Iacobi Gretseri ... Mantissa ad primum tomum de S. Cruce nuper tertiò editum & locupletatum. In qua 1. Disputatio de vino myrrhato & vasis murrhinis. 2. Apologia pro sancta cruce. Aduersus Francisci Iunij Caluinistae Cauillationes

11쪽

Iunius nugatur. - .

12쪽

RHINIS LIBER IN

mum meracumforaminum Vel, ut verbis. Marcires με--ram ianteibiseram rebatam mam.Ηocante crucifixio.. nem acci lia, conuenit inter Omnes interpretes Sed controuersum est, utrum Domino semel duntaxat ante crucifixionem potus fuerit oblatus, an bis, atque adeo, utatum S.Maturatustis. MM custoquam turde eodem potu

His conuenienter colligunt; νι iuvi hoc Christo non propinatum ex dio,sedem commiserarione aliorum,qui idartularint,ptaliquidsolati Clmst. et etiam alliis damnati asserretur. Imo communisanquiunt,apud Hebraοι consuetudo erat,damnatis dare νιηam optimum Iuxta illud .datoficeram maerentisin Pisaeis. .

13쪽

Verum enim vero utrumq; Euangesistam de eodem potu loqui. communis ςst SS.ratrum, et recςntiorum Interpretum sententia. Et certε ipsa verba Euangelistarum, omnes circumstantiae id vide . tur suadere. Ita enim blatthaeus: νι --luam. M -- si sonba. εο ιι si κι--; de ruiniri innam,s-ι -μι-ατα ac com

s. Marci haec sintverba Elperducunt istum in Golgothalicam, ιει in interpretatum Catuariaucis Odabant ei Meretvrrbatum,inum, θη- aravit: cruci igentes eum, θα reis non videt, consideratis iis, quae

antecedunt, 'irat Muuntur, de sodem potu loqui Euansuim

Desnde,licet Graeci Codices vocabulum uidi plerumque habς- δε- ω ἡ ant,tamen, ut rectὰ annotatlansenius, procliuis hipsus suit, pro πη- ,' ut reponere Oe ob affinitatem vocabulorum. Praeterea, posito S.Ma I Ubis.... . thaeum scripsisse οξν, non tamen recte concluditur id, quod alii aut 3. ctores volunt Potuerunt enim vinum non modo felle, sed&aceto miscere ut eo amariorem haustum Domino offerrent praesertim cum ex ipso Matthaeo, S.Ioanne constet, acetum ac suisse,& postea Domino in cruce propinatum esse: huius misturae intuitu nomi-n uit Brossis Matthaeus totam illanspotionem non Vitium,sed, -

14쪽

ainbobus gustui valde insuauis.&iniucui, insit. --. - ου. Fortassis et iani id, quod s.Matthaeus proprio nomine appella ui es, Marcus propter similem acerbitatem metaphorichnomina

uit myrrham Myrrham enim gratum quidem odorem halare nari-hus at amarissimam acerbissimam esse, omnium tam profanorum,quam sacrorum Auctorum sententia est:Vel, viceversa id quod Marcus proprie vocavit myrrham, forsan Matthaeus metaphorice

tam inum amarissimam est. Quanquam ieri possit, tofeste ἐπ- rrha mum amarissimvννι redderetur. Haec Beda imO S. Augustinus. Nam Bedad: haec,&quae paulo post referemus, ad verbum accepit ex pro clarissi mo illo opere S. Augustini de consensu Evangelistarum. Nec reseri, quod Matthaeus scribit Dominum nutissessa miri . Mini gustasse: Marcus remeundem myrrhatum non accepisse:Nam

non accepit,vi biberet gustauit autem sicut Matthaintestis est,νt quod idem Ma theus ait, noluit bibere, hoc Marcio dixerit, non accepit.Tacuerit aureia quod in fauent. Quare Chrysostomus Nihil interest, ait mirer σηρ- α cham. uno nobiberesedis νηο acurim dicuntur. mis Πλ

mi metaphoricd proselle usurpasses. Marcum, ut nonnulli non prorsus absque omni verisimilitudine suspicantur, sed propriEpro ashrymis arboris quae, ut inquit Dioscorides iii Arabiagignituri Disitia ' Cooste

15쪽

' e gustatuque iucundum: quod multis, variisque argumentis demonstrare licet:& in primis ex ipsa natura myrrhae: nam vinum myr- . rhatum eo modo appellatur, quo ab in thracum, seu ab inibites; vinum ex alumine, inum iuniperinum, cerasinum . de in tertio Machabaeorum libro

alio' λελιcἀνωμενω, vinum ex thara, vel thurinum. At ista hoc nomen habent ab absinthio, alumine, granis iuniperi, cerasis vino natiuo impositis Pari igitur ratione vinum myrrhatum ab imposita myr-

AN '. - ha hoc nomen inuenit: sic tit&S. Augustinus appellat νina editum. -'μ' ux quod SNatthaeus Iste mixtum. Idem satis indicat verbum Graecum, quo usus est Marcus, aν - ιομυtrior sim, quod interpres ad verbum vetetit, rinum myrrhatum, hoc est myrrha perfusum termixtum. Ut enim Ῥrrhata cadauera seu

tarpora, Graece σωματαε σμυρνιογευοι, vocantur illa,quae myrrhae lacrymis

sunt delibuta&peruncta,putrefactionis arcendi causa: ita alio εσμυρονισμιένω seu pinum mIrrbatum, aliud non est, quam vinum cui myrrhasit affusa. Si enim ηαυρνέζ.a est myrrha perfundi, oportet, ut participiumerus,εσμυρνισμένω sit idem, quod rrha perfusum esse. At fieri nequit, ut vinum, cui indita myrrha, sit suave digratum gustui quia, myrrha amara, imbamarissima est, ut ante ex S. Augustino, Beda &TheO-

., c.,,ι ' phylacto audiuimus idemque dicit Euthymius&S.Cyrillus, dum

ori .ea/.ia. ait: rrhamsessuistir amaram esse. Et qui de myrrha scribunt, ut Di D Uc.-e.σιν. scorides, Plinius, Theophrastus,&alii omnes uno ore amaritiem ei edi se attribuunt, imo ex amaritie praestantiam myrrhae diiudicare so- τιὸυολοι.δε ςnt, in ea qui adulterinam progermana myrrha vendere volunt.. i. amaritie illam commendant. Adulteratur, inquit Plinius,cucumerisIuc Pon. o. Itie. Is cst amaritudinis causa. Quod de succo agrestis cucumeris intellige Irimo , J.ς dum monet Dalecham pius, Plini Scholiastes Idem Plinius scribit Ex myrrha sola non confici unguentum, excepta stacte bmmiam amaritudinem. Et sancti Patres, qui spirituales sacrae Scripturae sensus tractant, per myrrham, aiunt, carnis mortificationem significari, analogia a myrrhaea maritie petita. Vt enim illa amara est, ita&carnis edomationem amaram este Nominatim autem id facit D. Gregorius scribens in Canticum Canticorum, in quibus Urrha nomen saepe occurrit;&Homil. Io. super Euangelia, ubi explicat dona a Magis Christo recensuato oblata PermIrrham, in quit, carnu nostra mortificati figuratur; Vnosancta Eccisia desu operariis I sique ad mortem pro D si certantιbus dicit insania mea stillauerunt Ir 'rbam. Si igitur myrrha amarissima est, quomodo ex illa suauis potio

16쪽

- μιxa admixtis steririis πεν enim tantum Ῥrrham , fido alia ara. mata addidis , Heranis Lautissima apud primi ira erant, mrrrha, ιν πιπιο . . condita,ν apparet in inrisa uia, qua Porsa inseribitιιν επι προ- -- um addi iubet. Harefacile refelluntur In primis enim . ut de lectione Plinii nondum disputem: utrum videlicet Plinius murba, an Uri, an mura. seu murrha, an marino, seu m7rta verni t scripterit improbabile est priscos dulcem iucundam potionem conficere volcntςs, imp

disiet,quim iuvisset,ut notum est Deinde S.Marcus nihil dici de aliis romatum speciebus huic ino iniectis, sed absolutE,& simpliciter ri H---πuae tinulla variorum aromatum menxione facia.

Tertio dico, errare Plinium, si,qiuod isti volunt, scripsit nam Plautus in Persa nihil habet de myrrhaeo Ioco, ad quem respexit Plinius. Ita enim non procul b initio oritu seruus commentitio

buturam sed de ideo Plauti plura suo lo

Ad extremum.si vinum myrrhatum tam plectosum, delieatum Napud veteres tantopere usitatum sui qui, quaeso, rit, quod nulla eius exstat in eorum monumentis mentios qui accurate omnia vini

genera persecuti sunt ρ Ex tuorum numero haud postremus Atho natus, qui de inlatam quae natura. quam quae ars produlit, pio , zz ... adisserens. nusi uni nobis; , ιι υρνι-ιν. prsiinat. εὐ- ει ἀργωοις - -

nitam vicio sudiis sis Huanta etiam tactu νinis. Mox de Aisthos mia seu vino odorifero agere incipit, in cuius catalos apparet qu, dem .hωριον Λι, μυλ -ης. sed nihil iste ad Πνον ι anno. ν. Nam quod Auctores contrariae sententiae myrrhinana seu murrhinam, de vasa murrhina huc trahunti parum nos sollicitos habet quia nihil horum ad arνον εσ3αυρνισμένον pertinet, ut in progressu huius disputationis planum iaciemus. Non eo inficias, priscos poculentis iniecis se, Disiligo b Corale

17쪽

Rrim et Oiloco quo, Athenati, quo, ut dicunt, de

claratur; quibu, aromatis huiusmodi vinum myrth tum condiri consueuerit. Sic autem scribit Athenaeus ex - Aristotele a dies iobr. O hieta': Ossala, inquit, aliam Aia Rhodiaca duuntanti in ora murm in in- - .nuiuia, ι auiis

Caeterum ex noe loco Athenaei nihil aliud colligitur,quim ad quendam potum cIU, wfficiendum, adhiberi solitam myrrham, quae tamen non magis dii s i potuit aqua MIrrbata, seu Jσμυρνισμένη. quam ἔχνώvasis assoribustissi leμοιωati tunsi,ve quam aqya ea croco,ballam , amomo,cinnamomo icum ad c'ni edi nem illius

Maiisa innamomitatam cum e Illa aqua,tam varia miscerentur aromata,non phtuit aut aqira, avi vinum ab una myrrha nometa Inuenire,praesertina cum reliqua myrrham nobilitate.&precto superarent, myrrhaque minori pondere adhibita fuerit, quam alia Si enim maiori aut pari copia adiuncta fuisset, potionenti reddidisset 'auram. 'let autema pollarisse vulgo dicitur,denomi io c. Acc;-t,quod neque Ariastellas,neque Athaeneus lautus aqua, Verriisi genus appellauit irrbatam,seu sin'

eo in qu vel vino hac aquipermisso id noliten tribui osten . Wriociis αι- rinum irrctatuiti suus tum, iucundunt.

18쪽

po terea loel illius ex Athenaeo illati. Miam dico esse si erit,am,quam lactissimi viri putent, vel etiam Latinus Interpres reddi 2--- πει derit: quod,ut ab his,qui Graece norunt, clare persipiciatur, adscri-ham inprimis ipsa Graeca verba Athenaei. gens enim de pocullis Ario. cm. fictilibus preciosis.&quae in summis deliciis habita, ita scribit

v. πν--πιπειον Rhodiaca ollula conssciuntur ex myrrha, laribis tintisci. oecosalsamo, amomo, cinnamomosmul coctu, exqvibus bibisolitum,si vino af fundatur,scebrietatem cohibet, νι ct a Venereis plane liberet Piritis digerens. Vbi luce clarius est. Αxhenaeum non loqui de consectione potionis

alicuius in ollulis Rsodiacis sed de consectione ipsarum ollularum Rhodiacarum. Attenim νυον λ υ ομεν πιώδες fiunt seu uiciat sthonficiebanture neciosis aromatis. Huius enerisexemplum a ducit illa Rhodiaca poteria limba mentum libri illius undecimi sint vari a M. in . seu pocula ripatet tum ex fine libri decimi

ium ex ipso libro undecimo. : Quid igitur Iocus iste opinionem illam de vino myrrhato Iuuare queat,alii iudicent. An enim vinum myrrathum rectε appellabitur id, quod bibitur de poculo,uariis ex aromatis consecto, vel cui mustura aquae affunditur,exeepta prius in huiusmodi poculis Denique siue istς sit Athenaei sensus, ut certe est, siue ille alter, quis credat,g -

- - nus

19쪽

r Lis AR, a. UINO My RURI A Tonus hoc propomatis, de quo Aristoteles S Athenaeus, gulonibus de hi bonibus repertum, potationibusque praeiraissum,Vt in poculorum. conflietu potentioresnteriecticerentur,aput Iud sos fuisse usitatum,

vel Christo propinatum, vel ab Euangelista Marco ν wrrhati nomine significatum, cum non nisi apud potatores eius usus fuerit; qui hoc medicamine sese ad largiores haussus inuitabant, irritabanti di ab ebrietate praeseruabant . . . Potuissent Auctores huius sententiae accommodatius fortassis Dissico 3 afferre,inum Urrhatum ex Dioscoride.Is enim interis tera factitia vi. ' na, commemorat vinum ex rrha, pipere candido, irida, ct aniso consectum. Sed non dicent, opinor, Christo sub cruce porrectam poti nem medicam ad destillationes, cruditates,tussim,insationes,& humores stomachi discutiendos Vt taceam, vinum boc a Dioscoride non appellari myrrhatum,sed vinum ex variis aromatis. Ad haec mirandum est,ut capite superiore dicebamus, si vinum . myrrhatum tam praestans iucundum sulci eiusdem nullam mentionem factam esse a Dioscoride,Columella. aliis,qui varia iactitii

g. mezl vini genera tradiderunt. Describuntur a Columella omnis generisu vini inter haec vinum stillites, absinthites, ' isopites, ab atmites, 'mites. marathriter, IIIJrrhietes. Irrites nec usquam apparet myrrhites amyrrha, seu νmum mIrribarum licet aliquid myrrhae ad defrutum,&ad ipsum myrtiten, inter caetera omnis generis aromata, dicat fuisse additum. Hactenus ergo ex ipsa natura myrrhae demonstratum sit. vinum myrrhatum Christo oblatum non fuisse suave,&iucundum.

Da Moobatur ex vaticiniis Prophetarum, Sibyllarunt de Passione Domini sustinui qui simul cistristaretur, ct non fuit. θ qui consolaretur, ct non inueni. Est haec ipsius Redemptoris nostri querimonia, ore Dauidis edita qui

statim subiungit; Et dederunt in ossam mea et, insiti mea potauerunt me aceto. Quomodo nullum consolantem thuenit, si vinum tam prς-

stans, consolationis gratia, Iudaei vel amici obtulerunta obtulisi Iudaeos veI mili s,incredibile est,propter immanissimum erga Sabuatorem odium obtulisse amicos, longe magis a fide abhorret.

sistat.

20쪽

criando nIsitu ne,cum in manibus carnificum versaretur Imple . tumque est illud Dauidis oraculum: Quoniam tνώuiatis praxima est; μ ν

suoniam non est, qui adiuuer. Et illud: Duefecisti notes meos a me. Posuerunt me abominationem M. Et: Elangastia meamicum, O proximam ut tDieat quis vaticinium illud de felle aceto Redemptori nostro porrectis, nihilominus verum forcilicet dicamus, vinum mydictatum fuisse praestans eximium; quia potum dulcem .iucundum ei porrectum fuisse; non arguit, fel&acetum ei non fuisse ob

latum

Respondeo, fieri quidem absolute potuistavi Christo offerretur seu prima, seu secunda vice vinum gustu gratum&iueundum; neq hoe impedire, ut illi vinum itidem felle mixtum, seu prima, seus cunda vice obIatum fuerit alia tamen argumenta obstare, quu minus credamus, vinum iucundum Christo fisisse obIatutusquorunx nonnulla iam recensuimus; alia sequentibus apitibus exponemus. Ceres cum rem attentius considero, non videtur spirirus sanctus. tanta cum emphasi.inhumanitaten veIpotius crudeIitatem Iudae rum,obis ob oculos subiecturus fuisse, potu tam precioso in pansione sua reereatus fuisset Quid enim An non eonquerenti de felle di aceto,dici poterat; etiam copiam suisse vinroptimid electissim L &qui dici potuerit,οι ἄνθεοι ἶσ. . Hi loquitur apud Athenaeum Xenophanes: Cur eo frui noluit 3 Cur qualecunque hoc Iatium repudiauit Cur de penuria consoIantium eonquestus est,qui usque adminsignem consoIationem respuit s ': Nec est, quod obiiciatur, vinum quidem myrrhatum fuisse in numero&precto,sed Iudaeis felle&aceto corruptum, nam ut pro .cedente disputatione manifestius euadet, totum hoc vinum myr rhatum pro dulci,amabili, irecioso potu sumptum, fictilium est 'non faαtium non ergo a Iudaeis odio incialuatorem nostrum accensis corrumpi potuit.

Cum Prophetarum nostrorum oraculis conueniunroraculas byllarum apud Lactantium: gam . δει. 4. Insamfri: iustis,seupotam dederεημasus mensam.