장음표시 사용
441쪽
388 PHYsηCAE HERMETICAE structiones cerebri tollit catarrhosque consumit. Odor ex eo dimanans ad gestantes, vertiginem, melancholiam,&dolorem capitis mitigat: Gurgulionis laxitatem & elongationem corrigit, prae gnantibus mire consert, innumeraque alia in corpore humano praestat, de quibus legere poteris Medullae destillatoriar Conradi Κhun rathtrach. 9. pari. I. Succinum aliud est album, aliud savum. aliud nigrum. Album caeteris omnibus praestat: Flatium vero nigro . Ex succino paratur, I.
Οkμm, cuius usus est praestantissimus in peste apo-plexia . paralysi , epilepsia , spasmo , calculo, dissicultare pariendi , frig: dis defluxionibus capitis , suffocationibus , praecipitationibus de
strangulationibus uteri, deliquiis animi , palpita-' tione cordis, sebribus, retentione urinae, doloribus dentium , in icteritia , colica , expulsione secundinae, mensium retentione, in contractura&vo initu, in cerebri stupore, visus debilitate& punctura lateris. a. Salsublimatum, quod est di reticum efficaci ssimum.
a . Bitumen liquidum eis, quod ut oleos sliguor dis luit: Cuiuseciei profantiores sunt Naphiha ct Ambra Arabica. a 8. daphiha in bitumen liquidum, olei lentore or cra ptis tantam vim ignis habens, ut ignes e longinquo ad se trahat es insumme
Dioscorides lib. I. cap. 84. Naphtham a Babyloniis vocati dicit colamen bituminis, & e sse seu inueniri
442쪽
L i R. VIII. C A P. VII. inueniri candidam & nigram. Naphtha candida est petro leum, quod ad nos, licet corruptum, ferunt agyrtae. Nigra forsitan est illa Amiani p1cea & glutinosa Naphtha, bitumini persimilis,
quae flagrans nulla aliare extingui potest, quam puluere iniecto.
ap. t Ambra ect bitumensagrantissimum,ut eumpreciosi v eonferatur mererbus. Nasicitur circa Sichrim Arabiae felleis oppi
3o. Tertium genus secundariorum miser Bum proponit terras minerales, ut Auripigmentum , Sandaracam, G sum, Cretam, Argistam, Terram Histatam,Terram QArmeniam. I. Auripigmentum eis terra mineralis lutei Aristraesentissimums venenum.
Dioscorides duo huius genera ponit, aureum& pallidum siue croceum. illud est optimum,hoc deterius. Ex auripigmenti aurei portiunculis admisto sale fit alsenicum album: equo Chymi- ei praestantissima remedia contra ulcera maligna&cancrosa praeparare, atque illud corrosiua sua natura exuere , crystallinaque puzitate donare optime norunt. Quantum ad medicinam, ait Paracelsus cap. s. de Arsenico Tom. 7. pagin. 46. Arsenicum esto crystillinum , ponderosum, durum, bene purum ad lacteum colorem
443쪽
39o PMYs IcAE HERME Tic ya. Sandaraca eis terra rufa, cinnabaris eo ' re, nonnihil ad luteum vergens, in metallicis v nupserums cum auripigmento redolenssu*-ris Urin. Scaliger exercitatio. io . sectio. 12. arbitratur Sandaracam esse excoctum arsenicum, vel ab arte, Vel a natura , & quae ab arte fiat, longe eta Iubicundiorem , quam quae a natura facta effodiatur.
u. Gypsium ea terra candida,iauis,tenax, qua σxsumma tellare efditur. 34. Creta est terra tenax albissima n insevia Cretas tu. y s. gilla in terra pinguis is lenta, e qua
μ υ gulina vasa. Prope Brunsseisium, quae urbs Vnum tantum milliare a merastalia distat , argilla effoditur eandem fere naturam habens cum terra sigillata. Sic & inter Rheers hamiam& Zigenhainiam. Hassorum locus datur, in quo argilla ad eosdem
ρσ. Terra figi ata, fleu Lemnia in portio terravaiae rubem in insula Lemno se estose,σ Diana Sacerdotis sigillo si gnata.
Effoditur & nodie in Silesia terra non deterior, quae appellatur terra Strigensis. Ueuenis poetent r resistit.
3σ. a) Terra semenia eo ponis serra in Armenia
444쪽
H Dicitur & bolus Armenus, b) igitur omnis
generis fluxionibus sistendis optime conueniens est. Praesertim vero utilis ad catarrhos, ad sanguinis expuitiones,pulmonis viceia, ad dysente- Tiam, ad profluuia ventris: praecipue etiam valet ad affectus pestilentiales. Quod si phlegma acidum tera Bolo in tenuissim lim puluerem reda, cto in balneo abstrahit ,bolus in oleum perpluvgue conuertitur. Hoc oleum lentissimo igni ex iccari&in puluerem reduci potest, qui ad colis. bendum sanguinem undecunque prorum irentem, Sc ad vulnera conglutinanda est aptissi-
445쪽
nam abstuι, recta ad vegetabilium explicationcm progredi a
a . Vegetabilia sunt co flora in terra radicem agentia,atque id, qnod ex radite sursum ρxlgula in aerem insita vi a iuuante se promouente calore externo producentia. Dicuntur alias notiore nomine plantae. Instavis, qua vi getabilia ei adice in aerem id, quod in semine &radice latuit promouent & eiiciunt, est balsamus innatus, seu humidu radicate astris potentibus impraegnatu. Hoc si externo calore mouetur, scietias quibus in structum est, ad actu producere,astrorumq; insi ru vires luci prostituere, iis ue e
446쪽
Lia ER IX. CA UT L. iisque quia spiritualia sunt, corporeitatem ex E
lementis inducere molitur, ac proinde nutrimentum ex aqua & terra vegetabilibus poscit, ut hinc in radicibus ipsoru illud digeratur, ex iis
sibi astra & virtutes imprimat, partim conseruationi radicum inseruiat. partim abundantibus virtutibus, potentibusque tincturis impraegna tum ex angusto radicum corpusculo, in quo prompter paruitatem diutius se continere haud potuit, se proripiat, nouam formam assumat, atquctvel in herbam, vel arborem, vel fruticem abear.
Omne quod vegetatur actu vivit.
Vita enim est balsami innati per calorem con uenientem promotio ad habilitandum & disponendum corpus in hoc, ut aliunde nutrimentum instar magnetis sibi attrahere , atque in eo sui conseruationem , propagationemque obtinero possit. Balsamus innatus ealorem in se habet: Calor ille quamdiu ab extraneo calore non mouetur& accenditur, suppressus manet, nec hu morem corporis sui depascere valet: Quando vero aliunde excitatur, pellit humorem in corpore suo, eumque foras protrudit , ita ut uisi ali us substi tuatur, & in eius locum prouehatur, se ,men balsamicum virtualiter in balsamo comprehensum non haberet materiam, in quam se insinuaret, atque per quam se orbi uniuerso patefaceret : Vnde fit, ut dum humor ille ingenitus
foras truditur, subiectum eius, quod sui conser
447쪽
nali virtute imbuendum e crescat II.
Istius quod vegetatur, humidum primogeni-rum depascitur.
Nimirum a calore: qui si aliquod obiectum suidum & non satis fixum offendit, essicit, ut illud in vapores abeat, & ad sua redeat puncipia. Quod si fit, humor ille natinus absumitur cumbumore aque o,quo veluti vehiculo utitur natu-Ta, quando ex nutrimento humori psimigenici congruam essentiam praeparare tibi proponit. III.
Ne igitur aliquid conseruationi corporis vegetabilis desit, aliunde necesseri' nutrimentum, in locum absumptapontanis aecedit.
' Omne vero nutrimentum cum sit e corpo re extraneo, a vegetabiti corpore corpus qua nutrimentum continetur, assumi ct alter ara ompertet. Ideo assii res oportet corpus, e quo nutrimen tum essς debet, quia quae nutriunt , intra coi pus nutrion iam recipi oportet. Alteratio requiritur , quia sine alteratione id, quod actu nutrire
pote st, edat i & assimilari nequit. Corpus, e quo
448쪽
LIBER IX. CAPur L 33spetitur nutrimentur non potest de se alii corpori nutrimentum subministrare, nisi suum proprimum esse amittat, deponatque atque esse aliud sub alterias natura acquirat. Quod sane fieri nequit,
quando saluum & integrum manet. Igitur necesse est ut alteretur,atque ex alteratione ista alienum secernatur, proprium vero & naturae vege tabili conuenientissimum nutrimentum retinea rur re assimiletur. Consectarium.
In quocunque ergo corpore nulla alimenti a seratio, o nutrimenti Uimilatio inuenitur, u-lud υegetabile esse non potes.
Mineralia ergo cum alimentum extrinsecus non affamant, nec illud alterent, nec assimilent, vegetabilia appellari non debent, nec vitam du- sunt aqualem seu notabilem. A Philosophis vero vegetabilia appellata sunx, non quod reuera sint talia, sed quod e semine suo instar vegetabilium generata fuerint. Vitales tamen potentias in se absconditas & intime occultatas gerunt, Vt si a se vegetabilibus & animalibus in actum excitantur, ab iisque in naturam suam transmutentur , innumerabilibus & praegnantibus potestatibus ve aetabilia animali iove referciant &ditent. Sic inueneris vina Sale petrae, alia Sulphure, alia alio minet ali infecta: Similiter & arbores,& herbas pro ratione mineralium diu et Ium, quibus iplarum tellus impraegnata est, diuersimode se tabere, & ad eorundem minerali
449쪽
suot colores pianta omneque iriquedisse m
ea nocitur, habet, tot habet virtutes. varietas enim colorum est a diuersa dispositione partium, quibus insunt.
Planta una se eadem,atque omne id, quod vidi stionis esimi plantave ipsa producitur, diuersas obtinet vires pro varietate digestionω, δε ιι se nutrimenti. lDigestio, solum,& nutrimentum ubi in plantis eiusdem speciei variant, virium & potestatum
varietatem necessario introducunt. Considera- euuarum naturam. Immaturarum succus refrigerat, adstringit, incrassar & repellit, cum vinum depuratum ex iisdem maturis uvis contra calefaciat, aperiat, attenuet,&discutiat: in hoc enim Spiritus ille aethereus maturatione & calore Solis satis elaboratus, circulatus & perfectus est qui omnium vini operationum autor existit, in illis nequaquam. Ponderate praeterea& hoc in duobus pagis Rheni non longe inter se distantibus propter terrae diuersam aptitudinem diuersum vini genus produci. In meteravia crassum vinum nascitur,cum in Rheni locis subtilius & excellentius propter telluris maiorem habilitatem' proueniat. Nec minus hoc praetereundum hici est, quod nutrimenti varietas easdem plantas mut re facile soleat: id quod aperte liquet ei, qui ex usu & experientia didicit , agrestes plantas in hortos transplantatas , aliusque aquae nutrimento ir
450쪽
to irrigatas & refocillatas in se suscipere mutationem virium suarum, ut vel de sua feritate & acredine aliquid remittant, vel in sua propria virtute augmentum sentiant. Nutrimentum afferre virtuti insitae aliquando robur vel ex eo patet, quod ij, qui hircino sanguine adamantem soluere intendunt, hircum pascere prius soleant petroselino, ut ex eo sanguis vim dissoluendi acutiorem& penetrantiorem sibi acquirat. Quidni &simili modo idem in plantis fieri contingat Homines diuersitate alimenti diuersiam assumunt naturam. Plurimi, qui suillis& bouinis crassis, induratisq; per fumum carnibus quotidie vescuntur, cras Iis corporibus oc moribus quotidie incedunt. Carnibus leporinis qui deletiantur & frequenter pro alimento utuntur, timidi evadunt. Simili modo plantarumvirtutes variare varietate nutrimenti quis inficietur Quia igitur varietas digestionis, telluris, de nutrimenti aliter atque a liter unam de eandem plantam alliciunt, muta tionemq; virtutum ei conciliant, remediis compositis quae sparsim apud medicos in ipsorum libris leguntur, non semper tuto credendum esse merito cum sanioribus Philosophis statuo.
3. Circapiantas quatuor consideranda sunt, I. Partes oea, qua e plantis chymico artificio parantur. 2. Propagatio ct destructio. s. Species. ct . Vires ι- asarum. CA prae