Kleine philologische Schriften Zur lateinischen Inschriften uns Sprachkunde

51쪽

EPITAPHIVM METRicocendio effugere viol fiam naturae. - Εxcipere aiatem nos Paratu portus ille certo non ad quietem rim diei iis est a Pomponio, sed sine ulla controversia AD , QUIETE ID PERPETEM,

aperta imitatione Plauti, Amphitr. I, , I 23 M- ον hue nocte limmo rem me rivisisse censeo, Nisi ut m unam, eis ruini S - mendi peractem. Ibid. II, 2, 100 Ibi etiam atque ibi quieri in nuri noctem sei resem. Et me lI, 2, 23 Cumque oua noctem in stru non is pernoctare i petem. Addo Pacuvium I sit p. 217 3L DNe opemo- mihi dos UyUν , eundemque

Nonii p. 88 cone dilat in peiuriem probitu cons Helis. Restat ut extremo versu laudemus recte a omnisenio in

non praeferre ausim, ut denuo inspecto lapide nee Erant riun DONEC Oeis nec a post lacunam certa esse apparuerit. Explieatius et tamquam familiari nam ariolio Bassidiversiculos iraeiavimus, atque singillatim persecuti sumus quae potueriin sane, si doctis seriberemus, mulio brevius iram, igi sed excusationem nobis eo ipso esse paratam speramus,

quod iam saepius professi sumus discentibus potius haec nos prooemia quam doctis scribere. Verum tamen unum super-eSt, quo ton expedit verendum ne pristinam integritatem venustulum carmen minime dum recuperaveriti equis est

enim, qui sine offensione versus 9 verba legat Id qualequule est in artis mandat uni diu Quas non tantum mire abrupta esse sentitis, sed ne a latinitato quidem sana. Nee enim in e sermonis genere, ad cuius exemplum totum sese hic poeta composuit, muni timi laeum habet pro mundulum est, nee mandutum est satis fluit sine mihi dativo Aequiescerem, si legeremus, quod non legit Momingenius nec ut videtur Guarinus, vel AΝDAI vel MANDAB.. vel MANDAR./M. Quamquam vel sic hiatum aliquem sententiarum persentiscere videor.

Exspectamus eniti prius luam intolerabilem, vitam dici tolerabilem fuisse, et poetam aliqua iucunditate delectatum priusquam vexatum incommodis. t talis versiculus prorsus non

dubitamus quin interis. Meti exciderit, festantis ut fit vel uliud agentis lapicidae neglegentia omissus. Nunc igitur ut eo resiensis omnibus summam ante

52쪽

POMPONII AGO POETAE. 33 disputatorum uno in conspectu collocemus, proxime a poetae manu hanc abesse reconcinnati carminis, quod eum aliqua voluptate legatur, speese existimamus quam in

posuimus. Ne more pecoris Oti transfungarer, XVI Menandri paucas vorti scitas fabulas, Et ipsus etiam sedulo finxi novas.

Id quale quale est, chartis mandatii diub Vitae in agundae delectamento fulta Verum vexatus animi curis anxiis, Nonnullis etiam corporis doloribus, Utrumque ut esset taedio mi ultra modum, Optatam mortem sum aptus quas dedit mihil Suo de moro cuncta consolamina. Vos in septilero hoc ne quid oro laedito: Quod sit ocimento, post fatales exitus Immodice ne quis vitae scopulos horreat,

Cum sit parates portus flagitantibus,l Qui nos exeipiat ad quietem perpetem. ut iam valete, donec vivere expedit.

53쪽

cum duabus tabulis lithographiis' ).

LEGEM Run RiAM quod avi, qua per sexaginta et quod excedit Minos lex Galliae ei salpinae vel paullo sabiem rectius do Gallia ei salpina diei solita est, id non

modo defensione, sed ne excusatione quidem modestiaeve significatione videtur hodie egere. Nam postquam G. F. PVCHTHfelici sagacitate patefactum est in Comimentationibu iuris

' Progranam lai, ait semicum Bonnense anni 1851: Natalicia

Augustissimi Regis riderici Gulielmi IIII die XV in Octobris a Clota eLI condes in Lindien F. R. ' singulariter sic inscriptum: Legis Rubria pars superstes ad fidem aeris Parmensis exemplo lithographo ea primendam curavit F.R. ineque enim, ut Rusehelii ipsius verbis utar, indignus visus est praestantissimi monumenti haud vulgaris splendor, qui laetissima opportunitatis academicae splendori inserviret. Idem paullo post bibliopola Berotinensi . Traut eis L Guttentag traditum in publicum prodiit singulari quidem in saeriptione servata sed praemissa hac dedicatione INCLUTA LITTERARUM SCIENTIARUM lACADEMIAM REGIAE . UIUAM FRIDERICUS QUΤSCII ELlVS D GRATI . VENERABUNDIQUE DAN IMI ΤΕSΤlFICANDI CAUSSA fuit enim a. 850 academiae Boicae socius externus

Rusebinus adscriptus additoque anetario p. i et in suo significatis eis qua in Mussit Rhenani vol. VIII p. 29 sqq. et 448 sqq. ad eandem legem spectanti initae lius interea diu,utaverat. Nunc id QI. L. t n. 20 p. 117 P. . . . iab. xxxii et Enam . p. 28. c., 3 Exemplum quod in abulis I et II adiecimus lithographum non idem est quod huic de lege Rubria commentationi adhaesit ei

lineatione non satis accurata illud expressum , sed repetitum sex nova tabula luam secundit forma stannem aeris armon His effictain

54쪽

LEGIS RUBRIAE ARS SUPERSTES. Minnis anno 1823 editis p. 72 sqq. eis verbis, quibus in priore tabulae parte v. 29 et 38 mentio fit legis rubriae, non aliam atque eam ipsam legem diei in qua ea verba seripia

sunt, utpote in formula posita, primum omnium praeclari inventi laudator UsΤΑ - Ηviis exstitit Historiae iuris It . nonum editae a. 182 p. 5 sq. Vn post anno impugnatus a C. . . LENZIO in enarratione legis Serviliae i. 21 et 39, propositam a se sententiam VCHT uberius exsecutus

in IIvGONis Promptuario iuris civilis, torui I a. 1827 pubibeati p. 123 sqq. eis rationibus tuebatur quas prorsus x baret Puti ire EDvAmora cuMο, eum in Diariis eritieis iurisprudentia Tubingensibus anni a829, tomis p. 352 sqq. de ipsa controversia breviter disputanti, tum ainde ea doactionum formulis qua in logo Rubria exstant comment

tione ratisi aviae a. 18 , sentissa gravissi inas quasdani Partes monumenti Parnielisis ii Ova in lue conlocanti. Non itemPVCHΤΛ ei persuasit, eui placuisse vel maxi in intererat,

CAROLO RIDERICO SAvINIO: qui qua dubitandi caussas haberet, aperuit in luculenta de lege Iulia municipali disse

talion Diariis iurisprudentiae historicas inserta a. 1838, torui VIIII p. 337, vel Miseellorum LIII p. 323. Itaque huic est sciolus anno insequenti audis respondit in linieri Staneiderique Annalibus eritieis iurisprudentiae toruio p. 483, et ipse cui plenissimo satis sedit a. 1840 in eisdem

illis Diariis, tomi X p. 1l 5 sqq. nam satis fecisse biennio post SAVINIV ingenuo sussus est ipse eorundem Diarior unit. XI p. 53 sqq. vel Misceli. t. II p. 7 sqq. Nun etiam G. C. vRCII ARDIO satis secerit, qui contra PuCIITAM eade

eum libellum de lege Rubria' diae a. 183 seripserat, ne scitur st quaerere attinet Quodsi AHNio, cuius de lege Iulia municipali -- montatio in iure publie legis Rubriae inlustrando versatur, quasdam eius paries ad ius privatum spectantes tractasse dixero in ea dissertatione, quam de antiquo iuro R. circa aes salienum seriptam inseruit commentariis aeademiae Borussicue anni 1833, iteravit Miscellor uni t. I p. 4 30 sqq. simul videbor potissimos Scriptores numerasse, tui de rerum Explanatione in lege Rubri mei noratarum argumentique uitiverSi

55쪽

36 . LEGI RUBRIA PARS SUPERSTES.

interpretatione praeter ipsos editores bene meruerimi Quod genus quam sese a philologoriun indole et eo ieiune ali num esse, tam coniunctum eum horam esset illud intinus est quod ad ipsa verba spectat eum fide et iudicio et diligentia adcuranda constituenda repraesentanda quali opera et viam sterni interpreti et saepe aliqua tu liariem ilistus interpretationis contineri non fugit peritos. His igitur finibus nostrum commentariolum circumscripturi paucis narrandum

do omni instrumento eritico videmus. repertam esse constat tabulam illam aeneam, in qua lex

Rubria seripia est, die XXIV mensis Aprilis anni CUM LX in vico terreae Placentinae ut Minesso nomen, inter pari tinas pristini oppidi Veleiae undo inoptum Digesti veleiatis

nomen legi inditum est aliquando haud procul ab eo loco in quo tredecim ante annis tabula alimentaria raiani', vel verius obligatio praediorum effossa erat. ransiit deinceps, postquam in ea explicanda et in suam linguam transferenda ToNivs CosΤΛ canonicus Placentinus elaboravit, una cum huius schedis russ. in museum regium Parmense. Ibi eum

primus CARTANO MARINivs transeripsisset, edidit tamen primus anno 1788 comes IOANNE Ri Lovs CARL Ani, quitatum Rallearum toruo Ua p. 135. Quem excepit eo saxum actor Placentinus Io PH corus vulgata anno 1790staeda singulari quam in Germania nemodum vidisse vid tur eodemque anno OsΤΛ translatio prodiit in Soeundi Iosephi litarelli de tabula alimentaria libro Augustae aurinorum publieato Paratum a se tabulae exemplum atqtie iam anno 1786 formis expressum MARINIVS anno demum 1795 soras dedit in Aetis monumentisque fratrum Arvalium,

im I p. 108 sqq. adiecta remi II p. 568 57 sq. sigiorum quorundam explicatione Cartium potius quam Marinium secutus eum nostratibus monumentum Parmense primus 806sinuo anno 1797 ommunieavit Promptuarii sui tomo Ima p. 431 ad 496, et eorrigens quaedam selinter vel

rectius interpretans o saluberrimo consilio omnia convertens

vernacule et ipsam legis materiam accurat commentario planan faciens et sic generaliter definiens Process-Orahium'

'r das Cisalpische vilio . singulis autem capitibus rubricas

56쪽

1iraescribens hasce XIX Von de Noui operis nunciatio XX Vom Dum in inferiunt XXI stelisia1wm Gelde'

XXII rin andere Fori rensem XXIII nisi AEMMU The oon'. redeon annorum spatio interiecto altera in Germania editi sedula est a Muci Mouo Dios is qui Marinio potius quam Carli duce utendimi esse intellegens illius exemplum iteravit in observationibus ad solecta Gallias

eisalpinae capita Berotini proditis et summorum in utro pio iure honorum obtinendoruin caussa publico defensis anno 181 2 quibus etiam de latae legis aetate rectius quam ab ΗvGΟΝΕ actum erat statuit. Postrem horum laborum prorsus ignarus homo Italus Ι'ETRvS DE LAMA, - -- mensi praesectus, sed memor Gotholaedi verborum quae pra

seripsit fructus labori m est pluere mestoribus ei pro industria usque moriri uices monum, τι promerere, gratiam non medioerem ab latis nostris iniit edito a. 1820 in urbe sua librosio inseripio: rivola. legislativa delia Gallia eisalpina ridi vata in Vel a noli anno M.DCC.LX e restituita alia sua

vera legione' una eum prooemi Sit Observationibusque quibusdam et adnotationibus popularium suorum LVDOvICIBOLLAE et IoANNIS APTISTAE COMASCHI, quas non desituri eramus suppressas. Fidem is apud Plurimos maximam invenit quamquam nec ERNEAT MANGENBosi nec A. E.

MOER Me nuper CAROL Z Li quisquam profuit, qu rum illa inrua Oldi Monumentis legalibus p. 144 sqq. satis habuit Dirrieni exemplum propagare, hi pangenberi siqua est auctoritati sese manciparivit, Emerus quidem in

Latini sermonis vetustioris reliquiis p. 30 sqq. Zellius Enchiridii pigraphice Romanae, a fidei laude parum commendabilis, o mora p. 27 sqq. Sed tamen ne de Lamani quidem exempli fide dubitandi caussa omnis defuit, cum aliis in partibus in quibus illi Mariniana auctoritas adversaretur,

ium eo in genere suapte natura valde lubrico quod ad singularum litterarum syllabarumve figuras sio integras et perispicuas sive inutilas vel evanidas spectat In quo genere iam caritani exempli atque Mariniani tanta discrepantia fuerat ut, cum in hoc paues inae, permultae autem in illo litterasi notatae essent ut incertae, propter id ipsum ex hoc utpote

57쪽

diligentius iacto quam ex illo pendere Hugo mallet undotant apud hunc litterarum cursinorum multitudo. Apud Lamam autem cum etiam in paucioribus quam apud arbnium locis alicuius dubitationis significati saeta esset, iam e res esse adducta rideri poterat ut summam tabuli e inimitatem esse crederes, nisi suis oculis denuo aere annensi examinato, quam non esset utriusque exemplo confidendum,

GusThos EuNEATvs HEIMBΛcuius docuisso observationum iuris Romani libro a. 1834 ipsius edito ulli li 3 sq. integrum legis caput XXI ilia illi in aliut ais aps logeretur, dili-gontius studuit quam videntius potuit deseribere. rvilipei coni ess est nec verborum ambagibus satis enarrari, nec

eis littorarum formis quibus hodie typographi utuntur e aequari incredibilem in hoc genere varietatem ipsorum monimmentorum posse, sed delineando demum eo pera miri ut vera imago antiquitatis et tamquam simulaemii quoddam fallere nesciui paretur euius artista persectum exemplum exstat M u i ENDLicum consili repraesentatam M. domae

natibuS. Quas eum ita essent, cum nuper in suavissimi WEIAE RERI moi pluteis locul detisimis nos ei quid serutans orto Ortuna in logis lubria exemplum incidissem manu, ut facile

primo aspectu apparebat peritissima fide autem religiosissima astabro prorsus factum ') ubi, quid eius rei esset, quaerebam, illud se WEi conus respondit optina viri singularique human conseras lamen quae Ritachelius in Enarrat tab. XXXII I . L. M AE p. 28 se ipsis: Cisi exemplo lithographo quod huic eorumentati uti adnexum erat eonficiendo uni delineatio tantum praesio suisse ab loero accepta, huic a. 18ι donata ab ictaulo M ope in es Parmensis praesecto, non esse omnituendum putari quin per itineris Italie sui opi,ortunitatem Ribbochius ipsum archetypuni denuo inspiceret. Quod in ille testatus est laudabili fide in lithographi nostri' uti,

expressum osse, anaen quoniam ad fidem summam aliquid tamen in levioribit qui biIsdam rebus ni issum Obsservarat se quibus unanimi aeadi littε rae figurat spectat, Otigioni per u id linii. t. XIV p. 29 gii. infra XII iiis iam opegium I cibus adii ut ii Ov luirat instrum Pnt O mihi gratificaretur. Respondit vir Officiosissimus missis sormis stanneis

aeris Parmensis unde rum emendandam priorem tabulam nostram sed

58쪽

nitate ornatissilii beneficio MICHAELI LOPE acceptum roserre, muse Parmensi nunc praelaeti, laudati a se iam, ei Rhenani novi f. VI p. 100 donatum id quidem sibi anno 184 et liberaliter permissan in suturae editionis usiun, eui Germanicarum rerum rationes magis quam Italicarum

faverenti Haud segri u carissimo collega impetravi, ut memet eum esse editore in pateretur, qui mihi videre operae pretium acturus, si illii exemplum quanta fieri diligentia posset lithographi arte iiiiii andum euriareu .

Et de lithographo quidem vere praedicare et possum et debeo, nihil eum reliqui fecisse. De mea autem opera quam modeste sentio, tam simpliciter diem. Primum igitur partem superstitem legis Rubriae, quam e partibus minimum quinque quartam esse ipsa tabula testatur, repraesentavi vulgari liti rarum genere expressam ei ita interpunctam ui ei logi Mintellegi commode posset subiecta brevissima earum emendation uni notatione, quae aut aliis deberentur aut mihi osse

necessariae visa essent. uae quos auctores liabserent, infra posita ADNOTATIONE Iaarravi ubi etiam si glorum exphinationes adposui, nisi quas aut, ut difficultatem nullam habentes, Hugoni iam Itali ante Marinium interpretes Costa ον gius Carlius praeissent, aut hi ea imperitia excogitassent

ius specimen ad Ira dedi. Ibidem Carlii c), quem tamen Hugonis Dirhseniique fide eominem ' Marinii in Lamstes L)do ipsius aeris memoria testimonia imposui, quo certius de singulis iudicium esset separatim tamen, ne quid vel tu

barum vel fastidii lectitantibus crearetur, ei omnibus perscriptis quae ad interpunctionein rationis pertinent. Quoinisonoro ut mirifica testantium discrepantia est, ita paullo plus quam vulgo creditur utilitatis. Vehit non At temerse factum, sed ex certae disciplinae constantia repetelidum, quod

plerumque nam aliquid sane sculptoris neglegentiae condonandum praepositiones eum suis nominibus coeunt: Moomu odquem σω -- inquo, --m II 27, quum re, qui obrum, ne uer , Me in lirio, is 'eis Morecto exformula eri id eis inrito Myressi in herodem mirus qualia saeps vel eorrigenda esse dixerunt vel tacita correxerunt sellico non Hugo tantum et Lama, sed ipse adeo Marinius uuid, quod

59쪽

40 Eois RUBRIAE PARS SUPERSTES.eadein ratio ad talia pertinuit ineam m qua formitia I 46. 49 ineorum quo oppin II 2 26. 53. 56. Sed separantur Imdeum II l. 8, inter eos II 18 54, intes pereyreinos I 24. 34.

Iunctim haec quoque scribuntur uiuequum I 23 32 seis dei nequis I 13. 4. II 50. Contra non conglutinantur imminuis I 52. II 1, dum luxu I 27 36. II 19, nec umquam vel satis dure vel sutis fudere. Et tantum de his, nee sat magnis ad immorandum nec ad neglegendum satis parvis.

iussum iudieatum erit, id ratum ne esio quodque quislquoquomque de in re decerne inietasseetae, sesue spoliisionem fieret iudicaueritu iubebit iudicium quod de ea re abii,

is si id decretum interdictum sponsioliem iudicium exceptio nem addito addiuo iubeto: tua de re operis noui nuntiatio line. IIuir IIIIuir praesectusue eius municipe non remeis-Serit.' XX Qua de re quisque et a quo in Gallia cisalpetna damne in- seelaia ex formula restipulare satisve accipere uolet, et ab

eo, que t ibes bis deiset, postulauerit, idque non si miselin os se suaere iurauerit tam is, quo de ea re in ius adituri iderii eum, quei in ius eductus erit, de ea re ex formulla re' mittere et sei satis darei debebit, satis dare iubeto de eernito.

que eorum ita non repromeisserit aut non satis dederit, sei- quid inierini amiti altim factumue ex ea re aut ob eama tolue nomine erit, quam ob rem utei damne iniectei ropromissio sati suo datio fieret postulatum erit tum magistratus prous nux 16 mirum IIuir IIIIuir praefectiuue, quoquomque de ea re in ius

aditum erit, de ea re ita ius i deicito, iudicia dato iudieareque iubeto cogito, proinde atque ei l de ea re, quom ita postulatum esset, durusnirinsecte ex formula Precte repromissum inlisuo datum esset de Iri re quod ii iudicium t datum qu iudicareu iussum iudieaiumue in ius ratumque esto dum LECTIO EMENDATA

60쪽

in ea uerba, se damno insecte repromissum non erii, iussiletu det itaque iudieare iubeat 'ueseae M. ei, anisquam id iudie qua de re atomu, factum est, Q. Velinius danini insectet eo nomine, qua de lae aclitur, eam stipum lationem, quam is, que Romae inter peregretinos ius deicet,

in albo propositam habet, L Seio repromeississet trium quicquid eum Q. Licinium ex ea stipulatione L. Seio dare sacere oportiiret ex ille bona, dun Daut HS . Mus iud

Q. Licinium L. Seio se ex decreto IIuir IIII uir praes ciues. Mutinensis, quod ius IIuir IIIIuir praesectus uo ex lego Rubria, sesue id plebeiu μά-- est, decreuerit, Q. Liciniusa eo' nomine, qua de re agitur, L. Sela damnes insecte re mittere nolluit, tandemnio se non purg ahsol,liae: aut seidamnes infecte satis datum non erit, i in ea uerba iudicium

dei: 'i deae esto sei, antequam id iudicium, qua de re sistitur, eaetiam est, Q. Licinius damne insecto eo nomine, qua dere Uitur, ea i stipulatione, quan is, que Romae inter pere-35 grinos ius deicet, i in albo propositam habet, L. Seio satis dedisset tum quicquid eum l . Licinium ex ea stipulatione L. Seio dare suere oporteret ex fide bona, dum taXat . . mus

iuriae Q. Licinius L. Seio se ex decreto IIuir IIIIuir prae- foeteiue Muttinensis, quod eius is IIuir IIIIuir praesecto. ex lege Rubria, ei ve id plabouessesti m est, decreuerit, Q. Iaebo nius e nomine, qua de re ausetur, a. Seio damnes insectet

satis dare noluit, condemnato se nim paret, soluito: dum IIuir IIIIuir it rei deaeundo praefectilbrue de ea re ius ita deicat, curetiae utei ea nolisina et municipiunt olonia locus in eo iudicio, tuo ex eis, quae proxsume scripta sunt, accipiemur ineludqntur concipiantur, i quae includet Onespei o sine dola nolo portere debebituri nequid i ei, que de ea re aget Metue, aptione ob eam rem aut eo nomine esse possit: eiu ea nomina, qua in earum qua formula, quae surru l seripuae sunt, aut Mutina in eo iudicio includet eoim