De animi facultatibus atque operationibus theses

41쪽

In hoc conflictu Voluntas saepe haeret ancepS ac dubia , donec ad alterutram tandem partem se se inclinat. Quamdiu autem dubitat, quamdiu hinc inde momenta librat, aequam in se potestatem sentit alterutrius rei de ligendae : dum etiam alterutram amplectitur, eandem in Se poteStatem sentit contrariam amplectendi. Haec pote' Stas ea est, quae libertas dicitur.

Lochius solam agendi potestatem libertatis nomine de- Signandam esse contendit. Sed duplex libertas est distinguenda ; altera, quam Scholastici libertatem a coactione, altera, quam dicunt libertatem a necessitate. Liber est quispiam a coactione, cum aliquid sponte agit, quin ab

ullo Obstringatur. Liber est a necessitate cum ad aliquid agendum Se Se sponte determinat, quin ab ulla caussa necessaria impellatur. Prima libertatis specie homo caret saepissime ; Secunda caret quotieScumque VehementeS atque inopinati aut corporis aut animi motus , et rationis usum, et voluntatis deliberationem praeveniunt.

Sunt qui a necessitate numquam liberum esse homunem contendunt. Αiunt enim voluntatem nihil umquam eligere nisi caussa aliqua moveatur. Hoc quidem recte. Sed si caussas omnes Scrutemur, nullam profecto inVeniem VS , quae Voluntatem necessario atque ineluctabiliter

moveat. Quandiu igitur Voluntati facultas inest, qua in citamentis, quibus allicitur parere pOSSit aut obsiStere, ea libera dicenda CSt.

Porro animus humanus libertate praeditus concipi nequit , quin simul materiae cuiuslibet eXpers concipiatur . Habet enim materies insitas sibi vires, a quibus neceS-sario ad unum determinatur. Epicurei, qui sensum, Cogitationem , appetitum, Voluntatem intentione quadam , ac temperatione corporis Varios in eo motus ciente fieri di-Xerunt , rem attulerunt Subtilem potius, quam Veram.

, Quod si fingamus inquit Leibnitius in Act. Lipsiens.

42쪽

Tom. VII Supplem. dari machinam , quae per Stru

Cturam Cogitet, Sentiat, pel Cipiat, non Obstat, quom nus iisdem proportionibus retentis , sub maiori mole construi Concipiatur, ita ut in eam aditus nobis pateat , tamquam in molendinum. Hoc supposito intus nihil deprehendemus , nisi partes se mutuo impellenteS ,

nec quidquam aliud , per quod perceptio explicari

queat. Hoc itaque in substantia simplici, non in machina quaerendum M.

Simplicitas, essentialis percipiendi vis , et repugnantia attributorum mentis Cum materiae attributis sunt genuinum eiusdem immortalitatis fundamentum. Hoc ipsum CXOrnare aut mentem Concipiendo Veluti germen inde Structibile, cuius Cerebrum non sit nisi theca, ac Veluti in Volucrum , aut definiendo eandem aethereo corpori Con- Stanter sociari , et noVam ducere post corporis obitum animalem vitam, aliaque huiusmodi imaginari, qualia Bonnetus toto libro suo Palingenesiae, non est Scientiam Derficere, sed potius imaginationis fines pervertere. Prae- UXerat Bonneto Leibnitius, qui eandem habet senten tiam in Epist. ad Vangerum; sed cum fortasse animad Verteret Suam Opinionem non graVibus seriisque rebus adiudicandam esse, amico eXponit per iocum , et inquit :)' Non tantum est anima perennis, sed etiam aliquod)t animal Semper Superest , quemadmodUm erUCa , et pa' , pilio. Habet igitur hoc omnis naturae machina , Ut 1, numquam sit plene deStructibilis, Cum CrasSO tegumen 'ν to utcumque dissipato , Semper machinula nondum de-33 structa subsit instar vestium Ariequini Comici , cui γ' post multa S tunicaS eXutaS, Semper adhuc IJOVa Supe

Immortalitas porro hominis mirisce confirmatur ex Dei notione, id est immensi illius et infiniti, nullo temporum Spatio , nulla locorum regione Circumscripti Entis , quod esse vere dicitur universi custos rectorque . Ad huiuS Supremae, praepotenti S, SapientiS, ac praeStantiSSi

43쪽

. 33

mae mentis existentiam populorum consenSUS, Ordo simul atque vicissitudo rerum adspectabilium, natura tota nos ducit. Cetera quidem Opinionum commenta delet dies, naturae iudicia confirmat ; confirmavit autem in omnium animis Supremi Numinis notionem , ut haec temporis diuturnitate non extabuerit , Sed inVeterata sit potius , et

Ionge lateque diffusa. Quis porro quum Viderit hanc

Mundi compagem, hunc in rebus maximis minimisque Ordinem constantem, tot animalium genera, quibus terrarum scatet Orbis , quorumque nullum est , quod non humanam artem omnem longe Superet hoc Vero hominum genus, quod Ob Suam ipsiuS persectionem, et egregiam naturam admirari necesse eSt; has denique innumerabiles omnium rerum Vires, multis modis sibi contrariaS , et apte tamen uSque ConSiStentCS atque Constantes,

quis, inquam, neget ullum eSSe tanti operis architectum, eaque omnia casu fieri dicat , quae quanto consilio ge rantur , nullo conSilio nullaque cogitatione assequi pos- Sumus Θ

44쪽

Data cuilibet post tertium argumentali lfacultat C .