De attrito per Papas Imperio; deque pontificatu, ab imp. Cæsare ecclesiæ reique publicæ causa capestendo; dissertationes auctore W. Chr. Kriegsmanno

21쪽

Domino piis pno Sereni simo, ac Triumphatori,

Λ Dhoe omnipotens &invisibilis DEUS noster vestram a D E O pro.

tectam Imperialem potentiam,sanctae suae Ecclesiae fecit esse custodem, ut ubique gubernatione laudabili ad augmentum gloriae vestrae vigilantior existeret, S: quos consilio exterius regitis, perire interius non permittatis &c. Se

quitur mox: Dum enim in hominibus post DEUM & Sanctos suos non nisi in vestram Imperialem Potentiam fiduciam habemus, justum prospeximus ut & gaudium nostrum & angustias, quae assidue patimur vestris piis inti inaremus auribus&c. Item: Misit igitur Pia Serenitas Vestra inissos suos ut iustitiam nobis facere debuissent&e. Tandem desinit in voto: Piissimi Do mini Imperium gratia superna custodiat, eique omnium gentium colla subji

ciat.18. Carolus itaque M. a Papis imperturbatus regnans , non R. p. modo, sed & Ecclesiam ordinavi t,Conciliisque praesidium,ac confirmationem

indulsit, ut Francosuriensi, Arelatensi . aliisque per Galliam tunc habitis. Extat ap. Goldastum a. Eheil: Nei oess Raduirgeri edictum, quo de his de illis Articulis fidei cum cura docendis praecipit anno 789. E decreto quoque Hadriani I. ap. eundem Goldastum I. Eberi: Neid o S. an: de anno 7 7 . liquet , ipsi jus fuisse Pontifices constituere , nedum Episcopos Archi. Episcopos &c. Sic enim habet:

22쪽

is. Porro Papalis dominatus, qui sub Carolo M. invalidus iacebat sub Ludovido Pio ipsius filio tetrum caput sensim extollere coepit. Initio quidem Ludovicus jure suo in constituendis Papis habendisque Conciliis Sce.

utcbatur, adco ut Gregorii IV. electi Papae consecratio dilata ad consilium Imperatoris,eo v. annuente & elcctionem Cleri & Populi probante Papa ordinatus sit; Synodique ac Concilia Moguntina aliaque a Caesare confirmationem petierim N acceperint: At mox cum filii adversus cum exsurgerent, nequitiam Papalem sensi: Is ipse namque Gregorius quem Papam assumpserat, in Galliam veniens , ut S sebertus Gemblacensis ad Annum C. 8s r. scribit, contra Imperatorem cum ullis agebat; excommunicaturus Caessu em cum iis qui ipsi contra sitos Papan que adessent, referente auctore vitae ejus. Prismus hie Paparum in Imperatoriam dignitatem conatus majores mox vires

sumpsit,cii in rebelles Ludovici filii post parentis excessum mutuis bellis se conficerent: decrescente enim sic ac multipliciter diviso Francorum regno, re-

B i clesia

23쪽

elesia profecIt Nicolao summum sacerdotium gerente, tantaeque auctoritatis facta est, ut etiam Reges judicaret; ut ait Otto Frisingens. libr. VI.1o. E damno igitur I interii Papalis auctoritas incrementa cepit; quae dehine sub Carolo Crasso adeo aucta est , ut Hadrianus III. Imperatoribus Romano-Germanicis viam ad potentiam praeclusurus, decreta ederet, de Papa consecrando, absente quanquam Imperatore; deque regno poli mortem Caroli Italicis Principibus cum titulo imperii tradendo , ut Sigonius resere lib. s. Ital: Qud sic potestas in Papas Caesi rea ac Monarchia Romano Germanica Carolinae domu ; tolleretur, Potnificia contra cxcrcsceret. Dccteta haec Papalia inox ci sectui data, Regesque Italici in odium Germanorum creati, Guido Arnuli bi in p. Germani Anti Caesar, Berengalius&c. atque ita Imperium perpetuos in motus conjectum; Papis interim rerum suarum gnaviter satagentibus.

11. In tristi hoc statu Respublica haesit ad Ottonem usque magnum, Henrici Aucupis fit: Is deinde expeditione in Italiam suscepta abductoque illinc tyranno Berengario, collapsam Imperii dignitalcm rcii tiravit: Quod quidem Papali dominatui statim male cessit; inandoquidem Johannes XII.

tum Papa ob sacinora sede deturbarus , ac Leo VIlI. a Caesare e lactus est; confli tuta Romanis lege,ne posthac Pontificem crearent absque Imperatoris . consensu electorio: Quam cum periuri transgressi essent, ac Benedictum V. inconsulto Imperatore elegissent, Caesar armata manu Eunc expulit acJohannem XIII. dedit. Legantur his super rebus Scriptores ejus aevi, Anastasius Bibliothecarius. Ado Viennensis, Rhegino Abbas, Luitprandus, Hermannus Contractus, Marianus Scotus,sigebertus Genablacensis. aliique. 1 r. Se vcntibus Imperatoribus ad Henricum IV. usque omnes nervi intendendi fuerunt ad iura sua in sedem Romanam integra retinenda: Quandoquidem Papae cum Cardinalibus ac Clero noctes atque dies allabora iit Lupe rimia dchilitare, si que a Cae sarum potestate eximere: Quod ut praecaverent Impcratores,cos cuia primis ad Papatum promoverunt: quos amicos sibi reputarent: Otto igitur II. Joannem X l V. Cancellarium anichac sui imPapam renunciavit; Otto II l. autem oculisJohanni Pseudo-Papae cf ssis, Gr gorium V. consanguineum postque eius obitum Sylvestrum II. Praec plorem suum instituit 'ac de posteriori quidcin id exprest e fatetui Constitui. de

dus in criculi ten si brachi. Initio hujus Constitutionis quod

24쪽

Quae verbMPaparum ejus temporis adversus imperium conatus offendunt.

23. Post Otioncm III. Henricus II. Conradus II. ac Henricus III. Impi'. laudatissimi, vcstigiis anteces ruin insistentes, jura sua in Papas eligendos ac deponendos non sine negotio exercuerunt: in primis Henricus III. qui tribus Anti Papis, quos Platina tria teterrima monstra vocat, depositis, quatuor iugi successione Germanos suffecit, Clementem l I. Damasum II. Leonem IX. ac Victorem II. Romanos denuo adigens ad iuramentum de non eligendo absque consensu Imperatorio Papa: videatur Platina &ineumonii phrius Patavinius; qui diserte dicit: Quatuor bos Pontifices, viros sanctissimos,optimos,&de DEI Ecclesia bene meritos ex Imper. Henrici III

auctoritate creatos.

r . Hactenus itaque sub cineribus quas Olistens latuit Romani Papatus machinatio adversus jura Imperii: quae tametsi correpto subinde alimento fumum aut scintillas ederet, semper tamen a Caesaribus studiose rcilincta, ac ut videbatur in exortu sit cata fuit. At illa tandem sub Henrico IV. horren- . dam in flammam,cum maxima imperii universi jactura exarsit. Hildcbrandus 'namque Cardinalis necromanticus,bipedum omnium nequissimus. pertracto in suam sententiam Clero Romano, Cardinaliumque coetu, contra Honorium II. a Caesare datum creavit Papam Alexandrum II. qui eductis copiis Honorium milite quoque stipatum aperto proelio vicit; mox Concilio Mantuae habito damnavit; unaque electionem Papae in solos Cardinatus contulit, potestate in eo iacgotio Imperatoria publice abrogata. Haec in antecessum machinatus Hildebrandus ipsum mox Pontiscatum invasit. Spiritu plane An

25쪽

rs. Facinora sacri huius nebulonis omnem sere exsuperant sdem Postquam is monstrosos de illimitata potestate Papali dictatus edidi siet; Quod unicum sit nomen in mundo, videlicet Papae; quod solus Romanus Pontifex jure dicatur univcrsalis ; quod solus possit Episcopos dc ponere , novas leges condere, uti Imperialibus insignibus, imo Imperatores deponere & subditosa fidelitate absolvere; quod soliis Papa omnium sententias re traditu e possit, ipsius autem sententia a nemine retractari debeat; quod absque Pontificis auctoritate nullum Concilium nullum capitulum , nullus liber Cancnicus h beatur; quod solius Papae pedes omnibus Principibus deosculandi; quod a nemine judicari debeat ipse omnium judcx; quod nullo Laico cujuscunque etiam conditionis liceat investituram Ecclesiastici muneris conferre &c. ecce inaudita ferocia adortus cst Henricum IV. In p. veruinac lcgitimum suu ni Dominum, ac quod is jura Episcopos investiendi ac Papas constituendi Romano Imperio competentia cedere renueret, tanquam Sunoniacum ac sacrilegum excommunicatorio fulmine percussit. Imperio deposuit, subditosque a jurata fide absolvit: Unde laudatissimo Imperatori Imperioque infinita nata

mala.

16. Nec mitigare potuit insatum B. stiae Hildebrandi animum, abiectissima Caesaris humilitas, qui ut Principum odium Ecclosiaeque iram amoliretur, supplex Canusi Papae factus, rcgio cultu deposito, intra secundum murorum ambitum, ut Sigonius habet libr. s. ad anne 76. &79. sine calceis, saeviente hyeme, jejunus, per triduum usque ad vespera in responsum Ponti scis expectavit, tandem nudis pedibus sors ccs S scopas in manu liabens admissus, absolutionem petiit: Electus nihilominus Papae jussu in Henrici locum Ru-dolphus Sueviae Dux, missa ipsi corona hujus inscriptionis: Petra dedit Petro Petri diadema Rodo ho. Sed huic mox ictus a Gothostedo Bullionio Archi signifero tum Imperatorio illatus, ac dextra in prcelio amputata, qua fidem Henrico Domino suo datam fefellerat,mortem attulere,

postquam Papae & Episcoporum seductorum sui perfidiam serio det status e iset.: . Ut victricia Henrici arma suis a minaret Hildebrandus, ingeminavit excommunicationem. Imperator vero id parum curans, Synodo Moguntiae primo, deinde Brixiae coacta nefarium Hildebrandum Pontificatu dejicien dum , quo pollebat jure, pronunciavit; sublii tuto Clei acnte III. quem de paulo post, occupata Roma instituit, obsidens Hildebrandum in mole Adriani. Lupus hic vitam Caesari in templo Mariae majoris oranti, per scarium projecto deorsum saxo adimere voluit non valuit; divi rsas deinde in Germonia factiones concivit, auctor existens Saxonibus ut Anti.Caesarem crearent Hermannum Lotharingum quem reliqui per contemptum vocitabant, den

26쪽

Quin& Normannos ex Apulia adversus Caesarem evocavit. At DEUS successitin conatibus his auferens, Imperatorem in Germaniam salvum reduxit; unde hostes illius ubivis prostrati; Hermannus quoque Anti Caesar; cui muliercula emisso lapide cranium perfregit. Normannorum v. Dux Robertus occupata ac dircpta Roma Hildebrandum inverso consilio Salernum abduxit, ubi ex moerore animi mortuus est.28. Nec tamen Henrici laborum sinis. Gregorio succellit Victor III. huic Urbanus II. eique Paschalis II. Hildebrandi co inplices, qui pari omnes audacia partes Imperatoris oppugnabant. Ac Urbanus quidem ipsum Imperatoris filium Conradum Italiae Pro-Regem adversus Patrem excitavit; qui quum ad meliorem frugem recipere se nollet, Coloniae in Comitiis ex haeredatus, biennio post obiit. Paschalis vel 5 Henrico iterum excommunicato alterum filium, Henricum, designatum Romanorum Regem opposuit, absolvens eundem a iuramento, quod Parenti de non offendendo praestiterat: nec prius destitit Papalis malitia, quam Henricum proditoria reconciliatione deceptum, per filium perduellem junctosque ei Episcopos ac Principes imperatoria dignitate exueret, tergemina excommunicatione repetita. Unde

gloriosissimus Heros ad extremam paupertatem redactus, Leodij tandem exul obi jt, ae quinque annos ex Papali mandato insepultus mansit. Videantur Lambertus Schasnaburg : Abbas Ursperg: Helmoldus, Aventinus, Cranetius,

Sigonius, aliique. 29. Ergo iam vasta moles Papalis dominatus ὀ ruinis Reipublicae Romano Germanicae constructa, in stupendam magnitudinem excrevit, archi

tecto Hildcbrando; qui prominentem Imperatorum dignitatem in Henrico IV. destruxit, eamque Paparum potestati in posterum subjecit. Unde sequentibus Caesaribus continuae cum Papis eoru inque affectis lites, quibus Imperium miserandum in modum fatigatum pene exspiravit. Papae videlicet omnem navabant operam, etiam impiam, etiam turpissimam,dominatui suo in Imperatores tuendo. Caesares contra antiquae potestatis memores, Papale iugum de cervicibus suis excutere, Papasque pristinuin in ordinem redigere totis viribus conabantur. Hinc ergo infinita certamina: in quibus tamen Imperatores fere semper succubuerunt; praevalente Romana curia, quae mobiles hominum, etiam Principum animos specioso Religionis Ecclesiaeque praetextu, aut objectu auri a Caesarum partibus abstraxi Nimis longum foret, omnia recensere, quae Imperatores Henricum lV. secuti a Papis passi sunt: nos potiora tantummodo hic strictim annotabimus. io. Henrico V. prodesse nequivit amicitia Papalis, quae eum rebellem Patri fecerat. quin dissicili bello implicaretur,quod juribus investiturae, Imperatoribus inde a Carolo M. usitatis, abstinere nollet: ac licci Paschalis Papa ab eodem

27쪽

eodem eaptus, eo ram Notario ac testibus, iuribus his renuncIaret, ac de unctum Henricum IV. banno exsolutum sepeliri permitteret, mox tamen omnia retractavit; unde Caesari a periuro hoc ac sequentibus Papis Gelasio Il. & Calixto II. excommunicato cruenta in Imperio bella gerenda, ac tandem, si inquietari amplius nollet, de paciscendum fuit, relicto Papis investiturae iure. 3 i. Quo animo Papae fuerim in Imp. Lotharium qui Henrico V. successit, patet ex cgregia pictura, qua Caesarem Papae pedibus advolutum in ratatio depingi curavit innocentius, additis bellis his versiculis: Rex venit ante fores, iurans ante urbis honorcs Post homo fit Papae, sumit quo dante coronam. Vides pro homine l. e. vasallo Papae habitum, in compensationem eius quod jura investiturae ab Henrico relicta repetierat : contuinctiosam hanc pictura in Fridericus Barbaros a post deleri j iis st. Atque is ipsc Pridericus, bone Deus quid non perpessus cst a Papis i Initio statim is coronationem petens ab Hadriano IV. quod sinistra in sta pedem consectassero equum non dextram renuisset, rejectus: Coronatus deinde, quod in literis nomen Caesareum Pontificio praeponeret, ac in Papas atque Episcopos constituendos jus sibi resumeret, imperiumque beneficio Pontificum acceptum ferre nollet, imo coronam se ante depositurum dic cret, quam ut de Imperii auctoritate quicquali detrahatur permissurum,grave Paparum odium incurrit, adeo ut Siciliae Rex ae aediolanenses rebelles contra ipsum ab Hadriano excitati, atque hoc cx musca extincto, Caesar anathemate ab Alexandro percussus, ab Henrico Saxo ob id desertus, ac cruento bello cum totius Imperii concussione involutus sit: imo Pus, , filii Ottonis causa supplex factus, impositum collo suo pedem, cum dicto Psaltis sarcastice huc detorto, expertus fuerit; inaudita per omne aevum injuria; quam merito adstans Otto Marchio Miniae, stricto in Papam deculacantem ense,ulcisci molitus est. Haec ac plura alia laudatissimo Heroi Friderico Barbarossae Imperioque sub eodem a Papis acciderunt. Vide inter alios Sigonium libr.I2. Eadem successorum ejus sors fuit. Henricum namque VI. Frideri ei sit: Papa Coelestinus sic coronavit, ut coronam capiti impositam mox pede decuteret, significans in sua potestate e sic dare vel auferre Imperium. Philippum vero alterum Barbarosiae filium imperio arcere, electumque depellere per Ottonem Anti . Caesarem conabatur idem Coelestinus, ejaculato anathemate. unde funesta Imperio bella oborta. Nec mitior habitus Otto hie IV. Papae adversus Philippum organon: Cum enim coronatus ille repeteret ea quae Papa Innocentius Imperio in Italia detraxerat, durantibus inter Philippum

28쪽

atque otionem dissidiis, gratia Papali excidens excommunicatῖonem sublit, constituto i psi Anti Caesare Friderico II. H tici st: a quo etiam post varia bella

Imperio pulsus est. 33. Frigericus autem super iuramento Imperatori ab Italis praestando, electione item filioli in Romanorum Regem, alijsque rιbus Honorio, Gr orio, atque Innocentio collisus, Papali fulmine ter ictus, innumeris motibus, ellis ac periculis expositus fuit; Imperio per Anti Caesares Henricum Thuringum ac V ilhesmum Hollandum Papali auctoritate institutos divexato. Ad eundem modum actit in cum Conrado Frid: st: quc in Papa Imperatorem nolens , excommunicavit, ac bellicis tui bis implicuit; propositis contra eum indulgentiis statuens, ut si quis contra eum signaretur, signatus & signati pater de mater omnium peccatorum veniam conssequerentur. Conrado sublato,

imperialis dignitas in Conradinum ejus fili una translata fuisset , cum commo do Imperij: at obstitit Papa. Unde Principum animis in partes tractis, auroque corruptis, Alphon sus Hispanus, ac Ric nardus Anglus Anti Caesares creati; ac subsecuto inter egno septendecim annorum Status Imperii perturba xiisimus effectus; Conradinus quoque haereditarius Rex Siciliarum, infando scelere , a Carolo Andegavensii , iussorio Papae suasu, publice securi. percus sua ; atque ita inclytum genus Barbarosiae non sine ingenti Imperii Ge manici contumelia asces estis Papis exstinctum est. 3 l. Dixeris, sat hactenus turbarum ac damnorum Imperio a Papis datum: At eorum nondum sinis. Rudolphum enim Habs purgicu in circumvenerunt, ut quiete regnaturus. Ucariatum Imperii Toscanum, Exarcha turn Ravennatem cum Provincia Flaminia Papis concederet.Sub eius successoribus

Adolpho Nassovio atque Alberto Austriaco Germania intestinis bellis; I dia

factionibus Gibellinorum Caesareanorum ac Guelphorum Papalium a e bant; unde multum incrementi Romana Curia, detrimenti imperium traxit, Papis pro lubitu dominantibus, Bonifacio inprimis octavo,qui omnia sacra ac civilia, omnemque adeo creaturam humanam Romano Papae subesse voluit. Legatur modo ipsius Extravag Unam sanctam. ubi expresse dicit: Subesse&oniano Pontifici omni humanae creaturae quidam Cod de legunt omnem humanam creaturam declaramus, dicimus, definimus & pronunciamus omnino esse de necessitate salutis antea dixerat: Uterque est in potestate Ecclesiae, spiritalis se. gladius &materialis: Sed is quidem pro Eccletia , ille vero ab Ecesesia exercendus; ille Sacerdotis, is manu Regum & militum, sed ad nutum & patientiam Sacerdotis. Item Veritate testante spiritalis potestas terrenam potestatem

instituere habet,& judicare, si bona non fuerit. Sic de Ecclesia & Ecclesiastica potestate verificatur vaticinium Hieremiae: Ecce constituite hodie supergentes & regna dec. Ergd si deviat terrena potestas, judicabitur a porcstate

C spiritaliu

29쪽

DI Iiilii sed si deviat spiritalis minor, a sua superiori: si vero suprema, a solo DEO, non ab homine poterit judicari: testante Apostolo: Spiritalis homo

iudicat omnia,ipse autem a nemine iudicatur, &e.1s. Sub Henrico VII. nova inter Caesarem ac Papam odia nescebantur, quod Imperator Genuae decretum tulisset: Imperatorem Romanum Ponati fici Romano juramentum praestare non debere , cum si res inustatissimi&novi exempli,Principem & Dominum orbis terrarum servo servorum fidelit tis juramento obstringi. Hinc Robertus Apuliae Rex ac Papistica factio Guelphorum, praecipue Florentini adversus Caesarem excitati,id tandem egore ut inclytus Princeps execrando Monachi cujusdam parricidio, venenato pane Eucharistico necaretur. Successit Ludovicus Bavarus, magnae gloriae Imperator, qui cum

Papali tyrannide acerrime dimicavit,undisichimicivolinis setium grosse

ui alicubi Utricus ab Hulten loquitur. Johannes XXII. Papa nequam, Im- ieratorem hunc, ipso invito Imperium tenentem excommunicaverat: id Cae-ir non ferens,liabitis Comitiis ac coacta Synodo Papam malae frugis deposuit, deditque Nicolaum V. decernensex ordinum Imperii sententia, Papae nullum jus competere in Imperatorem. Extant literae Ludovici Caesareae adversus PapamJohannem de anno 1327. quibus dicitur: btilager uis uber i ii

30쪽

Sie igitur Ludovico huic IV. pro conservandis Imperii juribus cumJoanne XXII. ejusque successoribus Benedicto X. ac Clemente VI. decertandum fuit,

donec tandem propinato veneno Emedio tolleretur.

37. Eo adhuc vivo electus erat obstetricante Papa a quibusdam in Ro--manorum Regem Carolus IV. refragantibus aliis: Hic cum postea ad Imperium mortuo Ludovico perveni siet, quo erat animo elanguido, Romanis

Papis nihil non indulsit, cum maximo Imperii damno: Quod & fecit ignavus ejus filius encestaus,vini quam Imperii curiosior; ac fraterJodocus Mora. viae Marchio, sola barba virum se ostentans. Sub his igitur Papae liberὸ grassabantur: Quibus quominus Rupertus Palatinus Imp. obicem ponere posset, perfidia Italorum , motus Germanici, ac vivendi sinis obstiterunt. Id igitur negotii devolutum ad successorem sigismundum. Hic,schismatum Papsitum auae orbem Christianum hactenus afflixerant pertaesus, coacto Concilio Conantiensi Anti Papas ohanne XXIII. Gregor.XII. ac Benedictu XIi deponi, ac Martinii eligi curavit; indicto deinde Concilio Basileensi Papam Eugenium insensum habuit, quippe oui aegre ferret Concilio autoritate supra ripam d cerni ae eontra se eligi Felicem V. unde post Germanis iratus, Ludovicum Galliae Delphinum cum numeroso exercitu, Concilii dissipandi ergo in Basile.

enses a que Alsatos concitavit.

38. Interea Sigismundo ac genero ejus Alberto vita functis sue cesserat Imperator Fridericus III. quo de Utricus ab Hulten inquit:

Consueverant hactenus Papae turbis quas Imperatoribus ciebant addere Simoniacas artes,quibus Germaniae opes exhaurirent, atque ita Imperio nervum ferendarum rerum inciderent. Iis sub hoc cumprimis Caesare adeo inrcumebant, ut Germania de remediis contra eas cogitare debuerit in Comitiis Moguntiae Anno 14 c. habitis: Quanquam parum effectum; rapacitate Pa- parum indies in majus adolescente: in primis sub pio II. qui Secretarii munei re ante in Friderici aula desungens, proventuum Germaaiae gnarus, artium

Episcopatus emungendi summua extitit magister. C a 3p. Ve-