장음표시 사용
21쪽
tebat, gessit. Unicum enim consilium prudens multas superat manus. Caeterum inscitia cum armis peior est quouis malo. Arbitror itaque iam perspicue declaratum , A- thletarum exercitationem nihil utilitatis afferre ad vitae functiones. Caeterum quod nec in ipsis quibus exercentur, ullius preth sint, cognoscetis, si vobis retulero fabulam illam quam vir quidam non inelegans prolixo carmine ornauit. Habet autem hunc in modum fabula: Si Iouis voluntate cunctis animantibus consensus ac so-M cietas contingeret in degenda vita, ut in Olympia praeco
non solum homines ad certamen vocaret, sed omnibus etiam animalibus permitteret ad unum veniresadium, nullus opinor hominum eo ronaretur. In eo certamine, in quo cursus ad viginti tria stadia porrigitur, unde & δὲλαὸν ap- pellant, equus, inquit, longe superabit: in cursu vero bre-M uiore , qui non vltra stadium profertur, lepus feret prae-- mium. Caeterum in diaulo, in quo cursus ac recursus du- b. si uiua plicat stadium , primas seret caprea. Neque quisquam ho- est cursu pe- minum in aliquo numero futurus est o leues exercitationes dψ. :0 iςψς vestras α θλιοι, , id est, miseri viri. Imo ne Herculis qui' dem posterorum quisquam elephanto aut leone robustior apparebit. Arbitror autem futurum, ut& in pugilum ce is tamine taurus coronam laturus sit Et asinus, inquit, si is velit calcibus contendere coronam auferet. Et in historia variorum euetuum scribetur,quod asinus in pancratio aliquado vicerit viros. Erat autem Olγmpias prima ac vigesima cum V vinceret ruditor. Admodum venusta fabula haec declarat, robur Athleticum non esse de numero eorum, quibus homines decet exerceri. Atqui si ne robore quidem antecellunt animantibus Athletae, quodnam ex caeteris bonis sibi
vindicabunti Quod si quis dicat voluptatem corporis inserbona numerandam, ne huius quidem compotes sunt, neque cum exercentur, neque postquam ab exercitatione discesserint: quadoquidem dum exercent Athleticam , in laboribus csmiicius agunt, non tantum ob exercitia , Verumetiam
22쪽
ob id quod coguntur ad edacitatem. QOd si contigerit eos
ab arte missionem accipere , plerisque corporis membris mutili fiunt ac debiles. Ergo fortassis inde gloriantur, quod
prae caeteris plurimum colligunt 8c coaceruant pecuniarum. Atqui videre liceti istos omnes aere alieno obstrictos , non . solum id demporis quo exercet artem Athleticam, veruetiam
cum ab ea dimissi sunt, nihilo inuenies Athletam ditiore quouis viri diuitis oeconomo. nquam ne id quide per se prae
clarum est: ex arte parare diuitias,sed talem potius artem scire, quae fracta naui simul cum domino enatet e naufragio. Quod
quidem nec his contingit qui res procurant druitum, neque publicanis, neque negotiatoribus , tamen hi maxime ditescunt esuis artibus. Caeterum si pereant illis pecuniae, simul perit 3c negotiatio , ad quam opus quidem habet aliqua sorte. pecuniae. Caeterum si haec desit, no possunt instaurare pristianam negotiationem. Nullum enim illis mutuu credit absque
pignoribus & hypothecis. Proinde si quis vestru studet viam
rationemque inuenire ad parandas pecunias & tutam, nec infamem, ars aliqua exercenda est per omnem vitam permansura.Porro cum prima diuisione in geminum discrimen artes distribuantur, quaeda enim ex his ratione constat, santq; lL 77-berales & honestae:quaeda cotra conleptibiles, quod corporis laboribus constent, quas sedentarias ac manuarias Vocant. praestiterit ex illo priore genere quampiam discere : nam posterius illud genus destituere solet senectute grauatos artifices. Prioris autem generis sunt Medicina, Rhetorica, Musica, Geometria, dc Arithmetica: Dialectica, Astronomia, Grammatica, ac legum prudentia. Adde his si voles, fingendi pingendique artificium: quanquam enim haec manuaria co- stant opera, tamen earu exercitatio non eget robore iuuenili. Ex his igitur artibus, aliquam deligere conuenit, & exercere iuuentute,cui mens non sit omnino hebes ac rudis,vel harum potius optimam,quae quidem mea sententia est ars medendi. Hoc autem deinceps nobis erit demonstranduitu.
24쪽
exhortationem ad artium liberalium studia.
N ANIMANTIA quae dicuntur I. bruta. ) Duplex es Arisoteli ψαντα n id es, disio siue imaginatio, altera m Iib. 3. de hoc es rationis , .ltera αι τα , id es, sensus particeps. Ac Pisonem quidem, quae consili est, in iis reperiri ait, quae ratione tuntur: eam autem quae sensim attinrat, in alijs etiam animalibus, sed in quibusdam expressiorem, in alijs imperfectiorem. inae diserum e mandorum dis quoniam cum ratione similitudinem quandam habet, decidit di quibus besiuis hae expresnor inest, ijsdem rationis oe prudentiae quaedam imagoa natura data esse dideatur. Hoc tamen inter hominem oe belluam interes, quod ille ex diserum comparatione, notionem Pniuersam didit, in qua principium es intestigentiae: haec Pisis regitur, nec ea animi parte, quae rerum fingularum imagines recipit, qui quam habet perfectius. Quanquamsunt, qui ex Galeno arbitra Lib.L. meth. tuν priorem dim etiam belluis inesse, einque connatus rerum spe- med. cies niuersas habere, per essique accidere, Pt pultas miluum m tuas, quia insitam habet milui stetiem, ad quam singuis , cum sensibus objciuntur , solet referre. Plutarchus peculiari commentario probat, multis argumentis animalia bruta dii ratione. Uthagoras autem oe Plato ratione quidem praeditas esse brutorum
animas olunt, non tamen ratione agere, tum propter corporum
δνσκραίαν intemperiem , tum etiam quod sermonis facultate careant. Horum opinionem secutus est Virgilius lib. A. Georg.
25쪽
quidam signis, atque haec exempla secuti, Esse apibus partem diuinae mentis, O haustus
Aethereos dixere : Deum namque ire per omnes Teνia que, tradlusique maris , caelumque profundum. Hinc pecudes, armenta , iros, genim omne ferarum. Queisque sibi tenues nassentem arcessere 4itas. inem locum plenius explicat lib. 6. Aeneid. Principis caelum
a. Q iuxta vocem intelligitur. Plutarchus commenturio, ut sed vortet philosoph*m cum principibus desari , duplicem rationem facit, amam τον , id e st, interiorem , quam mentis
conceptum docant, omnibu6 animalibus communem , alteram
ν εποψοεικον et τον ἐν-, id est , in pronunciario sitam, solique homini propriam . inanquam PorphIrim libro de abstinentia animalium , belluas non rationis modo , sed cuiussam etiamsiuesermonissiue locutionu participes esse siribit, cuius inreuligentes dicuntur fuisse cum piarique ali', tum Melampus, Tire- si ι , Apollonius Uaneus.
3. nta sit artium multitudo. )Ratio non agere bruta animalia, Pel hinc apparet, quoά ratio in arietate rem cernatur. Aranein autem texenti tantum telae peritus est, ficedula canendi, apes mestifcandi, neq; quicquampraeterea agere possunt. Ratisne igitur non ast. Homo aute Pt natura nullam arte ortitus est,ita fucu tate habet ad omnes artes intelligedas: iuit en Aristoteles intellectum nostrum, qua primum cum corpore coniungitur, esse it tabulam prorsus nudam, min eo similem materiae primae, quod haec nullam habet ingenitam formam, sed tantum insitam faculturem ad omnes rerum naturalium formas perpetua Picissitudine recipiendas: sic iste nullam omnino formam habeat intelligibilem siue notionem secum ingenitam, sed solam facultatem ad omnes no-
Lib. i. a. recipi 'd s. Praeterea Galenus nullam idcirco aptem homini xsu pati. a natura datam esse ait, quod eum vorteret esse omnibus artibus ornatum: atque de corpus armis nudum , sic , animum artibus destitutum habere. Ideoque pro corporis nuditate, manu , pro an mi inertia . imperitia rationem accepisse, quorμm corpus
26쪽
IN CALENI ΕΣ Η Ο ΤΛ T. I a maret animum omnibM ornaret artibus. Proinde rationem docat τάχνων πινα spes mayῖν, hoc es, artem quandam ante artes,
Hylatelis exemplo, qui manum es dicit, οργανον m nres οργοδίν, Lib-IP. de id est, inytrumentum quoddam ante instrumenta : dtenim manus omnia particularia infrumenta recipere potes, quanquam nullum sit ex js: sic etiam ratio, tametsi nulla sit ex artibvi particularibus , ad omnes in se recipiendaue apta est idonea. . Quin etiam his ipsis natura magis.) cpum ς id ν ααδε κgi, Lib. de alta inquit Hippocrates, Naturae animalium a nullosunt edoctae . Animalia autem bruta nec arte, nec inueyligatione, nec deliberatione adhibita quicquam facere , sed sensu naturae , cuius impetu reguntur , docet se risor. lib. 2. Ph s. cap. 8. Vergilius item lib. I. Georg. Haud equidem credo , quod sit diuinitus illis Ingenium, aut fato rerum prudentia maior. s. Quam instituto.)κ ποαι εσυ, quamproposito, consillio, ele-ectione. η vlα εας Ai , inquit Aristoteles , ἐγαυσον usui .αινετο, ou παυτον , Electio res Pidetur esse quidem doluntaria , sed tamen non idem es quod voluntarium. Nam quod Poluntarium
es , patet latius. Eius enim quod libenter fit, pueri fune bellua participes: consili, non sunt, nec electionis.
critus nos animalium summis in rebud esse disicipulos , aranearum texenia , hirundinum aedificando , ovi lusciniaeque modulando carmine, doce fingenda, medicamentorum su, mustellae, cum serpentem glutivit , rura insuper dorata. Vide Plutarchum lib. de industria animalium. T. Verum & ea quae subter humum sunt. Animus humaniss res inter se situ longi me seiuncitas na intelligentia co-
plectitur, ea nempe quae subter humum sunt, id est, metusta e terra )ilceribus sodi emi Molita perscrutans , m caelestum
atque diuinarum rerum naturam comprehendens. Caeterum non
extat Pindari liber, ex quo hic locus petitus est. 8. Fortunae nos ipsos committere. Merito laxatus es
libru hchosis omnium philosophorum Theophrastus , quod in Pisbene laudarit illam sententiam, Vitam regit fortuna , non
27쪽
Is entia. si anto rectiis DemocritM , cum fortuna ipse Mnari
Mandaretiaqueum, mediumque ostenderet nguem' linquit Saat ricin. Porro quae ad Fortu es ram pertinent, studio se desipi Uie Cebes Thebantu philosephus, cuisu etiam hodie extantilia Agi, quibus ille duplicem humanae Pituespeciem in tabula quadam ob oculos ponit. 9. Basim figurae sphaerae. Sphaerica figura omnium est maxime )olubilis, minimequestabilis ae firma. Proinde Fortunae tribuitur propter i ivi inconstantiam leuitatem: tribuitur oecaeli )olubili in orbem incitato , quod ad hunc motum orbicularem mundi dolubilitatem, nulla sit ex omnibus aptior Rura quam globos. Addit oe alteram rationem Ariystoteles,
nimirum rationi consentaneum esse, di caeleste comm , quod om-
Lib. i. de prim m est , fgμra omnium perferiit ma conformatum se Caelo. atque insis nitum. Per festi mam omnium esse figuram globo sam )el hinc apparet , quod nihil ei addi psit, cum ab Pnatantum extremitate atque superficie Pndique claudatur. Q'alis autem essis solidis globus , talis est in planis figuris circulus. IO. . Est autem hilari vultu. Veteres eam potissimum Ob eausam Mercuri, Ilatuam pone Gratiarum simulachra collocare Ρ-lebant, quod gratiam , fauorem praecipue desideret sermo , istsibi conciliet hominum animos. Auctor Plutarchus in libello de luditονιι osscio. II. Qi tuor angulis nitens tessera. cubus siue tessera Euclidi es figura ex omni latere quadrata, quam 'thagoras Plato in Timo tribuunt terrae, propter immotam ipsius stabilitatem. Vide Plutari extremo commentario de primo frigido. 11. Videbis & Croesum. opulentia Croesi odorum Reguis prouerbium abjt, praesinim nobilitata dicto Solonis , iue quo Iuuenalis , Et Croesum queri γοx iusti facunda Munis Resticere ad longae iussit statia ditima irae. quae sententia expenditur ab Aristotele lib. I. Ethicorum, cap. 1O. Ι3. Polycratem Samium. Pol crates Samiorum ρο-
rannm opibus oe felicitate apud bisoricos insignis, annulum
28쪽
habuisse fereον ineredibilis preti, , sibίque charissimum , quem,
i nimis blandientem fortunam temperaret aliqua aduerstate, in mare abiecit. Eum tamen posea in entre piscis inuentum recuperauit. Huic, quoad dixit , nihil aduersi contigisse fertur. Sed mors infamis is aerumnose docuit, neminem ante obitum merito dici posse felicem. Fuit enim ab Oronte Satrapa Persarum capru3 Iuste usque. Vide Herodotum in Thalia , Strabonem lib. I . Huim item meminit Tustius libra quinto de finibus bonorum malorum. De oro Persarum . Medorumque Reme a Tomyride Massagetarum regina capto interfecto, multa Herodotus lib. I. multa quoque Iusinus , Aeno phon , Diogenes Laertius.1 . Dionysium Corinthi ) Dion sim orannus rePo expulses, Corinthi ludum literarium aperuit. Hic cuidam dicenti,
uuid tibi Plato Q ρhises bia profuiti Vt tantam, inquit, fortuna
mutationem facile feram. Is. Monumentorum perfossores. Tanta fuit apud deteres sepulturae religio , sepulchrorum immunitra, Pt legibus Cieero. duodecim tabularum poena capitalis conglituta fuerit distatoribus Tuistui. Iepulchrarum. Itaque probro datum es Romamis principibus, quod suffosis Corinthiorum monumentis , aera Corinthia Iustui rint: ipso etiam Pocabulo rei turpitudinem exprobrante. Nam ad eumsublata modum , νε ρο ρίνθια dicta sunt. Vide Strabonem, Lib. 8. Caelium, Lib. II. cap. 6O.16. Literatores . ) Disseνt Grammatiam a Grammatim, e literatus a literarere : tanquam Grammaticus absolute
perfecte doctus sit : Grammatici enim sibi de omni genere scriptorum dijudicandi sumebant potesatem , de etiam a veteribus Critici dicti Aunt Grammatim dero , sue Berator; mediocriter eruditus. V de Suetonium in libello .elam Grammaticis. Grammaticos tamen intretam literatas' Oca=i,
auctor es Messala Coruinus , id est, poetarum interpretes , quomodo Pocat Catullus Deam literarerem, id es, poetarum in terpretem: Ad Culuum, Munus dat tibi Sulla litterator.
29쪽
1 . Ad Deum communem vertant oculos. Tegendum νον, non Miνω, Pt ad Deum referatur. dide prouerbium, communis Mercurius , ἔαπυ βω- . dest, Seqμere Deum, quod es, obtempera rationi, auctore Plutarcho in libello de audiendo. 18. Aristippus igitur. Idem refert Vitruvius lib. 6. de Amebiteritura, addens Arisippum tunc Penisse Rhodum. Ali1 boedi iam Anti theni tribuunt. 19. Quis Oedipum vagantem. Verba Funt Oedipi extorriso exuus, Tragoedia Sophoclis Oedipo GAnaeo. Oedipus enim simulatque cognouit se m parricidam esse m cum matre suetudinem habuisse, sibi oculos eruit , reque cognitu eius loci incolis, ab ijs 4rbe expulsivi est. Qui in exilium abiens, Colonum, qui locus est editus non procul ab Athenis , commigrauit. 'νnde Sophocles Tragoediam de O edipi calamitatibus conscriptam, OedipuColonaeum appellauit. 2O Oves onustas aureo vellere. Ouium ingenium, 'It dis
Lib. s. de AHystoteles, simplex ac Ilultum est, omnium quadrupedum interdum in loca deserta prorepat nulla de causa, saepenumero septis egrediarur foras , ibique a viuibus
occupatum pereat, nisiphlor adducto mare, compellat illine exire. 21. Publico singularum ciuitatum nomismati. Cum ante procinum nomima homines mutuo permutationis commercio Pte rentur , posea lege introductus es vim nummi, MN του νομου,
id est , a lege dicti, qui nota publica signabatur, di apud
Pliniues lib. Romanos ovium ac boum effigie : apud Athenienses, noctua cap. 3. facie Mineruae. Quod daeclarat Plutarchus in Pita L fandri,
cum serui cuiusdam meminit, qui domini sisi furtum ατιλμ--ς indicans ait, Multra sub tegulis cubare noctuas, o lendens illic abditas pecunias noctuis insignitas. 22. An non te in altum generis evexit decuso Verses Euripidis in Phaenisiis. , quo/icitur Plutarchus extremo libro de exitio.
Sunt autem Perba Iocolae Pol nicen commonentis, quod ex na
talium 1 lendore, quanuis exul, regiis nuptijs dignin habitus stytantisique Piribus Gri amicorum auxiliaribus copi' seu fultus, expeditionem fecerit , quantis paulo post ipse fateatur. Cui contra Pol nices
30쪽
Polynices , Malum est, inquit, egere: non aluit me genus. Accusat enim exilium , Ptpote quod consanguineis sit contemptui,inam A careat. Prior Perm cum interrogatione legendus est: in posteriore legetam, υκών ut ηχ ν,pro μου ἔχ ν, per aphaeresin. 23. Vt inquit Plato. In Menexeno. Σθένελου autem legendum non Σθενεῖς, ex δ Iliados, )nde hic de in desumptus est.2 . At ego , inquit .) Legendum Graece , δῖς απ, ἐψη , α*ἱω του γύους, ego posteris meis audior ero generis. Aliter apud Ciceronem in Catone maiore Themistocles
MViphio cuidam in iurgio psondit: Nec hercule, si ego Seriphius essem , nobilis essem: nec si tu Atheniensis esses, clarus )nquam fuisses. Vide Plutarch. in Themistocle. Quin & Athenarum.) Thuendides initio historia docet Thessaliam, Boeotiam , Peloponnesum, propter bonitatem folitum seditionibu3, tum alienigenarum insidijs fuisse obnοκias: corra Atticam ob soli tenuitatem diutissime experte editionis permansisse, ab ijsemsemper hominibus fuisse habitatum. κραναας ον Αθάναις, hoc est, sterilibus in Athenis, inquit Pindarus. 26. Hyperbolum Sc Cleonem.) homines improbissimos atque sceleratissimos, quorum ille Pitiis linguae petulantomm fuit: his
coriario creatus dux exercituου, ictoriam reportauit captamis , suamque ipsius Huitatem furto spoliauit. Atque ad eum modum ad summas opes evectus, tandem ab alio expulgus , poenas dedit μὰ improbitata. 27. -ndam Boeotos vocabant sues, inquit Pindarus.)citatur a Pindari interprete hic desus ex Dit rambis Pindari
originem ide apud euἡdem interpreteis, Eramum in adagio,
a 8. Quin & legis torem illum Atheniensem. Solon emit Athenis parentem alimoniae ius a filio petere, quem nullan artem docuisset. Lycurgus autem aρud Lacedaemonios instituit, di quisquis ciuium, institutionem puerorum negligeret, ciuitam ruribus priuaretur. Auctor Plutarchus in ira Solonis , in institistis