Disquisitio physicomathematica, gemina, de vacuo itemque de attractione quibus probatur, nullum in rerum natura dari, vel posse dari vacuum; ipsaque experimenta variorum, ... Autore Antonio Deusingio ..

101쪽

tur , donec aequilibrium cum pon-dere premente obtineat.1 I. Experimento huic utique nequaquam contradicimus: At interim velle ex eodem colligere , Aquam aliave corpora liquida non alia item . ratione attolli seu sursum adscendere, quam per compressionem violentam Husinodi , alienum a ratione est.. Exemplum Aniliae in contrarium adducimus , eoque abunde constare icontendimus,Aquam illic revera non per pressionem vel pulsionem 3uam-- .cunque, sed per attractionem, conclutari in altum.12. Quod autem non nisi ad te minum certum , Vel saltem nequa

quam indefinite liquida Aere gra

viora conatu ejusmodi attractorio attollantur, id nequaquam ob AEquilliabrium Aeris ambientis,ac quasi cominprimentis,atque sursum protrusi comporis liquidi, contingere censendum: A bsurdum enim soret,iam Vastae m . . . sis aereae pondus ,

102쪽

derantis virtute exhaurimi , ut ipsis Pecqueti verbis utar,)ac non nisi duorum ac triginta pedum Aquae altitudinem, Hydra yri vero 27. pollicum duntaxat, pro aequipondio rc-quiri contra indefinitam illam Aeris molem, quae non Pondere duntaxat, sed & Elatere Terraqueum Orbem

credatin' opprimere.

13. Utique, si septem pollicum quantitate silpraHydrargyrum in tu-bum admissi is Aer Hydrargyri cylindrum Elatere sito plus qu

ptem pollicibus infra vigellinum septimum decurtare deprehenditur,uti Expertinento Mesrto inserre conatus est 'quetus; quid non ad tot milli rium stitudinem Terraqueo Orbistipereminens Aer Pondere simul ac Elatere suo praestaret 'in quam non altitudinem aquam tubo antlia contentam vel Hydrargyrum, ab omni depressione ibidem ob Embo lum sursum sublatum , quo aer silperior amoveatur ., immunem, D is com-

103쪽

8 DE VACUO comprimendo sursim attolleret RIq. Potior ratio, cur non nisi ad certum terminum eleventur liquida corpora V. g. aqua in Antilete tubo non nisi ad 32. pedum circiter altit dinem,) ab ipso corporum gravium Pondere , quo violento sui motui obnituntur, commodius desiimitur: Gravitate utique sua ejusmodi co pora graVia , praeter naturam sitam sursum protracta , deoi iam nituntur 9 adeoque nequaquam indefinita eorum moles, vel pondus quantumcunque , sursum potest violento motu attolli, vel pendulum servari citra subsidium sustentaculi; sed certum

tandem pondus eorum, adeoque certa molcs eorundem, juxta ponderis diversitatem quantitate definita,renia sum aethereae substantiae ambientiAe- ri interfusae , seu aeris ipsius aetheream substantiam interfusam delia inentis, pertinaciam stiperat, ut adeo aequipollentia tandem oriatur, inter corporis gravitantis, vi sursum a. tracti, '

104쪽

& A T TR ACTIONE. 8, tracti, molem deorsum nitentem, atque aetheris renishm seu retenti nem pro implendo spatio accelerantis ac rumpi potius tubum contingat, quam corpus gram, gravitate sua nitens deorsum,altius attolli, vel aethera arceri quoscunque meatus visibi pandentem.

11. Haud tamen ille corporum gravium sursum elatorum terminus adeo praecise definitur, quin pro di versa tubi materia , magis minus porosa , adeoque cum aethere sus minusve aeris tenuioris transmitte: te , ut & pro tubi amplitudine vel angustia diversa nec non pro ratione Emboli immissi, aristiori vel minus arcta si rictura tubo coaptati ne jam diversam ambicntis aeris raritatem vel densitatem hic quoque comm morem , ) aliisve de causis , , Variare deprehendatur: unde & quandoque in accuratiore Aniliae conci natione ac structura, ad quadraginta pedum altitudinem Aquam attolli

105쪽

testatur Experientia certa: certissimo argumento, illam Aquae elevationem ac siispensionem nequaquam ab Ela- , tere atque AEquipondio pendere. I 6. Profluit interim non miniis ex nostro,quam Pecqueti, circa An 'liae rationem ratiocinip adducto, hoc memorabile Consectarium, in caute- Iam notandum : Quod nempe d beant advertere Aquileges, & quotquot opificium poe intermedii montis seperatum verticem Aquas Siphonis ansati beneficio sperant deducere ne sit mons ejus celsitudinis quae

duos & triginta vel quadraginta )

pedes circiter supra sontem exsep ret, inani alioqui labore operam consum pluri. 17. Idem erit & de antliarum aspirantium , Ut vocant, altitudine , Pecqueto monente haud praeter irationem , firmum ac stabile judia lesum. Μitto caeteras Antitas,inquit, ac eas praesertim in quibus Embolus

sitularum instar Aquis hauriendist im-

106쪽

& ATTRACΤIONE. 87 mergitur: nullum enim in carum tum bis ascensus terminum Aqua subleva ta nanciscitur , nisi quem virtutis Embolum moventis praescribit robur; sed nec ullum habent cum vacui metu , qui nullus in universa n tura est, cum vacuum dari nequeat)aut Aere negotium.1 8. Cum ergo nullatenus in An

liam Aqua circumfusi Aeris Elastici gravitate, quam fingit Pecquetin contrusa festinet , sed ATTRACTIONIS incitabulo excitata s quatur, haud praeter rationem ex ea machina ratio ad suadendam Cordis

tur; si ustraque ratiociniis a Periveto prolatis, ad genuinam Aniliae ratiO- .nem evertendam, immoramur diutiuS.

a. Fosies inspirant potius Ap-

rem, quam extrinsecus intrusum excipiant. Nec minus seliciter sine Cor in

107쪽

88' DE VACUOSuctionis sive Attractionis probati

nem sollicaverit: Quamvis Pecquelmstatuat Folles Aerem non attrahere exigereve, sed intrusum externa vi

gi excipere. Quippe, judice , intra complicati clausive Follis latebras delitescens Aer, ej usdem est Glateris cum exteritis ch cum suse, ac sit immotum utrumque continet sequi-

Iibrii quies: Dum Follem distendis , inquit, etiam tum interior aer ut in cyprina vesicula planum fuisse ait, spontaneo, pro indeque debiliori di

latatu raresceret,nisi exterioris sortior Virtus propiore infundibulo extrinsecus Aerem, aut & liquidum quodvis, intus ad aequilibrium impelleret. 2. In hoc Pecqueti circa Folles j udicio varia notanda: Ac primum quidem praeter Onanem rationem est, si vel Acri suum Elaterem tribuendum censori deberet, j taricii uelisensum aequilibrium aliquot constitui posse inter aerem intra complicati clausique Foliis latebras delitescentem , atque

108쪽

& ATTRACTIONE. 89. exterius circumfusum: qui enim ta .

tillum Aeris inter complicati Follis latebras delitescentis Elater posset aequivalere Elateri tam vastae molis A reae extersiis circumsuis ' Utique, quod Follis complicatus non dilate . . tur propria sita sponte, sed immotus permaneat, id nequaquam aequilibrio intus delitescentis Aeris tribuendum

est ; sed gravitati parietis superioris,

quod nequaquam sua sponte ab ins riore, cui applicatum accumbis,se Vam let abducere. 3. De Cyprina vessicula superius diximus, ac circa eandem hallucina intiones Pecqueti cum ratione correximmus. Dum Follis distenditur, nequa quam sane dontaneo iulatatur rarescit Aer interior,s ed vi externa, quae Foulem distendit, diducitur A er interior cogitiirque rarescere velut in Vitrea ampulla per Hydrargyri descensum fieri ostendimus:) unde violentiam 'patiens per distensionem nequisquam ab insito Elatere, dilatatu debia

109쪽

'o DE VACUOliori, ut vocat Pecquetus, rarescenS, . ad statum naturalem , nempe con tractiorem, innata quadam inclinatione adnititur, sicque exterior Aerinfundibulo proprior, & qui ad lat ra defluit aut & liquidum quodvis

aliud vicinum introrsum ad implendum spatium attrahitur : Dum ergo Aer exterior , lateribus propinquus, cum diducitur Follis, obrares actionem aeris interni violentam introrsum attrahitur,facilius suc-

cedunt latera Follis, quae distendun-tur, in locum Aeris cedentis, atque ad interiora commigrantis , sicque noti adeo offendunt quod premant, vel quod impellere dicautur. q. Certe, si obturato insundibu Io , complicati Follis latera disten-dantur utcunque quantum Aer intus

delitescens permittit id enim poterit fieri, aeque atque Pectus dilatari nullo Aere per os vel nares immisso,

quod fieri posse supponit Pecquelminserius cap. 7.) vim fieri majorem ἀ-

utatu

110쪽

& ATTRACTIONE. 9 Ilatam violento interno Aeri, quari exteriori compressione vel impulsu , rationi est consentaneum ; ut adeo Aex internus majori prae externo cinnatu nitatur situm statum naturalem recuperare , adeoque , ut per insitam inclinationem contrahatur, data via quacunque alliciat Aerem exteriorem introrsum; sicque inspiratu potius ingrediatur Aer ore nus, quam pulsioneintrutatur. . t

3. Dum Aeriae dilatationis robur a proprio languere

Elatere , ab externa vero

causa frmari satuitur ex mente Pecqueti, ipse Eli. te Pecquetianus absolute

evertitur. Ne quis credat feliciori eloquentia Cucurbitularum aut ol larum Attractionem persuaderi posse, ex eo quem Ignis procurat effectu, suam circa Caloris negotium mentem , in

hunc