장음표시 사용
251쪽
tio, cum non clare a rearet rationalis mens Legislatoris . Tiise solum ergo interpraetatione uteuduiu est, eum ex ve
his legi non clare appareat rationalis intentio Legislatoris . minime veto , si clare apparent. Sic, cum lex ita est clara ut nullum relinquat dithium circa rationalem mentem Logi Iaioris . verba legis sumi debent, ut sonant . Sic verba Legis Divinao accipienda sunt . ut Ecclesia proposuit, et non, ut cupiditas suggerit: Cum obscura verba Legislatoria fuere exposita per Legislatorem, Observanda sunt secun-admia inter praetationsem Legislatoris. Sio Matrimonium , do belesso indissolubile , et unius cum una , quia legem Matrimonii sic interpraelatus est Christus etc. u. Non licet legem interpra tari secundum privatos affectus, sed solum iuxta aeq. iorem justi Legislatoris luteutionem. eis.1NTERRUPTIO MORALIS, vel Physioa. v. ACT. RUM.
1NTERSTITIA. Nihil aliud sunt, quam illud interva Ilim temmris , quod ex Ecclesiae constitutione interjacere debet , inter susce 'tionem unius Ordinis ab alio . Euclesiah:ieo staruit interstiua , ut nota e e Posset, ac Perspecta v cationis Clericoruna veritiis, morum Probitas, et capacitas. Tιιd. 1ess. 23, de Bellorari. Quodnam autem intervallum imter uvum Ur Iuem, et uiium eMe debeat, variant DD. Ego
cum Barbosa, dico, debk:re esse intervallum illud , de uno ex teinporibus Seuel alium ordinationum ad aliud. E. Ordines Mitiores eA diuus , conseruntur Per Dinporum interstitia, nasi alater viileatur Episcopo. S. Inter ultimum minoram ordinem usque ad Sacros Omdines , aunus ebi interjuieu lus , nisi necessitas, aut utilitas Ecclesiae, iudicio Episcopi aliud exposcat. Λ Subdiaconatu ad Diacouatum, et uo tiou ad bacerdotium , similiter annus integer interjci deuet. T id. εen. 23, de Rey. c. 11.4. Circa interstitia, Episcopus dispensare potest, ut est dictum , ob Ecclesiae aut utilitatem , aut uepessitatem, Duili reo by Cooste
252쪽
sed non potest sine dispensatione summi Pont. , loquendo de ascensu a Diaconatu ad Presbyteratum. Trid. ibid. INTESTATUS ille est, qui haereditatem relinquens,
aut omnino non secit Testamentum , hut non jure fecit, aut, quod fecerat, ruptum , irritumque factum est, aut si ex eo nemo haeres existit. Sio Paulus habens bona temporalia non eogitat de condendo Testamento, et moritur, non facis, vel secit testamentum sine debitis solemnitatibus iuris . reticet posthumum, qui ei enascitur : vel demum ha res designatus, recusat haereditatem . In singulis hisce casibus Paulus dicitur mori intesintus. a. Homini intestato incaedere possunt. 1. Descendentes. a. Ascendentes. 3. Collaterales. 4. Maritus, vel Uxor. 5. Fiamus . Descendentes sunt hi , qt i a nobis ortum ducuut. Ascendentes vero hi, a quibus nos ortum ducimus. Collaterales hi sunt, qui .icut nos, ex eodem sanguine
ti sunt . Uxor , et Maritus sunt hi , qui coniunguntur per Matrimonium : Fiscus est aut Respublica , Regnum , in quo Testator decedit. 3. De ordine successionis ab intestato . Si decedens ini status relinquat solum liberos ex i astis nuptii procreatos , hi
omnes , sive mares, Sive nemin e , ex aequo succedunt, Seu
in singulos equaliter dividitur haereditas ; liberi in capitu; istorum filii in stirpes succedunt, Noueli. I 18. c. I. Nisi albter sit per leges posteriores dispositum . 4. Si qui decedit intestatus relinqv t solum filios legitimos , sed diversimode Iegitimqtos , sis procedendum erit. Filii legitimati per subsequens matrimonidi . sive nati eX ea dem , sive ex alia matre , una cum filiis naturalibus, et legitimis , aequaliter succedunt, et in Allodiatibns , et in Fe dalibus. Filii naturales legitimati per Rescriptum Principis, succedunt tantum Patri nullis extantibus liberis naturalibus, et legitimis simul , non tamen in Feudo, si non sit in Rescripto , 5. Becedens intestatus, et filios naturi des , non legitimatos relinquens; haec servanda praxis. Filii incestuosi, idest
253쪽
nati ex ea , cum qua iniri nequit matrimonium, non sueeωdunt, nec ex iure civili alimenta debentur;Jure tamen canonico, ab haereditate pestuntur, sed eis praestatur alimentum. Filii naturales tantum . non extantibus legitimis, vel Iegitima uxore , suecedunt in duabus unciis, una cum matre dividem dis . In reliquis partibus succedunt proxime cognati . Filii natureses tantum, extantibus legitimis, vel uxor legitima, non succedunt, alendi tamen sunt. honi viri arbitrio . Matritamen, una cum filiis legitimis succedunt.
6. Decedens intestatus, nec relinquens descendentes, vel collatereses, idest, neque Isteros, neque fratres , vel sor res , ascendentes proximiores succedunt per ordinem . Si non relinquat liberos, sed superstites ascendentes . ut Patrem , Matrem , eto, , vel eollaterales, ut fratres , sorores est. Fratres , et sorores nna cum proximioribus ascendentibus me dunt , nepotibus excinsis. Si non haMM Iegitimos pare es , sed solum naturales , non extantibus ei liberis, est coDIateralibus , eo modo succedunt ascendentes naturales, ut ipse
7. De collateralibus, Decedens intestatus neo relinquens ascendentes, vel descendentes, sed solum habes, aut sor ros naturales, vel Iegitimos, ves legitimatos , vel mortuorum Dareum , et sororum filios; et Batres , et sorores viventes, et demortuorum Dareum , et sororum filii , succedunt aequaliter , sed fratres , et sororcet viventes succedunt in capita; filii vero demortuomm Datmm , et sororum in stirpes succedunt. Non relinquens neque ascendentes, neque desce dentes , neque fratres, et sorores, neque fratrum, aut sor
rum Iiberos , Cognati ulterioris gradus, ex sola gradus prae.
rogativa succedunt in capita . 8. Tandem Decedens intestatus , et non relinquens neque ascendentes, neque descendentes, neque eoIlaterales usque ad decimum gradum, Marito succedit uxor et maritustriori , et si qui decedit intestatus, et non relinquat nec viruX em , nee uxor maritum , succedit Fimus. v. FISCUS.
INVENTNUUM Est libellus quidam, in quo omnia Bona
254쪽
haereditaria, qnae apud aliquem inveniuntur, conscribuntur et hoc. ut solatur, quanrum eo tempore , vel die, quo scribebatur in bonis suis continebatur. Et tutum est haeredi id facere . quia tune ultra vires haereditatis non potest onerari, secus a tem si non fecerit .
INVENTIO non prohibita. v. MOD. AQUIR. DOMINIUM
INVESTITURA , sive Installatio . nihil aliud est, quam immissio in actualem possessionem ejus, da quo debet habere dominium, INVIDIA, inter septem vitia capitalia habet locum. et est tristitia de bono proximi, prout proρrium aenimatur damnum , et ditisnutio proprii bom, seu propriae gloriae ,
et excessentiae, a. Ex genere suo est mortale peccatum charitati opposiatum . Potest tamen fieri veniale , vel ob impe fectionem eo sensus , vel ob levitatem materiae . Filiae invidiae sunt quimque odium: Susurratio ς Detractio : Exultatio in adversis Proximi. Afictio in prosperis . 3. Peecant ideo , dolent. dona Spiritus Sasecti in aliis abundare . et hoc veccatum locum habet inter pe cata eontra Spiritum S. Tale fuit peooatum Cain. Sio vissime peccara, qui dolent proximum bonis spiritualibus
abundare, aut temporalia in aliis redundare est, 4. Non peccant tamen , qui ximent honum alienum vel sibi, νῶ aliis nociturum: nec, qui tristantur do hono est rius , non quod alter habeat, sed quod sibi desit. Erit tamen peccatum . cum tristamur de hono alterius, quatenus ille , cui hoo honum aceidit, est eo indignus, gaudendum enim est hona spiritualia indiguis Ohvenire , cum Peccator ad conversionem indueatur . Sio dicendum de bonis temporaliabus ait D. Hom. a. a. q. 36, a. a. in cory. Cum aliquis tristatur de hono alicuius, in quantum alter exoedit in B nis , tunc proprie est invidia . quia dolet do bono proximi.
IRA unum ex capitalibus peceatis. Est inordiuatus a
255쪽
petitus vlassicita, non seruans modum a ratione praescriptum . S: Thom. a. q. 258. a. u. ' .
a. Bujus filiae sunt; Indignatio, et est inordinatus a eius ex eo, quod quis reputet, se indigne ab alio tractari , et est communiter veniale peccatum , immo nullum i ea iumsta causa, sed crestens usque. ad odium deliberatum, mortalis culpa est. Tumor mentis , cum quis morose cogitat diversas vindictae vias, iisque cogitationibus duimum tum mit , quale sit peccatum , desumendum est ex qualitate vim dictae, quae eXcogitatur . Clamor , cum iratus vocem exis,lit, multa inordinate, et confusa effutiens: vcniale peccatum est, nisi aliud addatur , ut blasphemia, contumelia etc. v. suis locis. Rixa est verborum , et manum Pu a . Ini aggressore est culpa gravis . Rixa raeludit a Regno Dei v .
IR REGULARITAS . Est inhabilisas Iura Dis. vel Ecclerian, introducta, directe impassiens orianis susceptionem ,
indirecte usum sum torum. Non est centrara, quia non est
poena medietualis ad tempus imposit . - 2. Irregularitas alia est Iuris Dirini, et est inhabilitas o dinatione Divina reddens personam incapacem ordinis Eo- .clesiastici , ut scxus nemineus , defectus baptismi . Alia ψuris Ecclesiastici , impediens directe susceptiouem Fonsura' , otordinum, et indirecte usum susceptorum, ut, esse mut Iarum , illegitimum elo, 3. Irregniaritas ex Juro Ecclesiastico est duplex : Hia ex defectu, alia ex desisto : Sicuti autem multae sunt irreg Iaritates ex dUectu, has Mevi calamo expedio, Est irregularis ex desectu sanitatis in anima amens: phreneticus et epilemicus etc. hi non possunt ordinari , quia irregulares sunt Dre Ecclesiastieo; sicut, et sunt illiterati recenter conversi , mutilati. manu carentes, pollice indice, oculo sinistro , gi, si , pigmei, mostmosi eis. aetate debita eventes, illegia
timi , milites , Iudices, Apparitorea , carnifex , Laniones.
Aee satores : etc. Bigami ... lares Maritatem ea delicto ineurrunt resterantes ha
256쪽
-m ; haptizati ab haereticis . haptizati in mortis artie Io , publici poenitentes ; illicite ordines recipientes, vel reo, pientcs per saltum; publici infames , ut coneuhInarii publici adulteri , Indestuosi, Raptores; Periurii in Iudicio elo.
S. Irregularitates ex vitio, morbo ete. , causa cesSante ce sant, et ipsae . 6. Irregularitates ex desectu Natalium, tolluntur per solemnem Prosessionem in Religione approbata, et per sos quens Matrimonium .
7. Summus Pontis. potest d spensare, ἱn omnibus ire gularitatibus . Episcopi in Illis ex delicto occulto , vesu tario , et exceptis aliis ad sorum eontentiosum deductis . 8. Irregulares, si laici sunt, is statu lateali debent permanere : si clerici abstinere ab omnἱ Ecclesiastico m
IRRELIGIOSITAS . Est ἱrrederentia commissa pel eo tra Deum, pel cintra res sacras. Prima est tentatio Dei; Periurium , blasphemia . de quibus suis Iocis. Irreverentia contra res Satras est Sacrileoum, et Simonia, et haso quoqne suis locis. ' .
IRRISIO v. DERISIO.IRRITATIO LEGIS. Fit eum 1ex ah Inferiore Magistr
in constituta Superioris auctoritate rescinditur , seu ' nub a declaratur . Abrogatio legis fit, quando lex totHiter eas Atur , et tollitur . Derogatio vero fit, cum lex solum ex parte tollitur quatenus Iegislator unum, vel alterum legi articulum mutat, aut a generali constitutione certos peei
IRRITATIO voti . Illa dicitur , qua illius soluitur olacualum. paeo facultas apud illos est tantum , qui in vovente dominium habent. Hinc Superiores possunt vota irritare' Sub ditorum , circa materiam sibi subiectam . In eorum enim viato dicit s. Hom. , intelligitur debita conditio, si suis superioribus' se uuerit, vel non . Sic parentes possunt impub rum filiorum imitare vota Sic pater; et Tntor possunt 'vota rescindere filiorum, si voti materia ad domesticum regimin
257쪽
speetet. Sic Maritus vota potest rescindere uxoris, si Iaed tur ius, quod habet in eam, si vota in damnum familiae
IUBILAEUS .. INDULGENTIA n. 16. JUDEX . v. ACCUSATUS n. a. aumcIUM DIFFAMANS . Diffamatio interior, qua proxumum apud nos ipsos iniuste diffiinamus, est peccatum mort de , si plena interveniat deliberatio ex parta agentis, et gravitas ex parte rei, circa quam proximus apud nos insam,tur, sed not. a. Dubium est haesitatio intellectus la neutram laclinans partem o Ideo, qui sine sundamento dubitat de probitate proximi , etiam in materia gravἱ , peccat quidem, sed non mose taliter , quia dubsum non importat plenum assensum, sed tamen peccat contra charitatem . S. Suspicio, est inclinatio intellectus in unam partem p tius , quam in aliam, etiam in materia gravi. peccat, sed non mortaliter, sed peccat contra charitatem . D. Hom. Sed iudicium diffamans , ut dixi. est assensus firmus malam aliquod afligens proximo; ideo. qus male iudicat de proxiamo , peccat mortaliter, si materia sit gravis, venialiter, si uvis .
4. Iudicium usurpatum diffamans proxsmum, illud est, quod fit ab illo, qui non habeti auctoritatem . 5. Iudicium temerarium diffamans proximum. est illud quod fit sine fundamento . Tale est illud , quo quis sine sus-fieienti sandamento, assingit proxsmo aliquem moraum d
fectum , et est culpa grausi, quia sine sandamento proxumum suum despicit in corde suo : Sic grauster peerat putans aliquem Precatorem esse , quia a Deo punitur , ut Iob, aut talem , qualem xhibent e falsi accusatores, ut Joseph, qui iniuste fuit accusatus, et in carcerem detrusus etc. 6. Judicium malitiosum est illud, quod provenit ex pravo assectu , et est peccatum grave, aut mortaliter eulpabile ,
iuxta materiam , affectum, et malitiam Tale est judicium
258쪽
illius , qui alioui vitio deditus , idem.vitium proximo avi.
git etc. 7. Dublam, suspicio, iudicium , possunt esse sine peccato , si fiat non animo proximum infamandi, sed animo Precavendi mala , quae nobis, vel aliis possent evenire. Haee assertio est vera in eo sensu, quo quilibet potest prudenter sibi , et rebus suis praecavere, praevidendo omnia, quae si hi nocere possunt, et non aequalem omnibus fiduciam adlubendo. S. Diom. Σ. 2. q. M. a. 4.
JURAMENTUM . Deta. a S. Thom. Inoocatio Diinu N minis ad fidem faciendam , aut promissionem Armandam.
a. Hoc quadruplex est. Assertorium , et est attestatio D, vini Numinis, in se vel in creatura relucentis, ad saciem dam fidem circa rem , quae asseritur. Promissorium est a testatio Divini Numinis, tu se vel in Creatura relucentis, ad firmandam rem, quae promittitur . Exhortatorium , quo quis non solum invocat Deum in testimonium dicti , sea Judicem, et ultorem , si mentitur. Comminatorium . quo intestimonium vocatur Deus, damni alicujus inserendi eic. S. Deliberate jurans sine animo iurandi, vere iurat ita mea sententia, quia νerborum significatio, et effectus non pendet ab hominis voluntate, ut eum quis deliberate Deum invocat, non potest iam quadam animi reluctatione emere ut invocatio illa non sit iuramentum. Om. G. . . Usus iuramenti est licitus, circumstantiis debitis vestia, tus , tum ex parte personae iurantis, tum ex Parte, rei, per quam iuratur, tum ex parte rei, ob quam iuratur. Viri enim adhibuerunt Sancti, ut ex Scripi, Gen. 14. 23. L. Reg. 1 . :22. etc., erit vero illicitum iuramentum absque neces .
5. Conditiones ad lieite iurandum, tres in Seripi. enume- .rantur . - Jurabis , Misit Dominus, in peritate, et iudicio, at justitia - . Si ista desint, nou Iuramentum, sed Periuriu
6. Per peritatem, intelligitur verum pro vero, falsum pro
salis , dubium pro dubio . Per Iudicium, ne temere , i
259쪽
considerate, sed consulto, et cogitato, iuramentum adhibe tur. Ad iustitiam, ne aliquid iniustum, vel inhonestum
iuretur. Hinc restrictiones mentales, simulationes , aequiv Cationes, amphibologiae etc. damnatae sunt ab Innoo. XI.
penitus adimplenda; si sine peccato servari potest; si non vergat in praeiudicium tertii; si non sit in detrimentum s Iutis aeternae; si non sit contra publicam utilitatem e sunt tamen aliqui casus, in quibus iuramentum promissorium non obligat, cum scilicet Iuramentum est de re illicita, de re impossibili est. v. METUS.8. Sunt causae per quas iuramentum cessat, et sunt RemissIo, et Condonatio, Irritatio ab eo laeta, qui ius hahet in alterum; Commutatio, et Dispensatio eis. F. suis lacis. s. Not. Cum Scrii,tura dicit Ego autem dico Mobis , non iurare omnino : sit sermo orater: est est, non non, tune Seripti non prohibet absolute iuramentum, sed ideo dicitur est est, non non , ut duplicata assirmatio , significet, firmiter asserendum esse, quod verum est, negandum , quod falsum . 1o. Laici inrant tactis Sacris Scripturis. c. a. Hortamurn. q. s. Clerici presertim Sacerdotes tacto pectore : Riocius Travi. G.. Milites tacta cruce. Hebraei tacto calamo. cardineses tacta Purpura . Summus Pontifex cancellatis manibus supra pectus Quaer. An Princeps Laicus possit, ex se, vel per statutum , vel alias irritare Iuramentum . Quidam negant, ut Diana I. Tract. resol. 75. Quidam probabilius assimant posse indirecte, supponendo, et praesumendo, aut metam , aut simulationem, aut dolum. Nic. I. 3. civ. tit. 7 . n. 16. II. Iurantes, aut iurare iacientes contra Ecclesiae libemtatem , aut contra Decreta cone. Trid. sunt ipso laeto exeo munieati , et absolutio est Papae reservata Greg. XIII.
3URAMENTUM CALUMNIAE. Quinque debet contin
re , quae habentur in quatuor versiculis posit. a Glan. c. I.
260쪽
Illud iuretur , quod lis sibi iusta videtur
Et si quaeritur, verum non inficietur Nil promittetur, neo falsa probatio detur Ut lis tardetur , dilatio nulla petetur.
2. Iurans de calumnia ante Iitem contestatem, non debet in expensis eondemnari, licet deficiat in exceptione apposiata e quia non est verosimile, aliquem esse suae salutis imm morem cap. Sancimus Penuit. I. q. 7. 3. Iuramentum calumniae extenditur ad omnia, quae , imeidunt, et emergunt post litem eontestatem. c. de Iur. cal. . Poena recusantis iuramentum calumniae, cum praestandum fuerit ρ, haec est, quod Actor ah instituta cadat aeli ho , et Reus haberi debeat pro consesso cv. ult. Parag. An. de Iuram. Cal.
JURISDICTIO. Generatim est vis, et auctoritas ius diacendi , et duplex est; Fori interni et externi. Iurisdietio Fori imterni, est auctoritas. et vis ius dicendi in eo Tribunali, cuius solus Deus offensus, et homo offendens , et Sacerdos Iudex conscii sunt, et talis iurisdictio exercetur in Tribunali Pomnitentiae. T sis iurisdictio non exercetur, nisi ab eo, qui
habet characterem Saccrdotalem. Jarisdictio. Fori extemi, alia est coulentiosa , alia gratiosa, seu voluntaria. Contentiosa ea est, quae exigit Pr oessum forensem, et e ercetur . vel ex mota proprio Pra
Iati , vel ad proeces suplicantis conceditur dispensatio in voto occulto , vel irregularitate occulta . Sed hic . a. De sola Ecclesietistica Iurisdictione loquor , quae duplex est . Orssinaria, quae alicui competit ex proprio ossicio, seu munere, ut Parochus in sua Parochia, Episcopus in sua Dioecesi, in tota Ecclesia Pontifex . Alia delegata , quae hahetur ex commissione habentis ordinariam. Hino simplex Sacerdos non aprobatus, non potest, licite saltem , vel a s
lis venialibus , vel mortalibus iam remilias, ahsolvere exuamortis periculum .