장음표시 사용
431쪽
De vitiis concoctionis, vari que 1 Saliorum qitie concoctioni inserviunt Oeesionibus morbosis.
646. Λ petitus cibi saepe deficit, cum a
in ventriculi, tum quoque a reliqui corporis, statu Multorum itaque morborum norexi comes est et effectus neque tamen semper morbos habenda. Male enim de appetitu defectu conqueruntur helluoneS, quum corpUS mente saniuS, cibum quo non eget fastidit et respuit. 6 7. Nullus vel debilis est appetitus, sicubi Ventriculus quem proxime sumpserat cibo se nondum liberaverit hinc post crapulam.
432쪽
pulam, saepe nulluS, donec haec bene exhalata fuerit. Deficit quoque, si quando
concoctio alimentorum prava est nam ventriculu crudum cibum aegre intestinis tradiderit. Deficit saepe propter exercitationem neglecIam, qua totum corpus de-
huisset depleri 623.), quamui Ventriculus ipse satis bene se habeat, et concoctio hona fuerit. Deficit fere a suppressa per cutem exhalationeri ab omni etiam ventriculi debilitate, qualis saepe subito inducitur; et in omni demum febre appetitus cibi parvus est neque profecto certius datur signum febri decedentis, quam cibi appetentia reduX. Quin et multum abest, ut defectus appetituS, et quae inde sequitur inedia, aegris, Praesertim acuti morbis decumbentibUS, tantum Oceat, quantum similis inedia sano homini noceret. Neque profecto silentio praetereundum est, fastidium cibi, quod primis diebus febris aeger
habet, saepe potius in salutem cedere. Sapiens nimirum Natura nu recusat, quale neque
433쪽
neque concoquere potuisset, neque impune ferrea
6 8 Cibi appetitus etiam sanis admodum variuS, nonnunquam mirum in modum intenditur, ita ut non immerito morbosus habeatur Rarum mali genUS nonnunquam tamen observatum, et creditum
oriri, vel a longa inedia, vel ab ingentibus exinanitionibus, ubi subsidio solito majore
revera opus esset), vel ab acri quodam in Ventriculo genito aut in eum recePto, eundemque nimis stimulante, vel a laesa imaginatione, vel denique a prava consuetudine. Non dubium enim est, homines solo usu avidiore cibi et capaciore evadere. 6 9 Depravatio ejusdem appetitUS, et rei insolitae, parum idoneae aut non esculentae, desiderium, plerumque a laesa imaginatione oritur, saepe a nimia indulgentia, praesertim ubi ad ventriculum diu male se habentem plus justo attenditur. Haec videtur esse ratio quod malum, mulieribus dum
434쪽
dum uterum gerunt natura aliquando accidens, scilicet quae a ventriculo fere soleant laborare, eo magis ingravescat, et ipsis ex aliis plus molestiae facessat, quo sibi plus indulgeant rarissimum ubi mos vetat ei indulgere jubet celare talem appetitum
abnorrnem frequen et VehemenS, neque semper ad res ullo modo esculentas directum, ubi foemina potius decorum sibi ducunt, et mo jubet omnem maritum gravidae uxori indulgere, et sane metu cogat, ne pro filio monstrum pariat uxora vel denique, si forte quid mali, aut abortu aut puerperio, mulieri acciderit, ipse suae uxoris parricida habeatur. 6SO. Nonnunquam appetentia vehemens rei insolitae vixque esculentae observatUr acerto statu ventriculi, quae tamen alubris esse potest veluti cupiditas ab rbentium, ut VOCantur, a Ulto acore in ventriculo, Velacidorum et omnis herbae in corbulo, Vel
vini et similium in febre Hujusmodi desideria,
435쪽
sideria, si iis modice indulgetur, saepe Pro
63I. Sitis, non secus ac fames, aliquando deficit, aliquando nimia observatur Defectus ejus vix morbosus habendus est, dummodo valetudo aetera secunda fuerit, et concoctio cibi bona nimirum, quia tunc verisimile est, corpuS Otu non egere. Sunt qui nunquam sitiunt homines, scilicet, constitutionis corporis humidae, fluidoque cibo utentes, quibu copiosior oris humorum secretio nunquam sinit fauces arescere. 632. Sitis vero nulla, cum fauce aridae, lingua scabra, aliaque signa testantur multo potu opus esse ea demum vere morbosa est, et haud secundi ominis ad stuporem, delirium, laesum aliquo modo cerebrum, fere referenda, quo fit, ut aeger stimulum, quamvis validum, nequeat Percipere. 653. Nimia sitis, frequentius multo vitii genus,
436쪽
genuS, oritur, Vel ab inopia partium fluidarum in corpore, veluti si potus diu negatus fuerit, vel si corpus valida exercitatione, aut sudore, aut alvi aut urinae ingente profluvio suo exhaustum fuerit humore vel ab acri aliquo in corpus admita, quale Natura provida docet multo potu diluendum esse, ut innocuum fiat veluti sisti, piper, accharum, aliaque condimenta, aut cibi demum duriores, et acrioreS, sumpta fuerint vel a ventriculo ipso male se habente, et onere cibi potusque corrupti gravato, quod helluones et ebriosi satis solent experiri; vel a suppressa aut minuta oris humorum secretione, quali a vehemente animi assectu, aut febre, mi spasmo, saepe observatur vel denique ab humoribus tenuibus alio versis, quamvis sat superque eorum in corpore fuerit; cujus hydrops omnigenu exemplum si potest. Quin et variae causae quae sitim intendunt in eodem aegro conjungi possunt, graviunque ideo malum inducere Veluti in febribus plerisque, quibus fere ingens sitis contingit,
437쪽
tingit, cum ob dissipatos corporis humo-TeS, tum ob calorem, tum ob minutam secretionem humorum quibus os debet madere, tum demum ob ventriculum pessime affectum, neque concoquentem rite, neqUeonus suum intestinis tradentem.
634. Ratio itaque in promptu erit, CUPnimia sitis adeo frequens interdum salutaris naturae instinctus, interdum affectio prorsus inutilis cur nunc plurimo potu sitiens egeat, eundemque Ventriculus, statim fere ut haustus fuerit, sorbeat, qua opus est deferendum; cur saepe exigui haustus sussciant, et prosint magiS, neque Ventriculus largiores aut sorbere, aut sine incommodo tolerare possit cur acida, acesiacentia, fructu maturi, pauxillum demum vini cum potu miXtum sitim pura aqua melius et certius pellant; et denique cursitis, ne nectare quidem sedanda, vomitOrio medicamento aliquando Pellatur. 633. Impeditur nonnunquam aut OΓ-VOL. I. Z rumpitur
438쪽
rumpitur actio manducandi, variis vitiis plurimorum quae eidem inserviunt organorum dolore, tumore, inflammatione,
ulcere, debilitate, rigiditate, pasmo, defectu, dentium, maXillarum, buccarum, labiorum, linguae. 636. Impeditur quoque similibus causis, vel OS, vel guttur, vel gulam assicientibus, quae huic succedere debet, aetio devorandi, veluti in angina, Odrophobia, paralysi, summa denique debilitate, qualis sub sinem multorum morborum, praesertim febrium, accidit signum tum pessimum, vix non lethale 637. Ciborum vero jam in ventriculum receptorum concoctio sepissime vitiatur, cum majore plerumque aegrotanti incommodo quam periculo. 638. Concoquitur male imprimis, Propter ipsos cibos, quantitate, qualitate, miX-tura, minus idonei sumptos, neque ut decet
439쪽
cet in ore confesto Unde ventriculuS, Vel nimio onere distentia et graVatUS, neque solvere neque propellere potest cibos quos continet vel malla alimentaria, aut indis solubilis aut in corruptionem nimi Prona, brevi fermentescit atque corrumpitur, viribus ventriculi, quae istam alimentorum ad fermentandum proclivitatem temperare
debent 63 .), paras valentibuS. 639. Cibi vero optimi, et concoctu facillimi, propter vitia bene multa ipsius ventriculi, partiumque quae praecipue cum eo consentiunt, vel denique universi corporis, aegre saepe concoquuntur. 66o. Defectus humorum ventriculi, a ria eorundem vitia, debilitas fibrarum quibus ventriculus instruitur, obstructio quaevis circa HArum, qualis non sinit ventri- Culum massam quam continet intestinis tradere tardior intestinorum motus, varii ipsorum morbi, infirmita corpori generalis, sive a morbis, sive a gravibus animi
440쪽
affectibus, sive a neglecta Xercitatione; suppressa demum, vel minuta per cutem exhalatio, ab ignavia, vel a frigore, pedibus praesertim admoto, vel a constitutione aeris frigido et humido, concoctionem ciboria in saepe corrumpunt. 66 I. A prava concolnione ciborum innumera oriuntur mala, neque levia, neque sanatu facilia, quamviS raro Periculosa observentur : Oppressio, anXietas, dolor entriculi, ructuS ab aere inter fermentandum extricato, et Ventriculum irritante, et pergulam erumpente nausea et omitus a
ventriculo irritato et distento alvus aliquando tarda, aliquando nimis liquida; defectus nutrimenti, generali infirmitas, partes solidae laxae, fluidae nimis tenues, omnes functiones impeditae, dolor capitis,
Vertigo fucope, aishma, palpitatio, spiritus valde demissi, praesertim si aeger peculiaris constitutionis fuerit, interdum podagra nonnunquam demum hydrops vel