장음표시 사용
81쪽
scripserant animo, nec ut adversus obtrectatores . Excutiantur & ab hac parte nostrates homines a primis
initiis ad aevum Gaustini. Quandoquidem charta libelli regis Ildebrandi, scriptiones etiam vocabulo Gregorii quarti, testamentum Rorigi , donationes Opilionis occurrerant, ea multo studiosius ini pici debuerunt, aenon pro vanis haberi , vel incertis ; ut alias id egi.
Prorsus ego addidi ex eo genere alia, quae frustra nos erunt. Hae quidem, quas chartas forenses dicimus: eae se habebant. Alii praeterea sunt annalium scriptores,
ii maxime qui pessimis Ungaris indignabantur , & ex
eo praesertim capite quo noliris his animadversionibu accessio fieret. Igitur hi narratores omnibus modis ba haricam loci vallitatem deplorabant ; & h c hil oris pars, adeo, praeclaris testibus autoritatem sert. VIII. Rursus & haec fuerunt de documentis domesticis . Ab externis enim fiebant eae quoque significationes: ut haec provincia seculis iis haberet ab omni parte servos dei monachos: ut a maris extremis ad opis positos terminos ea Marchiae nostrς facies occuparetur hominum religiosorum septis; ut nullus iis vacuus erat populus; ipsique Venetici, qua littoris oram contingerent; non Tarvisini, Vicentini , Veronenses : ex quo, post probationes eas quas hactenus adhibueramus, hoc a ratione procul esse videbatur, ejusmodi claustra sanctitatis apud unam hanc urbem nolle Vetustis maliabus. Hae nunc observationes a nostris & ab externis ad-
82쪽
monebant, ut antistitum Gaustini, Burchardi, vel Ou. detrici sententias exciperemus . Ii memorant ecclesiam pene destructam , locum desiarum: narrant aedificari eae. nobium , eonseruir sic eorum continent epistolae decret,les. Quae qualescumque propositiones erant, eo tamen ex alia parte nos adigunt institutum seculi, mos etiam regionis, & historiarum series, instrumentorum vis, &sensus antiquitatis & omnis autoritas , ut intelligamus in iis ecclesiae ruinis esse monasterii ruinas: atque eo loco diu sanctuarium coenobiumque stetisse ; nunc unum tialterum jacere; denique post clades eas utrumque restitui . IX. Scilicet ea Iustinae Virginis aedificatur aedes , &aedificatur ea religiosorum virorum domus. Quae si velis alio tu vocabulo tradere, dicas eam atque eam reae.
dificari. Sed hςc ita distinguere necesse nec est, aut eo modo barbari nostri solebant: immo basilicam vocare quae monasterium fuit; immo, quod ii coenobium reae.
dificabant, id inceptum tunc dicere: qus de Regiensibus
ante suspectabamus. Alias autem sermulas habuerunt :ut monasterium dicerent ii facere, quod extructum per alios erat; ut dicerent monasterium facere, quia nonnihil augebant , & opibus aliquibus aut operibus amoplificabant: & alia recurrunt iis seculis ex quibus apparebat , apud homines eos quo magis agendi pietas erat eo loquendi licentiam saepe venire . De Camaldulensibus haec annalibus habeo, quae repetamus. Anno non
83쪽
gentesimo sexagesimo primo Vangaticiensis abbas albquis obtinet; is nomine Martinus, is monasterii sui titulo praedium recipit, is litteras ab regibus Italicis:
hoc itaque primum videmus . Anno deinde nongentem simo nonagesimo tertio Vangaticiensis abbas Martinus ab Ugone marchione domos & agros acquirit ad monaserium suum faciendum σ conseruendum , seu aeriine andum, re regulam ibi fecundum doctrinam beati B ne dicti abbatis tenendum: quod alterum apparet. Ugo igitur id monasterium jubet arilificari, construi, fieri, quod ante triginta duos annos erat aedificatum, eonstrinctum, lactum. Sic ea tamen instrumenta duo sunt. Anno praeterea millesimo quadragesimo octavo Rotandus imstituerat; oratorium sancti Salυi amodo π deinceps sat monasterium monarborum ordinis Sancti Benedicti: qaod expeditum brevi fuit. Anno vero millesimo octuagemmo septimo Martinus aliique plures homines oratorium Sancti Salυii concedunt, ut deinceps far monasterium δε- eundum ordinem Sancti Benedicti. Volunt hi quoque donatores institui monasterium quod ante plures annos instituerant alii. Inter has ergo dissicultates, & ut hae sibi chartae conflarent, quoniam sibi constare debent, adhibuerunt interprete; antiquitatis observationes eas, quas deinde
viri Camaldulenses altius attollebant e re scimus, inquiunt, formulam illam οῦ Ad monasterium ibidem faciendum ἰ usurpari consuetam fuisse his feculis a donatoribus qui ecclessias vel monasteria iam erecta suis oblationibus
84쪽
ExpL re ATI C A p. VI. 73 eupletabant pro eorum iam eonferυatioue t quod anima enit etiam. V. Cl. Soldanius. Adeo levis erat ea vox inter aedificandum re.edificandumque, de qua mo mentum fieri pollet, ut existimabatur, adversus omnes eas rationes quae monalterium Patavinum longis aetatibus ante Gaustinum tenebant.
X. De Ueicetini et finitimis nostris id ad ultimum posui. Monasterium Sancti Felicis antiquissimi temporis
Ungari lubverterant, ut ante diximus. Anno non gentelimo septuagelimo septimo pontifex Rodulfus hoc ait renobium penitus omni monastico cuιiu re dioino incio destitutum se restaurare se redintegrare decrevisset pro terea suffragiis re electione fidelium suorum elericorum re latcnrtim ibidem constituit abbatem Iobannem, cui con e t omnia quae videbantur ad preseram abbatiam pertinere . Sed anno millesimo tertiodecimo pontifex alius Iemnimur hoc renobium reperit omnino destitutum e re
ne sanctus eiusdem absque diυiuo foret ineio locus ,
constituit inrbi Dominicum abbatem re monachos r eou. cessi autem eis quae se dixerat concessisse Rodulsus. Anno nullesimo trigesimo tertio pontifex alius A tu fu, hoc cenobium fere destitutum o desolatum omni monastico cultu re diυino incio insenis; adeoque res aurare seu redintegrare decrevit . Praeterea votis & ei ctione suorum frilium Hericorum atque Dieorum ibidem constituit abbatem Domnum Iohannem, eui concessi omnia que Rodulsus, & Hieronymus asseruerant se
85쪽
concessisse. Rodulsus , Hieronymus , Aystulsus omnes eodem pacto rem diversi temporis habent : omnes eum locum destructum videbant, reaedificabant, dotabant. Si chartas antiquiores haberemus, alii pontifices, puto, destruerent, reaedificarent, dotarent. Nam quo mirandum magis iis instrumentorum sermulis: etiam san Petri coenobium Veicetini prasules quoties ea tempestate commendant , toties inducunt eo praefationes Αystulfi, Hieronymi, Rodulfi . Quid si chartae nobis hujus ordinis ante Gaustinum praelio fierent Τ Ii quoque pontifices orationi suae principium facerent a locis communibus: aedem sedemque Iullinae dirutas inclamarent, eas a se reparari dicerent, a se praesertim loc
XI. Anno tamen eo nongentesimo septuagesimo primo Gaustinus hoc iterum aedificabat, instaurabat, a ruiniς eum locum redintegrabat . Habuit additum & hospitale , quod anno octingentesimo septuagesimo quarto Rorigus
excitaverat: ac de ea re monumentum superest actum
in eoenobio Sanme fusinae . Hoc etiam hospitale bellis& incendiis exciderat; effugatisque religiosis hominibus, erat ibi nemo, qui vel alicui diceret aut aliquam δε- sceptionem bospitibus aut pauperibus instrueret. Hi moenachi , dum casus eorum sinerent, usu autem seculi sui, tenuerunt hospitale monasteriumque diu, post ab utroque deiecti nunc ea demum recuperabant. XII. Est & alterum quod indicavere vetusti narratores; &
86쪽
73hoc antea videbamus: exusto monasteris, inquiunt, abductist autem fanctimonialibus que illis in diebus illis deo δε- fersiebant . Alii praeterea scriptores attingunt aliquid undecimo quidem seculo: velut iis tempeltatibus apud hanc aedem sexus uterque maneret habitu cultuque religionis. Accedit institutum hospitalis: eo mares ac steminas ex aliis partibus accurrere juxta censebamus: Rabbas utrumque locum spectabat hospitale monasterium. que simul: adeo videbatur habere debuisse ministros ac ministras, utriusque generis corporibus curandis. Ita aedes alia sub montibus Euganeis olim vocabulo Sancti Gli i , deinde Sanctae Helenae, quae Domus existimari poterat unum de minoribus apud nos hospitalibus, habuit custodes promiscui sexus , & erant ibi Talia kemina eum miro suo Gisiero . Nam scriptum id post ea San me Iustins primum de Patavinis in hoc ordine censetur anno millesimo centesiimoque quinquagesimo sexto . Quibus, ut videtur, annis Patavinus eam pontifex priori hospitalis Sancti Pro ocimi de Doblisino re. gulam tradidit. Prior σ fratres atque forores Usius hospitalis viginti quatuor Pater noster re duodecim ν nins ad Maxutinum decantent οῦ π duodecim Pater noster ρο septem Venias pro quacumque de aliis horis . Et anno alio millesimo C. sexagesimo secundo Monsilicani mei sun laverunt hospitale in cibis o potibus σνefectionibus pauperum p id autem instinctu religiosorum
hominum ac mulierum, causa vero charitatis; in necessι-
87쪽
taribus, inquam , pauperum re etiam aliorum Crsim
retorum hine 1nde transeuntium.
XIII. Quas etiam causas aut alias ut interim suspendamus, aliquid habeo tamen hac in re majoribus amgumentis antiquitatis, ut haec intendi parumper oporteat . Nam de monasteriis antiquis , ut eodem tecto masculos ac Ioeminas ad servitium dei continerent , haec historiae pars eruditos homines amplius assicit in dies. Post meas quidem curas amici maxime nostrates in has observationes acrius incitabantur ; ut praeteritis quoque mensibus a Veneto viro libellus & ederetur, di inscriberetur is mihi. Patuit eo quam vigeret haec sexuum communitas in iis admodum locis ubi nemo
sperabat; & est in monasterio Sancti Georgii maioris ; id autem seculo XIII. Quod ego vestigium sequens inter eas tabularii chartas altius evadere potui ;dum vel anno millesimo C. septuagesimo Gaia fana domno Dominico monacho re Diacono Sancti no*ιi, do tibi, inquit, o per te ipsi monaseris omnia mea bona mobilia re inmobilia fesque moυentia , una cum
mea persona , que habere visa sum in Mibus Dei predictas res tibi domno Dominico re per ste predicto
monasterio , una cum mea persona, do eeri consero. SAgnum predicte Garde ne que cartam feri rogaυis , σδε re sua deo dedicaυit. Ut has formulas novimus ingrediendae religionis . Ac se mihi simul objiciebat ex archivo Castellano Venetiis Auliserus apud Sancti Ci-
88쪽
priani monasterium eonversus adhuc anno MCCXVIII. sed ante vigintiquinque plus annos ait videre se monachos re monachas ct eonversos morari in dicto mona sterio. Quς Μώfatus item conversus enarrabat , a viginti duobus annis re plus e re monasterium habes m
te eonverse ct monache. Post, erant in urbe Venetiis etiam Fratres Sancti Salvatoris accipientes aliquem fundum piorum dono , simul ea conditione , recepta rent in sua Canonica Mabiliam sceminam inter alias sorores, eique victum ut aliis ministrarent. Hinc enim ex eo chartario monumentum est . Quae cum se proxime darent, & se mihi velut uno tempore darent ex alienis exemplis, ut ea diligentius advertere coepi; quamvis ego tot ante de nostris , alii de suis hae illac invexeramus; id intellexi, morem societatis eius in his viciniis , ultra quam quisquam nostrum crederet, invaluisse per aetates etiam vetustiores. XIV. De monasterio autem Sancti Zachariae pa tium earumdem quaedam mihi ante hoc tempus excerpseram brevia , quae praesertim tenerent etiam de
nostratibus historiis . Ita conversos in eo loco primos animadverti; Gerardum scilicet anno millesimo C. octua. gesimo quinto; Iohannem de Mestre millesimo C. septuagesimo sexto Iam bonum, Zanbonum, Iohannem- bonum sexagesimo sexto, septuagesimo quarto, septuagesimo nono. Conversi monasteriorum , simul habita,
89쪽
tores erant: & conversi viri, monachique , conversae sceminae, monachaeque grex unus habebantur & alebam tur in domo Sancti Cypriani Venetiis , ut advertimus. ordines hi quatuor unum quasi corpus effecerant in eo monalterio masculae potestatis; ut apparet in hoc etiam loco scemineae ditionis. In hac enim aede Sancti Zacha. riae ponimus & monachas eas, & conversas, & hos adeo conversos; hactenus ordines Ires: quartus erant sacerdotes. Hi notantur anno millesimo centesimo LXIII.
Sacerdos Bonifacius; idem cςntesimo sexagesimo tertio presbiter Bonifacius. Eit anno eo quoque millesimo C. sexagesimo terito Sacerdos Pancratius; anno millesimo C. laxagesimo tertio presbiter Pancratius: idem contunenter anno millesimo Q quadragesimo octavo Pancracius usque millesimo C. septuagesimo ς aut aliis. Anno praeterea millesimo a septuagesimo primo sacerdos erat ibi Iollannes; & anno septuagesimo tertio Iohannes ibi presbiter : anno millessimo C. septuagesimo quarto, deinde quinto, denique nono vel aliis idem sacerdos ; ac presbiter idem Johannes . Ut conversos tres, habemus ex ea familia sacerdotes tres. X tU. Atque ex actis S. Georgi i majoris Venetiis o servatus est ritus ut se steminae dicarent virorum sanctuariis, exemplo bono Gardeianae quς suit anno mi ulesimo quidem centesimo septuagesimo . Nunc de Sancti Zachariae monumentis extabit formula quum se viri domo sanctimonialium devoverent. Ita millesimo C.
90쪽
eum vinea campum quoque unum de terra aratoria, non
nullos olιυore re ipsemet in manu sacerdotis υice abb δisse promisit obedienciam. Ioannes hic apud eas minnachas ita cen lebitur, ut Gardetana penes eos mona
chos: atque adeo quq se sceminae sancti Georgii viris,& qui se viri dedicavere sancti Zachariae sceminis, eodem tempore seque suasque res offerebant: omnes militari more sarcinas in agmine religionis habent . Id enim faciunt & sacerdotes ad locum Sancti Zachariae; quod abbatissa testatur I anno millesimo C. sexagesimo quarto; te recepisse priorem Ispidae, presbiterum quoque Bonifactum eiusdem eanonice professum , cI' eos eum femvirore eorum xribus annis retinuisse dicebat : in quibus plura eo umpsisse, quam detulerant, fatebantur. Ex eo tamen ortum dissidium eit; & abba tillam retinere sibi presbiterum Bonifacium, retinere bona canonicae prior Ilpidae queritur . Eam controversitam judices ita composuerunt . Nos paupertatem illius prioris intuentes, σIupradicti loci deflationem, rogavimus abbatissam , ut uniυers mobilia que apud se habebat eidem priori redderet; ρο insuper solidos emrum veronensium sibi ρemflυeret. Reddidit abbatissa, persolvit . Ea iam dictus prior de omnibus sinem fecit, o suprascriptum Boni facium ferviso suor eripti monasterii dereliquid. Si non id erat Uis lipidae malum, sua praesbytero Boni sacio