M. T. Ciceronis, Epistolae familiares, cum commentariis clarissimorum uirorum, Hubertini Crescentinatis, Martini Philetici, Io. Baptistae Aegnatii, et Badii Ascensii. Item Georgii Merulae Alexand. & Angeli Politiani obseruationes scitu dignissimae. H

발행: 1545년

분량: 757페이지

출처: archive.org

분류: 로마

451쪽

EPISTOLARUM FAMILIARIV M.

runt,nime tibi,ad nullam personam spectat illud tibi,bellum,nidentur esse pasti malis orbiculatis i .pom Ex.xvi Epistola. Ecquado tu hominem. I Quid tatas turbas' qui tam nugax esset comorit. His rotundis sunt qui allegorici mundum intellitere dicant.q.d.mundi imperium obtinuisse, alii e pomo eu m passu maeilento, sic os . Quid inquis iam sumpst. Respondet omnia gloriose,si scias A. i quantum, licitus sum,eum derideas hane gloriam meam, quae nihil pertinet ad me. Qia quales res,ego non possum

exponere tibi nisi coram .i in praesentia,& spero id.sq, possim eoram exponere fore celeriter. Nam cum Crisar expulisset ex italia pompeium,constituit uocare me ad urbem.i. Romam,& existimo id esse eonfectum a. peractum modo,nisi maluit sup.meri reu edere i.Obsidere, Pompeium Brundus i. Peream. si est eausa mitiima. Properandum est mihi isto .i.ad istum locum tibi tu es,s.l.quia,discupio. i.anxie cupio,videre te,&eonferre ste eum omnia intima. Habeo autem q.i.o quantum multa hui uereor ne obliviscar omnia,cum uide to te quod solet fieri. Sed tum .i insuper ter necessarium incidit mihi ob quoddam seelus retro. i.retrorsuad alios uersus,adeo. snecessarii φ intermelii populi transit pini sunt in armis. Neq: de magna eausa i.ob magnam causam. Bellienus verna .i. semius Demetrii, qui erat abi cum praesidio,comprehendit, ct strangulauit litie Domitium quendam nobilem hospitem Caelaris,nu mmis acceptis.I.eo, quod nummos acceperat, a sa-ctione contraria. Ciuitas ii confluxit,ad arma eundum est nulli.i.debeo ire, eo .i .ad eum locum, eum qua tuor cohortibus per nities quia hyeme. In quis .i. tu sorte modo dicis. Vsq:quaq; ci an semper tibi laborandum erit. q. d.uellem quidem aliter esse,sed Domitia mali. . pernicios dant.isid mali,aut negocii. Vellem quidem, lup. ut Verna. LBellienus propugnaturus habuisset latiim animi in Domitio nostro.1. Romano, aut nospite,& amico,quantum ipse cathenatus,alii legunt ea thenandus habuit in hoc Cicerone fratris filio. Vale. P.RC. 32 IPSE catenatus. Hunc totum locum pessime acceptum olim restitui, aedeclaraui,& nisi fallor neque ad sententiam neque ad clegantiam uerborum aliquid desiderari poterat: fuere tamen,qui legi melius putarint, pro Ips E CATENATVs, PSECA DE NATUS, quorum acumen non contemno : ma Iutilem tamen eos tantam ingenii acie tibi opus erat exercere choe enim ab illis edicogitari nullo pacto hieneeessarium suit: ex uetere enim lectione egregius sensus ducitur 3c illa nimis dura, ct uiolenta est Quod autem iacere uolait Caelius, si ita legeretur non iecisset studuit enim asserre anilia telon superiodibus illi, uer bii. v EN ERE PROGN ΑTV S. nee maius excogitare potuit quam appellare Bellienum iritim, ea tenatu m quae fortuna etiam in seruis deterrima est. Nam quoa ancilla natus esset am ante ostenderat eum eum uernam appellauerat, nectu e hoe conterere ac deprimere conditionem illitii erat: Dolet ac uehementet

quidem dolet, mihi eam necenitatem impositam, ut iis aduersera quibus nulla in redissentire uellem id tamen se ei quani parcissime potui. Nam quod in antiquis CADE NATVS legitur, nullo discrimine u et rei librarii duabus illi, literi, utebantur, quod ex Medi o facile colligitu rinam crebro l N in V a D seriptum est,& eontra ILLVT, ALIUT, AN lM AT VERSVM , A T, pro A D, In episto.Caelii, paucis uerbis iterum,qui multos saepe dies at te,cum hic eras,non accedebam .nunc cotidie non esse te, at quem cursitem,diserti eior.

Caelius. M. TCiceroni S. D.

Xanimatus suin tuis literi, qbus te nihil nisi triste cogitare oste disti, neque id quid esset, perscripsisti, non enim quale esset quod cogitares , aperuisti.) Has illico ad te literas scripsi. Per fortunas tuas Cicero, per liberos Oro,obsecro,ne quid grauius de salute,& incolumitate tua consulas. Nam deos, homines, amicitiamque nostram testificor, me neque temere praedixisse, ne-

lue temere monuisse: sed postquam O

arem conuenerim, sententiam 3 eius, qualis sutura esset, parta vicitoria cogia ueri mite certiorem fecisse. Si existima; eandem rationem fore Caesari in dimittendis aduersariis, & conditionibus serendis, erras. Nihil nisi atrox,& saeuii cogitat atq; etia loquitur. Irat' senatui exiit.

X animatus. Cum uersaretur resp. in ma

gnis periculis propter discordias Cae.&POm. questus fuerat Ciee.de miseria iplorum,dixeratq; sibi incertum esse,&dificale quod eonsilium suis rebus ea reret. itaque suspicatui est Calius Cice. aliquid mali cogitare,di maxime ne se transferret ad Pomp. quod ne faciat nititur multi, eausis dissuadere,ne evertat, perauran Ioeum solum,& uaeuum,quo se conserat,donee bel& se, & omnes suos, si ad desperatos aecesserit: censet autem Caelius potius ei eligendum esse aliquem Ium consectum fuerit,huie epistolae Cici. respondet Iib. ii.episto. quae incipit Magno dolore me a Aecilia sint literae tuae die. Exanimatus territus,perturbat'. Aperuisti. deelatasti. Illi . statim. Per fortunas. adiurat Caeliui Cie.ne aliquid faciat contra salutem suam. Pee libet os . per filios. Consulas .deliberes, silium rapias. Praedixisse.quae essent futura, & maxime de uictoria Car.Conuenerim allocutus sm. Feeis

rint. Atrox crudele. senatui .quia assentitur pom.

gnis periculis propter discordias C.& Pompecidque questus esset Cice. suspicatus Catius ipsum a Cae ad Pom .defecturum, monet ne id faciat. Huic autem epistolae Mspondet illa lib.ii. N agno dolore & cio

do est. Eso lum exanimatus i tactus expers animi, tuti literis i. per literas tuas, quibus ostendisti te nihil cogitare nisi trist neque seripsisti qti id id esset, non enim aperuisti quale esset quod eo tares.seripsit lieo ha, litera, ad te quibus,sup d Cicero oro te, di

obiecto pcrsoriunas tua ita te, tuas,& per liberos tuos,ut eonsula, i per deliberationem incipias ac faciat,

quid i Giquid grauius de saluse e incolumitate tua, hoe est, ne aut tibi per desperationem manum inferas,

452쪽

aut ea incipias usi saluti tuae timendia esset. Na ego testificor.i.testes facio, deos & homines,& amicitia iiram, me neq; temere pdixisse. s.quicq,neq; monuisse. Sed postq eduenerim, i. allocutus fuerim Caesare, & cognouerim 1 niam eius qualis esset sutura : parta uictoria

his intercessionibus plane incitatus est: non erit deprecationi locus. Quare si tibi tu, si filius unicus, si domus, si spes tuae reliquae tibi charae sunt , si aliquid' apud te nos, si vir optimus gener tuus valet,eorum fortunas non debes velle conturbare, Ut eam causam in cuius victoria salus nostra est, aut odisse, aut relinquere cogamur, aut impiam cupid itatem contra salutem tuam habeamus . Denique

illud cogita: quid offensae fuerit, in ista

cunctatione te prius subisse, nunc T E CONTRA victorein facere, que dubiis rebus laedere noluisti:&ad eos fugatos accedere, quos resistenteis sequi nolueris, sui limae stultitiae est. Vide, ne dum pudet te parum Optimatem esse, parum diligenter,quid optimum sit, eligas. Quod si totum tibi persuadere non possum: fallem dum quid de Hispanus agamus scitur, expecta:quas tibi nuntio adue tu Caesaris sore nostras. Quam isti spem habeant amissis Hispaniis, nescio. Quod porro tuum

consilitum sit ad desperatos accedere, non mediusfidius reperio. Hoc,quod tu non

dicendo mihi significasti, Caesar audierat:ac simulatque haec mihi dixit, statun quid de te audisset, exposuit. Negaui me scire: sed tamen ab eo petii, ut ad te lite

ras mitteret, quibus maXime ad remanendum comoueri posses. Me secum in Hispaniam ducit. Nam nisi ita faceret, ego prius q ad urbem accederem, ubicunque esses ad te percurrissem:&hoc a te praeses

contendissem, at Iomni vi te retinuisse. Etiam atque etiam Cicero cogita, ne te, tuo'; omne is senditus euertas: ne te sciens prudensseo demittas, Vnde exitum vides nullum esse . Quod si te aut voces

Optimatum commouent, aut nonnulloruli ominum insoleti ain & iactationem ser, Te non potes,eligas censeo aliquod oppi dum vacuum a bello, dum haec decernun- r.quae cum confeceris, & ego te sapien' 'ter secisse iudicabo,& Caesarem non OLondes. Vale..i. si obtinuerit uictoriam,testificor su p. me secisse te certiorem .i tibi ea significisse. Si existimas eande rone fore Caesari in dimittedis aduersariis. iiis,qui eupseeuti fuerint,& lup .in se redis .i offeredis, coditionib9.sconcordi erras,qa si uictor fuerit i eos nihil agit, nisi atrox, ct saeuum , atque etiam nihil loqui tur,ipse iratus senatui exilit.i.se proripit e 1 enatu, ip

se est planeci. Omnin , inertatus.1 ad iram. F. His intercessionibus.quae factae sunt,ne decerna

tur consul,nis tradat exercitum & prouincias. Non depreeationi locus. nullius precibus flectetur, neminem deprecantem exaudiet. Quare. eoncludit exutilitate omnium suorum ne a Caela.discedat ad Pompeium. Eam causam .s Caesariana. sequere.adiuua partibus,ti fauoribus tuis. Odisse scilicet te. Aut telinquere. s. stu fueris Pompeianus, eum nos smus Caesariani. Aut habeamus impiam eupiditatem cotta salutem tuam .i. optemus mortem tuam,quod est impium,quia te paterno amore prosequi debeo. Cuctatione. mora, cum nondum esset aperta bellat alia, legitur concitatione.i. perturbatione, sed magis probo priorem lectionem. Quid ossenta. quae iniuria,

quae laeso. Nunc cum res est non in cunctatione, sed diserimine Pompeianorum. Victorem. Cae.no

luisti laedete quia Cie in principio bellorum eiu ilium neutrum sequebatur. Dubiis .elim nulla spes est de uictoria Pompeii. Fugatos. Pompeianos, iam uictos a Caelare. Parum optatum .i. non electum. a Caesare. Expecta. priusquam sequaris Pompeium. De Hispanii, ubi erat exercitus Calaris contra Petreiu,& Affranium duees Pompeianos. Quas . Hispanias. Nuncio .certis eo. Fore.situras, Nostras. LCaesarianal,quia Caelius Caesarianus erat. isti, ompeiani sed per contemptum dixit isti. Porro .certe uel deinde. Quid tale. ouas dieat nisi stultum. Desperatos . pro quibus nulla est spes transsatio est sumpta ab aegrotis,qui in extremis laborantes de iam morituri desperati dicuntur. Hoc te secuturum Pompeianos. Audierat .ab aliis. Simulatque.eum pri muni. Negaui mesei .dixi me non intelligere, quid esse, facturus. Quibus . literis caela. Commoue ri. persuaderi incitari. Ad remanendum, ne accede iaret ad Pompeiano si id autem di9imus alio loco D ctum ibisse a Cae. qui hortatus est Ci .ne exiret ad bellum,& neutrum omnino sequeretur, cui Cie. maximo animo respondit,ut scribit Plutaretius in eius vita. Nisi ita faceret. nisi dueeret me Caesar feetim in Hispaniam. Contendissem, uehementissime postilassem. Omni ui. Omni molentia. .contra uolutatem tuam. Etiam atque etiam .repetit Caelius admonitionem suam,ne Cice .sequatur Pompe. Funditus. penitus: tractum ab aedificiis. selen, .a me ad runcatus monitus. Prudens. per teipsum intelligens. De mittas .eo mittas. Eo.ad id. Vnde. quo.Niillia meetitum a.unde uides te non posse exire, cum inmeiasti, Rerisi est enim causa Pompe. quasi Labyrinthus quidam, unde non est regressurus. Voces. sermones, exhortationes. optimati in .i principum in ei uitate & est eonfutatio contra id quod posset dieere Ci. quod non potest sustinere uocem optimatum inerepantium ipsum. φ ipse solus dissentiat ab uniuerso senatu dicit Caelius ad fugiendas has uoces, eligendum esse aliquem lociim uacuum. Insolentiam. 1uperbiam. Vacuum a bello, quod non si Caesaria num ut Pompeianum. Decernuntur.bello determinantur. Quae.tua.ego.quae ad te pertinebunt, in

453쪽

Formiae mot

EPIs TOLARUM FAMILIARI V M.

Exatuit. Epistola. Exanimatustum tuis literis.1oNon enim qualis esset, quoue eognita res perseripsisti. Nam deos,hominesque, amicitiamque nostram testifico me, quae tibi praedixi, neque temere monuisse. codice scriptum legi quat eum erunt consecta. Et te sapienter.i.& iudicaberis sapiens ,si nihil seeetis contra Cae. quod eum offenderit, quia dummodo non sequeris Pompe .non curat, ut ei faueas,aut eum sequaris. in His intereessionibus. i. obstaeulis a senatu factis. Loeus non erit deprecationia purgationi culpae, aut petitioni ueniae si uicerit. Quare si tu, su p. es curae tibi si filius unieus, ilieet Nareus Cieero, si domus. i.familia, & si reliqua spes tuae sunt tibi euisci nox

sup.ualemus,& si gener tuus,scilicet Dolabella amicus Caesaris,uir optimus, non talis tamen omnibus uisus, ualet aliquid a puci te.i.habemus aliquid.i.authoritatis,tu non debes uelle contu rbare fortunas eorum sciliacet tibi marissimorum,& maxime neeessariorum,ne cogamur, aut odisse,aut relinquere eam causam Caesaris , in cuius uictoria salus nostra est,aut ne habeamus impiam cupiditatem contra salutem tuam scilicet adhaerendo Cretari,& inimicis eius omnibus exitum optando. Denique cogita illud, uidelieet quid offensae i laesionis, Ct sati suerit in ista stilicet tua cunctatione. i.mor te subiisse.i. paruisse prius,& supple facere nite contra uictorem, quem noluisti laedere rebus dubius .cum adhue dubius esset belli exitus,& aeeedere ad eo, scilicet Pompeianos, fugatos scilicet a Caesar quos nolueris sequi resistentes .i. cum adhue resilerent,est summae stultitiae. Vide .i .attende,& prospici,ne dum pudet te esse parum .i .non satis, optimatem .i haberi in numero optimatum, & primorum ciuitatis,eligas partim diligenter lup.id quod sit optimum,quia melitii etaset in media dignitate se re uiuere, quam ad summam properantem interfici. Quod s noti possum persuadere tibi totum .i .ut omnino Caesari reconcilieris, eti pecta saltem dum a. donee, sciat ut quid agamus de Hispaniis,quas,scilicet Hilpanias,ego nuneio .i.indico tibi fore nostras .i.nostrarum partium, aduentu Caesaris scilicet in eas, quod etiam euenit. Nescio quam spem,illi stilicet temerarii Pompeium sequentes habere possint, Hispaniis anus14s. Porto.i .sed,mediusfidius non reperio .i .non possum cogitare, quod a. quale, consilium tuum sit,aecedere ad desperatos sellieet de salute tuenda. Caesar audierat ho quoci tu significasti mihi non dieendo .i.uehementem dolorem tuum propter Pompeii aduersitatem, aut debilitatem, quam non es ausus mihi seribere sed sol untinodo signis ostendere, ae simulatque dixit mihi haee, exposuit statim quid audisset de te, negaui me tate,sed tamen petii ab eo,ut mitteret literas ad te,quibus scilicet literis,potases commoueri maxime ad remanendum scilieet in prouincia, donee res cum Poniteio transigatur. Caesar ducit me in Hispaniam se eu minam nisi faceret ita ego pereurri siem ad te,prius quam accederem ad urbem, ubicunque esses,& ego praesens .i .eo tam eontendisse in .i .diligenter impetrare studuissem hoc a te,at retinuis 1ete oi ui. o Cicero cogita etiam atque etiam.i. pe,&diligenter, ne evertas funditus te,&tuos omnes,ne tu iciens,& prudens.i. prouidens perieulum demittas te eo .i .ad id perieuli,unile uides nullum exitum esse .Qgs,aut uoces optimatum te ad Pompeium inuitantium,eommouent te,aut potes ferre.i.tolerare, insolentiam .i .superbiam,& iactationem. i. quorundam hominum Caesari adulantium,censeo su p.ut eligas aliquod oppidum uacuum.I.immune a bello,dum .i.donee &quandiu haee ilicet negocia bellica decernuntur scilieri utri cadant,quae cum .i.postquam aut quando,erunt consecta.i.expleta,&.i .pariter, ego iudicabo te sedisse sapienter,& non offendes. i.non laedes Caesarem,qui permittet te neutrius partes sequi. Vale.

Rgo ne . Cettius, eum seripsisset supei riore epistola seduci a Cesin Hispa-i nia,noni uerat,sed remanserat FO i miti mandato Cala. Cic.autem, quil se iam ad pompe. eontulerat, scripse 2 rat melius fecisset Caelius ire in Hispaniam,quam remanere Formiis , ad quod eum quadam indignatione Caelius tespondet. Deinde coqueritur de Cie.q, eum ante fuisset in proposito pacis,non petiuerit ab eo eonsilium, quid esset agendum. Deinde signifieat se poenitere, si tus fuerit Cae.& dedisse operam, ut multi qui erant Caesariani efficerentur Pompeiani,postremo se optare ut Pompeiani sint uictores, non spe alicuius praemii, sed propter indignitatem causae, &incitat Pompeianos aduersus Caesarianos. Ergo. non est hoe loeo illatiua coniunctiosed inceptiua maxime conueniens indignationi.Iuue .lmpune ergo mihi reeitauerit ille totatas. Fuisset p.i.melius. Formiis. quod est oppidum Campaniae. Profectus. discesssti. prohibuisset scilicet te proseisti ad Pomp.ues melius scilicet me esse Formiis. Cuius. Curionis. Imposuit. deduxit. Cui enim, ut supra diximus in epistoli, ad Cti.&Cαin partes suas tractus fuerat, cum antea ei esset inimicis,imus hie Curi postea traxit etia in partes cae.Caelium. Paulatim. multis suasonibus. Bonam men. bonam dispostionem animi R iam dam

nat causam Cae. Tu more. ira. Ira enim facit hominem tumidum. Tu porro.accusat nune Caelius Ct.

v ab eo consilium non petiuerit, cum ipse ad eum

Caelius. M. Τ.Cicero. S. D.

iRgo me potius proficisci in Hispania fuisset, quami Formiis esse, ante quamltu profectus es ad PQmpe

ita in quod utinam aut Appius Claudius in ista parte prohibuisset,

aut C. Curio, cuius amicitia me paulatim in hanc partem causae imposuit .nam mihi sentio bonam mentem iracundiae timore ablatam. Tum tu porro, cum ad te proficiscens noctu Ariminum venissem,

duin mihi pacis mandata das ad Caesare, & miris cum ciuem agis, amici ossicium neglexisti, neque mihi consuluisti . . Nos

haec dico,quod dissidam huic causis: sed crede mihi, perire satius est, quam hos vis dere. Quod si timor vestrae crudelitat

non esset, eiecti iam pridem hinc essem'. Nam hic nunc praeter sceneratores pau

ci b

454쪽

LIBER OCTAVUS. CCXVI.

cos, nec Eoino, nec ordo quisqua in est, ni MMuso Ariminum c Cice. dixisset ei, ut consuleret

si Pompeianus. Equidem ia in effeci, ut in aximo plebs,& qui antea noster suit populus,vester esset. Cux hoc inquis immo

reliquias expectant. V os inuitos uincere coegero: irritavi in me Catone. V os dormitis, nec haec adhuc mihi videmini intelligere, qua in nos pateamus,& quam si

mus imbecilli, atque hoc nullius praeimii spe faciam: sed, quod apud me plurimum solet valere, doloris, atque indignitatis causa. Quid istic facitis' praelium expectatis,quod firmissimum est Vestra,

copias non noui: nostri valde depugna rem facile algere,& esurire consuerunt. Vale.

potius i queretur nacem, quan bellum. Ota

ndium amici. uia uolui ita c

IDEx. xviii. Epistola. Ergo me potius. Nam mihi sentio bonam mentem iraciindiae tumo

re ablatam. Uos inuitos uincere coegero Ammianum me Catonem. quia uolui ita communicare tua me .

Neque me conci non petiuista a me consilium , &est declaratio neglecti officit. Huic. catil,. Satius .melius. Hos . Caes poenitebat enim se se tum C quod declaraui cum dixit, mihi lentio bonam mentem iracundiae tumore ablatam, sed timore crudelitatis Pomp.non audebat discedere,&hoe est qd dicit. Quod sit ti.& caetera. Vestrae. Pompeianorii. Hinc . a Caesa. Eiecti essemus. discessiissemus. Hic. in parte Caesa. Nec ordo quisquam .i nullus magi stratus : nam supra dixit, in hac discordia uideo ad

Cn. Pompe.senatuin,quique res iudicant s. cum obituros, ad Caela. autem omnes, qui cum timore, aut

mala spe uiuant accessuros. Nisi est Pompea nisi

sau et Pompe. Noster.Cssarianus. Est et uester fieret Pompeianus. Cur laoc inquis. obiectio,que posset fieri sie, quare hoe isecisti,ut qui erant Caesariani fierent per te Pompeia. Reliqui qui adhue sunt

cum Caesa. Vel re.quae sunt apud Caesa. Inuitos.e-

contra uoluntatem nostram. Cor canos.

puto mendosum eta textum alibi scriptum erat ir

ritatii . M. Cato. Vos . Pompe. Dormitis.ellis ne

gligentes. Nos. Caesa. inia in pateamus.1.quim si mus expositi, ut a nobis uincamur. Imbecilli.debiles . Atque hoe fictam .ut uos sitis uictores. Non spe prae. non expectatione alicuius remunerationis,

id enim mihi turpe putarem. Doloris. quod uideam rempubli. opprimi.

- . - . . . P Γν Indigni talis .iniustitiae.

Quid facitis e uos Pompeiam. Excitat eminuos ad praelium. Qiiod firmissimum ei nilod est certis. ii ruum. Nostri. Caesariani. Algere.pati stigiis. Esurire.tolerare famem. Vale. RGOne dc extera. Scripserat Caelius se cum Caesare abducendum in Hispania, quo tamen ab ASCENdiictus non erat,sed Formiis manserat,quod Cicero.improbarat, unde Caelius nunc dure ad eum scribit ineuians eum neglectae amicitiae, se tamen Pompeianum effectum dicit, sed ut illitiale putari possit. Ordo est. Ergo ne siritat potius proficii ci in Histraniam, quam e ita Formii, quasi dicat si silicet Cicero aliter consuluerat,antequam tu pro secius es ad Pompeium, tamenno erat profectus ad eum,quod utinam,aut Appius Claudius prolubui siet in ista parte aut Caius Curio, euius amicitia imposuit me paulatim in hanc partem scilicet causae scilicet Pompeianae. Nam sentio mentem bonam ablatam milii tumore. i. inflatione iracundiae . Nam impedit ira animum. Tum, id est, insuper tu porro cum proficiscens ad te uenissem noctu Ariminum,dum das mihi mandata pacis .i .ut te pacificum minciarem ad Caesarem, d agis ciuem mirificum. Ironia est.neglexisti officilina amicti neque id est,quia non consuluisti, id est, eonsilio orpseexisti mihi. Neque di eo hoc, quod diffidam hule causae scilicet Caesar. sed erede mihi satius id est,melius est perire , uam uidere hos, id est, nostros milites & fautores tam insolentes. Quod si timor crudelitatis uestrς id eu,quam exercetis inuictos, ut Cicero ipse non semel luturum fuisse testatus est, non esset nos essemus iampridem, Id est a pluribus diebus eiecti hine, id est ex urbe, aut per superbiam Caesarianoriim,aut sponte, sed inuidiose eiecto fuisse dicat. Nam nec homo , ne ordo quisquam est nunc hic, praeter paucos taneratores , nisi Pompeianus. Equidem, id est, ego quidem, effeci iam maxime, ut partes supple sint uestrae, dc ut populus, qui fuit antea noster emet uester. Cur inqui,. immo reliqui expectant supple lcire, cur hoc scilicet effecerim. Ego coegero uos inuitos uincere scilicet

nos,vos inquam Corruncanum &M. Catonem in me , ut expergiscatit r. Vos dormitis nee videmini

hi intelligere adliue,quam id est, quantum , nos pateamus scilicet iniuriae, & quam, id est quantum , simus imbecilli. i.debitis. Atque faciam hoc,id est, tam uos inuitos uincere, nullius id est non ali ius, non spe alicuius praemii, sed quod. i. quia,aut quod id est quae res solent ualere plurimum apud me causa doloris, atque indignitatis id est indignationis. Quid facitis istie. Expectatis praelium, quod est firmissimum id est eertissimum futurum. Ego non noui copias uestras, nostri scilicet milites, uidelicti Caesariani. consueuerunt ualde depugnare, id est, detrectare pugnam, aut finire pugnam fugiendo, ut innuit, sed se tamen , ut nescias utri parti faueat, propterea quod alea belli incerta erat, consueuerunt alsere,& esurire id est, pati irigus, ct inedia m. quod etiam duplieem habet senia sum, aut per inertiam, aut per fortitudinem, quia assueti sint malo, & ita ad militiam aptiores. vale.

455쪽

X his literis.M. Varro uir doctissimus fuit qui de lingua latina libros ad Ciee. Ieripsit,is studiosissimus reipub. secutus Herat Pomp.partet, si eut de multi alii boni ciues. Cu i tui abesset ab urbe serabit Ciee.ie ex eius literi, sbi ab Attio reddi

FAMILIARIUM

ii antelleetita ubi esset, sed non quando uenturus esset: optat autem eius aduentum fore sta solatio in tantis malis de miseriis reipub.quae iam tenebatut oppresso a Calasa peratis Pompeianis: deinde dicit quemadmodum retulit se ad libros, quos aliquantulum intermiserat, eae quibus dicit se sperare maia gnum adiumentum ad serenda aduersa praesertim si ipse Var.uenerit,de ostendit quo maxime uelit eum uenire. Atticus Pomponius, qui propter singularem dominam literarum graecarum, quibus Athonis operam dedit, Attieus cognominatus est,ut testatue Cieri in prooemio Catonis maioris. Suspirari. coniicere, putare. Appropinquare.propinquuesse.Qui aduent.tuus. Quisquam.non stuLi.quitaquam,qui aliquid sapiat. Allevationem. recreationem , sed dixit alleuationem, quia dixit,urgemura. praemamur. Aut ego.spossum. id est eum li.declarat qui sunt ueteret amici, hoe est libri. Sueeense rem iis,essem eis iratus. subpudebat.aliquantulum pudebat. Praeceptis ii.qui me monebant ne quid temere facerem ea libris enim philosophorum discimus quid nobis sit agendum. sociis .propter eios. Ignoleunt.dant ueniam e iocatur autem cice. qui dat libris quasi tensum quendam. Incon.quae mihi fuerat eum eis. In ea coti.quia non intermisisti eos sicut ego. Quando.quoniam. His labris. placatis factis amicis,quia eis do operam, sicut ante eo sueueram. Transiturum. superaturum, euasurum. Quae prae quae nune fecimus. Quae impen. quae immineant,&iutura sint nobis mala. Cumano deTustulatio. in his enim habebat Cicero praedia sua. Quod minime uelim, quod non ualde plaeet. simul simus.i.dummodo conueniamus. Vt i stetit:est enim hoe loco adverbium, non autem coniunctio. χ his &e. Nar. Terentius vat. uir doctissὶmus, qui de lingua latina libros ad Ci .leripserat,eiam esset studiosissimus reipula. le tus erat partes Pomlpeia.iit plurimi alia. Cu igitur abesset ab urbe. sera piit Cic. se ex eius litem ab Attico aecepti, intellexisse ubi esset, sed non quando uenturus est. Optat autem eius tibi aduentum solatio sore in tantis resp.malis. Deinde se contulisse ad literarustudia, docetque quo eum uenire ueliti ordo est. Ego cognoui ex his literis, quas missas a te Atti a legit mihi, quid ageres,& ubi esses. Autem i.sed,nihil sane a. nullo modo,potui suspirati ex iisdem literis, quando essemus uisuri te,tamen uenio in spem. incipio sperare, aduentum tuum appropiquare, qaeaduentus tuus, utinam sit solatio i.ad solati timci. tibi tam prosper, ut mihi sblatium afferat. Et sia.

RONIS EPISTOL RVM FAMILIARIVM LIB. IX.

M. T. C. M. Terentio Varroni. S. D.

quanquam, argemur.i.praemimur, tot & tatis rebus, stilicet aduersis, ut quisquam non.i qui non sit stultissimus,nullani.i.no ullam,non debeat sperare. possi tamen optare ullam alleuationem diminutionε mali,& recreationem animi, sed tamen aut tu potes iuuare me , aut ego fortare su p. possu iuuare te aliqua re . sesto enim me postquam uenerim in urbem , tediise cum ueteribus amitas i. eum libris nostris,in gratiam meum eis consuetudinem in noua se. Et si i.quanquam, non dimiseram usum eo ,

idcirco,quod succeaserem.i.lubitatus essem uultis

X his lueris ἰ quas

Atticus a te missas

mihi legit, quid a

geres,&ubi esses, cognoui: quado aut cin te visuri essemus, nihil sane ex

eisdem literis p tui suspicari. In spe

tamen venio appropinquare tuum aduen

tum, qui mihi utinam solatio sit.& ii tot,

tanti l que rebus urgemur ut nullam est uationem quisquam non stultissi inus sperare debeat . Sed tarne aut tu potes me,aut ego te fortat se aliqua re iuuare. Scito enime, posteaquam in urbemvenerim,rediisse cum veteribus amicis,id est, cum libris nostru in gratiam : &si non idcirco eorum usuin dimiseram, quod iis succenserem, sed quod eoru me subpudebat. Videbar enim mihi, cum me in res turbuletis unas infidelissimis sociis deinisissem, praeceptis illorum no satis paruisse.Ignoscunt mihi,& reuocant in consuetudinem pristinat teque quod in eo permanseris, sapientiorem quam me, dicunt suis

te Quamobrein quando placatis his πιtor,videor sperare debere, si te viderim,& ea quae praemant,& ea quae impendeat, me facile transiturum. Quamobrem siue in Tusculano, siue in Cumano adire te placebit, siue squod minime velim R mae, dummodo simul simus, perficiam

profecto,ut id utrique nostrum commo- dissimuin esse diiudicetur. Vale.

Nieolai secelsi Lut.super M.T.Epistolatum ramiliatium libri lx. additationes ex uetustiore codice.

456쪽

LIBERN O N V S.CCXVII.

Ex. .Epistola. Ex his Ileri'quam. bri, nostris, sed quod suppadebat,id est aliquatulumi out nullam ad leuationem qiisquam nisi stultis i- pudebat me eorum, id est quod ex eis pudorem eon-

osten linii, sperare debeat. Videbar enim mihi eum me in traxerim, sevi solemus ab iis, quos offendimus, non te, turbulentissimas inlidelilstinis sociis demissum. qui nobis dedeeoti sitit quod probat dicens. Videbae Et ea quae praemant,dcea quae impenda ut menelle la- enim mihi eum demisissem me in res turbulentuti tutum. Perficiam profecto, ut id nostrum utrique mas,id est in bellum eontra Caes. eiis infidelis imi, commodissimum iudicetur. Vale. aut qui temere rempub perieulo obiecerunt, aut qui eam defendere non potuerunt,non paruisse, id est ti5 obediuisse sati, praeeeptis illorum, id est librorum nostrorum, uetantium nil temere agere. Libri. lup. ignos- eunt mihi,& reuocant sup.me.in consuetudinem pristinam hoc est libenter me m eonversantu hoe eu ego eum illi, libenter uersor, a dieunt te filisse sapientiorem quam me,quAd permanseris in ea,scilice consuetudine eum libris.Quamobrem quando,idest quoniam,mo utoriis scilieri libras placitis, id est pacificatis,ego uideor debete sperare,si uiderim te,me facile transitu ,& ea,scilicet mala quae premat,id est in praesentia nos urgeaut,& ea quae impendeant, id est immineant. Quamobrem siue placebit te adire su p.me sue in Cumano sup agro ubi uillam habebat Cice.sue in Tusculano,ubi alteram habuit,& Tu seu Ianas quaestiones seripsit, ii-ue quod minime uelim Romae,dummodo,id est si modo simus simul, perficiam proiecto,ut id uideatur commodissimum esse utrique nostrorum. Vale.

Cicero Varroni S. D. r s p ut in v tronem missa , quae iam multii

t diebus antea fuerat scripta.Deinde ei consti hi,ut oppressa repub. conserat se in alique

amni' idem tuus, & idem loeum ubi non uideatur a suis inimicis, quemadmo- noster, in ad me pe resesin dum dicui etiam se redecretiisse. Reddit autem ra mi uis uerb

. . π rim tiones quare adhue non discesserit Roma, deinde hoe

peri ventu et, ocie potui- latae eum ut stet in proposito umendi simul cum ip- die mane ad te iturum esse se Cice.ostendit enim quantum snt profutura studia

dixisses, dixi es me cui u

aliquid aranii ut peteret,rogaui. Conscri- & significanter dictuin. Virg. Rex Anius, rex idem hopsi epistolauo nocitu, nec ille ad me rediit. Minum Phinique sacerdos. Veseeri. adverbialiter Vesperi

. 4. - . .. ponitur,id est circa noctem. Postridieaequenti die da

oblitum credidi. Attamen eam ipsam tibi iurum aliquid, quod ad te desertet. Rogaui. plum. . epistola misi em per meos , nisi audissem Vt peieret a me. Oblitum.scilicet ad me redire. Exi- σόω-m ι

a m I turiam discessurum. Et si erat Iω uana inanis. Prae

ex eodem postridie te mane e Tusculano se tim. ostendit quare esset illa epistola inanis, quia exitu ruin. At tibi repente paucis post die- postqii nisi erat scripta nulla erat nouata. Lucubrabus, cuin minime expectarem venit ad me 300ς νς-m, ii illas meas, id st meam

. in , in quam lucubrauera .i. noctu scripseram. Pertulisse ad Caninius mane: proticis ci ad te statim dI- te. nuncias etibi. Quod . consilium. Nihi me. s. do.

Ait cisa erat linis illa epistola, praesertim tan Vi Rixi, oculo, hominum.fugiamus conspectram ho

ri ii . manum, ne ab eis uideantur. Si minus lintua, posu

tis pollea nouis rebus allatis:tamen perire mit,.suitare. si nihil positimus facere quin de nobis lolucubrationem meam nolui,& eam ipsiain quantur.. Efferunt seduperbiunt. Nostros. Pompeia

Caninio dedi: sed cum eo& cum hole do reis est obiectionem, Rei respondet. Respondent. cto & tui amatissimo loquut' ea sum quae Lynceus, acutis oculis. Lynx enim animal acuti simo Lynxpertulisse illum ad te existimo. Tibi aute vis in pse P i ibetur Nihil. osi nihil respitet. Incur-

a a L e rat enim. qui in nullum malu non incidat. Venit in

serunt,quasi victos nos intuentur . qui au- ii mei no posserre quoidarino positi quosda uidere. tem victos nostros moleste serunt, nos do Ani ritu, tuti, &e. EY sat se ite epistola tardiux ASCξMIent vivere. Quaeres sortasse cur cum haec ad Varronem misia,deinde consulitVarroni,ut inurbe sint, non absim .quemadmodum tu. QPp si p constrat te in aliquem locum,ubi

. . - , δε i , non uideatura suis amicis Quod se iacturum dicit.

Tu enim ipte,qui Sine Galios prudentia Reddit ad hoc rationes, quare adhue non diseesserat. vincis omnia credovidisti:nihil te omni Roma,&demum monet,ut persistat in proposito ui

r P n. i . uendi secum in literatu studiis,quae mendat. ordo

no fefellit. auis est tarn lynceus,qu anta Est caninius tuti,.samicus,&idem noster, cum uenis. iis tenebris nihil ostendat, nusquam in- set nuper id est paulo ante hac ad me,uesperi .i.temvo

si mentem,bellum esse aliquo exire , ut ea literarum,&rogaui,ut peteret.seas a me. Conscripsi Quae agebantur hic quaein dicebantur, nec noctu,nec illeTCaninius rediit ad mei ego

. . Q , , credidi oblatu.s.promissi aut ad me redire,attame mi

' ΗΡn , audirem . Scd calumnia- ssem eam ipsama. eandem eptilolam per meos nisi a dial

457쪽

FAMILIARIUM

bar ipse: putabam, qui obuiam mihi venis

set,ut cuis coinoduin esset, suspicaturum, aut dimirum etiam si no suspicaretur. Hic aut metuit, & ea refugit, aut aliqd cogitat,& habet nauem paratam. Derul leuissime

qui se spicaretur, & q fortasse me optime

nouisset, putaret me idcirco discederes quosdahoies oculi mei ferre no possunt.

EPISTOLARUM

audissem ex eodem te exiturum postridie. i. die proxime subsequente, e Tusculano .sagro eum uilla. At.i. sed tibi uacat illud tibi eum ad nullum te seratur, sed tantiam ex modo loquendi additum sit, non omne tamen textus ipsum habent. Caninius uenit ad me eepente,id est celerite paucis diebus post eum expectarem minime, dixit se proseisei statim ad te, & si illa epistola sei licet quam noctu seripseram erat linis eo-

los .i .antiqua non recens, & marcida, & ita uana,praesertim tantis rebus nouis allatis postea.i.eum essent tatae res nouae allatae postea, tamen nolui meam lueti bra

tionem id est operationem,quasi ad lucernam, perire id est perditum iee,s nullo usui esset illa epistola,& dedi Caninio eam .Eam tamen his insertam non puto sor te quod fuit raptim seripta, de rebus autem seitu dignis. sed locutus tum eum eo.isCaninio, S.i. simul, homine docto,&.i .smul,amantissimo tui,id est qui te maxime amat ea quae existimo illum pertulisse ad te, id est de nunei asse tibi quas dicit se ideo nune breuiorem esse,quod illius uerbis multa Varroni nunciata putet. Affert tamen eonsilii sui rationem eoniungens. Tibi die Autem,id est sed,ego do me Hercule,scilicit ita eotiseeuante,ut uerti dieo, tibi id consili quod mihimetips,uidelicet,ut uitemus,id est fugiamus,oculos hominum, si minus,id est non satis facile possumus, scilieet uitare linguas hominum. Enim.id est quia, supcii qui estertit, id est otollunt se,uictoria, id est propter uictoriam Caesaris intuentur,id est inspiciunt nos quas uictos,& hadeeipiunt nos. Aut emcid est sed,ii qui moleste serunt nostros,id est Pompeianos,esse uictos,dolet id est aegre

ferunt, nos uiuere,aut quia nos in culpa putant, aut quia indignos uita censent,quod cum aliis non periimus. Tu sorte quaeres,cum lixescilicet mala snt in urbe,scilicet Roma,eur non absim, scilicet ab urbe quemadmodum tu sup.abes. Tu enim is qui uineis,& me,& alios prudentia, uidisti eredo omnia, nihil omnino fefellitae id est sugit prudentiam tuam. Quis est tam lynceus id est tam a te uidens tracta metaphora,aut a Lynceanimali aeuti si imi uisus,aut a Lynceo uiro, qui in portu Carthaginensi stans naues a sicilia proticiscentes Menebat: unde Horatius in epistolis. Non poteris oeulis quantum etintendere Lynceus &c qui nihil ossendat. i. peccet, aut erret in tantis tenebris .i. ignoratione remim futura ii, & qui nusqua incurrat.s. damnu.q.d. nullus. Ac quidem .i certe, in mentem uenit iam pridem mihi.i.cogitaui esse bellum.i .aliquantulu bonu, exire. s urbe, aliquo.Lin aliquem locum,ut nec uiderem ea,quae agebantur hie nee audirem qnaeditabantur hic. ipse.i.egomet,ealumniabar i .per modum cavillantis dicet me scirem recte sentire arguebam tamen mei plum, quia putabam eum qui uenisset obuiam mihi.segredienti urbem suspiea in tu aut dicturum etia si n51uspiraretur, ut euiq; esset eomodum .i. opportunii uisum,hic.sCicero ex urbe fugiens aut metuit,& fugit ea re.i.ob eam Gu-ium,aut eogitat aliquid.i mali in Caesarem. Et habet nauem Oaratam .s.qua ad hostes transiugiat. Denique is,

qui suspicaretur leuissime.i.de leuissima eulpa,& qui sortasse nouisset me optime,putaret me discedere iecit-co,quod oeuli mei non possent ferre, id est pati quosdam homines,scilieet insolente, propter uictoriam. .P.v.C. ANl NI U S idem S idem noster. Haee est Medi eat codicis eum alii, quos uidi, manu scriptis lectio iam tune a nobis restituta quam cieriorem elegimus,quia eadem est in indice ante librum illum potito unde facile existimari no potest, culpa librarii hoe eommissum esse, eum duobus locis nulla uarietate eadem uerba seripta sint: nam quomodo loeus ille de Diuinationes miliis pristinae huius loci lectiona diei possit cogitent doctiores. HUBER. in H AE C. quae de me possunt, aut dici, aut putari. Movi, id est latenter. Obdurit si ne imposuit. Callum.quandam duriciem,ut nihil fastidiam est iansa tio sumpta a eorpore, quod exercitatione erebra cal-Tantisper lum, id est durietem earnis facit. Tantisper. tan diu. Esseruescit Eneeuescit. refrigeratur. ilat. Gratulatio.Cae Conia sectum. finitum. Qui .qualis. Quo eo.du .id est quod Raucus eo memira assequar futurum esse. Rumor. fama quae est de iis, quiseeuti sunt hoe bellum. Raucus. defessus:nam ex asii duo clamore rauci emeimum dieit etiago,nisi cum ipse rumor iam deseeerit. Hine. Roma.M ER. 32l N illa loca .id est Baias. Quam na.quia Baiae erant in littore loca amoena propter mare,& balnea, quibus abundat, dicit emo Ci. erit honestius uenisse ilia lueeausa dessendae mistiae reipub. quam caula uoluptatis. Tu me scilicet iudicii, uel nosti. Nodo stetno.dummodo constet,&permaneat nobis hoe firmu. Modo eaad est tantummodo rapiebamus delectationem cum res erant prosperiores, ut sipa ad oppium Balbum. sed unum est perfugium doctrina , ae literae,qoibus semperiis fuimus quae in secundi, rebus delectationem modo habere uidebatur, nune uero etiam lutem. Non modo,utar.non modo,uteonsiliarios Arehitecti ira rep.sed transsatione usu, est. Architecticia.dicuntur

Fabii qui fabricandi artem habent. Fabii ueto, qui ipsi πι-

Haec ego suspicans adhuc Romae maneo:& tamen Don , consuetudo diuturna callum iam obduxit stomacho meo. Habes rationem mei consilii. Tibi igitur hoc censeo, latendum tantisper ibidem dum efferuescit haec gratulatio, & simul duin audia

mus quemadmodum negotium cosectu insit. confectum enim esse existimo. Magni aute intererit, qui suerit victoris animus, qui exitus rerum:quanquam quo ine ducat coniectura, habeo: sed expecto tamen. Te vero nolo, nisi ipse rumor iam raucus erit nae,ad Baias venire. Erit enim nobis honestius etiam, cum hinc discesserunus, vi

deri venisse in illa loca ploratum potius

quam natatum. Sed haec tu melius. Modo stet nobis illud, una vivere in studiis nostris, a quibus antea delectatione inodo petiebamus, nunc vero etiam salute.Non dec . esse,siqu is adhibere volet non modo ut architectos,verum etiam ut fabros ad aedifi-

458쪽

LIBER

candam rempub.& potius libenter accur- nu miunt in aedificiis, alteri igitur ingenio al

e o. teri opera ualent. Vtetur Onera. Cnostra. Politias.

rere. S i nemo Vtetur opera, tamen & scri uilitate, nam inuetuitatem si dicat. Si mi. in tu unbere & legere . . si minus incuria a 'genere deliberativo. Ato; in io. i. rensibus causis, S

que in foro, at in literis & libris, ut doctis ΤΠῖςη ς xkQui . At certesine. Nauare. diliget et At

in agere,& tractare rem p. Haec uidentur mila Liacienda.

limi veteres fecerunt, nauare reipu. N Qe G o suspitans haec.sde me suspicanda, maneo ad- ASCEM moribus ac legibus ouaerere. 11ihi haec vi huc Romae ct tamEcosuetudo diuturna obduxit5.op

ac L, O . , . primendo imposuit. 3--a.latenter iam stomaeho

dentur. 1 ii qu id lis acturus,& quid tibi pla meo eallum .i partem induratam ex frequentia malo ceat, taratu erit si ad me scripseris. Vale. rum. Tu habes rationem consilii mei. Igitur stip. seri, bo, aut eontulo tibi haec, alii di eunt, censeo tibi hoeeenseo .i .iudico, latendum sit p. esse tibi tantisper ibidem .subi es,tantisper.i.tandrii dum .i.donee,haee gratulatio .s quae fit Caesari.& Caesarianis de uictoria esseeuescit. i. emienter si aut donee seruore amittit & re itigeratur.& dum.1.donee, audiamus quemadmodu, id est qualiter negocium sit, consectum. i. absolutum, existimo enim esse consectum. Ant. . led,intererit ma Io Ex .ii. Epistola. an inius idem tuus. Caninius idem tuus, & idem noster, cum ad me heri Desperi uenisset Ise postridie mane ad te iturum esse dixisset dixi ei mandaturum aliquid literarum mane, & ut peteret, rogaui,conscripsi epistola in ortu. Qua res fortasse, reum haec in urbe sint,non absim,que- ad modii tu abes. Hie aut metuit,& ea resigit. Haec ego suspirans adhue Romae maneo,& tamen λελ --.Consuetudo diuina eat amniam obduxit stomacho meo. i.i. multum reseret, qui.i.qualis, fuerit animus uictoris .f.Caesa. qui. i.qualis, exitus rerum s bellica rum, quanquam habeo , quo coniectura ducat me.i. φ pereoniecturam de exitu iudicem,sed tamen. i.attamen,expecto. .exitum rerum. Vero pro sed ,nolo te uenire ad Baias .i locum illum amoenissimum,unde saturieus, lanua Baiarum,& gratum littus amoeni secessus Se nisi ipse rumor. sdeuictoria,eritiam famas raucus .a.defessus, ninito clamore ita ut non amplius diuulgetur. Enim. id est quia honestius erit nobis,cum decesserimus hine i ab urbe, uideli uenisse in illa loca. amoena , potius ploratum. s. calamitatem reipu.quam natatum .i. balneatum.Sed tu melius su p.considerabis aut iudicabis hae. Ista sunt pen sanda nobis modo ci in hoc rerum statu, illud.i.firmum si propositum,& sset,placeat, ae constitutum sit, nos uiuere una.i. pariter,in studiis nostris,a quibus. s studiis nos petebamus,aut ut plures habet, capiebamus antea .s dum respub. floreret, &nos in ea delectationem, S modo .i.pauloanteiblatium a.malorum. vero pro sed a quibus nos arbitramur etiam nunc salutem non deesse. Si quis uolet adhibere .cliteratos non modo. i. non solu ut Architectos. i. magistros aedificio ,& principes in aedificando uerum etia, ut fabros. i. operarios ad rem p .aedificanda poterimus, i.etram,n saecurrerelis enter. Sin i sed si nemo utetur opera.saio stra tamen su p. poteramus & legere,& scribere politias .i .gubernationes ciuitatum,& s minus. i. non poterimus id facere in curia. i.coram senatu,atqne in foro a. ram iudieabus. t.i saltem poterimus in literis,di libris, ut ueteres doctissinu. s. Plato, Aristo.&alii philosophiseeerunt, nati arcii.dare operam teipn b. & quaerere .i .disquirere,& disputare de moribus,ae legibus. Hae uidentur mihi scilicet ueris milia aut facienda. Pergratum erit

si tu perseripseris ad me quid si acturus,& quid plaeeat tibi. Vale.

AVARE Reipub. priscam huius loel seripturam iampridem notam iacimus,&quid turbatum in ea eesset docuimus,ae pene inuitiae coacti: tamen quandam luspicione nostram exposuimus,cui nihil nunc addi paus, nis quod locus est in prooemio secundi libri de Diuinatione, qui huic silem, uel eandem potius sententia in habet: illum igitur adseribam uidetur autem mirifice hane sententiam adiuuare. In libris enim sententiam dicebamus,concionabamur, philosophiam nobis pro reipub. proeli ratione substitutam putabamus. in communi lectione manifestum uitium,quomodo enim recte nauare reipub. dictum esse possit nisi intelligatut opus,aut studium. io uideo hoe aut e nimis duo.

Cicero Varroni S. D. s. Pollicetur Ci. se celeriter uenturum 'r c . r 3 u Var.ostendit tamen sbi non plaeete. HVvxR

T si quid scriberem non ut sistiti his loci, ubi tune erat Var. &habebam, tamen Cani- Fladdncit huius suae sententiae rationes ponio ad te eunti non potui magnu tr. i , O . a V ex iludiastiterarum.Quid igitur. interrogative. Potunihil dare. avid ergo po simum. praecipue. Quod puto te uelle.i. desyderare,ssimum scribam quod scilicet scribam. Cito. hoeest, quod putat eum ueste.

i Incendio ut diximus sepius, comparat miserias citii

velle te puto, cito ine ad te esse Venturum. tali, aut tempestatibus aut incendio. Dabimus strida

Et si vide quaeso, satisne rectit si, nos hoe bimus causam loquendi de nobis. Cultu,obteruatio-

tanto incendio ciuitatis in istis socis esse

T s pollieetur se celerater uentum ad Vari senis eat tamen loeum ubi tunc erat varis Di displicere, & demum dicit se magnum fructum ex literis capere. Ordo est Et s id est quanquam non habebam quid scriberem, tamen QPon potui nihil scilicet literarum date amim eunti ad te. Quid ergo se ibam potissimum seribam sit p. id

.lood puto uelle uidelicet me uenturum esse cito. Ets.l.tamets,quaeso vide. i.consdera, ne .iati stremima. . mὀn erroneum,nos esse in istis locis .stam notis,aut delitiosis tanto incendio .i. ardore irarum,& perlaetitionucio itatis .f. Romanae. Nos dabimus sermonenaci occasonem de nobis loquen si iis qui nesciunt eundem eul

ton. eundem uictum esse nobis in quocunque loco sumus,hoc est philosophiae uacare,& putabunt nos eonica se consilia agere. Quid refert sup.inquies,quid det eloquantur homines, dummodo tu bonus sis , tamencii. id estni-

Dabimus sermonem ita qui nesciunt in bis,quocunque in loco sunus, eundem cultum, cundem victum esse. Quid refert t

459쪽

EPIs TOLARUM FAMILIARI V M

id est nihilominus incidemus in sermonem,quem bonum esset deuitare, quia cura habenda est de nomine bono, &ideo lictat etiam nostra afferre. diuus pater Augustinus dicit bonam uitam nostram nobis esse neeessariam bonam famam nostram proximo. Eil tamen etiam aliena expolitaO sic. Quid refert. an una sonus ne e. λλWC. T si Quid seriberem non habebam,tamen Caninio ad te eunti. Ita Olim emendauimus,& authoritate usterum eodieum moti, qui huius lectionis non partia uestigia retinent, & elegantiore hoe termone delectati. Neditam, igitur liber,ut alios taceam, tamen animo ad te eunti. Quod si primam literam huius nomini, illi uoei addas,& ex penultima duas iacias,qui error procliuis est:prorsus CANINIO effeceris.Qucia si cui audax metim ineoeptum uidetur,cogitet eundem listarium eodem pacto non multo post in eodem Δomine seribendo merare ubi enim in implestis omnibus Caninius legitur, sed plus facio, quam Caninius imandauit.in meditaeo, AN HVS MANDAUIT. Quemadmodum olim feci de hae tenui animaduerson e,nune uerbum non fecissem,nisi Manutii uulgarem lectionem meae,non insipienter excogitatae praeposuissent.

HUBER. A M E N incidemus in ser.id est nihilominus loquentur de nobis. Laborandum. randum. Voluten tamen in sermonem incidemusίValde id volutari tu diuersentur,sed uolutari proprie dicimur in sordi- u i L a ri volutabra bus,& rebus turpibus inde uolutabra dieuntur loci, credo . laborandum eli, ne cuin Onanes in tibi sues uolutantur. Nobileum per nos solos. Aut omni genere& sceleruin ,& flagitiorum

Barbari. Quae sunt mi. Quae non possent esse miserio- cessatio vituperetur . Ego vero neglestita. Arte, nostrae. liberales. Nescio qaomodo. qu.si barbarorum inscitia te persequar.uuanuis

dicat o ulta quadam ratione. Vberi.maiores, terti- i in in .li res. siue.ponit rationes quare fertiliore, fructui enim lint haec inisera, Quae Iut ni aleretina: afferat artes tu quam ante. Grauitas mor. per quam tamen artes nostrae nescio quo modo nucintelligit maximam miseriam,&calamitatem ciuita- C m c

tis. Cmus.medicinae. Vim.ui mitem, potestate quia Vbςriores fructus serre videntur, quam non facile apparet in sano,quid possit medicina. Haec lim ferebat: siue quia nulla nune in realia praeeem.plulosophica. Cuius domi n s uxvr- -pud acquiescimus,sive quod grauitas morbi se

quem abundant, S qui aliis dare consueuisti. λα, . . 4 4 . . a P ,

noe uas, Is indi; M. Athenas prouerbiuna erat quonia cit ut medicinae egeainus: eas nunc appa- Attica regio abundat noctuis,ideo prouerbialiter di- reat, cui' vim no sentiebam' cu volebam'.

xit porto noctuas athenas, quas dicat aqua mari ad- P a 3 . . a

do,qui tibi haee dico,que meliui me nosti. scilieet ede Sed quid ego nunc naec ad te, cuius domite. Nihil scilicet fuit scribendum ad te. Sic. ut rescri nascuntur ocis, nihil scilicet,nisi ut

leilicet hominum de nobis. Exo eredo, inquit Cie id tur facies. Vale.

laborandum.1.annitendum, est nobis ualde, ne cum omnes.salii, uolutentur.i frequenter involitantur,in omni genere,& seelerum,& flaritiorum. Gilatio nostra uituperetur nobis, aut inter nos. Vero pro sed,ego persequar.i.donee te conuenero seqtiar te inscitia Balbatorum.i ineptorum hominum neglecta.i.contempta. Enim.i.quia, quamuis hac quae sunt miserrima, quia temp.peffundederatntiunt misera i nobis,tum artes nostrae stiberales, & philosophicae uidentur nune nescio quomodo ferre fructus.i.utilitates uberiores, q ferebant olim siue qilia nunc in nulla alia te quiescimus, sue quod grauitas morbi facit,ut egeamus medicinae,& G.s .messicina,appareat nunc,cuius uim.i.potentiam,non sentiebamut eum uolebamus,id est lani eramus. Sed quides.ad quid ego sit p. scrabo hae ad te,euius domi icineuius gomo nascunti r. γλαι tisai .m.i an,ut feram, γλα. s i. noctuam,ub.icin atheuas ubi plurimae sunt noctu eq.d frustra laborem,seut qui noctua inserat athenas, aut aquam in mare. Nihil. .ad nullum e5modum id sa-eio, nisi ut tu rescribens aliquid expectares me. Facies igitur se.i.me expectans aliquid releribes vale. HvBER.

Cicero Varroni S. D. me scito Quapropter si veturus

es, scito necesse esse te veniare. Si nauic non es, si est te venire.Nunc vidcvtra

Et V locatur Ci.eum Varro.de eius ad-n uentu, indueeus duas lentetias de possibilitate,& necessitate vis; de 'M. possibilibus ax ; seeundum, Diodorum philosophum, ου νομiudieare dicebat.n. Diodorus quiequid erat uenturum,necesse erat i.non poterat aliter esse.Chusippus uero dicebat no esse necesse,quod esset uentum,liciteret pol sibile.sin auteu.no esset uenturus. No est τῖμα, ιγ.i no est polsibiliud.te uenire. Chrysippiassen . . a i ri

tentias Chrysppi No e5.i.no admittebat tractu a sto te irragis delectet M - ne, an haec macho,quia no cocoqui hoc est no digerit ea,quae as qua noster Diodorus no cocoquebat. Sed

de his etiare tot si cum eri inus loque

subaudi accurre. Hortum.delectatione amoenitatem. mur. hoc etia γωνα κρυ - . g. - est. De Cineum ordine aperia Ordo aut est. Setto me .p- rain. Tu si manus ad nos , nos accurremuΡ

dicit quicqduentum est neeesse esse euenire. Quapro erit nilial. Vale. plers es uen.scito necis esse te uenire. Sinatile. .sed si,no.ses uetumit,est ta AH.i.cotingentiu te uenire Nuc uia eosdera utra insit.icindieatio,& snia delectet magis te,an haee.s posterio qua etiam non si uenturus contra

460쪽

CCXIX.

Varroni S. D Ilii vero ad Non. bene maturu videtur so-re , neque solum propter reipub. sed etiam

propicr anni tempus. eontra gentium,esset te uenire ch 'I ias,id est a Ch sppo edita. Est autem Chdsppias forma patronymi

ei neminini pro nomine possessivo politi,quasi sit Chrylippe aut chrysppica,an, scilicet prior, quam Diodorus noster id est praceptor in philosophia, non concoquebat, id est non latis digerebat, & ad uerum enoetea bat. Sed nos loquemur etiam de his rebus,cum erimus ocios. Hoe. ut est nos locuturos esse de hi, rebui est tiam secundum Chrysippum --im id est eontingens,ut dicunt ad ut libet si p. quod seripsisti teticisse de Cossio ut opinori. unguento ex COslio,est mihi pratum, nam ego mandaram etiam id Attio scilicet ut emat aut trasimili de ne crocum ostio transigendo loquitur. Si tu mi. id est non lup.ae tres ad nos,nos aecurremus ad te. Si habes hortum. id est locum amoenum,aut deambulatorium in bibliothera id est loco bibliothecae uicino,nihil deerit,scilicet ad uoluptatem. Vale. l H I uero. Consitu erat Var. cum CL se Humia

uenturum ad nonas mensis , quem non nominat.Itaque Ciee.probat eum diem, deinde excusat Ci . factum utriusque. quod secuti essent Pompe. partes,& mortuo Pomp. deposuissent arma. Vero .expletiva parti- verocula,quae ad Ornatum tantum ponitur. Bene ma. bene in tempore tempestiuum, nam ut alio loco eY autoritate. Au. G. diximus, maturum dicitur, quod nee Naturum a is ' tardius,nec citius fit,quam debet. Tempus an . intelis Uluin dic pro hgimus enim suisse latis commodum adueniendum. bo: itaque eunde in ip- Probo asti mi do. Eundemialem nonarum. Nisi

se sequar . consilii nostri, nisi eo x quidem reprchenderet; b non sunt

i in I ' lecuti illud, quia etiam qui non facerent, quod nos,

qui id Lequuti non iunt poena teret, nobis dicunt tamen tios non male feeisse. Non spem uictomenitendum putarem . Sequuti enim su- νη-ut pridae, Sedonicium.quo cogebamur de sen-

i uere patriam, sit boni ciues esse uolebamus. Relin-mus non lpem sed oli ictu: reliquimus au- quimus. eum distes imus ab armis. Desperationem.

tem non officium, sed desperationem. Ita dxsendendae patri unde illud Virgi. Sat patriae Pria-

qui se

non comino uerunt: saniores, quam qui a- qi ira puduit nos tequionicium patriae. Sanio m. la- missis opibus dolia uin non reuerterunt. Non re do. sed mulerunt te ad Cato

' nem, S iubam,oc bellum renouare conati sunt. Nihil mi. sero id est nihil est mihi molestius. Sameritatem. derisue dixit. Ceiosorum. horum qui nihil habent, quod eurent,qui de nobis loquuntur, cauendum ne legatur oecisorum. Occiderunt. perierunt. Quibusrunt, quam hos curo, quibus non fatis fa- n ut D. quia uiuiinus, id est qui non possunt bene len

r tire de nobis, quia uiuimus amissa repub. Istie in Tu

cimus quia vivimus. Mihi sit spati uim fue seu es Lavatio. balneum, est autem formatum ab rit in Tusculanum ante Nonas veniendi, antiquo participio lauatas lauati. Vale.

istic te videbo: sin inmus, persequar in Cu

manum,3 ante te certiorem Liciam, ut la

uatio parata sit. Vale.

1 aget .v. Epistola. Mihi vero. a sed nihil minus sero , qua in s ueritatem octo solum,& quoquo modo res haberetur.

Sed nihil minus sero, quilii seueritatem otiosorum: & quoquo modo se res haberet, magis illos vereor qui in bello occide

re ad nonas euiusdam menss,quem non nor

, minat, unde respondςt se diem illum probare. Deinde purgat factum utriusque, quod secuti e sent Pompeianas partes, & quod eo occisi arma deseruissent, in quibus non erat salus. Ordo est. Vero. . pro certo,quicquid tibi uidetur, uidetur mihi bene, id est multum maturaim id est tempestiuum neque citius, neque serius sup .te uenire ad nonas,scilicet mensis pet Varronem fgnifieati, neque solu m. su p. uidetur, id propter tempus, id est oportunitate in reipub. sed etiam propter tempus anni quare .i.quamobre, ego probo. i. approbo iuum diem, itaq:.i.&ita, ego sequar eudem .s diem Nonarum. Ego putara poenitendum esse l. poenitudine habenda esse nobis,consilii nostra nisi noPoeniteret eos,qui n5 sunt se euti id ,quia elici illi,qui sequi noluerunt, uel aus non sunt di tit sequendu suisse. Nos n.seeuti sumus non spem,quia maior spes erat deuictoria Caesaris,sed officiu .sdebitum rei p. Autem id est sed, nos reliquiti' no ometu, quia nemo tiltra potest tene ξ, sed desperatione,qua alii ultima audebat. Itaque nos fuimus uerecundiores serga rem p.q qui no eo mouerunt se domo.Lab urbe, & sui mii, saniores.i. prudentiores,qua qui non reuerteret domu opibus.i. saeuitatibus belli amissis. Sed nihil sero minus .spatienter,qseueritate Ociosoru .i.qui nihil egerat,& tame alios taxant,&quoquo .i.quocunq; modo, res haberet se ego magis uereor tanqtiistiores cessi res illos 'occiderunt in bello,q euro hos qbus no satis facimus,qa uiuimus.Si spatiu fuerit mihi uentedi in Tuiculanu ante Nonas,uidebo te isti si minus .i .s no,persequar te in Cumanum,& faciam eertiorem antea ut lauatio si parata .Et ita de Costio unguento locutus uidetur. Vale. O N si Lil nostri. Hieronymi Ferrarii, magni ingenii,ae multarum literarum iuuenis animaduersione .p.v.c. Ludo eiusque sententiam,& ut amiei hominis,& ueritatis de senioris libenter sequor, sane in Medicaeo ita te pitur, Consilii nostri, nisi eos qui id secuti non sunt non poeniteret n. p. p. Quare minus a uetere lectione liscedit, iii eam quam Hieronymus excogitauit lectionem sequitur. quam qui uulgatam lectionem retinere uellet: ex illa enim & non tollendum esset quod secerant, &fortasse etiam plura: nam illud quidem non pa-uum mihi quoque ipsam turbare uidetiir,in noua igitur nouam appello,quae nuper ea orta est & elegantior

sensu, est,& plura priscae t cripturae uestigia. e.iii. Caninius

SEARCH

MENU NAVIGATION