장음표시 사용
421쪽
diuiderentndi Nil vero gratius Romanis accidere potu ille, quam ut
popularis huic nouae partitioni praeficeretur, qui popularium utilitati hus, quantum posset, studeret, perspicuum eli; multas autem adis suilla rationes, quibus Vir prudens ad Romanorum commodum uti posset. nemo erit, qui in dubium vocet. Patricio Liberio, hoc illustris viri nomen erat, inter Romanos et barbaros insignis probitatis fama exornato, olim forsan, regnante Odoacro, diuisionem agrorum
administranti, simile ossicium a Theodorico denuo 'de mandatum fuit. in cuius rei curam tam indefessis studio incubuit, ut Gothi non minus uuam Romani illi plauderent. Quam ob rem Theodoricus in literis, Senatui Romano scriptis et a Cassi odoro Senatore conceptis, quibus se Venantium, Liberii filium, dignitate Comitivae mmesicoravim va. cantis ornasse, Senatores certiores facit, patrem laudans, ait: Liberium ab Odoacri partibus stetisse, cum Italiam intrassent Gothi, tri stom in sua iura migrasse; in Tertiarum deputatione autem talem prudentiam et aequitatem adhibuisse, ut Gothorum Romanorumque an iis mos possessionesque iunxerit ' .
ae, quae apud Cassiodorum v r. II. IS. I 6. inueniuntur. literae hue reserendae sunt. Prima a rege Theodorico Venantio. Liberii sitio. scripta epistola, inter alia, haec habet: '' Praefecturam enim, sollieitudi momnium nobilissimum pondus, quod vel solum suis et expedire laudabile. iuncta exerestus nostri cura disposuit Liberiua ; ut nee prouinciis ordiis natio deesset, nec exercitui se prouida sollicitudo subtraheret. Superauit - euncta insatigabilia et expedita prudentia, traxit mores barbaros ad qui eistem. in votum nostrum cuncta moderatus est, vi se accipientibus fatissa.
raret. nee dantes lotum querimomi inuenirent. ' Altera, a rege ad Sena.
tum urbis Romae scripta, epistola haec de Liberio habet: Non enim vilissima transfugae conditione migrauit; nee proprii domini linxit odium, ut alterius sibi pro euraret allectum. Exspectauit integer diuina iudit a. nee passus est sibi regem quaerere . nisi Rectorem primitus perdidis r Unde fie factum est, ut ei libenter daremus praemium, quia nostrum fid
liter iuuit inimi eum; qui ea su patrocinante contrario tantum nobis redis debatur aeceptus, quanto tune Cognosci poterat indevotus. - Probaui. mus hominia fidem: tristis ad iura nostra transiuit. Iuuas nos ref rre. qu.madmotam in nrtiaram ipMιatione. GOthorum Rometvorunione et
s iunxeriι et animos. Nam cum se homines DIeant de vie itate eouiuere. isis praetorum communio causam noscitur praesitis eo neor
diae. Sie enim conligit. ut utroque uoti . cum communiιεν Diuit, ad uuam velle contii veri L En f sum um eti omnino laudabile, gratia
minorum de cespitis diuisone coniuncto es et amictitae populis per damnatre uere. et ex parte ogri defensor acquisitur est, ut 'curitas subsantiae
422쪽
Apud Ennodium autem, epilaopum Ticinensem, Theodoriei aequalem, in Literis ad Patricium Liberium missis, haee memorabilia verba inueniuntur: Quid quod illas innumeras Gothorum cateruas. vix scientibus Romanis, larga praediorum collatione ditasti Τ nihil enim amplius victores cupiunt, et nulla senserunt damna superati ). Quae verba insgnem Liberii, Theodorici et Gothorum laudem conistinent; attamen non nimis stricte sumenda sunti Amat enim auctor hyperbolicam et obscurans dictionem; laudare modo Liberii in tam
ardua re adhibitam prudentiam. et, quod Procopius quoque narrati indicare aut confirmare vult, nullum plane nouum Romanos tulisse damnum, cum, quidquid agrorum Romasiorum olim inter se disperistiti suissent, Odoacri asseelae, Gothis modo diuideretur. Inuenimus autem apud Cassiodorum alium locum clare Indicantem, nemini barbarorum, regnante Theodorico, licuisse. praedia ex arbitrio occupare; rinis enim constitutio sic se habet: Si Romanum
praedium ex quo Deo propitio fontium calii legunt Sontii i fluenta transmisimus, ubi Arimum Italiae nor suscepit imperium) sae delegatoris missisaam pyctatio, praesumtor barbarus occupauit, illud priori domino, βλmota dilatione, resiluat. Quoo ante designarum te M rem videtur imgressus, quoniam yraescriptio probatur obviare tricennii. petitionem iubemus quiescire pallatoris '' .' In sunt quidem nonnulla obscure dicta, quae autem probanda suscepimuS, satis clare expressa sunt. Persuasum habemus sub delegatore intelligendum esse aliquem. qui publica auctoritate, praedium, quod occuparet barbarus. in schedula inseri. ret . qua munitus id sibi vindicaret. Praescriptio tricennalis iuria Romani erat, quod suum ex maxima parte Ostrogothi, Italiam habutantes, secerunt. Sub barbaris, qui . antequam Theodoricus Italiae regno potiretur, praedia occupauerant, neminem, nisi Odoacri milites, uti videtur, intelligere licet; quod quidem procul dubio esset, si, quo anno Theodorici constitutio publicata suerit, sciremus. Sub bauebaris
integrae seruaretur. Vna lex illos et aequabilis asse Iina amplamiuri e/sse es enim. τι inter eos Dauis crescat affectus. qui seruant iugiter.
terminos eo titutos. Debet enim Romana respublica memorato IIberio tranquillitatem suam, qui nationibus tam praeclaris tradidit studiaciraritatis.
423쪽
baris autem, qui, regnante in Italia Theodorico, agros oecuparunt, nulli. nisi Gothi. et qui cum illis, duce principe suo Friderico . Italiam intrarunt, et ex parte ibi manserunt, Rugi, intelligendi sunt aut qui ex Odoacri sectatoribus barbaris sorsan superstites et in regis Theodorici gratiam recepti fuerunt.
Ex Procopio constat Rugos, Italiam habitantes. in unum sera populum cum Gothis coaluisse, licet nunquam matrimonia inter se inierint, eidem tamen regi subditos, iisdemque Iegibus obnoxios fuisse. Quo respectu Theodoricus et Odoacro et nonnullis aliis har barorum ducibus antecelluit. Barbari enim, quorum auxilio rerum' potitus est, maximam partem unius gentis erant, idque regi non mi. nus quam Italis feliciter accidit, cum illius imperium inde firmius, et horum sors melior extiterit, necesse sit Ex nonnullis sb Ennodio narratis intelligere est. Odoacrum semper artem quandam adhibere debuisse, ut leges seruarent sui, et turbulentos eorum animos ti muisse, quippe qui ex diuersis gentibus compositi essent, nec rex eo. rum natus; quod etiam aliis bγrbarorum, moribus, lingua, cultu inter se longe distantium, ducibus accidisse, inuenimus φ .
Quod ad Gothorum numerum attinet, qui in Italiam irruperunt
et agrorum partem occuparunt, ducenta eorum millia fuisse, non
nulli affirmant, laudantes Procopii locum, qui narrat, hunc suis eorum numerum . qui Brma gesserint; unde, additis senibus. D. minis, liberis et Gothos comitantibus Rugis, sat magnus numerus euaderet: at Procopii verba ad posteriora tempora, cum sub mitiori coelo hominum frequentia creuisset, reserenda sunt. Porro autem licet ponere, Procopium . iu honorem patroni et amici Belisarii auxisse barbarorum multitudinem. ut eo magis ducis virtus elucescere tqui parua manu tam mgentes Gothorum copias vicerit. Qui equid sit, certum est, Gothos tertia Romanorum praedi rum parte contentos fuisse ' , aut quia eorum numerus non peria magnus erat, aut quod agrorum diuidundorum sat magna copia ad rat, etsi bene sciamus, Visigothos, magna parte Galliae et Hispaniae in potestatem redacita, prouincialibus duas agrorum partes abstulisse. Equi
ν Ennodias in panegyrico. usa Erroneam Mami et Dueange sentenuam alio loeo resutauimus.
424쪽
Equidem existimem, Theodoricum ducibus . capillatis, nobili.
bus maiorem agrorum partem asssignasse, quam reliquis militibus. licet nulla auctorum aequalium teli imonia in auxilium vocare possim. Habuit autem sat magnam praediorum copiam, qua suorum votis satisfaceret, si, per totam Italiam tertiam agrorum priuatorum partem eum in finem adhibitam fuisse, ponamus. Sunt quidem nonnulli recentiorum, qui dicant. non ubique. per omnes Italiae prouincias, agros tunc assignatos fuisse Gothis, quod his argumentis praesertim firmari putant. Primum. cum Alemannis, a Clodovaeo, Francorum rege, victis, in confinia Italiae fugientibus et Ostrogothorum tutelam implorantibus, a Theodori eo ibi habitationes in regni terminis concessae perhibeantur, colligunt, non omnem agrorum Italorum tertiam partem ab initio diuisam suisse. Praecipui, qui de fugatis et a Theodorico receptis Alemannis narrant, auctores sunt Ennodius, in regi dicto panegyrico, et Cassiodorus: at neuter illorum refert Alemannis tunc diuisos suisse agros olim priuatos, nec hoc quidem constat, illos accepisse praedia in Ita.
Ita proprie sic dicta . sed in Rhaetia aut Vindelicia, Theodorieo subdita
prouincia. ubi plura loca deserta et pascua reperiebantur, Alemanni, vii probabile est, recepti fuerunt; bene autem scimus illos praecipue vitae pustorali deditos suisse: quaecunque autem apud Cassiodorum atque Ennodium inueniuntur, huic opinioni fauore videntur ' . Quicquid sit, minime ex his, quae laudati auctores reserunt, probari posse
vide Ο Ennodius in panegyri eo tSirmondi opp. T. I. p x6ro. haec habet:
Quid quod a Te Alemanniae generalitas, intra Italiae terminos. sine δε trimento Romanae pollegionis. inclusa est y eui euenit habere regem, postquam meruit perdidim . Facta est Latiaris custos imperii semper nostrorum populatione grassata. Cui feliciter cessit fugisse p. triam suam; nam sie adepta est soli nostri opulentiam. Aequisitis quae nouerit ligonibus tellus acquiescere, quamuis non contigerit damna nescire. Sub Te vidimus euentus optimos de aduersitate generari; et fieri secundo ram matrem. oecasionem periculi. VIuis liberata gratulatur, terramineolens quae halienus dehiscentibus domiciliis solidiori choen ieem me gebat bene sieto.' - Theodori eua autem clodovaeo apud Cassi odor. var. II. 43. hape seribit: V Alamannicos populos, causia sortioribus in .elinatos . victri ei de rara subdidistis. Sed motus vestros in fessas reliquias
temper te: quia iure grstiae merentur euadere. quos ad parentum vestro
rum defensionem respicitis confugisse. Estote illis remissi. qui nostris finibus celantur exterriti.' - confer quae hal de re sagaciter monuit
425쪽
videtur, omnes Italorum agros priuatos primo non diuisos fuisse, nam et alios agros, praedia . terras incultas habuerunt Imperatores et re-iges antea non a priuatis possessas, quibus Theodoricus, tanquam publicis, eum in finem uti potuit. Aliud argumentum ex hoe sumunt. quod apud Casiodorum reperiuntur tributa, Theodorici tempore a Romanis in nonnullis prouinciis soluta, quae illationes Tertiarum. bina et terna vocantur, quibus vectigalia intelligunt ab illis Romanorum soluenda. quorum praediorum pars indiuisa mansisset; ut autem sortem omnium Romanorum possessorum aequalem redderet, imposuisse Theodoricum peculiare vectigal, affirmant, addentes, fuisse maiorem praediorum numerum. quam ut omnium tertia pars inter victores potuisset diuidi.
Quod autem attinet ad argumentum ex tributi nomine desumtum, ab omni dubitatione remotum esse minime videtur; nolumus auistem hic repetere. quae alio loco hac de re iam monuimus. Quod porro ad argumenti finein attinet. eum nesciamus, qualis fuerit numerus agrorum, quorum pars inter Gothos diuidenda esset, nee quot fuerint . inter quos partiendi essent agri . nec quaenam pars di
cibus. capillatis, nobilibus. quae militibus seu plebeiis. si verbo uti
fas est, assignaretur; decernere nolumus, sed, in medio relinquendam esse rem, censemus. Nec omnino magni momenti haec disputatio esse videtur. t
Certo eertius autem est, Theodoricum antiquam constitutionis et administrandi imperii sermam seruasse . paruis tantum mutationi. hus exceptis: de praediis regiis autem, quae comiti patrimonii subdita erant, saepe apud Cassiodorum sermo est; Gothosque ex agris suis vectigalia solita soluisse, sine ulla dubitatione constat φ). Nusquam autem ullam aliam agrorum diuisionem factam esse inuenimus, quae minus possessoribus damnum hac, tempore The dorici, in Italia iacta, intulerit; nec, si accurate loquamur, de nouo agros tunc diuisos suisse dicere liceat, cum ab Odoacro diuis nouae tantum sorti permitteretitur. Nullam quoque aliam Romani Imperii partem a barbaris occupatam eum in modum efforuisse inuenimus, quam italiam sub Theodorico, de quo quidem omnes consentiunt. Tunc enim priuatos exsiccasse paludes, Italiae non amplius ex aliis
prouiu Q. Dissortationem de Gothia ab Instituto Imperiali Francico praemio orna
tam, ubi in textu relata probauimus.
426쪽
proninciis aduecto frumento opus fuisse, frequentiam cinium Genisse, modici pretii frumentum fuisse, vectigalia, licet non aucta, plus tamen qtiam antea si sco prosui me, constat; quae omnia reipublieae et reiis miliaris ciuium florentem statum indicant: at non longius bene notis et alias probatis immoremur.
Romani autem, immemores tot et isntorum a Theodorico in seeollatorum beneficiorum, barbarum et Ariam in non, ut par erat. amarunt; imo, nonnullis, uti videtur, contra eius salutem cum imperatore Iustino conspirantibus interis iis, illum odio prosequi eumque exsecrari coeperunt: quo mortuo, suecedentibus aliquot regibus nec animo nec robore paribus. licuit Iustiniano per Belisarium et Narseten Gothorum in Italia regnum euertere. Per plures annos
arsit immane bellum. quo Itali longe infeliciores redditi sunt, quam unquam barbarorum incursu et praediorum plurium iactura fuere. At non huius loci est. ImperatIris et ducum nequitiam, militum, quos mitteret saeuitiam enarrare; sed de agrorum possessionis mutatione modo dicendum erit. Et si Gothos omnes aut maximam partem, bello finito, ex Italia expulsos fuisse agrosque olim possessita reliquisse, consentiant auctores; parum tamen, quis, his expulsis, iis potitus sit, liquet. Suspi- .cari quidem licet, antiquos possessores aut potius eorum heredes agrorum partes, olim barbaris diuisas, denuo recuperasse, si de patrio et populari regno serixo esset: at sub Iuttiniani et eius laeeest rum regno, sub exarchis minime, ut bonos principes deeebat, sed nebulonum more res tractabantur. Probabile est nonnullos veterumpo Teilarum heredes, quibus fortuna arrisit, praedia sua a barbaris polselsa recuperaste, reliqua autem eaque meliora fisco adnumerata fuisse, quod ingenio Iustiniani. Alexandri forficulae aliorumque ad regendam Italiam missiorum, congruum erat γ. Progrediamur ergo ad Longobardos . praetermissis omnibus aliis barbaris, qui, in Italiam irrumpentes, sedes ibi non occuparunt. Alemannis v. g. Francis, Burgundionibus, reliquis.
Proespius in hist. areana cap. I . hist. Byzant. Seripi. ed. g. Venellis 3729. p. ars a narrat: Victis Uandalis Iustinianum, agrorum in Amea. quidquid optimum, occvasse, et paulo post, qua/ in Africa Mee in D tia precesse.
427쪽
I 'ngobardi. seu ut vulgo vocantur Longob rdi. usquequaque longe distabant ab Ostrogothis. Etenim quod attinet ad animi cultum nullo modo cum illis comparandi erant; nec iussu. nec pacto, cum Imperatore tunc regnante inito, Italiam occupabant. nec unquam Augustorum consensum aut gratiam petebant. In hoc uno tantum Ostrogothis similes, aut pares, quod ad occupandas sedes fixas cum uxoribus, natis omnique supellectili, mitiori coeli temperie et solivbertate alle ti, in Italiam irrumperent. Longobardis, qui sedes suas iam saepius mutauerant, per varios ea sus, donec illis ab imperatore Iustiniano. quo contra alios barbaros ei auxilio essent, pars Pannoniae et Norici concedebatur' . At eum a Narsete . hello Gothos inter et Graecos flagrante, in auxilium voearentur, occaso illis oblata suit. Italiae arua laetiora cum terrisine ultis, sylvis et paludibus Pannoniae et Norici, per tot barbarorum incursantium et ibi paulisper commorantium direptionibus pessumdatis, comparandi ideoque nec illos sequamur, qui narraui, Nar tem, ob iram in Imperatorem Iustinum et eius uxorem, Longobardos ad occupandam Italiam in uitallo, utque eo magis illos excitaret, dul-ees Italiae fruges illis misisse '' : bene enim ex priore expeditione sciebant. Ausoniam, qua nauis devastatam, suis habitationibus prae .serendam esse. Ita cum Narsetem ducatu italiae priuatum cognouissent, cuius vim bellicam probe norant et timebant; cum Avaros viciis nos vererentur; cum Imperatorum opes fractas perspectas haberent: pronum sane suit, ut Italiae occupandae eiusque retinendae consilium
. . . o. Erant autem Longobardi incultis populis adnumerandi; licet enim per quadraginta et quod excurrit annos in Pannonia et Nori eo consedissent, maius tamen cum proximis barbaris, quam cum Romanis aut Graecis commercium habuerant. Alboinus, Longobardorum rex, qui in Italiam illos duxit, christianus quidem, quamuis Arii sectator, ut maxima pars gentis suae, erat; at nonnulli Longobardorum, aut qui illos comitabantur, antiquae superstitioni dediti, seu uti
Proeo pii Ioeum chist. beli. Goth. lib. III. e. 33. corruptum arbitror, se
se habentem: δεαγγοβαρδας δε βα σιλενς Ιουσπινιανος εδωρ σαro Nορικω ra πολει, και νοις επι Παννονιας οπιρωμασι τε και αλλοις χωρως πολλονς ' και χρημασι μεγαλοις αγαν. Nulla urbs Noricum reperitur, nec clatum est
quid per eastella seu munitiones Pannoniae intelligat. . Paulus diae onua S. Warne fried de gestia Longobard. I. IU. c. s.
428쪽
uti tunc dicebatur, pagani erant. Nonnulli autem historici aequales. et ipsi sere Longobardi, plura reserunt, quae gentis suae barbariem
sat superque docent. Narrat Procopius ' , Longobardos, cum primum, a Narsete iaauxilium vocati, Italiam intrassent, ita immaniter ferro atque igne in amicos et inimicos saeuiisse, ut ipse Narses eorum in Pannoniam regressum quam celerrimum desideraret; neque. Italiae seruandae gratia. concederet, ut suo Marte reuerterentur, sed alias copias disciplinae adluetas eos comitari iuberet. Alboinum autem, quo duce Italiam occuparunt Longobardi, hominem prudentem, acrem, sed etiam mitem suisse, narrant historici, et nonnulla in medium proserunt, quibus talem abunde probant. Eundem tamen Alboinum, ex Cuni mundi. regis Gaepedum, praelio intersecti, cranio, pateram, qua festis diebus utereatur. auro et margaritis ornatam, faciendam curasse, narrant, atque
illam uxori Rosam undae, intersecti regis filiae, vi in matrimonium ductae, his verbis propinasse: Bibe, nam cum patre tuo bibist Quod nefandum scelus non solum a nostris, sed ab omnium populorum v eunque cultorum moribus abhorret. Cuius rei fidem adstruit Paulus Diaconus, Longobardus ipse, qui, se in manibus suis hoc poeu.lum habuisse, reseri; tum satis cognitum est nonnullis orientis et septentrionis gentibus in usu fuisse pocula, ex interfectorum hostium eatis vis concinnata. sestis diebus propinare ' . Idem Paulus narrat, Longobardos, Italiam occupantes, multos eosque inermes, praesertim proceres et diuites Romanorum interfecisse, et lieet Alboinus unius vel alterius episcopi, supplicis ad se venientis, vitae et ecelesiae bonis parceret, alios tamen Longobardorum, nec templis, nec illi, quod omnibus hominibus sacrum est, pepercisse, narrat. Gregorius Magnus traditi Longobardos in Italia quondam caput caprae diis 1uis, seu, ut ait, diabolo immolasse, et incantationibus sacrilegis sacrificium celebrasse, abnuentesque et aufugientes Romanos, ne prosanis ritibus interessent, necasse ''' . Nescimus autem, utrum pontifex
hoe loco Longobardos, an illos intelligat, qui Longobardorum socii facti essent, Gaepides scilicet, Bulgares, Sarmatas, Pannonios, Sum vos Noricos aut Saxones, qui, praedandi cupidino praesertim allecti, eum Longobardis in Italiam irruperunt, et quorum plures antiquae
superstitioni dediti erant. Cum
Proeopius i. e. IV. 33. Paulus diae nug l. e. l. II. e. 28. ος. Gregotii M. dialogi lib. III. e. 27.28. Opp. T. II. ed. Paris I 67s. p. 189. G. Sartoriua de oecupat. et diuis etc. Tom. II. D
429쪽
Cum a. s6s. Alboinus, Pannonia relicta, per Alpes Iulias Italiam .
cum suis peteret, plures episcoporum, procerum, diuitum partim in Venetiae insulas, partim in illas in lacubus et paludibus sitas, partim Ravennam et in alia loca praesertim maritima, a Graecis plus munita, ut ab incursantibus barbaris tuti essent, confugerunt, secum portantes uuaecunque possent, deserentes praedia et domos; bene memores, quam crudeliter antea Longobardi, cum Narsetis foederati essent, Italiae incolas tractassent: quorum quidem multi peste, mox lameperiere; nec omnino, quum imbelles essent, talibus hostibus armis resistere potuere. Ideo Longobardi superiorem Italiae partem, h. e. Venetiam, Liguriam partemque Aemiliae, Ravenna et nonnullis iraritimis locis exceptis. facile in potestatem tuam redegerunt; neque enim Longinus Exarchus, rei militaris imperitus, et copiis ab Imperatore missis parum instructus. armis occurere illis audebat, tuendistantum aliquot oppidis intentus; in quibus Ticinum, per tres et quod excurrit annos barbaris resistens, portaS tandem hostibus patefecit.
Regnantibus Alboino et Clephone, primis Longobardorum in Italia regibus, nullius agrorum partitionis mentio fit. Quibus intersectis, cum Longobardi nullum denuo regem crearcnt, perque decem' annos praecipuarum urbium praesecti, duces dicti, dominarentur; tunc Paulus, his narratis . haec obscura verba addit: His di bus multi
nobilium Romanorum ob cupiditatem int/rfecti sunt, reliqui vero per hos s alii legunt hospites . alii partes divis, ut tertiana partem suarum frugum Longobardis persolverent, tributarii esstiuntur' . '' Elapss autem his decem annis, cum cognouissent, Imperatorem Mauritium iniisse laedus cum regibus Francorum, quorum vim unitam timebant, nouum regem, quo melius hostibus resisterent, crearunt, quo narrato Paulus addit: Huius in diebus ob resaurationem regni, duco, qui itine erant. omnem substantiarum suarum medietat m regalibus ob astribuunt, ut se post unde rex tesse, Me qui ei adhaererent eiusque obsequiis per diuersa oscia dediti, alerentur. Populi tamen aggrava ti
erit lea adhibita meliorem nobis praebuit editionem. Marius I. upus in ei di eo diplomatico es uitalia et ecclesiae lIergomatis. Bergorn. 1784. p. Ias. Pauli his di bus ad anteriora Albol ni tempora non ad dueum an archiam refert. die ena: incredibile e ste. Longobardos non antea ab incolis tributa exegisse, cum agrie ut urae nondum dediti, attamen nutriendi essent. - Pau. tum arbitror innuere velle his ducum temporibns Ordinem quεndam enatum fuisse . eum antea LorgGbardi, ubi potant et adem nt, ex arbitrio sumerent.
430쪽
DE OocUPATIONE ZT OlUISONE ete. 2 per Longobardor hospites salii legunt pro Longobardis hospitia
partiuntur u Haec, quae ex Paulo transscripsimus, unica loea sunt, in quihus, de aliqua partitione agrorum tuter Romanos et Longobardos iacta, agitur; se i ita obscura sunt. vi reuera criticorum cruces dicanis tur; nec, quamlibet eligamus lectionem. paulo clariora redduntur. Primo loco Paulus quidem clare indicat, veteres pcita stores. qui super sui stent. hoc pacto praedia sua ex parte seruasse, ut tertiana frugum partem Longobardis dareat. quam ob rem . ex veris et liberis possessoribus tributarios factos fuisse, dicit: altero autem loco in. nuere videtur, Longobardos inter vereres possestbres, regnante Authari, ita diuisos fuisse, ut a praediorum dominis tanquam hospites alerentur, aut ut hospitia seu praedia illis assignarentur propria. Hoe modo clarissimns Muratori haec obscura interpretatur, quem alii secuti sunt. Marius Lupus autem, vir ingenii sagacissimi et anti quae medii aeui historiae, et linguae, qua tunc utebantur scriptores, peritissimus. alio et quidem hoc modo eadem interpretatur: Paulum dicere velle in primo loco, Romanos dispertitos diuisosque fuisse per hospites aut hostes, hoc est inter Longobardos, sorsan quia hospites ipsi dominorum domini euasissent; cumque apud eos habitare cogeis rentur satis proprie dici, inter eos diuisos fuisse. Quod ideo factum,
ne facile coirent, resque nouas molirentur ἔ tum etiam necessitate
quadam, ut antiqui incolae haberent . ubi degerent. Quam senten. tiam suam altero Pauli loco confirmari putat Lupus, de quo 'ita sentiti Dum itaque, sunt ipsa auctoris verba, praeclaram atque admirabiolem Longobardici renouati et constabiliti regni, imperante praestanis istissimo rege Authareno. ad publicam quietem et tranquillitatem, eonstitutionem describit, haec pauca verba in rem nostram habet Pau lus: populi tamen aggravati per Longobardos hospites partiuntur. AHie prosecto mihi videtur innui . quod Itali populi. oneribus, quibus antea opprimebantur, tunc fuerint releuati. Pauli igitur verba arbita ror ita esse interpretanda, ac si aperte scripsisset: populi autem iam' 'pridem hospitiorum cum Longobardis communione grauati, dispe Atilis hospitiis subleuantur; adeo ut tunc demum diuiso, seu distri. butio Romanorum inter Longobardos, Ut simul habitarent, quam eri pensis verbis supra indicauerat, sublata fuerit, permissumque eisdem.
Aut seiunctis partitisque domiciliis seorsim degerenti Quod hoe tem