures enim,ut de museribus publicis diximus,eaptandit auguriis auspiciisq: iaciundis Augurcs ad ineundas tes magnas praeerant,& p dentissimi uiri,& magnae authoritatis habebantur, a Numa primum quatuor ex gente patritia,qu tuo rex plebe eonstituti: nillil enim quod amodo moliebantur Romani praesertim in adeundis magistratibus,tas prius lumptum fuisset augurium. His autem omnibus mirifica fide, adhibebatur,et maxime L. Tarquinio prisco. Actilis Nevius Cato,&nouaeuti confirmauit quiue spreuerunt, maximas elades incidere. I .Crassus,:im Gretis auspiciis Geteitum duxit in Parthos.&claudius Pulcher, ut inquit suetonius,api ad Ciliciam non pascentibus in auspirando pullis per eontemptum religionis in mari demersi quas ut biberent quando esse nollent praelium nauale iniit superatus,eum dictator direre a senatu iuberetur, uel iterum deludens diserimini publico Hyliciam niatorem suum diis it. Mansi autem, ut Dionysius inqui diu. Romanis hie mos auspiciorum nee sub regibus tantum eum esset urbs, sed post regum eiectionem in eon iam de praetorum ereatione obibleuit autem aetate nostra,nis quatenus imago eius quaedam adhue relicta est,quae si huius causa. Collocantur enim qui sunt magistratus aceepturi, exurgentes, cp su b lucem precationes quasdam iaciunt adierio caelo praetentiumque aliquis auspicum , qui mercedem de publieoaecipiunt,fulgur eis indieare a sinittrii dieit etiam si nullum fuerit. Illi autem rapto auspicio ex uoce ab Aeunt ad magistratus ea pestendos,& ex auibus Caras primus,auguria reperit ait Plinius. Adolet centibus. Piloni,& Dolabella. Hoe nomine mortis eausa. Praecipere.docere unde praereptor doctor in omni genere uitae.Cieero dare praecepta & consilia eonsueuit, uel in eonsulendis hominibus non taura seripta reliquit, un- Imitarige de eonsolatione librum fecit,& in omni bene uiuendi ossicio libros,quos de Oniciis appellauit. Imitari. sequi ad facta & dicta,moresque aliorum refertur sequi uero ad personam. Virg. sequitum: patrem non passibus νυ iuspro quis:& ut omnibus est magnum uates inuratus Homerum. Nunquam etiim lectum est imitari pro sequim indoctostum ut si diras prae imitabo sed praesequar. Malo indoctos de iudex. Profitenturalenunciant. Curare. Curare mederi. Unde curatio quae proprie medim est. Nedicinae scientia. hane Hieronymus inquit intras par Curatiores esse di ullam in doctrinam rationem,& usum euius inuentorem Apollinem fuisse di eunt. ut inuentum medicina metim est opifexque per urbem Dieor &herbarum subiem potentia nobis .socrates, & multi: alii fini Aegyptios inuentam esse eommemorant. Plato in partes quinque diuisam esse eonfirmat.Pharmacenistiam,Chimimicam,Dimicam, No gnomonicam, di velethiram. Hieronymus inquit medicinam utilissima tuine mortalibus. inposTia est postmodum,paueis an a intra paveos annos quoniam suerat nata homo ubi homo de mu AscEN.liere
235쪽
' liere dicitur Etiam tu aduoca.i abdu cogitationem tuam ab hiscea huiusmodi rebus,quae te eructant,atque, reminiseere potius ea,quae sunt digna persona tuaa. consulam,& oratoris clarissimi philosoritique praestantis remniseere itaque illam ui,isse quandiu fuerat opus 1lde inisse scilicet in uita,una t.1imul eu reia rub.scilicet Romana uidisset te partem suum consulem sup&augurem a. sacerdotem ineolimio augurum titisse nuptam. Adolestentibus primariis 1cilicet in urbe ut pote crassipedi,&Dolabellae, esse prope.i.quasi periunctam omnibus bonis, quia bonis natura eum esset elegans & facunda.bonis fortunt ut honoribus, diuitiisque bonti animi,ut uirtute S inenti praeterea bonis matrimoni liberisA fide matrimoniali,excitis G uita eum resp.Oecideret. Quid est quod tu possis,aut illa i .filia tua possit quaeri eum fortuna hoe nomines eausa talis mortis quas divit nihil. Denique noli obliuisci te esse Ciceronem ,& eum qui consueueris p ecipere aliis,& dare consilium,neque imitare medicos malos.qui profitentur se tenere scientiam medici- nae in morbis alienis,& non ipsi possunt curate. HVAs R. 1 TvTE.tu ipse: nam te adiectio est. subiice. praepo-TΠις tie tibi ad eonsolationem. Longiquitati diutumitas.
Μolli λt Molliat mitigessi penitus auferre non potest. Hoc
tempus.uεtutum.quod minuat dolorem. Non oecuetere ei rei.i non praeuenire,& antici rare eam rem,sciliacet medicinam temporum. Tua sapientia. per tuam
sapientiam quae debet tibi auferre eum dolorem,quem tempus auferret. si quis sensus inieris .i siti morte est aliquis sensus qui certe est. Inseris. mortuis r quia ad inferos deleendunt,ut credebant antiqui, ut Ouid. Tendimus hue omnes. Iuue.Εse aliquos manes,& subia terranea regna.& paulo post, Illiae neu miseri tradu ei- mur. Qui ordo est. illa non uult te iacite hoe pro illo amore,quia amor illius filii in te, & pro illa pietate, quae pietas illius suit in omnes suos. ODA. concede quia non uult te hoc facite. Moerent tuo dolore, moetent quia doles Nirgit Et nostrod , hi isti sepe dolore. Consilio tuo.quo non posset utici premeris luctu filiae amissae. Denique. ultima ratio consolationis:& est sensus. Denique quoniam deuenimus in eam fortunam,ut secundum aliorum iudacium uiuete oporteat noli lueere ut quisquam existam et si diutius fueris in luctu,te potius lugere,quia Cae. patierit rempub.& uictor fuerit, quam v filiam amiseris. In eam fortunam in hane eonditionem malam, nam cum fortuna di bona,& mala dicitur, pro locis intelligere debemus. Seruiendum huic rei.obtemperandum hule rei,ut sequamur tempora. Committete afficere Tempora reipub.mutata δέ mala. Aliorum. Cia manorum, quos fortasse offendemus, si existimabunt nos lugere,quia uictores tuerint,&nobis nihil tamen proderimus. Diffidere prudentiae. non credere te sa-
sed potius,quae aliis tute praecipere soles,ea tute tibi subiice, atque apud antimum propone. NULLUS dolor est,
quem non longiquitas temporis minu
at,atque molliat. Hoc te expectare tem
pus,tibi turpe est, ac non ei rei sapientia tua te occurrere. Quod si quis etiam inseris sensus est , qui 1llius
mor in te suit, pietasque in omnes suos, certe hoc illa te facere non vult.
xis prudentem,sFluta prscepta subdidero. Nam intel. ligenti p.rii ea sui ieiunt. Vnum. quod sequitur. Puta cherrime .eum magna laude, sne elatione, & superbia quod ipse Cici.praeeepit in primo ossietorum his ue bix Atque etiam in resus prosperis, & ad uoluntatem nostram fluentibus Juperbiam magnopere, fastigium, arroga ni iami fugiamus. TUTA .assima ive,ut egomet, sic Cicito pro Mure Tute O quasi tute nonis salutas. Apud animum,intellectu
Pist. & mentem. Nam animo sapimus nima uiuimus auue.
Animu3 principio indulsit eommunis conditor illis Tantum ima animat nobis animum quoque, ut nos Affectus petere auxilium,& praestate iuberet. Nullus dolori senten- tia est. Quod enim longinquiras templatis est allatura
.i nos ante capere prudenti consilio,tolerantia,rati
ne debemus. Si quis etiam inseris. ensus est,et animast immortalis, & lentiat quemadmodum Pherecides sytus primus omnium tradidit, euius opinionem Pythagoras,& item Plato,multique alii exeglentes uiti leeuti sint. Inferis.qui ad inferos de Elisos campos de stendunt,ut credidit antiquitis.luue Heu miseri tradueimur.& oni. Tendimus hue omnes. verum umbras mortuorum inferos petere aut eorpore interire,& earum loca esse simulachrum ante inferos: antinas uero Mlum ascendere existimabant. Non uult ut laetio mes,& doleas eius mori quae potius immortalitas appet unda est, sinteritus:&illue est profesta ubi aeuo fruatur sempiterno.Haee autem vita mors est. Cum quis auiue peria enerat, tune urirere incipiet,qua ratione adductus socrates, cum sibi mortale iudicium patarcturi spes inquit me tenet haud mediocris bene mihi euenire qcagum ascendere. Nolunt mortui nos eorum interitum deflate. Quod etiam Ennius dixit. Nemo me lactu mis deeoret,nee funera gelu Fallit.Homerus. Nil prosint lactumae uitali lumine suinis,Nee uitam reuo
re ualent,nec sara moueri. Da. neede nee amplius doleas. Moerent. quia uident te mortere,&dolete. sis
Vim Et nostro doluisti saepe dolore auderere uero eum dipthongo dolere significat,morte uel mali parca da ductum. Virg.sola domo moetet uacua. Sine diphthongo autem idem est ψ mereor, ut si bene quia ad is
merui lias lanificat militate. t rate metent pareo. Aliquando quinum sordidisiimum rapere,undem atrix
Da hoc illi mortuae: da caeteris amicis:
ac familiaribus, qui tuo dolore incerctam patriae Nisi qua in te opus sit opera,
conlilio tuo uti possit. Denique, quo
niam in eam sortunam deuenirnus , ut
etiam huic rei nobis seruiendum sit:noli committere, ut qui se te putet, non tantiam n reipu. tum pora, & aliorum uictoria lugere. Plura nae ad te de hac rescribere pudet nevidear Prudentiae tuae diffidere. Quare si hoc unum proposuero, finem faciam scribendi. V idii aliquoties secutam pulcherrime te fer
re fortunam, magna ex ea re te laudi:
adipisci. Fac aliquando intelligamus,
236쪽
'trix appellatur.Fortunam eonditionem,ut consito & iussu aliorum nos uiuere oporteat. Nobis seruiendum. obediendum,& id tu non aliter dicis q eum dativo,in huiusmodi sermone ut mihi dieetidum est, mihi legendum, non a me dicendum,nee a me legendum. Huic rei ne aliquis putet praesertim Cauar ad euitis uoluntatem omnia erant accomodanda,ie non tam filiae mortem,q aliorum uictoriam lugere ut puta Cesari, &stiorum. Lugere quasi lucis egere dieitur. Cum enim quis dolet,amat obsitum. Unde luctus qui differta dolore uultu enim N habitu luctus ostenditur. Dolor uero animi est. Dolorem uetare non possitimus. Luctum Lugeotietare potamus. seeundam fortunam.non minus laboris est talicem terre fortunam, ne quid ea commit Lia eiustamus,quid accusandum si,qaduersam .Ex quo Ciecto libro officiorum primo si e praecepit. Atque etiam in Dolor rebus prosperis,&ad uoluntatem nostram fluentibus superbia magnopere,fastigii ran, arrogantiam': fugiamus diu enim est usus te da fortuna Tullius,uel psertim eum consul esset. Pulcherrime. maxima cu laude. 32 SED potius tute.Ltu ipse ubi iee tibi ea quae tute i.tu ipse. les praecipere aliis, atque prop5esup ea, apud A CIN animu .istuum Nullus dolor est.i.tam magnus,quem longinquitas temporis minuatotque molliat. i. mitiget. Turpe est tibi sui ro prudenti expecta re hoe tempus u.longum,ac te non cieeurrere ei rei .i. mitigationi doloris per longinquitatem teporis,hoe est praeuenire illam rationem mitigadi doloris sapientia tua. i.per tapientiam tuam .Quod si quis sensus i .pereeptio rerum quae hie fia est etiam inseris, qui amor. i.is enim fuit amor illius scilieri filiae tuae in te,&sup.quae pietas, hoe est ea pietas fuit illius in omnes suos,illa certe no uult te facite hoe.i.expectare mitigationem doloris ex longatiquitate temporis. Da .i concede ,hoc scilicet, ut dolorem mitiges illi. stam eliatae filiae tuae mortitae, & esteri, amicis & familiaribus,qui moerent tuo dolore , da patriae ut si opus sit in qua .i.aliqua re ipsa possit uti opere,& consilio tuo. Deniq;, quoniam deuenimus. in eam fortunam, scilieet mileram,ut etiam seruiendum.1.prospiciendum sit etiam huic rei nolicona nittere,ut quisquam putes,te lugere non tam filia tn,' tempora reipublieae scilicet ea lamitosa,& uictoria aliorum praecipue Caesaras. Plura M. Pudet me selibere plura ad te de hae re i de consolatione tui ob mortem filiae, ne ui deae diffidere prudentiae tuae. Quare ego iaciam finem seribendi .s .i .postquam proposuero hoc unum. Nos uidimus aliquoties te serre pulcherrime sortunam stetidam. i. prosperam, ut in consulam,& reditu ab exilio, di te adipisci.i aequirere magnam laudem ex ea re,fae supple .ut intelligamus aliquando.i tandem,tepose ferre aeque.i .aequo animo,aut aequaliter,seeundam. 3 ADUERSAM .ssortunam .ut idem sis in aduerss,qui si isti in prosperis,quoniam praelata est aequalitas in omni uita demq; semper uultus,eademq: frons. Neq: uideri.subaudi ne intelligamus non uidera tibi maius onus,q debeat.i.teno magis moleste serre, postulat iactura tua,quod quidem heri non debet.luiae. Flagrantior aequo, Non debet dolor ege uiri nee u uuaere maior. Ex omnibus uittutibus que in te sunt. Haec utia fortitudo & animi magnitudo in aduetas serendis. Tranquilliore.quietiore magis sine dolore,qui perturbat ipsum animum. Hie.in Achaia eui praesum. Habeat se.in quo statu st.
aduer in quoque te aeque ferre posse,i 'ADVLRSAM. in prosperis,& in aduersis e dem si pisi.
a a T se oporteat, & Socratem imitam, qui nunquam muta
bat itantem,ut in isto easti filiae. Sed in omni aduersa sortuna seeonstantissimum filiam ostendit,uel maxime quoniam in evilium a Clodio deiectus est D eius botia publieata sunt,domus euersa, uillae incensae, de quo in paradoxis etiam meminit his uerbis. At uid quam istatui latrocinii tela contempserim actat ma.& emissam ite nefariam in me iniuria semper dixi, peruenire ea ad me nunqptitaui S alia huiusnodi multa quibu, se eo tempsisse aduersa fortuna ondit. Neq: uideri .ut iuue. . Flagantior aequo, No debet dolor esse ti iri nee mi inere maior. Haeeuna.s tolerantia doloris. Quae.hic geruntur
Crteiam dicit, ibi enim magistratum gerebat a Caesare missus. de quo Cicero meminit ad Ceeinna ut Castu sibi legauit Brutum Calliae praesedit, Sulpitium Graeciae. in ADVERs Ara supple sortuna,neq:.i.S no sic, ut ac Aser intelligamus id non uideri tibi onus maluiri debeat,ne his una uirtus cilicet magnanimae patientis, uideatur deesse tibi ex o ibus uirtutibus hoe e,cu alias oes habeas. Quod . i.qiis res, aut quantu,seu quatenus attinet ad me,ego saeia te eertiorg de iis rebuι,quae geruntur hic hoe est in prouincia, & quemadmodum prouincia sciliret Achaia se habet, tune sit p. certiorem te iaciam;
eum cognouero te esse animo tranquilliori.i.habere animum tranquilliorem.
EGO uero Respondet Cieero superiori epistolaeseruit sulpitii quem non sine earisa dicit optas HV2ER. se in grauissimo ea se propterea φ si absent literis ei prosiit multo magis pro uiget si sibi affulget. Dicit tamen nullum ossicium consolationis,quae posset in tali rasu ageret pinermissum esse a sermo eius filio er- .ga se.Deinde eommemorat ea,quae faciant dolorem saum grauiorem,& intollerabiliorem morte filiae. Postremo multis de rauci dicit se eupere uidere & alloqui ipsum seruium de prscipue,ut inter se conserant & constituant quomodo utrique tradueendum sit illud tempus quo respiibliea erat in potestate Caesaris, ut etiam stabit in prima epistola quarti libri. Ego. ut supra no Ego tauimus, oc ueritatem & grauitate lententiae prae se sertneque id maius, q debeat, tibi onus vi-lderi me ex oinnibusvirtutibus haec una tibi videatur deesse .. Quod ad me attinet, cum te tranquilliori animo esse cognouero, de his rebus, quae hic geruntur, quemadmodum se prouincia habe
I. Ex.v.Epistola. Posteaq mihi renuuciatu est, Quod ad me attinet, eum te tranquilliore animo esse eognouero, de his rebus, quae hic geruntur, quemadmodum quoque se prouincia habeat, certiorem te faciam. Vale.
M. T.C. Servio Sulpitio. S. P. D.
Go vero Serui vςllem, ut scribis, i meo grauissimo casu affuisses. Quam enim praesens ine adiuuare potueris, & cosolando,& ppe aeque doledo, facile ex eoitelligo,qd literis tuis lectis,aliquam acquievi. Na & ea scripsisti,quae leuare luctum possent:& in me consolando, mediocre ipse animi dolorem adhibuisti.
237쪽
in prineipio orationis: Ut se ibis.quia ut seripserat Seruius qui si istie assuissem Re.Quantum. ratio quareti et eum anuisse. Praesenti ei licit tua.id est si praesens tasses. Est autem argumentum a minori ad mestiae ct est sensus , quantum potueris me iuuare tuis consolando, si praesens fuisses, clare ex hoe intellexi, τ υ- his literis, multum eonsolationis accepi. Prope aeque.iere aequaliter,ut enim in praecedenti epistola notauimus,communieatio doloris solet eum facere leuiorem, Exeo.exeare. Acquievi. tigatus sum. Ea ta lia adduxit enim Seruius& exempla,& rationes emcaesis mas ut uisum est si Dra. Leuare,minuere,leuem sacere. Luctum .moetorem. Non mediocrem i.maximum,liptote est. Adhibuisti .adiunxisti Dolore u xerat enim seruius. Sane q pro eoae debui grauiter molesteque tuta. Deinde paulo si coramque meum dolorem tibi declarassem. Go ueto.Quanti apud Cieetonem ponderis suit huiusmodi consolatio,quam exposuimus, hialiteris facile cognosci potest. Demonstrat in primis mesolationis effectum, qui lecti, elui literi, aliquantulum aequieui multo magis si ipse assuisset. Dicit praeterea,quod Seruiu, eius fili omnia ei praestitit in illo aeerbissimo ea si,quae ab homine amicissimo prael i potuissent. Inde doloris sui ea ulas ostendit,&quae languorem suum acerbiorem esse faciunt. Demum redditum eius expectate se dicit ae eum desiderare misime multas ob caulas quam primum uenire, uel potissimum titinter se constituant quonam pacto illud tempus utrique ipsorum traducendum sit, quo ad manus Casati, omnia peruenerunt: Ego, cum suo pondere,& in principio orationis maiorem grauitatem in dicendo praese fert. Vero. nune consentientis est,ut apud Terent.Ego uero maneo. Quantum enim .ratio quare uolui cset,ut Seruius affuisset. Praesens .a minori ad maius est argumentum. Atque.a simili,nam cum quempiam similiter dolete, ut nos videmus dolor nobis omnino sit leuior. Facile.Caue dicas faciliter, quo antiqui utebantur pro benigne.direbant etiam saeui,& dissimi pro facile R diiselle. Leuare.leue reddere. Virgil N strumq; leues quaecunq; laborem. rationes intellige, quibus Seruius est usus. Dolorem .exeoquod scripserat Seruius. sane 'graviter,& moleste tuli. Et item. tamq: meum dolorem tibi declarassem. GO uero M. Respondet superiori epistolae seruii Sulpitii, eumo: praesentem sibi fieri mire eti postit, E ut de ratione uitae inter se eonlultent ut eum ordine latius patebit.Ordo autem est. O serui ego uero .i. pro eerto.& eitra simulationem uellem sup.ut anuisses,ut scribis,in meo dolore grauissimo ei licet de morte filiae. Enim pro qui ego facile intellito quantum potueris. i. potuisses me adiuuare praese . . si praesens fuisses. Alii legunt praesentia ,sup.tua quod quadrat cum particula literis,&consolando,& dolendo prope.i. quasi,aeque.i .s qualiter,atque ego intelligo inquam ex eo quod acquieui aliquantulum literi, tu
Nam tu & id est,simul se ipsisti ea quae possent leuare dest diminuere luctum,&ipse id est, tute adhibuisti, non medioerem, sed ingentem dolorem animi, in me consolando. suisti, & ab seni sati, fecisti. ID TU Vs. filius. Osse iis debitis. illi tempori.iam lu-H y R. ctuoso & tristi. Deelarauit.aperte ossedit. QSod gratum . quia demonstrauit si si ita faceret erga me,laeeret tibi rem gratissimam. Fore.futurum. Talem animulam officiosum & humanum. Cuius .seruii tui. Iucudiora. m non erat de rebus lugubribus. Nunquamgra.quia nuquam sunt gratiora benescia, q cum in necessitate prsitantur. Oratio tua prudelissima, abundas& Gemplis & sententiis . Et societas aegra. i. communicatio quaedam doloris tui cum meo propter casum Authori- meum . Authoritas .existimatio & opimo, quae de teta, optima habetur. Turpe. non in conueniens mihi. inhonestum. Vt. sicut. Tali tam excellenti,quia authoritas hominis plurimum ualet ad persuadendum: unde Virg. Tum pietate prauem ac meritis si forte Dirum quem Cospexere, flent arrectisq; auribus astant.Issere
opprimo e mimo A pectora mulcet. Opprimodi deii ι x cio obruor pso dolore. Vix resisto dolori, uix sero& uineo dolorem. Quod. quia . Dssciunt me.derelinquunt, absunt a me. Caeteris. quos inferius nominat. ln smili fortuna in obitu filiorum. Qu. Max..1 Fabius, qui Hannibalem mora fregit,de quo Ennius. Vnus qui nobis cunctando restituit rem. De hoc&ILDius,& plinius in uiris illustrabus pletie se ipsi,& Plutarchus plenius. Consularem uirum. qui conlulatum
aliquando gesserat. Tamen id est, licet, praesens non
Seruius tamen tuus omnibus officiis, qua 1lli tempori tribui potuerunt, de clatauit,& quanti ipse me faceret ,&q
suum talem erga me animum tibi gratum putaret fore. ius ossicia iucundiora scilicet saepe mihi fuerunt, nunquatamen gratiora. Me autem non oratio tua soluin,& societas pene aegritudinis sed etiam authoritas consolatur. Tu pe enim es existimo, non me ita ferre casum meum, ut tu tali sapientia praeditus ferendum putas. Sed opprimor interdit,& vix resisto dolori, quod ea mesolatia deficiunt, quae creteris quorum mihi exempla propono simili in fortuna non desuerunt. Nam & Qu. Maximus, qui silium consularein clarum virum,& magnis rebus gestis amisita L.
Paulus , qui duos septem diebus,
Magnis rebus gellis. qui magna ct praeclara gesserat, quo fuerat magis dolendum: nam quanto pluris sunt homines,tanto grauius ferri solenti piesu, wm bitu - L .Paulus. s. Aemilius,is qui de per se re te Macedoniae triumphauit.Is ut inquit Vale. Mart.lib.v. c. ultiam in eat quatuor filiis iure adoptionis in Comeliam Fabiamq: gentem patris uinere silio quartum ante diem praecessitialter in triumphali curru conspectus post diem tertium expirauit.Itaque qui ad donandos usque filios abundauerat, in orbitate subito destitutus ei quem casum quo robore animi sustinueri oratione quam de rebiis a se gestis apud populum habui&hane
adiiciendo cia ululam,nulli ambiguum reliquit. Cum in maximo prouectu toelicitatis nolyme Quirites timerent, nequid mali sortuna molareturaouen. Optimum Maximum,Iunonemq; reginam, & Mineruam precatus lum,ut siquid aduersi populo immaneret,totum in meam domum conuerteretur. quapropter bene ha --,annuendo rum uotas id egeriit, ut uos potitu meu casum doleatis,et ego uestrum ingemiscam, Haec Valla
238쪽
rius. M. C. senior, qui ut scribit Plutar in eius uita ex duobus filiis, alterum maiorem natu eum imperator M.Cato bella gereret amisit euius mortem modice ae sapienter tulit nec postea reipu.minus intentus suit,de quo Ci. in Laelio de ami.quo iii Odo, ut alia omittam, mortem filii tulit 3. SERVIUS tamen tuus.ambo seruii dieebantur pater&filius .Quantum igitur ista Ciceroni consolationε praetens attulerat Mon paucis exponit illi tempori. clamitose, in elaci & mcello. Quanti fureret.i.existimo PHi rei tibi gratum. Tibi gratum noti 1 Olum mihi,sed tibi gratum,cum ita se haberet in meo luctu. Iu eundiora saepe . nunquam tamen gratiora tu cundum in rebus latis dicimus, Gratum in rebus aduersis. Quod in epi- iueti, lassola ad Lucium ostendit amor tuus ex omnibus partibus te ostendit in his literis, quas a te proxime accepi, o i uiri sed ille quidem ignotus, sed tamen gratus,& optatus,dicerem iucundum,msi id uerbum in omne tempus p didissem inest etiam tueundo gratia quaedam oblectamenti. Ingrato autem qusdam utilitas,& fructus. Oratio tua suauissimis,&R ientissimis lententiis plena,&exemplis. Societas. prope aeque dolendo. Authoritas Mistimatio tua, quae prosecto apud omnes homines est maxima. Turpe. non muti conueniens. Praeditus. tam uirtute,q uitio praeditum hominem dicimus. Itaque non recte praeuitum pro ornato sed pro habente e2 Praeditus ronemus,ut praeditus sum uiri ute, habeo uirtutem.& praeditus sum uitio habeo uitia.Terent. Qui haberem tilium tali ingenio praeditum Et Cie. pro Srlla. singulari inhumanitate & crudelitate praeditu nee datas a terr ditu, sum uirtute id enim latinitas non admittit. Resisto dolori.obluctor,&uix dolorem perpeti possugae empla est enim exemplum,ut ait Ci.dicti aut facti certi authoris nomine facta Propositio. Defieiunt. defi- ΕΨ mplucio te,& deficio a te,primum sis ficat relinquo leobsum tibi alterum ,recedo a lide tua, & quasi rebello, ut Beficio tepore deseereunt i Romanis tunde desectio pro rebellatione ponitur,&non defici ut,pto reliquunt quia post Deficio a se tenet ae satiuum, sitnili fortuna. morte filiorum. Qu.Fabius Max.hie est ille de quo Ennius. Unus ho temo nobi, nctando restituit rem, di multa de eo praeclarate tu uel potissimum apud Limum in bello Pu Desectiotileo eontra Hannibalem Carthaginensium ducem filium habuit, qui consul ivit S magnis rebus gestis illu- Fabiu,
stratu, S uiuo patre extinctus est,in eius funere pater orauit in foro,& orationem inde, quam habuit in tuo Ma,i. edidit. Lege Plutar in uita Qu.Fabii Aiax. L. Pa. Aemilium dicit,qui de Perse Macedoniae rege triumphum eia L. Paulus git. Audi quae de hoc homine vale.inquit lib.v.Cum ex quatuor filiis iure adoptionis in Corneliam, Fabiamst x-a . post diem ter, quem rasuquo robore animi lumnia eri oratione quam ce relaus a te gestis apud populum habuit,hae aditetendo elati-sulam, nulli ambiguum reliquit.Cum in maximo prouectu icelicitatis nostrς Quirites timerem ne quid mali sortuna molliretur,louem Op. Nax.Iunonemq; reginam,& Mineruam precatus sum,ut si quid aduersi popu- Io imminere totum in meam domum conuerteretur. Quapropter hene habet annuendo uoti id egerunt, ut uos potius meum rasum doleatis,' ego uestrum ingemiscam. Sed uberioribus uerbis his apud Plutari legimui in uita Pauli Aemilii, ius sententiam ita traduximus.Cum quatuor essent Aemilia iiDeri, duos in adoptionem dedit alienae familiae,scipionem&Fabium. Duos uero quos deinde ex altera uxore susceperat, in sua familia retineri duxit. Sed eorum alter annos. XVI. natus, quinque duntaxat ante diebus q triumphum ageret,extinctus est. Alter uero. XII .annum agens,lertia die post triumphum obluit mortis diem. Triumpha uit antequam primum post senus primi filii. Deinde uero post triumphum magnanime dictum altero ritin - filio. Pop. Ro. in eo neionem uocauit, ubi luculentissimam orationem habuisse dicitur, quam etiam pluiata risuis uerbis complexus est, ubi eam leges. 1ssERvius tuus a. filius, dςsarauit omnibus officiis .i.qus potuerunt tribui alli tempori.&.smul.quarti ip ie kse faceret me,&q. i.quantu,puta rei talem animum suum erga me, reci .futurum gratum tibi. Cuius .f. filii otui ossieta fuerunt, scilieet.i quU scire licet,ciam sit euidem,sape iucundiora milia, quia in relata, in qua estiueunditas,tamem nunquam fuerunt gratiora. i.acceptiora & utiliora mihi. Autem .i .sed, non solum oratio tua & pene .i. quasi, cietas .i. aequalitas aegritudinis .f. animi ex dolore, sed etiam authoritas tua consolatu eme. Ego enim existimo turpe me non ferre ita casum me it,ut te praeditu prae eineris deo & natura ae seu
dio tuo donatus tali satientia,putas ferendum,sup.esse. Sed ego opprimor scilicet dolore interdum,&uieta.eum dimittate resito dolori,quod ea solatia id est, eae res consolatoriae,deficiunt, id est deserunt me quae non desuerunt in simili fortuna caeteris, quorum propono mihi exempla. Nam & Quintus s. Fabius Maesimis, qui amist filium consularem .i.qui consulatum gesserat,virum clarum.i.illustrem magnis rebus gestis. i. postquam magnas res gesserat. Et Lucius Paulus.s Macedonius qui Persam regem in triumphum duxit qui septem diebus i spatio septem dierum,amisit duos. s.filios. precatus deos, ut si quid detrimenti reipu. pararent in domum suam de necterent.1 Nos TER Gallus utriusque amicus. His temporib' Hupra.
a.talabus temporibus. Eorum i brum.i. propria.Co M. Cato solaretur. quia compensabat antasmonem filiorum honore dignitatis. His .ei uel illi. Commemorat. pro commemorasti in epistola tua stilicet prima dagnitate,honestate &e. Maximi, laboribus. studiisti uigiliis. Vnusolum. Quod ereptum est l. remanebat mihi filia,que
erat mihi solatium unum post ea Ornamenta amissa. Negocus amicorum .i.deiedendis ami eis, ideo in thetori ad Helen . Et si negociis familiaribus impediti, id est de sensionibus familiarium & amicorum, non autefamiliaribui, id est domesticis, quod declaratur ex hoe
loeo. Impediebantur. occupabantur, detinebantur. amouent enim lolicitudinem animi huiusmodi nego-cia. ouid in epistol. Herus ad Leandrum. Vos modo uenando modo rus geniale colendo Ponitii in uaria tepora longa mora. Aut sora uos retinent, aut unctae dorent,in domum s
& noster Gallus, & M. Cato.qui sumo ingenio,summa virtute fili a perdidit:
his teporibus suerunt, ut eoru luctvi ip
sorum dignitas consolaretur ea,qua ex re publica consequebantur. mihi autem amissis ornametis iis, quae ipse commemoras,quaeque eram maximis labori Madeptus: unum manebat illud solati hi, quod ereptum est. Non amicorun negociis, non reipublicae procuratione impediebantur cogitationes meae: m-
239쪽
m pilestra. Pro ratione administratione. In - .i. non me delectabant eau iudiciales, in quibus antea multum uersabar. Aspicere euriam quanto ergo minus adire eam, si etiam non poteram aliaeere quia uidebam nihil libere in ea agi posse,& ita ostendit se omisisse genus deliberativum, quod in curia agebatur. Id quod erat,scilieri uetum. Ne perdidisse. amissse. Fructu, industriam fortunae, id est omnes dignitates δε honores, quos partim mihi indostria, & ingenio meo comparaueram, partim fortuna ipsa mihi dederat. His3 enim duabus rebus,aut altera eam honores & dignitates comparamus.sed Di plurimum plus ualet fortuna sine industria, q industria sne sortuna. sed.ostedit quam eonsolationem de amissione harum rerum acciperet,quod scilicet uideret hic eadem multis aecidisse, nam ut uulgo sertur, solatium est miseris socios habere poenarum. Cum quibusdam aliis quibus eadem essent erepta,quae mihi, intelligit autem M. Marcellii, Brutum & Cassium,& reliquos qui fuerant Pompe
iani. Frangerem mea animum meum uincerem. Quo
confugerem.i .in quo esset mihi plofugium solatii scilicet filiam meam. Etiam non solum noua consenuisse tempore debilitata ractum ab aetate qua senesten, de- nectuti bilitatur. Recrudescunt renouantur,tractum a uulne
hil in sero agere libebat: aspicere Curiam non poteram: existimabam id. luod erat, omnes me δε industriae inere ructus, & sortunae perdidisse. Sed cucogita em lia: c mihi tecum,& cum quibusdam esse communia: & cum frangerem iam ipse me, cogeremque illa se re tolleranter: habebam quo fugerem ubi conquiescerem,cuius in sermone,& suauitate omnes curas, doloresque
deponerem . Nunc autem hoc tam graui uulnere , etiam illa , quae consenuisse uidebantur , recrudescunt. Non enim ut cum mea re publi. moestum domus excipiebat, quae leuaret, sic nunc domo moerens ad remp.consa
gere possum, ut in ei' bonis acquiesca.
seu ut ' rib us,uuae agitatione nimia interdum recrudeseunt,id . est erucia & noua fiunt. Non enim,ratio quare etiam uetera rectu destant,&grauius ferat nune amissonem reipub. ante amisiam filiam:& est sensus:sciat tunc moestus propter tempub. abebam domi filiam n euius sermone Omnem moestitiam deponerem,ita nune amissa filia,non habeo rem pu ad quam possim eofugere,ue in ea deponam meos lolores: ordo est ut tum domus excipiebat me moestum a repub quae leuaret me nunc inceres domo non possum eonfugere ad rempu.ut quiescam in ius bonis. Non adiungenda est dictio non uerbo possum, sicut notauimus in ordine. Tum scilicet cum amismus ea ornamenta,quae commemoras,&amissa repu. Quae. mus. Leuaret. s. me moestitia. sic nuncia missa filia. Domo. domesti ineommodo obitui filiae. Confugere auxilii & solatii caula uenire.Uirg. Ad te confugio, & supplea tua numina posco. i Bonis eius reipu.quia amissa sunt. Noster Gallus.ciuis Romanus iureeonsultus. M.Ca.eensorium intelligit duo 1 hiesilas habuit matris' diue sis,& aetatibus longe dispares ut inquit Gellius.Na iam adolescente altero, matre eius amissa pia quoq; multum lenes, sidonis elientis sui filiam uirginem duxit in matrimonium,ex qua natus est ei M. Cato Solonianus. Alter eius filius natu maior de cuius morte nune agitur praetor designatus,patre uiuo mortuus est,egregio, de iuris disciplina libros reliquit. At Plutarchus in uita Catonis ait.Ex duobus filiis alterum maiorem natu eum bella imperator gereret amis de quo etia meminit Ciee.in Lslio suo. quomodo, at alia omittam, mortem filii tulitritam aequo animo di sapientet tulit. His temporibus.quibus releu. florentissima erat. Ami- tu nego.indefendendis amicis, quom maximus numerus fuit. Inter quos defenius est L. Flaeis repraudaeum opinione omniti damnatus. Et alii innumerabiles. Reipu.pro rationen administranda rep. in qua tantum gloria conseeutus est. In foro .genere iudiciali. Aspicere euriam non poteram.in genere deliberativo.Qrum enim solum quo iura tractantur,unde forenses Ciceronis orationes dactae sunt illae quas egit in foro,ut Pis hhἡ, m Lig/rio,pro sex pro A Cluentio, proque multis aliis quos hie esset longum dicite. In euria uero magna cum laude uersatus eri,& quas habuit in curia,& ad populum oratiora has publieas appellamus, ut de lege Manilia de lege Agraria, de proscriptorem filiis,dm: multis aliis rebus & personis,quas in eius uita po-itidustila sumus. Industriae.exercitationis in rebus honestis,ab indulgendo appellatam,hoe est operam dando sue abutendo,quod maximum habeat in rebus agendis ardorem. Haee quae dixi. Fructui . honores dicit & dignia tales quas tum industria Ciceronis dederat,tum fortuna his enim ista comparantur ed maiorem uim habet in his fortuna E industria. Sed cum eogitarem demonstrat quam consolationem accepisset. Et eum quibusdam,quasi dicat eum omnibui qui reipubli .statum S libertatem colunt, ut pretus & Cassius. Frangerem.uincerem me ipsum. Habebam quo eonsu.Tulliolam apud quam omnem animi mei molestiam & moetorem deponebam. Craui uulnere. morte filiae. Consentiisse, iam debilitatam esse, transsatio a senibus.
Reerudescunt renouantur. Transsatio a uulnere. Non enim.ratio est quare illa mala reerudesceret,&eur rauius nune amissam rempub.ferret,qante mortem filiae sensus est,eum eram aliquando moestus a repu. eo fugiebam domum ad filiam,quae leuaret mihi moestitiam At nune domo filia moerens non habeo ad rempu. confugere possim, uae leuet luctum mihi. ordo,non possum se nune domo moerens ad rempu. confugere, ut tum me a re publi.& eaetera.
, ,etu Gallus noster.cia miliaris.& M.Cato qui perdidit filium, summo ingenio I summa uirtute.i. habento
summum ingenium,&lummam uirtutem, uerunt. Omnes docti,iis.i.talibus temporibus ut dignitas ipse quam consequebantur ex repu.consolaretur,tum .i.tune eos. Antem 5.sed unum illud solatiu, quod ereptuest uidelicet filia induloentiu ma, manebat.i .reliquum,aut teli ua erat mihi is ornamentis, quae ipseciau comemoras hoc est consulari,&augurali dignitate,& quae eram a cleptus maximis laboribus amittis .ster occupationem respu.a Caesare. Cogitationes meae non impediebantur negociit amieoru,non impediebantur Peuratione rei . quia nihil libebat lup.mihi atere in foro si uiuetali ero amieis, & non poteram prae indignatione aspirare curiam a senatum,ubi pro repula stare soleba. Ego existimabaciaudicabam, id quod erata me perdidisse omnes fructus,&a.simul, industriae.i.naturalis artis, di sottuna meri. per fortunam , acquisitiss.
240쪽
sed cum ego eo rarem lis e.s incommotu& damna,esie mihi communia tecum,& eum quibusdam . scilicet aliis bonisAE cum ipse id est ego me stangeremiam me. .pro postum meum dolendi de amissione hono- tu & bonorum,non filiae,& cogerem me serre toleranter cilicet patienter illaci.tam insignia adueria, uidesi-eet amissione fructuu industriae& fortunae,ego habebam, scilicet ante mortem filiae.quoa ad quam,confugerem, tei licit solatiu habiturus S ubi id est in qua conquies rem,id est tranquillitate animi an uenirem, &in cuius sermone & suauitate,scilicet sermonis S morum,ego deponerem,id est exuerem,& reiicerem omnes euras&dolores. Autem, id est sed ,nune statuet post mortem vita etiam illa quae uidebantur eonsenuisse, id est antiquata & e memoria per longitudinem temporis delata. Recrudescunt,id est recentia rursus fiunt,&in priore aegritudine,hoe uulnere tam graui,scilicet de morte filiae accepto. Non enim &c. ordo est. Enim, id est quia ut, id est quemadmodum,domu sod est fanulia & praecipue dilia eticipiebat me tum, id est tune ante mortem fib c stante repti. moestum .i. reii ellum moestuma tepub.id est si quid aduersi in republi. uidisse, excipiebat inquit,quae id est talis quae,aut quae id est, ut leuaret me,scilicet ab ea aegritudine,sie ego moerens nunc domo propter mortem filiae non possum confugere ad rempublieam,ut aequi eam,id est tranquillitatem animi accipiam, in bonis eius. . 3 ITAQUE. resere ex supradicti, et neq: iuuat eum es Hv2gai se domi nec in foro. DOm . propter moerorem filiae, ius est necesse me meminisse eum sum domi. Et toro.propter incommodum reipub. Quod . quia, di est ratio quare absit domo. Nee domesticum ratio quare absit foro quia nee in domo inuenit amplius consolationem de amissa repub nee in foro habet consolationem amisiae filiae zquia amissa sunt dignitates, quae potuissent ipsum eonsolari. Quo, propter quam rem. Nagis, q expectarem,s modo essem in hoc dolore. Nul
la ratio stilicet consolationis. Naioressi cacior.Consuetudinis. conuertationis. Selmonum nostrorum collo tionum.
3.AppRops NQVARE. propinquu esse. Appropinquare non ad lota hic sed ad lepus refertur ut sapra no- uvasst.
tauimus alio loeo. De multis . propter multas. Tu etia .maxime Comentemur. conteramus, colloquainu di Appropici sputemus Gie.1n Laelio de amicitia. in hortos Decii Bruti comentadi eausa, ut assolet, uenissemus. Tra- qtio ducendu agendu,praetereundu . Hoc tepore.quo te sp .est in potestate Casaris. Unius. Cae.ut supra Adhuc coiud iii sum in nae sententia nihil ut faciamus,nisi quod maxims Cf.uelle uideatur.Et prudentis Cae. Nee a me alie- .m.quia non me spernit, immo uidetur amare Cu ita sita.quis ita sit V Caesar neq: a me sit alienus,& tibi sit amicissimus.Μagns .considerat & prudeter S diu cogitatae. ineunda.aggredienda, suscipienda. Non agendi. quia seculiat agendi aliquid nobis erepta est. Quie- .scendi. uiuendi in octo,ut in pri.libr.Ociu m nobis exoptandum est. in Dora ablum' to,q, nee domi nee in repti .ali - ' quid iam eonsolationis inuenio quod & flia perdiderim,& republica Maior ratio .eu multas attuleris rationes,ut luine dolorem aequo aio sera nulla uidetur maior ratio afferri posse,qquod primitu emas Sconiun
ctione eosuetudinis,& sermonu nostrorum habeamus. 5mentemur, meditemur eonseramus. Traducendu
percurrendu . Hoe iEpus.sreipia calamitosu & in potesate Caesaris positu.Vnius. Caesare dicit. Videor.exi sit elegantia sermonis latini, ut si dicamus uideor tibi benedicere,uideris mihi bene seribere S ille uidet mihi optime disputare,& videmur nobis errare, uos mihi videmini illi mihi uidentur ludere, ue dicas videtur tibi,& ego benedicam uidetur mihi φ tu bene seribas,& uidetur mihi φ nos male agamus,& huiusmodi. Nee a me alieni amabat eu Caesar atq: Ciee .amicitia habere uehemeter optabat. Principio enim belli ciuilis hortatus est eu .ut eu ipso letiret. sed maluit eu Pope.uinci,qen Caesare uictore esse, pulso G Italia Pop. Roma prosectus Caesar multa de Cie conquestus,tande orauit ut Romae uellet esse, i Ciee respodit,sibi adesse nonIosse ubi quid sibi dicendu esset tacete oportere , respondit Caesar super hoe deliberandu paulopost itera seripsit te illi ignoscire, quod non adsuisset, idq: in
optimam partem accipere.Inde post uictoria in Pharsalia, Caesar in Italia redeunti Ciee.apud Tarentu factus est obuia . que Casar perhumanitet coplexus est,& multa eu eo locutus Inde Roma se cotulerunt, ic quo masum a reto arbitrio unius tenebatur Tulli' oeio literario sese tradidit &in uilla sua morabatur, in urbe non veniebat nisi salutandi gratia, aut ali ius amici sui gesentandi eausa ut pro Quin .Ligario pro Deiotaro rege, pro . M. Mareel.quos apud Cae ualde iratu defendit. Illius concessu & bene fieto ut si quid eo needit aut donat nobis Caesar in eo conquiescamns,nec aliud agamus,ut alibi dixit Tullius,adhue sum in hac sententia, nihil ut faciamus nisi quod maxime Coar uelle uideatur. latraq; i& it ego absum,& domoin foro, pci.quia, nee domus potest ia consolatii consolando leuare, AscrN.
Itaq& domo absum,& soro, quod nec
eu dolorem, quem a re pu .ea O,domus iam consolari potest, nec domesticia inrcspu. Quo magis te expecto,te 3 vide-xe qprimum cupio. Maior mihi ratiosore nulla potest, q coniunctio consuetudinis, sermonus nostro , quaq spe
raba tuum aduentuin sic enim audieba)appropinquare. Ego aut ein cum multis de causis exopto te quampr imum vi
dere : tum etiam, ut ante commentemur inter nos, qua ratione nobis tra
ducenduin sit hoc tempus, quod est i
tum ad unἰus voluntatem accommo
dandum , & prudentis, & liberalis, &vt perspexisse videor, nec a me alieni ,& tibi amicissimi. Quod cum ita
sit, magnae tamen est deliberationis, quae ratio sit ineunda nobis non agendi aliquid, sed illius concessu, & benescio quiescendi. Vale.
lo Ex.Hapillo. Ego uero serui uellem. Quod eum ita st,magnae est tame deliberationis,qus ratio sit ineunda nobis, non agendi aliquid, sed illius eoncessu,& beneficio aequiescendi. ves.