Iacobi Gretseri ... Mantissa ad primum tomum de S. Cruce nuper tertiò editum & locupletatum. In qua 1. Disputatio de vino myrrhato & vasis murrhinis. 2. Apologia pro sancta cruce. Aduersus Francisci Iunij Caluinistae Cauillationes

31쪽

mirarit. At Plinii aetate eranemorrhina summo inhonore&preei Credibile proseiso est, Plinium melius sciviisse quid murrhina es sent; quippe qui ea quotidie oculis usurparet quam Metulam post

tot seeula aut etiam Nebrillansem. Nam hunc in hac opinione versatum aiunt. Nec Odor incensiis it 4cbatu quidquam efficit. Nam aromatites myrrhae colorςm, Odorem habebat, teste Plinio an propterea murria in i nihil aliud erant, quam aromatite, Imo myriathites myrxh nomen, di colorem habet: i leo murmina,seu lmyrrhina erant myrrhita:)Falliti r quisquis odorem murrhinorum velsaporςmpuratisisse simili odori ν isti porri ypotius lachrymae eius Ideni an mine veterum traditu est. Et

quidquid sit de odori: urit, qui simdubio est gratisii min, de

tamen non potuit esse gratus, cum myirha si tam arissis iis arat, si por. quem contrahebat potus ex vasis murri,inis ratus, acceptus pravxteat testimonio Marti lis patet. Habemus ergo mulios, grauissimos auctores, qui asserant

murrham velgemmam,vel lapidem,vasaque murrhitras et gemmea,

vel rapidea in equienim qui Mi 3m,sse dicunt,dissentiunt ab illis, qui aiuntςsis lapidem Lic enim non omnivlaei nee omne lapidem gen im mi tramen omnjs gemnis est lapis Momne gemmeum, lapideum in sini Philosephoni decretois liseriis quidquidmonitore noni inui nuta Iuuiixuti

CAPUT VII L

Cardan. ιιι δε ECvNDA opinio est Cardanu&Scaligeri, qui putant v

32쪽

---lintum exauditu descripsisse murrhina 4 non potius ex quoti lianoaspectu, cum eius aeuo admodum usitata essent ii His autem coloribus depingit Plinius murrhina oriens inurehi Hio dris.

uamistit. Inueniuntur enim ιινιιnplurιmu Iocuare sns adsu,maxime Pri regni; praecipue tamen a Carmania Humor putantμbem caure densar Mamplitudinen quam par rexcedunt abacos: cra tudine rara, quanta dictum

Deinde omnes pro Mit ne)s priori sententiae, sunt consura nes huius posterioris. Us enim ambigat. veteris quaeisam sint inurthina,quis, istos post totiion annos Usecula; vetaceam istos a se emere posse, quo nimis concedant murrhina suisse fidi ilia. At non uisse fiditia, cisnstat ex iis, quae pro sententia

Plinii adduximus,&adhuc manifestius fiet, cum quartam opinio ' nem refellemus. Ita Bushequii Epistola Turcica tertia legimus: MiFsu ingentibus Octo dulciariorum murrhinis palmu Sed hae Porcellana suerunt haud dubie quarum creber in dulciariis usus, cum in Oriente praesertim, tum apud nosetiam, inquit amplissimus Dominus tau uui Diam.

t Uurrhina neque ex murice,neque Bilis Fc .

EReti Aa opinionisAuctor estBellonius qui arbi radi uethina fuisse consed a ex aliquo concharum genere:

Fami a murice enim murrhina dιcta esse. Sed tenuius est hoc ex is ali e nominis similitudine exstruictum fundamentum, Quam Vt ponduStot auctoritatum,quas pro prima sententia attulimus,su .stinere valeat quibuslioc vilicum argumentum addo: si murrhinaamuricenomen habent, tune vel Latinis murctahnificabit muricem, quodsine sitiauestum festives ceria statius, onus, M rtialis,

33쪽

di alibi set dithain pro amrrhinis usurparunt:cum murrhina η a murrhased a murtee nomen habeant,si Bellonius non fallitur. Quarta opinio est illorum qiri contendunt, murrhina fume fictilia,fidemque huic suae sententiae conciliam nituntur testim Maiis Propertij4 Arriani: quorum ille ita canit

--. Hic vero tradit, murmilaavaainospolifieri sed hora non sint, ut proptem primam illiunt rubii firmatam opinionem desietem debeamus rasu se res Properti non dissentie a Plinio Maliis FortE enim ingeniosi tectεειε

tarum more, per Aeos Parthorum intellexit illos terreos aggestus Plinii.sub qui Susin pluribis ista Parthisi regni, precipay tamen in Comanis, ut in qu it Plinius gleba,cauandis arte murrhinis, fingitur ealom densante, Mefformante non aliter,ac fictilia coquuntur in suo meo: Et soci nomine eo ingeniosius terram, sub qua ait Plinius hamorem Milore densari intestexit; quo verius est, terram, quaein Vesta dicitur,. -ν σιπα,id est,.sca - appellari. Quomodo autem fati nomem ... eonueniat tero, aesim boninia coli uet,.elmanter

.HAEO in aratri terrasin AEaηdurissa νο-K. Forte etiam Propertius versum illum seripsit respieiensi nom ad vera&germana murrhina,sed ad supposititia,& ad imitatione nit genuinorum facta qualia probabile est veteres itidem habuisse cum nunc quoque duplicis generis inestana reperiantur alterae:

verae; alterae ad similitudinem legitimarum effictae in insulis Maiori eis, qua aBalearibus via appellantur.

non montibum,sed de murrhinum,soeest ad nutrianorum imbrationem, quod'attinet adfiguram eoibrem. Qu'd non tantum Σ - - si his,sed etiam in multis aliis suuenie,ut docet Theophrastus, no- - minatim: eum agit de einnabari,ubi naturale, &artificiale statuit, do

34쪽

eterinis,&sictitiis gemmis,passim Plinius ut iis in t Midem con P . . Nis&rtasse addi potissi an seris' mites regni Vbi in iniὀii neniebantur murrhina,vi testatur plinius,ia filam illum, postquam

effossus erat suisse excoctum, expursatum manodo, omni, argentum. alia metalla imoin gemmae partim igne partim aliis rationibus purgari, excoqui solant. De margaritis Ephraim δρμην seriirte non expolium is, o si nu inm-iηκα προφον . re M imo. V Pertio. in Minus hane opinionem iuuat Arrianus, quem murrhina pro lapideis habuisse, iam supra significauimus, hic fusius ostendenis

dumest. lne enim nonaongAb initiislusius Misi suam per mare rubriim descripsit, cum recenieret, quaenam. meros oportentur in illam regionem quae a Moschophagis νοque ad aliam barbariam dittendebatur commemorat praeter care genera, ct alimus marrhim. Iste enim sedisus est huius loci. Nam λι- eia Arriano lapis est, ut ex tribus, vel quatuor locis aliis infra apud eundem constat, ut cum de quodam emporio ait: φερι-εις ώννυιδ α δὶα φανης πανlώἀ, am αμας importatur in illa o lapis pestuci in m- numnis, is a maW. Legendum autem esse Hic non λης, ut per Misis uos,

tam inbetanti qua editio, inde primo planiam fit, quod alioqui Hrbis illis minus subsitstasiis. Deinde, quia paulo post de exigua quadam ciuitate agens dixit: υνγροῦ. Munia λῆ-- rimi rinis.

Secundo idem Amanusmurrhinum pro lapidem taliabula.

aconychinum. In Baru/eam, inquit Arrianus, disertur vias Maia, υλιανε ινη. v οπιιbinus, ct murrhinis. Sicut igitur onyx seu onychiates lapis est o nychinum,lapideum no&murrha lapis est,rimu

rhinum lapideum. Nee ex illis verbis Arrianti λι,αἰαλκ. πλέονα so, κώἄλλης. μνης ας γινομνης- δο-λει rapidispellucidi. alteriis murrhini quis .m Disali conuincitur, fuisse murrhina fictilia. Non enim signimeant arte fieri in Dio spoli lapidem murrhinum, sed nasci sicut cum insta idem Arrianus dicit: In Taprobana, νεμ λιμι δαφανοῦς, πιαν----,clarum est,illud sis ,ad quodlibet ex dictis apposite accommo iandum esse, Ut sindones fiant ab arte, testudines,&lv de pellucidia natura. Alibi deinsula quadam; γο-,inquit

35쪽

as LIBER BR IN O M TRAEMATσalii male murrham pro naurrhina usurparunt:cum nitura murrhased a murtee nomen habeant,si Bellonaus non fallitur. Quarta opinio est illorum, qui contendunt, murrhina fuisse fictilia,fidemque huic suae sententia conciliare nitruitur testimoniis vertit in Arriani: quorum ille ita canita . . ,

tartim more, per socos Parthorum intellexit illos terreos aggestus Plinii.sub quibus inpluribin locis Parthia regau. pr pia tamen in Cain. nia,ut inquit Plinius,gleba,cauandis arte murrhinis, fingitur, caloret densante, Messormante non aliter,ac fictilia coquuntur in suo soco: Et soci nomine eo ingeniosius terram, sub qua ait Plinius humorem calaredenser, intest exit; quo verius est,terram, quaein Vesta dicitur,. απτ . - id est,asus tam appellari. Quomodo autem fori nomem conueniat term Mae sinu suo omnia conlauet eleganter innius

.HAEO natνitin omnis rigara tac Forne etiam Propertius versum illum seripsit resipietitndb non ad vera&germanamurrhina,sed ad supposititia,&ad imitatione nu genuinorum facta qualia probabile est veteres itidem habuisse;; m nunc quoque duplicis generis Pinetana reperiantur alterae verae; alterae adsimilitudinem legitimarum eiu in insulis Maiori

ποῖ. id,quod Plinius diseria tradit, Mi am actum esse ab arto

... tum montibum,sed&murrhihum fio est admurrhinorum imbrationem, quod attinet adfiguramin colorem . Mod non tantum 22 2 se in his,sed etiam in uiuitis aliisvsuuentho docet Theophrastus, no- - minatim elim agit de einnabari,vbinariirale,&artificiale statuit

36쪽

vis sertasse addi potissi in solas P rutici regni, Vbi inrisvὀi

veniebantur murrhina itinatur psimus,lapi semium, postquam effossus erat fuisse excoctum, expurgatum, eomodo,quo iuriim, argentum,&alia metalla imoin gemmae partim igne partim aliis rationibus purgari, Sex eoqui solant. De margaritis Ephraesti ηρμην - α arte non expolimor, no lium inur/μimem Qui se . Harudς' uertio. Minus hane opinionem iuuat Arrianus quem murrhina pro lapideis habuisse, iam supra significauimus, hic fusius ostendendumest. lne enim nonsonoab initio linius libri quo naui neu suam per mare rubrum descripsit, cum recenieret, quaenarii' merces deportentur in illam regionem, qua a Moschis gis Vs

que ad aliam barbariam extendebatur commemorat praeter caetera, λιξε- υαλῶς πλώο- s , is ἄλλης λιθιοι μορρί-: Lapidispetiuidipis genera, Alimis marrbini. Iste enim sensus est huius loci. Nam λι- eia Arriano lapis es , ut ex tribus, vel quatuor locis aliis infra apud eundem constat vicum de quodam emporio ait: φερ amia 4 ι τε κώ ἀδα--πἀsaia, κνια. αμας Importatur inula θι upestucidae σει-ενῶν noris, is a M. Legendum autem esset e non z- , ut per aeri Minos

iam habetanti qua editio, inde primo planum fit, quod alioqui ira eriasinis nullus Ribsitsensus. Desnde, quia paulo post de exigua quadam ciuitate agens dint, . , - ἀνή- mia: marinimum untari . . secundo idem Arelanus murrhinum pro lapideo ud habuit.

tes lapis est onychinum,lapideum; ita murrha lapis est uisu

rhinum lapideum. Nee ex illis verbis ArrIani λι α πλέονα. νη, - ἄλλης μ' - ἀς γνοιανης δο-λει. Lapidi pellucidi. alter: murrhini, qui,st in Dies alii heon uincitur, fuisse murrhina fictilia. Non enim significant arte fieri in Dio spoli lapidem murrhinum, sed nasci sicut cum insta idem Arrianus dicit: In Taprobana γνελ λιμιο αφανεις, ἔν

- δεχ victarum est,illud γνε. vi,ad quodlibet ex dictis apposite accomm andum esse. Vt sindones fiant inarte, testudine ,&lapide pellucidia natura. Alibi de insula quadam; renuinquit,MAG

37쪽

LP Iis olim Theba appellabatur Romani quoque ex Thebaide lapides Meps raros. preciosos Romam usquevehebant,ut consis tum ex alii

credit quodsi,mile Dios si lapis murrhin aniata

ragdum, vel similes Iapides ob id fuisse fictiles Ergo neque murrhina propterea censenda sunt fictilia quod ab arte vel ultimum eom- prementum, et sormam aliquam artificialem vasisestarij,aut pol xij acceperunti

Potest et, uri opiniis hac resutarrex veterim Iurisconsultorum sententia hocaigumento Hollia os extra controuersiam qum rabantur in sipelsinite di supellectile regata, censebantur etiam milia vasa leg o. Whabetur L . . Mil. D. des .st. l. . Vbi ale , Iurisperitus, mireat, e ... moria in s ριBaiis μην sim Ictilia

nec solum ustarias, ρ qua in magne prono sunt. At ibidem dicte Iuriasperitus dubitari posse; utrum crystallina, murrhina sinti meranda in supellectile propter precium. Sed dubitatio haec non habuisset hie locum, si murthina fuissent fictilia quia fictilia eti- am magni precij censentur in supellectili, ut antea dixerat Iuris

, consillius. Ergo exsententia istorum, qui sine omni dubitationavid erunt . manibustractarunem rhinae,ammari nequit, murthina esse fictilia, ut taceam pli nium , MPausaniam , qui murrhinal fictilibus aperia distinguunt. De Pausania I uel ex verbis,qua Iamsupra dedi. De Plinio fidem facit locus ille,ubi conqueritur,e,

Progressam luxuriam,nfictiliaplurisaestimemur, Geii gusn

38쪽

ritellivi in principatusue, inquit Plinius, ducenti sestertiis candidit is

trinam, tui facienda fornax in campi exadificata erat quintam is peruenit VH Iuxuria, vi etiam fictilia pluris consent, quam murrhina. Ibidemque cum

veterum parsimoniam,& frugalitatem nusquam nisi intemplis re- . mansisse dixisset addidit In satri quidem etiam interda ves adu. non murrhinu, o stastinisue fledfictilibus prolibatu 1mpuviis. Ita Plinius. Cui quis non potius , utpote Philosopho, di veritatis indagatori acerrimo credendum existimet , quam Propertio Poetae cui non tam curae est veritas squique in postremis ducit, sicubi averitate ab erret, cum veritatis studium minime profiteatur. Quod dictum sit, posito, non tamen concesso Propertium a Plinio dissentire. Quomodo enim cum Plinio,&aliis Propertius conueniat satis iam suprad

monstratum arbitror.

Sed videndum est, quaenam in specie argumenta proferat Mer aris e. Γλώeatus, ut murrhina fuisse fictilia nobis per siladeat. I. Nulla lassidis f. tab- νι achatis, vel onychis vel alteriingemma variegatasseties ex NAt, siue ea antiqua est a Romanis quandam possessa, is hactenus intra limites Europe construata, siue recensa meridie, ars rιente nobis aduecta, cur temperamentumsu flantia. Ocolaru peculiariter competat, quod myrhini Ptinius attribuiro

Respondeo primo. Mercatum hoc argumento, si quid effici Getiam suum Beneui, seu Benivinum euertere Accipiat, qui volet, Per eur,&conferat cum myrrhinorum notis a Plinio recensitis:Videbit:. opinor perspicue notas illas in Penium non elucere. Secundo; nullius momenti est haec cpnsequutio: citamIrrhin rum allata a Plinio non apparent in aliqvagemma, ergὸ murrhina fueruntfictiliaci quia potuerunt esse lapidea , licet non essent gemmea Licet enim omnis gemma sit sapis, ut ex communi Philosophorum sententia,iam supra cap. 7. asseruimus; non tamen omnes lapis, quan tumuis preciosus,est gemmae. Deinde, etiamsi dicamus murrhina fuisse gemmea; non m rum tamen notas eiusEPlinio scriptis mandatas in nullis gemmis hodie inueniri quia forte, ut alia multa, ita murrhina penitus amissa sunt: nec, vel quaeruntur, vel eruuntur iis ex locis, ex quibus oli ira eruebantur. Et forte, si quis in vera murrhina, ea arte, qua olim parata, incideret, notas Plinianas statim agnosceret. Certe si notas onychis traditas a Plinio,&aliis, in nulla gemma inueniremuS,aia firmandum potius esset, onychen hac aetate, nullo haberi, quam fictilem fui δε-

II. Argumentum Spleniar sine piribis, nilo rcrerivi, quamstlendor, qui murrhinis ηus diciturigemmea natura non conuenit, qua musto acrius, quam

39쪽

as raris , Osredi ratatu ero νων egalet. Quid infert Mereatus stur, murmis fuerast miraci Mihil minus sequitur qui potuerunt nutuominus esseti apiamicet pone ent gemmea, vitam aliquoties diximis H. i Deinde respondeo, etiam murrhina quaedam transsuasisse, tametsi hoc in vitio ponebatur,ut ait Plinius, gratioraque essent, quae non tranflucerent. Neque enim est de ratione gemmeae natum, ut

transsuerat Potest quidem esserenucista, de vulgo prestantiori sense*r: sed mens mean tura de jam neci e . Vise dicam. 3 -ψω-is, consistereti test inare in si est h e o Mequ ullo. aedam murrhina non translucebant, ergo murrhina non sutat ni mea Sicut non sequitur : Onyches quaedam non trai,

lucera, ergo onyches non sunt gemmea naturae. Vel onyches interdum habent etiam splendorem , sine viribus, eo quod ocu los fulsore suo non perstringant ita ut verius sit nitor qui

Ad hocargumentum benὸ respondetGuibertus in Grth petie murrhinis iiIud Aristotelis possisimum intelligi debere dei se ibus non calefactis , & inflammaris; qui utili rimum sine

dore,& calore sunt. Fed, si alterantur vel infusione e lidae, albterue affecti liquoris quailitate quasi excitentur, tum vix erit, qui lapide odor e , vel sapore destitutos neget. Imo aliqui lapides natura sua olent . abique ullo externo quasi suscitabulo. Nam myriten lapidem unguenti habere odorem . scribit Plinius attritum, et a nardi Eidem aromatites nayrrhae colorem odorem habet. Uyxsinites myrti odorei haberi eodem Plinio MV

respondimus. 3V. Argument petitura nomine. M Humanamen habent an in

tua Disitire by

40쪽

tum hoe saborat morbo homonymiae, seu aequinocationis quarargumentandi ratio si valeat, dicam ego ι myrrhites nomen habet a myrrha, ergo myrrhites non est lapisci Canis coelestis nomen habet a terrestri, ergo canis coelestis non est sidus quia canis terrestris non est sidus Myrrha non tantum arborem, sed 'lapse dem, seu gemniam significat, quae Graecis est μηρα, seu μόρφα, seu

μορρα. Nam myrrham arborem Graeci appellant μι ρναν ,smyrnam. Nec probo quod Guibertusvxi strina τὸ μυρον myrrhina, seu murrhma vasa nomen inuenisse Amurrha enim, seu myrrha n men ducunt amyrrha inquam lapide: qua notione apud Martia . Iem,&allio occurrit haec vox, undecunque tandem ipsius myrrhae origos originatio peti debeat. . I . .' Ad id, quod additur ex Fulgentio, Respondeo, myrrhinum po A teres, culum apud Petronium Arbitrum non esse poculum myrrha. sed -- Ο myrta, seu myrto conditum, ut myrrhinum apud Sutrium Comoediarum scri prorem, quem Fulgentius parite citat quinae,

num , si e enim multi legunt apud Fulgentium potest essed 1ro '.

hoc est, unguento, ut putat Hadrianus Iunius. Nam quod FuIgen . tius ad myrrham retulir, vocis ambiguitate deceptus est, ut alii. Et quamuis fateremur Fulgentium , myrrhinum poculum rectea myrrha derivasse, non tamen sequeretur inde, vasa myrrhina suisse fictilia, ut contendit Mercatus multo minus, vinum illud fuisse dulce, gratumque gustui, ut istis videtur: quia alio sine poculum myrrhinum, hoc est, interprete Fulgentio myrrhatum sumpsi

runt, nempe, ut se concitarent ad libidinem, ut inqtiit pul lentius :

uod hac genus pigmetiri, sit valdeferuidum sed alius, ut dixi, sensus es, myrrhini poculi, quam putet Fulgentius, ut iam antea dictum.

c-rrhina non fuisse consecta ex concretu-- v NYAE sententia auigores aiunt vasa murri in asu in

consecta ex lachrymis, seu fructu myrrhae. Dicunt' enim , materiam ex ni3rrhae arbore inti a suenrem, in mussans coagmentari, coloribWή, ad speciem inductis , artem inde pocuis sere eum insummu detuli habita: wrrham autem illam esse, qua hodi ab Indis Ocerarienem. Haec opinio duo continet. Primum est, quo 1