Epitome seu s. moralis theologiæ definitionum alphabetica collectio qua unica sententia theoricopratice exponuntur omnia morum præcepta, et omnium conscientiæ casuum resolutionis tutissima regula. Pars prior altera J. Joseph Baldrati

발행: 1824년

분량: 276페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

231쪽

gulis viarum , in Triviis , et in domorum Atriis etc. qnid

dicendum 3 Dicendum , quod, cum Oprobrio , et despectui, et probris sint potius expositas , quam venerationi , melius osset. et Religiosius non esse tu locis isti . Heu 3 Qui te sit intelligat. Est et hodie Iem lastarum germen , serpens int8r filios Adae . IMMUNITAS . Est ius , quo Ecclesiae, et alia loca Sa-era, necnon Ecclesiasticae Personae', ac res iρsarum, liberae , ac irnmunes sunt a maneribus , et oneribus saecularibus , atque ab actibus earum sanctitati , et reMerentiae debitae , reρugnantibus . a. iiiiiiiunitas sic descripta dividitur in Localem , quae eonvenit Ecclesiae, aliisque locis piis , seu Religiosis. Reaiam , quae competit rebias Ecclesiastinis , idest bonis ad Ecclesias , vel personas Ecclesia ticas pertinentibus . Personalem , quae personis competit Ecelesiasticis . Immunitas Rea- Iis , et Personalis sunt de Iiir. Div. Trid. Sess. 25. , Omnesque sere D. D. S. Immunitas localis Ecclesiarum , seu privilegium A. iii

non competit Ecclesiis , aliisque locis piis de Iure Naturali, et Divino , sed solum de Iure liumano inm civili, tum C

4. Immunitate gaudet caemeterium , esto ab Ecclesia s paratum , dummodo auctoritate Episcopi sit designatum, si, cui gaudent, Porticus Ecclesiae , Atrium , Tectum , Campanile, Sacristia , Scalae eximiores Ecclesiae, Fores , Seu Portae Ecclesiae, Domus Parochi, modo sit Ecclesiae contigua, saltem Metae, si clausae reperiantur , Muri ete. Sed ultro

extenditur per ιο. passus in majori Ecclesia , per 3ο. in Cappellis , vel minoribus Ecclesiis ei umquaque .

Immnnitate gaudent Monastern , et Conventus .et omnia loca intra eorum septa, ut horar, domus familiarum, areae etc.

Sicut et omnia alia loca Religiosa, ut Seminaria, Hospitalia, di musinia , Orphanotrophia Xenodochia est. Sic dicas de Ecclesiis Cainpest thus , de domibus Confraternitatum , canonicalium, Praepositurarum , cardinalitat, Episcoporum etc.

232쪽

, 6. Quinam gaudeant immunitate , vel non ' v. Bullarnsireg. XI et Bened. XIIL incip. Ex quo . v. PRIVILEGlUMAS HORUM . IMPANAT O . v. EUCHAB ISTI A n. 24. . IMPEDIMENTA Matrimonii duplicis sunt generis . Alia . quae Hlieitum , et prohibentia . Alia dirimentia , quae irri in

tant Matriinoniuiu , non quod ratum , et validum solvant,

quia aure Dioino indisolubile est , sed quod impediant, noratum sit , eb validum . a. Impedimenta iiDpodientia sunt quatuor. I. Ecclesiae retiatum, prouibitio nempe ab Episcopo, vel Parocho lacta nupturis , et locum habet, ubi si spicio de aliquo impedimento . 2. Tempus , et .illud est, in quo nuptias vetat Ecclesia , nempe ab Adventu usque ad Epiphaniam , et a Feria 4. Cinerum , usque ad tar ani Paschae inclusive . S. Rotum , quod est

simplex promissio Deo nota , vel continentiae . vel Ordinem Suerum snspieiendi , quod illicitum sauit Mut: imonium . 4. onsalia cum aliquo legitime contracta nisi fuerint legitime dissoluta, illieitum reddunt Matrimonium, Bisce adirina itur Fidei dioersitas , si nempe alteruter sit non infidelis , quia tunc dirimit, sed haereticus, quia Ecclesiastieae leges improbant hujusmodi coniugia . S. Impedimenta dirimentia sunt quindecim his versibus ex .

Error, conditia , uotrim , cognatio , crimen, Cultus dis 'aritas, vis, ordo , ligamen , honestas, Anens. Cflnis , si clandestinus , et impos , Si mulier sit rapta , loco nec reddita tuto, Haec facianda . vetant connubia , Iacta retractant.

x. Error quadruplex est I. Error pyrsonae , quando erratur etrea personam , Piua nolo se cum tali contrahere . cum sit

alia, Hic dirimit Matrimonium , non solam Iure positivo , sed etiam ex iure naturae, adeoque nullum est , etiam si ab Infidelibus eum tali errore contrahatur, quia errantis nullus

233쪽

est consensus. 2. Error fortunae , tum hic putatur dives , et est pauper, vel e converso. Error hie non dirimit iliatri in nium ; nisi certe limitaret consensum detrahmtis . S. Thom. in .. Dist. So. q. a. I. a. a. ad 5. et alii multi. S. Error conditionis , cum putatur liber . qui est servus , et est judicium quo liber iudicat personam , cum qua contrahit , esse liberam, cum non sit. Conditio enim originarie servilis , eqt si

tus Personae non sui juris . Hio dirimit , et irritat Matrinium, cum liber eredens contrahere cum libeta , contrahit cum serva , et e contra . 4. Error qualitatis alicuius personae ut dum quis putatur esse bonus, puleher , et est malu', d Drmis etc. Non Diaimit Matrimonium quia desectus accidentium , non tollet consensum absolutum ad rem ipqam .

Conditio Jam dixi supra, intelligi hie status servitutis ex

iure Can. si nempe persona libera illius . cui nupsit, se vitutem ignoraverit, irritum fit Matrimonium : si vero noverit , coniugium valet. S. Volum . Ut sit impedimentum 'dirimens debet esse s Iemne Castitatis, quod fit in approbata Religione, vel in susceptione ordinis Sacri, cum hae differentia, quod votum solemne ordinis Sacri, est solum impedimentum dirimens respectu Matrimonii , postea contrahendi, sed non dirimit

Matrimonium iam contractum, quamvis nondum Consumatum. Joan. 22. in Extrao. Autique de voto. Votum autem solemne professionis Religiosae , non solum est impedimentum dirimens respectu Matrimonii postea contrahendi , sed dirimit etiam jam contractum , ratum , non consummatum. Trid. sess. 24. de fratrim. can. 6. Cognatio Illa est, quae oritur ob coniunetionem , seu attinentiarn contrahere volentium, vel respectu sanguinis, vel

sacramenti, vel adoptionis, ideoque cognatio triplex est . Naturalis Legalis . Diritualis . Naturalis, est personerum vinculum ab eodem stipite per carnalem propagationem descendentium . Cognatio haec diacitur etiam consanguinitas, et de jure naturae dirimit in Primo grada, tam in linea recta, quam transversali . S.

234쪽

vero Eceles. iiiiiiiiit usque ad 4. gradu u inclusitae . Cognatio Spiritualis . Est uinculum inter aliquas Pers Has , ex regeneratione si irituali procedens, idest ex Baptismo, et Confrinatione. Rou impedimentum introductum est solum iure Eucles. Il.ieu cognazio Iure antiquo triplexerat, sei: icet Paternitas, Co aternitas, et Confraternitas.

Jure autem novissimo Trid. sess. 24. de Matrim. c. 2. , adtollenda inconvenientia , decrevit snblatam dictam Contris ternitatem spiritualem , et certo modo restrinxit ad solam Paternitatem , ita ut hodie ; in Baptismo Baptisatus spiritualiter coniungitur cum baptizante, nec non cum Patrinis, et Pater, et Mater haptizati remanent spiritualiter coni noticum baptizante, et Patrinis. Sio dieatur de confirmatione . Secundum ius, si haeo cognatio 'post matrimohium contra

hitur , petitionem impedit, et redditionem debiti, donec disvensatio obtineatur .

gnatio Legalis est propinquitas personarum , quae ex adoptione prooenit, et inter certas personas Matrimonium dirimit, et triplex est. Paternitas : Fraternitas : Asnitas Legalis . Paternitas est cognatio inducens impedimentum in linea recta inter adoptantem tamquam Patrem legalem, et adoptatum tamquam filium, et adoptati descendentes , usque ad i. gradum. et haee cognatio durat, et dirimit Matrimonium , etiam si adoptio per emancipationem fuerit sol tae et parit eoim certam coniuetionem naturae similem . Fratensitas Logatis , est cognatio in linea transversali . impqdimentum iustudens inter liberos naturales legitimos ,

adoptIntis. et adoptatum . tamquam fratres , et sorores I gales , quae tamen expirat adoptione expirante . i nitas Legalis , est cognatio inter adoptantem , et uxorem adoptati , et vicissim. Haee semper durat, etiam ad ptione soluta .

Cognatio Legesis dirimens Matrimoniam , etiam oritur inter ipsos filios adoptiros , si plures abj eodem adoptentur,

235쪽

22. e valide possunt contrahere, nisi soluta adoptions. D. An-Gniri. P. t. I. c. I S. et alii.

Cognatio Legalis dirimens Matrimonium , non oritur inter adoptatum, et filiam illegitiinam adoptantis, quia hae non est in linea naturalium liberoriim, neo sub patria potestate .

Cognatio Legalis dirimens Matrimonium, non oritur imter adoptantem, et parentes adoptati, nec contrahi prohibe tur . Com Cum D. Antonis. S., ρ. t. I. c. Io. M. ADOPTIO. 5. Crimen Est inhabilitas, Iure Eccles. inducta. ad conistratiendum Matrimonium , orta vel ex homicidio solo ; vel ex adulterio solo ; vel ex utroque simul . Ex homicidio sola, cum quis occidit coniugem alterius conspirantis , vel eonsentienti; in homicidiqm , cum intentione postea Matrim alium ineundi cum homicida. Ex adulterio solo, cum , sive a te , sive immediate post adulterium , adulteri invicem pro miserunt contrahere post obitum conjugis . Ex Adulterio, et homicidio simul, cum post admissum adulterium simpliaeiter , et sine data fide de futuro Matrim coniux unius oc-eiditur ab alterutro , etiamsi adulter superstes nou CO senserit . 6. Cultus disparitas Est inhabilitas ad contrahendum Matrimonium inter personas, quarum una est baptizata, alia non . Irritat solo iure Ecclesiast. , si non scripto, saltem commetudinario . Catholici ergo valide , licet illicite , contrahunt cum haeretico, vel schismatico . Immo Matrimonia nedum sunt .valida cum haereticis, sed , et licita in locis . ubi Catholici , et haeretici promiscne vivunt . Adest tamen in contrarium De eret. Clem. XI. Joan. et . . Vis Inabilitat ad contrahendum Matrim. violentia, orista ex gravi metu , iniuste a causa libera incusso ad M urmonium extorquendum. Dirimit Matrimootum solo Ium Eccles. sed fundato in Jure Naturali , dictante , posse irriatari contractum. cui ab initio defuit spontaneum plenum, coniunctum injuriae, quae non potest reparari, nisi Per ise

236쪽

llas ritationem Matrimonii. M. et Bono . , in .. dist. 29.

q. I. a. S. Sel.

Metus gravis ab intrinseco 'proveniens non invalidat . nee diri lait Matrini iniuiu ; si enim votum Religionis emissum a constituto in mortis articulo validum est, sto erit de Matrimonio dicen tam . Set nee in Walidat aut dirimit metus gravis ab extrinseco proveniens, si sit iuste incus-Sus , ut si contraliutur metu excommunicationis innige

dae etc.

8. Oido. E t impedimentum ad contrahendum Matrimonium

tum ex suscep ione Sacrorum Urdinum . Dirimit solo Iure Eccles. Irid. se s. a. . can. .. S. Hom. a. a. q. 88 I. Clericus in Sacris constitutus Matrimonium eo.Itrahens, Prae ter nut i item Matrimonii, incurrit excommuitigationem, et

irregularitatem . et deponi iubetur, non solum ab Ossicio, sea quolibet beneficio privari. 9. Ligamen . Est inhal,ilitas ad contrahendum Matrim

nium orta ex vinculo prioris Matriti onii sive rati, sive com summati . quo durante , secundum Matrimoniam , iure nat rati , et Divino est irritum T id. sess. 24. de matrim, son. a. Neuter coiijugum putest transire ad secundas nuptias, n, si habita notitia moraliter certa de morte alterius, sine quatrunsiens ad secundas nnptias, tilicite quidem, sed valido

contrahit, si revera, dum contraxit, coniux mortuus erat, quia pro nunc non erat Ligamen etc. 1ο. Mnestas publica . Est pyopinquitas orta ex sponsaliabus validis , aut matrimonio rato non consummato. Dirimit isto Ecclesiastico Iure . Hoe impedimentum declaratam lait a Tild. sess. 24. de Matrim. cv. S. ubi declaratur. quod impediitientum publicae honestatis non amplius oriatur eX Sponsalibus invalidis; et quod ortum ex validis dirimat

inter Sponsum , et consanguineos sponsae , et e converso.

Soluiu usque ad primum gradum : Sponsalia valida mutuo con sensu soluta inducunt publicae honestatis impedimentum . . 33. Amems. Amentia dirimit Matri i oniuiu contrahendum jurae naturali, eum tollat usum rationis , ac proinde omnem consenSum, sine quo nullus est contractus. Ouod si amentia m: L DDiuitiam by Gooste

237쪽

ain non sit perpetua, potest, qui ea laborat, contrahere tu Iu-eido intervallo. a. Minis . v. AFFINITAS.13. Impotentia . Est inhabilitas ad contrahendum orta, ex incapacitate exercendi consummatam, et completam e pulam : unde sterilitas non est impotentia. Ad omnia solvemda dubia sat est scire, solam impotentiam antecedentem Matrimonium , et perpetuam esse impedimentum dirimens , sive postea haec sit, vel respectiva, vel absoluta etc.

1.. clandestinum. Ex Conc. Trid. sess. 24. de Bosorm. ID-trim. est impedimentum, si Parochi, aut duplicis desit praesentia testis. Ad valorem igitur Matrimonii requiritur praesentia proprii Parochi alterutrius sponsi, et duorum T

stium .

35. Raptus . Est Impedimentum a Trid. statutum, et est violenta abductio neminae in ordine ad contrahendum M trimonium . Violentia inducens raptum , est non solum Physica per violentam manuum iniectionem, sed etiam moralis, per minas, aut gravem metum . et ad hoc, ut sit impedimentum , violentia debet es in illata puellae raptae , non P rentibus , aut tutoribus: unde si puella volens, et Consentiens abducitur, invitis etiam parentibus, et tutoribus, non oritur impedimentum raptus . Trid. ib. Raptus dirimit M trimonium , etiam si nemina rapta non sit virgo, sed corrupta , vidua, coniugata , inhonesta, et etiam meretrix . Raptus , quo foemina rapit virum , non dirimit Matrim nium . Impedimentum raptus inter raptorem , et raptam Perseverat, esto rapta post raptum libere consentiat. Rapi Tes , et eorum auxiliatores, si merint Laici, morte plectu tur , et incurrunt excommunicationem, quae tamen nulli est

reservata . Si sunt clerici deponuntur ab eorum ossiciis post Iudicis sententiam 26. cirea dispensationem positorum impedimentorum, di- eo : Summus Pontifex dispensare potest super quovis impedimento impediente , et super impedimentis de Iure Ecclesi stico dirimentibus: sed, et ex praesumpta Dei voluntate.

238쪽

urgento aliqua gravi neces ritate , di pensare potest super impedimentis de Iure Livino dirimentibus, quando ori,iuem trahunt a volutitate humana , et ad Deum reser .ur , ut in impedimento voti solemnis, et hujusmodi. Comm. cum S. Thom. in .. dist. 33. q. t. a. . . quaestiunC. I. in Corρ. Noquit tamen dispensaro in Matrimonio jam cousummato. quoad viuculum. contra haereticos , cum Matriinouium Fidelium elevatum sit a Christo ad esse Sacramentum, quod nulla humana potestate dissolvi potest . Rigor e loquendo.

nec dispeusare potest in i lis impedimentis , quae sunt Iuris Div. naturalis , independentis qui,ad originem ab huma

na voluntate; cum Jus naturale Div. sit supra quamcumque humauam poἰestatem creatam , etiam Pontificiam . Potest i Dieu Ius Div.. Interpraeturi , et declarari, quod tu aliquo ea- au valde particulari non obliget. Comm. cum S. I Om. a. a. q. 5.. a. 6.

Legati a Latere, Nuncii Apo tol. possunt in sua Pro vincia dispensare super omnibus illis impedimentis , suPr quibus dispensare possunt Episeopi in sua Dioecesi, cum sint suae Provinciae Iudices ordinarii . 18. Episco 'i ordinarie loquendo nequeunt de Iure com ni dispensare in ullo inspedi., lento dirimento; quia Ox nia impedimenta Jure Ecclesiast. dirimentia introducta sunt Vel Decreto Sumu i Pontificis, vel alicujus Gen. Concilii; cum autem EIliscopi inferiores sint Papa , et Conciliis , ideo ne queunt in eorum lege dispensare: Ur, ente tamen ne essita te di Pensare possurat pro soro eo eientiae in impedimentis de dure Eccles. dirimentibus , si impedimentum sit Occul lum . Si Matrimonium sit publieum , si sit hona fide con

tractum , si adsit vera necessitas, et causa non paliutur di lationem : Sic comm . D. D. immo etiam ante eontra tum

Matrimouium possunt dispensare in impedimentis de aure

Eceles. dirimentibus, posita urgente necessitate , salutis ani mae , et non sit a litus Q Pontificem , vel ratione morae etc. Sic cum comm. BD, declaravit Sixtus Q.

39. Vicarius Gen. DLevi vi officii sui , sine speciali P a

239쪽

228 mandato nequit dispensare εnper impedimentis Matrimonii occultis in Foro interno, super quibus Juro ordinario potest Episcopus, multo minus ergo poterit dispensare pro soroexterno pro illis impedimentis, super limibus Hispensare potest Episcopus tantum ex speciali Pontificis facultate. Poterit tamen Episcopus Vicario Gen. aut aliis idoneis Sacerdotibus communicare facultatem dispensandi, quam habet, ex privilegio, seu speciali facultate pro utroque foro ; et etiam facultatem, quam habet jure ordinario pro foro interno .ao. Capitulum . Sede vacante , ejusque capitularis Vicarius valide, et licite , potest dispensare, pro foro conscientiae Super eisdem occultis impedimentis, super quibus potest Episcopus Iure ordinario Comm ., quia sueeedit Episcopo in omnibus , quae sunt ordinariae jurisdictionis , demptis solis c. sibus in iure specialiter exceptis . Non tamen dispensure potest in iis, super quibus dispensat Episcopus ex speciali sis hi facultate concessa , aut particulari privilegio, quia prisAlegium yersonese Sequitur Personam, et cum Persona extimguitur. v. Bened. XIV, De SFn. Disc. l. 6. c. I 2.

IMPRECATIO Est actio , qua nobis , vel adiis malum prae

camur. Duplex est. Imprecatio irae, et est actio. qna no-

his , vel aliis ex impetu irae optamus malum. Imprecatio Iuramenti, est actio, qua nobis, vel aliis malum optamus, si , quod iuramento, vel asserimus vel promittimus, non

sit verum; talis actio vocatur etiam iuramentum execrato rium . Ergo,2. Qui sibi, vel alteri ex motu irae deliberato imprecatur ingens malum mortaliter peccat, et si adsint, qui audiant, peccat peccato scandali: peceat vero venialiter, si adsint, vel levitis materiae, vel indeliberatio. D. Thom. u. v. q. 76. q. 3. 3. Pecoat ideo . et mortaliter, qui ex motu irae desine irato precatur sibi ingens malum, ut. Diabulus me ins dat , si scet etc. Pereat, etc., maledictio enim contra seipsum

semper mortalis est.., Pestat qui motu irae deliberato alteri malum ingens optat,

240쪽

llasnt pereat, minichiletur etc. maledictio enim contra alterum . semper culpa gravis est. 5. Peccat mortaliter, et periurii, qui sibi, vel aliis, i gens malum precatur, iurans mendaciter, quia utrumque peccatum gravo est , et ita bis peccat, qui iurans me daeiter , sic dicit. Diabulus me possideat, si Merum non dDaero etc. Quod si verum diceret, sublato scandalo, non

IMPROPERIUM . v. CONTUMELIA .

INCESTUS. Est copula nyaria cum consangulam, auto ne intra quartum, aut proximum gradum. MultipleX est. Alius oritur ex violatione cognationis legalis contractae Per adoptionem . Alius nascitur ex violatione cognationis spia ritualis ortae ex Baptismo, et Confirmatione . Alius ex Sacrilegio per congressum Consessarii cum filia poenitente Spiris rituali. Est peccatum mortale gravius fornicatione. Deus enim incestuosis maledictionem minatur. Deuteron. 27. V. 2o. 2. In coufessione aperiendus est gradus consanguinitatis, vel amnitatis , quo enim propinquior persona , eo gravior culpa . S. In consessione aperiendus est gradus consanguinitatis, vel amnitatis , quo inducitur impedimentum Matrimonio, ne qui incestuose pecoaverunt, ob illud silentium , invalide contrahant ete.

INCONSTANTIA Fortiindini opponitur, et est illa ex D. Thom. qua quis sine iusta causa a bono proposito desistit.

Potest esse mortalis, vel venialis, prout gravis, vel levis Nigatio violatur . Est enim semper veniale, sine iusta causa, bonum propositum mutare, vel a bene caepto desistere, in

re non praecepta .

INDE LIBERATIO. Est d fectus deliberationis, quo homo non se determinat ad agendam. Haec excusat in omni materia, quia tollit voluntarium . INDIGNATIO. u. IRA n. 2. INDULGENTIA. Iuxta Ecclesiae mentem, definitur Remissio P nae temporalis , quae , post culme condonationem, ε

SEARCH

MENU NAVIGATION