Meteorologia curiosa ad illustrissimum ac reverendissimum dominum D. Boguslaum comitem de Leszno Leszczynski, ... Authore R.P. Adalberto Tylkowski, Societatis Iesu ..

발행: 1669년

분량: 193페이지

출처: archive.org

분류: 화학

171쪽

Meteorologia de Is. supra fuluas nauigatur. & ad Brugas ut vidit Ans Boet. suprasylua disceditur, ita sienae obrue. runt ; propter quas ibidem sylvae instar metallorum

liab terra quaeruntur. Aristotelis tempore, numerahantur terrae stadia 4oooooo. seu mill Ital. soooo ut Ipsemet narrat a. de Caelo in fine. at uno saeculo tardius, Hypparchus solum μ6oO. reperit. Ptolomaeus quinque iaculis posterior non plura quam 221OO. Aifraganus Arabs nono iaculo Christiano , nonnisi 2o4Oo. Et moderni accuratissimi Geometrae: 'Vil-lebrordus Sirellius; qui propterea Orbem circumluit: e Godefridus mennelius toti terrae nonnisi dant aagoo. plus minus Italica r ita patet quo uno iaculo aqua eripuerit hominibus terrae Is Oo. dc quincti iaculis a soo. Se iaculis tred im, quae intercedunt inter Alfraganum & Aristotelem 296oo. hanc obis seruare possumus proportionem, iuxta quam alluvione consum rur. ex quo etiam patet, hunc mundum

tali modo dispositum ab aeterno esse non potuisse.

PARS

172쪽

PARS IV.

Meteora in 'T- . 99. Tam bono iure potest in regiones terra diuid quam bono aer est diuisus. Prope superficiem generat plantas,l in medio quasi, metalla &sossilia: tandem ignes continet, & aquarum abyssum .

Mγabilia in Terrata.

Verum reperiuntur de plantae, de ignes non suis Ibycis. In Arcadia lapis inuenitur, qui si diu sub stramentis iaceat, ignem eoncipit. arceri opinor . Iramentis euolantes ὰ saxo igneos spiritus, atque in saxum facta reflexione intensos. flammam sacere Non procul Puteolis in Italia est capus longus pedes Izoo, latus iooo, Plinius vocat Phlegratum: ibi colles passim vastos sulfureque pingui resertos eructant sumos. nimirum uti aliqui ignes procul a nobis , ita aliqui proximi superficiei terrae pabulo eis a natura prouiso collocati. Cum in ciuitate Lucernensi in Helvetia sundamenta Curiae foderentur, inciderunt sessores in cuniculum ex quo sere Eo. hirundines euolarunt. res Contigit circa Natalitia Domini, contigisse vero sic opinamur. praedictae Alites in Autumno aquis se immergunt, eA quibus aliquo subterraneo torrente ad illum delati cuniculum, de ab aquis desertae manserui: Calente vero per antiperistasim loco, animae usum re- coperunt, dc luce conspecta eam insecutae. ita Ec mu-- li cae ,

173쪽

118 Meteorologias eae submersae, si vel inter tepidos cineres vel intra cretam foveantur, reuiuiscunt. Cuidam Hispano enata e latere planta, scribit Κircher in orbe subterr, sed adeo infelici saecunditate se propagabat, Ut eam sorficibus tonderi saepius oportuerit, extirpare licitum non fuerit, quia usque in semur radices egerat. An vulnus eo loci Hispanus acceperat, de semen vulnere exceperat λ Areti e mulieris nais frumenti spica excreuerat: anno etia Is 24. e tumido pueri genu, postquam serro apertum, grana, siliginis, hordei, auenae, exciderunt. In Italia mons est Tiburi vicinus,

habet lapides siccissimos e quibus sungi grandes instar cucurbitarum prodeunt deliciae accolarum . Semen langorum uti & aliorum Viliorum plantarum multiplex: ipsi sungi minutam concissi ac terrae Commissi: cortex populi, cornu arietis, exhalatio, tale bgitur quidpiam continet illud saxum, quod dein tria vilem coalescit plantam. Patitur &quibusdam locis terra vicinos frigori ignes in Bohemia inter Dominium Biessin 3c Cetachrow, sunt duo campi contigui, uti scribit Vir Apostolicus e Societ: IEs v P. Chi-nowski in vestigio Bohemiae Piae. dum in uno est hyemale frigus. alter hilarescit calore aestivo i hic messis ibi viride frumentum et hic ros, ibi pruina. Nitrum uni, alteri copiosos ignes subesse credimus. Admiratione implet, etsi opus altiores causae de quo Κircher in orbe subterr. tomo 2. sol. so. Pagus quidam in As rica, cum hominibus , animalibus arboribus, supellectile ; frumentis, cibis, conuersus est in lapidem,dicebantur ante Biedoblo. In Tartariae magnae deserto etiam hodie spectatur tota legio militum

174쪽

. Curiosa. Issitum, Hordam vocant, in saxa conuersorum. Vidimus nummos aureos S. Stephani Regis, eadem vi altiore in saxa versos. Exhibetur , hodie in templo

Monasterij oliuensis prope Gedanum, panis buccella versa in lapidem.

De Cornu finiti Monoeeratis.

Ioo. Illud quod Cornu Monocerotis multi credunt,3e Medici inter alexi pharmaca numerant, fossile est . Datur tamen Monoceros animal, dc vidit illud Ludou Vartomanus lib. r. Nauig. cap. i9. in Mecha Felicis Arabiae urbe sepulchro Mahometis insami : Statura erat grandis equi, capite ceruino, iuba equina sed mo- diea, cruribus macilentis, cauda suilla, cornu uno sed susco, recto, intus candido extra in spiras conuoluto,

quale asseruatur Parisijs in templo S. Dionysij, crassitie prope caput solum ea, quae primis digitis viri pocsit ambiri. longitudine r. pedum & amplius, sed non

sudat praesente veneno, neque illo circumscriptus araneus rumpitur : quod bulliat aquis impositum nones,signum antidoti r omnia sicca iniecta bulliunt, maxime si fuerunt cauernosa, bullas attollit aer i 'Cauernis haerens, aut corpori affixus. Haec de cornu Vnicornis sentiunt, qui de illo ex prosesso scripserunt. Laur. Ilibertus, Ludov. Mercurialis, Ambr. Paraeus, An l. Boet, Gesi erus. Effoditur instar cornu aliud quidpiam in Germania, Italia, Morauia, Boemia ge alibi, ubi etiam effodiuntur non nata in animalibus animalium ossa, dentes, tibiae, maxillae, Sccuius-

175쪽

aso Meteorologia cuiusmodi pro miraculo veluti GyRantum fuissent,

etiam in templis appendunt. imo estodiuntur integra huiuscemodi animalia saxea, quale unum etiam im testina saxea sormata exhibuit Alberto M. lib. t. de rebus metall. C. s. eiusmodi cornua subinde pedum sunt Io. ex his quae dura sunt, inquit Ans Boetin gemmis nullarum sunt virium. Caetera odoris eius quem habet lac mixtum amygdalis, vires summas habent contra venena: dosis dr. r. idem praestane etsition formam eornu sed alterius rei figuram reserant, iuuant de contra Syncopen cardicam, epilepsiam,vesemes puerorum, de sanant ulcera.

De Me alta

ror. Metalla sint quasi quaedam terrea meteora, ea sc cum Gebro describimus in communi. Effi vapor exhalationi terrestri commixtus adstrictione selidatus, 3e liquatione solubilis: in particulari vero, Aurum est corpus meta licum curinum, ponderosum, Iniatu, fulgidum, aequaliter digestum, sub malleo extensile, fusibile, examinatione cinericij, & Caementi tolerans. Argentum est corpus metallicum, purum, album, durum, sonans. perdurans in cinericio, sub malleo extensile. ignibile, susibile. Plumbum est corpus metallicum, liuidum, ponderosum, mutum, molle; susibile,sne ignitione, cinericium, di caementum, fugiens. Stannum est corpus metallinum album, non purumstiuidum, sonans, parum stridens, sub malleo extensile, cinericium dc caementum non expectans. AEs est corpus

176쪽

Curiosa. isteorpus metallicum, liuidum, susce rubrum, ignibile, susibile, sub malleo extensile, cinericium de caemeninium refugiens. Ferrum est corpus metallicum, muI, rum liuidum , parum vero rubrum , durum , ignibile, fusibile susione non re sta, sub malleo extensile . Metalla videntur esse aqueae naturae, quia igni liquantur, amota ab eo concrescunt,quod est aquae conglaciatae etiam quae sunt terrea, rigent in igne , de soluuntur aquis. Ductilitatem habent ex lent ire, lentorem , ex commixtione magna terrei cum aqueo : nam si sarinam aquae miscueris, ductilem effcies. si seorsim existat humidum a sicco, oritur friabilitM. Quod m etalla fluida non madefaciant ex permixtione copiosi oris sicci prouenit, hoc ipsum euenit in alijs massis, de in emplastris patet, multum habentibus de terreo. de quo lapides, quia nimis habent neque duci, neque liquari facile possent. Metalla similia in hoc meteor is

quia vapore dc exhalatione concrescunt: & quia raro non miscet varias simul natura exhalationes de vapores, & rarissime pura metalla in fodinis inuenies saurum saepe adamanti, sepius lagulo, aut aljS concretum repertes. AES, plumbum, serrum, terrae plus habent caeteris, ideoq; tam copiosa habeBt recrementa. plumbum citius igni soluitur, quia non tam persecto illigatum habet aqueum terreo, exuritur vero ob multum terreum : facile cum exuritur illi humidum, illud instaurat, hinc minium de cerussa non dissiculter in plumbum redeunt. auro pondus ex densitate: sea quae densa non sonant uti aurum Se plumbum porosa 1unt aes fic argentum, Jc eadem sonora. Aurum potabile confici posse ut sumatur intra corpus absq; no-

177쪽

1σ1 Meteorologia rea, assirmant Chymici, sed negant Galenidi: quia in

ter aurum de corpus nostrum nulla similitudo, quae inter alimentum, & corpora nutrieda, necessiario de bet interuenire. insuper aurum a calore nostro vinci non potest. Orichalcum natiuum reperiri modo negant quod habemus, est factitium ex aere. s. r. Signa metalliserae telluris.1oo. Sena metalliserae retionis, haec ponuntur communiter, nobis ratio illoru dada ut ad Philosephi tractationem spectent. , r. Dum pruinis omnes campi canescunt, sola metallisera loca ab eiusmodi senio ibhera. causa est, quia acres Se calidi sunt metallorum halitus nives non tolerant. a. Arborum quae mineris supernascuntur, solia verno tempore sunt lucida vel subcaerulea, rami praesertum superiores insecti ni. grore, aut alio colore minus naturali, stipites bifidi ι rami discolores. ratio ex ijsdem spiritibus conficitnci. Viridis color in montibus fit ab aere, niger ab argento Sc auro, purpureus a pyrite, liuidus a plumbo dc erro, luridus a calchanto. cinereus de obsturus a Llsure. 4. Si metallum subest monti, hoc modo se prodet. lapidem eius loci attere , redolebit sulfur. Causa est, quia compositionem metallorum sulfur ingreditur. F. Omnes metallici montes sunt steriles, quia halitus omnia germina enacant,exurunt. 6. In

locis Mineralibus grauiores quam in caeteris lapides lEe aliqua parte splendem. quia per sumos illos quos expirant metalla partὸ aliqua se illis infundunt. 7. Si

aquae odorem aut colorem peregrinum e montibus

deserant : indicium praebent minerae, multo magis

. ' i

178쪽

Curiosa. rQs ramenta metalli secum devolvant, S. Metalla i dicant hae plantae ubi nascuntur. Iuniperus humilis, hedera, caprificus pinaster, de arbores solio pallente, trunco exili, & gramen marcidum, s. Montiu ita rimae fiunt ab acerrimis metalloru spiritibus. 1o. aurum significant latere, stelliones maiores busonibus rhi enim pascuntur antimonio, quod est quassi flos pro veniens fructum auri. II. Ignes etiam de nosne in metalliseris conspiciuntur, quia sulfur multum exhalatur, quod flammescit varijs causis.

ror. Fossium ex regestro sunt, Petralium quod sienasci opinamur: bitumen, naphta, gagates, suis ,

intra cavernas rerrae accenduntur, Sc in sumos cale

tes expirant: hi frigidis impacti saxis concrescunt in oleum, quod ex concavitate petrarum tanquam ed, stillatorio deinde effluit. Sal ammoniacis olim in renis Cyrenaicis inueniebatur, a quibus juxta Grae- eam nomenclaturam appellationem sortitus nunc est factitius. Assumuntur quinque partes urinae humanae, una salis communis, ac dimidia fuliginis lignorum : coquuntur usque ad cons aptionetri humidDtatis, reliquum sublimatur, iterum solvitur, ac coagulatur. Nitrum etsi in se frigidum sit, continet tamen spiritum rubeum maxime inflammabilem, quomodo seri, purgari, coqui possit, optime docer Arti ierista supra a nobis laudatus, Casi mirus Eques Litu Rus. Nitrum per liquesamonem adiecto sulfure de-L α pura-

179쪽

igh Meteorologiacia, affrmant Chymici, sed negant Galenidi: quia inter aurum dc corpus nostrum nulla similitudo, quae inter alimentum, Sc corpora nutrieda, necessario debet interuenire. insuper aurum a calore nostro vinci non potest . Orichalcum natiuum reperiri modo negant quod habemus, est factitium ex aere. r. Signa metalliserae telluris.1oo. Sena metalliserae regionis, haec ponuntur communiter, nobis ratio illoru dada ut ad Philosephi tractationem spectent. s. Dum pruinis omnes campi canescunt, sola metallisera loca ab eiusmodi senio li- hera. causa est, quia acres de calidi sunt metallorum

halitus nives non tolerant. , a. Arborum quae mineris supernascuntur, solia verno tempore sunt lucida vel subcaerulea, rami praesertum superiores insecti ni. grore, aut alio colore minus naturali, stipites bifidi ι rami discolores. ratio ex ijsdem spiritibus conficitnta 3. Viridis color in montibus fit ab aere, niger ab adigento Ac auro,purpureus a pyrite, liuidus a plumbo deserro, luridus a calchanto. cinereus de obscurus a sulfure. 4. Si metallum subest monti, hoc modo se prodet. lapidem eius loci attere, redolebit sulfur. Causa est, quia compositionem metallorum sulfur imgreditur. s. Omnes metallici montes sunt steriles, quia halitus omnia germina ena cant, eXurunt. 6. In locis Mineralibus grauiores quam in caeteris lapides .

Ee aliqua parte splendent. quia per sumos illos quonexpirant metalla parte aliqua se illis infundunt. Si

aquae odorem aut colorem peregrinum e montibus

180쪽

si ramenta metalli secum devolvant, S. Metalla i dicant hae plantae ubi nascuntur. Iuniperus humi is, hedera, capriscus pinaster, Ae arbores solio pallente, trunco exili, de gramen marcidum, Montium rimae funt ab acerrimis metalloru spiritibus. io. aurum significant latere, stelliones maiores busonibus rhi enim pascuntur antimonio, quod est quasi flos praeveniens fructum auri. II. Ignes etiam de noete in metalliseris conspiciuntur, quia sulsur multum exhalatur, quod flammescit variis causis.

IOr. Fo uia ex regestro sunt, Petroleum quod sienasci opinamur: bitumen, naphta, gagates, suis ,

intra cavernas rerrae accenduntur, Se in sumos calentes expirane: hi frigidis impacti saxis concrescunt in oleum, quod ex concavitate petrarum tanquam edi stillatorio deinde essuit. Sal ammoniacis olim in arenis Cyrenaicis inueniebatur, a quibus juxta Grae- eam nomenclaturam appellationem sertitus nunc est Lehitius. Assumuntur quinque partes urinae humanae, una salis communis, ac dimidia fuliginis lignorum : coquuntur usque ad consumptioneas humiditatis, reliquum sublimatur, iterum solvitur, ac coagulatur. Nitrum etsi in se frigidum sit. continet tamen spiritum rubeum maxime inflammabilem, quomodo seri, purgari, coqui possit, optime docer Artiulerista supra a nobis laudatus, Casi mirus Eques Lituanus. Nitrum per liquefactionem adiecto sulfure de- L a pura-

SEARCH

MENU NAVIGATION