Disquisitio physicomathematica, gemina, de vacuo itemque de attractione quibus probatur, nullum in rerum natura dari, vel posse dari vacuum; ipsaque experimenta variorum, ... Autore Antonio Deusingio ..

21쪽

α DE VACUOculis rarescentiam , humores undia quinVe per Venas alliciat, eosdόmque per Arterias Moquoversum propellat , in nimeris Exercitationibus no-' stris Physic Anatomicis non semel nobis mentio facta ; imprimis Exem

4. & 67. De qua re item actita 1 nobis in Digsert. vi motu Corae erSang. comm. ad 3. 8 .& II. Consimilia ter per Attractionem adduci Aerem inspirando in Pulmones, ostensum a

a. At huic motus cauis , non pauci contradicunt:censentre complures, non nisi Pul ne corpora, quae vi externae causae moventur,

commoveri statuenda; nullsisque in univer dari corporum Attractu nem , nisi qVorum alterum alteri, trahens trahenti, sensibiliter sit as, satum. Atque ita Helvetus insita Dissert. Anat. de CiscuL Sang.

Chyli momcap. 7. Superfluum esse

22쪽

ait, ATTR ACTORIAM aue SUCTORIAM, si mavis,

tutem constituere, quam msuidorum quidem negotio iniris semper auribus se profitetur. Quin imo, quid Aiversarii argutentuin, inquit: in Duascumrve in A TTRA COGNIS opem machinas adhibeant , elo quentior Experientia refellit dirui

3. Hoc vero agere ingeniose ID. borat, ut Argumenta aliorum, quiabus Attractionem demonstrare instiatuunt, per Experimenta enervet postendatque Aerem infodes, Arvam in obpilas, aut Anniam, cal munme; carnem demum in Cucurbia

tuus , nusta SUCTIONIS ill rabia, sed E X TE R dunt

xat IMPULSIONIS mi ει riasuccedere. q. Quo vero ad situm scopum pertingat, non modo Aeri P ΟμDUS , quo Terraqueum Orbem premat, attribuit, eap. 8. sed & ibi-Α χ dem

23쪽

REΜ aflignat, hoc est, innatum ad rarefactionem atque sui expansi nem nilum, ro partes illius, praesertim inferiores a superioribus preosae,sontaneo dilatatu, si modo libe tas adsit, in nitantur. Hunc ELATE R EM variis Experimen' tu demonstrMe conatur; quibus item Vacuum probari existimat. . Nos, quamvis nec iseris Pomnegemus, nec simpliciter eidem derogemus, cqvo nempe a sui condensatione, seu particularum

coarctatione pra-rnaturali, adstae , tum natur lam expansivo nisure contendat nequa Fam tamen per haec ipsi tractionem everti,necrimodere iseris Terraqueum Orbem pre

mi ut nequeperti probari ullum in Rerum Natura cuum, confidenter asserimus ipsT m eusius Ratiocinationes sallaces exu-e, neque evincere idipsum, quod Vir Eruditissimus evinecire laborat, evidenter ostendemus. SE-

24쪽

interses quoad gravitatem habitudine is Unione.

Ure quidem merito eius, algeg. ercit. cap. 8. Aeri situm pondus, ac gravitatem& nos illi aeque atque Elementis cris sioribus caeteris, nimirum Terrae &Αqvae, jam pridem asseruimus, in

Diseeursu Physico de Mumdi Opiscis. Diss. q. quaest. q. At interim Aerem

vi sui Ponderis premere TerraqVeum orbem, id praeter omnem rationem esse judicandum censemus. 2. Etenim, ut Aquae qVantacunque moles in ejusdem gravitatis Α- qua posita non gravitatueseu non me cet aci malem nisum siti ponderis, unde nec Urinatoribus in fundo maris commorantibus, Aquarum moles sise pereminens, ullum gravitatis nisum

25쪽

mercere deprehenditur, seu corpora ipserum premere;) quin &, ut corpora MaecunqVe alia, quae stab aequali mole cum determinata mole Ayae, pondus obtinent aeqvale, posita in Α a, graVitare, hoc est, exercere nisum gravitatis suae nequeunt, utut non destituta suo pondere seu graV tate , sed quemcunque locum in profunditate universa Aquae datum se vani ut per Leges Staticae est mantia festum, atque demonstratum a Stia vino in Hydor via Propos. I. & q. ita Aeris moles quantacunque in se Usa, seu in Aere constituta, pres

sionem versus centrum non mercet ,

ac nequaquam corpora ponderosiora gravitate sua nititur deprimere.

- 3. Hinc quoqVe ipsimet, dum sustinemus quicquid Aeris nostris imminet capitibus, ne aram ullum ejus pondus deprehendimus ; quinimo , supereminentis Aeris molem ipsimet, qui Aere graviores sumus, ne quidem sustinemus. i

. q. Haec l

26쪽

& ATT RACTIONE. Tq. Haec nisque ratio est corp rum in vortice circumactorum,at e

motu suo versus centrum connite

Tium , ut fortiore nisu ea quae sunt graviora centrum petant; atque ita reliqua, ae leviora simi, nequaqVam

. premant graviora, sed ut debiliori ni suilla versiis centrum tendunt, ita gravioribus ac seniori nisu centrum Upetentibus, Elummodo succedantune pressione. s. Haec ipsa causa est, eis lignum emtum librarum, plumbo unius libriae in Aere centuplogravius, in is a tamen levius existat, seu una librallumbi minus ponderet, nec nisum gravit tis aeque validum cum ponderosiore alia materia quacunque, utut Mammaxima in mole fuerit discrFantia, exerceat: qvam quidem Quaestionem ventilavit Arist. q. de Caelo cap. q. t. Σ'. at quam nos mathematice,ex ipsis sundamentis Staticae excussimus cit. uo. in Corollario. Nimirum;veluti corpus qVOG

27쪽

8 DE VACUO Vis , gravius quam sit aeqvalis Aquae moles, positum in Aqua suo pondere deorsum vergit, juxta demo strationem Simini in ' dorrhopia Προ- 3.) neqvaqvam vero premitur igraVitate Aquae; dum corpus aliud lqVodcunque , quod sit A qua sub aequali mole levius v. g. lignum ver zm , non nisi tanta sui mole mergia

raret universe innatanti ligno, si in laere fieret exploratio, juxta demo strationem Stesini in Hydorrhop.' - .) ita Aqua sane , cum sit Aere, lsub aeqvsi mole gravior, si nempe in

tenuiori medio quocunqVe V.g-igne, seu puro aethere, posset fieri explor

tio , in ipso Aere posita descendit

gravitate sea, ac nequaquam premiatur a leviore Aere. 7. Utique, si extra Aeris sphaeram lubeat exspatiari cogitatione, l

quod necesse est ad ipsiun Mundi

constitutionem, atque corporum in Mundo gravitatem, ac conneXionem inter

28쪽

inter sese absque omni vacuo intem cedente, rite perpendendam: Deus Mundi conditor, dum Μundum condere instituit, indefinitae magnitudinis quoad dimensiones quasvis quasi telam aliquam corpoream e tendit subtilissimam, similique consertissimam, densissimamve, atque . omni in se vacuo id quippe conti adictionem implicat in notione sito penitus carentem, destitutam scilicet porositate omni, atque penitus in se immobilem ; nimirum lympidissimam ipsius aetheris substantiam e pandit quoqVoversum, qVo humana mens finita terminos indefinitae magnitudinis Coelorum, quam imme fa atque infinita Dei Creatoris co didit omnipotentia, haud valet asi

qui, ne extra Dei Creaturam hanc corpoream confingere vel locum alia quem vel Vacuum necesse sit: prout S ipse Arist. I. de eis t. evra cc Ium neque lociam esse , ne e V cuum, ut ne e tempus, asserit.

29쪽

IO DE VACUO8. In hoc aethereo Expanso diffusissimo, vastissimo, ac rationi Hominum incomprehenλ, plurimos divi- .na Sapientia constituit, ac ordine concinno ordinavit Vortices , ceu, Mundos plurimos particulares, Posin unum omnes aethere, seu Elementi

shbtilissimi substantia quae Ignis

vulgo dicitur) intercedente , pe . meante, atque complectente unive ses , concinnavit; ut scilicet, qui ipse unus est,& sim ut omnia in omnibus ; is unum Μundum faceret ex omnibus: c d vero ultra omnes Mundi vortices indefinito intervallo exporrigitur, id Caelum Empyr m vulgo nominatur , iri qVo Deus ti gulari ratione habitat cum suis San a

ctis; quod neque A teli ignotum

fuit, qui cit. Dc. text. IOO. super e limam lationem collocat ea, qVorum

nulla est mutatio, quae nullis alterationibus, nullis prorsus passionibus subj ecta, optimam in universa sempiaternitate vitam & sufficientissimam habent. 9. I l

30쪽

s. Inter illos Mundi vortices hic quoqVe est, qui generi humano assia

gnatus est in commorationem, qVinimirum Orbem Terrae atque L nam ipsisn, una cum Expansb A ris intermedio, quem 2Ether undi- qviqve permeat) complectitur. In istoc vortice ut omittamus reli, qVOGJ ae graviora sunt, majori nisu atque sortiore impetu ad ce trum ergunt , quod velocior eorum quae sunt centro propiora sie in o bem motus; quae sunt leviora ea naturaliter in circumactu vorticis succedunt gravitate sua ponderosio , iribus ad centrum connitentibus:

quod si a levioribus quandoque ce tro quaedam sint viciniora, ea illico a ponderosioribus prementibus e sua lede exturbantur; dumque gravim anisu sito sertiorepropius ad centrum annituntur, leviora ipsa sedeturpres.su graviorum pulsi silium Vergere.

coguntur. .