Disquisitio physicomathematica, gemina, de vacuo itemque de attractione quibus probatur, nullum in rerum natura dari, vel posse dari vacuum; ipsaque experimenta variorum, ... Autore Antonio Deusingio ..

31쪽

I2 DE VACUO dum gravioribus siccumbunt, neuti, Mam per levitatem suam, quasi sua sponte , sursum enitantur , cum Aeraeque in quacunque Terrae sp cu naturaliter subsistat, atque in

sublimi, ac pro suae gravitatis nisa

Versus centrum naturaliter contessedat;) sed ab incumbente ac preme , te graviore corpore pellantur ; ac vi ciuim, eadem dum gravioribus i cumbunt , neutiquam haec ipsa px munt ulla gravitate , sed duntaxat

amicabili cohassu illis Ecientur, semper gravioribus majori atque sortiori

nisu , si non actuali, inire pote tuli sestem, versus centrum contendentibus , quam ut per gravitatem corporum quae ipsis leviora sunt, premantur unquam aut pellanturiai II. Interim aetherea seu viea su flantia, ubivis aeqvenaturalem sedem obtinens, tenuitate sua inter crassi vitin corporum qVorumVis partes, ceu in poros quasi ipserummet etiam Elementorum reliquorum, POP

32쪽

vetitis se thsinuat, nec ulla ultibi sp tiola relinquit vacua r quemadmodum & Αει inter partes Aquae atque Terrae ne quae vacua spatiola fi

gantur, est diffissius: Ut omnino recte fuerit a Platone m Timaeo diructum, Ignem a xi penetrare omnia, deinde Aere dcc.

12. Quin & cppiosiore AEthere admisse inter partes Aeris rarescit Aer, eodemque ultra naturalem habitudinem expulsb Aer condensatur. que Aex plus aethereae seu Ignosse sebstantiae concepit inter pamtes sui, eo levior se, ipQ sub aequali mole est, quo Vero minus, eo gravior. Atque ita recte est notatum a Periveto, Casapultam meumaticam vulgo Gilhasune har visust ou Can-- ne dumi , condensato Aere inte sim , seperare explois gravitatem; itemque t olipilas calicaae, seu quarum Αεr vi caloris apprimὸ est rar

factus, leviores esse se ipsis frigidis. a 3. Sic item Aer levior seipso est,

33쪽

I4- DE V A c u oquo est calidior, ipsique Soli pr pior, qVod ita rarior, adeoque plus aethereae seu igneae substantiae inter particulas sui est comylexus, se ipse gravior vicissim, quo frigidior, ae quo a Sole est remotior , quod ita densior, minori scilicet aethereae seu igneae substantiae perfilsus copia : ut

adeo neqVaram ut necesse , gravit

tis Aeris incrementum sive decre mentum ab Athmosthinae vaporibus, .majori minorive copia Aeri admixtis derivare est arcessere. 14. At dum profit

tur , se per Aerem ipsam Athm d aeram intelligere , substantiam profecto Aeris propriam ab inter mixtis aeri fuliginibus vaporibusque non discernit; dumque ait ipsemet ,

non alims imp raesentiarum Cubi sc. de cavitate atque is vitate Aeris, ri u demque raritate atque densitate, nec non de Vacuo, quod inter Aeris par

tes intercedere existimat cum Dem

crito & Epicuro dis vii ere instituit,

34쪽

suam Philosephiam transiendere, aper-- tum sane atque manifestum reddit , maximὸ hallucinationis sundamentum 1 se poni , quod aethes eam seu igneam substantiam vel non intelligat, vel non perpendat, quae non modo supra Aera ac supra Lunam ipsam a tius est exporrem,sed quae eadem per ipsumΑera ροόque undiqHqVe permeat, quemadmodum cum Aere eadem per Terram atque AMas quoquoversum est distula.λ. 13 . QVm equidem ipsius A ris . atque Ignu mistellam Spiritus nomi

ne indigitat Hipp. lib. de lib. Ubi, υid sine hoe Spiritu) tandem fit, i quit ' aut d 3υonam hic abest ' aut cui

non praesens est. QNd enim coelum& terram interjacet, inquit, id omne . Spiritu plenum est: etiam, SO- .lis, Lunae, & Astrorum viam Spiritus dirigit, ac perennem esse Solis cursum Aerperennis ac tenuis facit. Qx in & . in mari, inquit, quandam en Spiritus

communionem, , cuivis. est manis . stum:

35쪽

Neque enim natantia animantia sine Spiritu vivere possent: Quonam a tem pacto, inquit, cum illo commemcium habeant, si non per Aquam, &ex Aqua Spiritum attraherent.16. Altius utique haec Philosephis Hippocratu selidior transcendit, quam ut Athmosphaerae terminis contineatur, dum & silpra Lunam exsiugit, atque in Abyssum Aquarum se demittit; Aerem perennem ac genuem, hoc est, ignea substantia undiqvaqve perfusum, ubivis acie mentis perlustrans atque inveniens. De quo Spiritu item plenitis dictum a nobis in Exercit. de Spiritibus. I7. Concipimus equidem cum

Me veto Aeris dis sam substantiam velut Jovisse vel lanei potius cumuli

lem; vel potius ipsas Aeris particulas quasi plumosis u ramosas concipia

36쪽

& ATTRACTIONE. ITticulis se multisariam implicent; inter se ipsas intricatissimae.18. Ac veluti partes Aeris superiores, ceu viciniores igni, atqVe c piosiore igne perlata , gradatim l Viores censemus, partibus ipsius i serioribus ; ita sane neqvaqvam illas ab hisce, compressione quadam gradatim deorsiam seipstin intendente, sustineri statuimus ; ac neqVaqVam

easdem, quo terris accedunt vicinius, eo incumbentium nisu & pondere vehementius opprimi, ac compactiores evadere: utpote clim graViorum

Aeris particularum hoc est inseri rum ) nisus potentialis sortior sit nisu particularum ejusdem leviorum, hoc est superiorum, secundiun ante demonstrata. I9. Liberae sunt , ac pressione omni vacant, Aeris partes infimae,seu Terraqueo Orbi proximae, quin imo in ipsis Terrae prosundissimis specubus contentae seque atqVe supremae veluti nec ipsae illae particulae inferio-

37쪽

res, nec tota circumfusi Aeris moles, Terraqueum Orbem comprimit vel umet, magis Pam Aqua premat Vel urgeat Aquam consimilem, aut cor

pus arquiponderosum Aquae gravitet in Aqua ; quin imo musto minus graVitare Aerem respectu Aquae est necesse, utpote cum Aer Αqua mul th levior e v. 2oi Elaterem idem Acti, sive dilatandi sese proprium conatum, at e nisum, pro cusfusione sui, seu pro explicatione propiarum Aeris partium vi coactarum , facile largimur , quo nimirum ab externa in

violenta pres, ac compressae inter sese plumeae particulae ipsius aeris, data libertate , seu sublata compria mente causa, revertuntur sub am xu aetheris , ad sese inter Aeris partes undiqvsqueingerentis, ad nativum suum atque genuinum statum. 2I. Nempe, hoc conatu expansi-- Aer in sipnones condensatus co ictusque vibrat Aquam incumbentem ' ad '

38쪽

& ATTRACTIONE. I9 ad insigne intervallum si resum , tes artificiali excitans molimine; hoc idem in Ρneumaticam compactus in tapultam globos ferreos vel plumbeos propellit, haud minori impetu fortasse, quam incense pulvere vulgari pyrio propellerentur ac disiiceren- . tur: Velut itidem, clim vi causisum externarum dilatatur nimis A er, a qVe expanduntur praeter statum n turalem ejus partes, AEthere concepto inter ipsas copiosiore, ) proprio conatu quodam contractivo, seu comtrario praediet Elateri, in se ipsem nititur, ac partium plus justo expa sisum contractivo quasi nisu, reditum ad statum naturalem ac coad nitionem sei proprio conamine affe

ctat. . f

eta. Vertim ubi Aer vi externa in angustum condensatus coactusque non est, Urierem aliquem nativum Aeri neutiquam Experimenta ulla probant; quin evertunt illum potius, quae a Periveto in probationem sunt

39쪽

allata, ut patebit in progressu : Ut adeo Terraqueus hic Orbis Elatere Aeris ullo neutiquam praematur. 23. Quinimo, si vel etiam calore Solis rare at atque distundatur ipsa Aeris substantia; ut pondus 6 us, complosiore AEthere admisso inter partes

Aeris, imminuitur, quod fieri liquet ex jam ante dictis;) ita ipscmet Et per Aeris , sive expansivus eius nisus, sursum vergit potius, ac quasi levit ais quidam actus si nimirum secum, ut irinaturali statu gravior existit , conseratur ) potitis habendus est,

quam graviora alia qVaecunqVe premmit corpora subjecta,atque ea nisu i ii expansivo urgeat. 24. Hinc praeter omnem rati nem est,quod a Peeqveto est suppositum, in seriores Aeris partes onere si periorum comprimi;ac ejus infimam, ut toti oneri labjectam, ita condens tam esse maxime prae caeteris: Similiter quod ex hypothesi absurda collia

sit, a ratione alienum quoque est, ni

40쪽

mirum, partem infimam ipsius A eris,qVae nempe proxime Terraqueum nunc Orbem tangit, non duntaxat Pondere, sed Elatere quoque, cujus 'validissimus ad rarefiiciendum nixus sit, remisae hujusce sphaerae silpem ficiem comprimere. Sed provocat ab Auribus ad Oc Ios Perivetur; seu λ sumone ratiocia nante provocat ad Sensuum tribunal, ac quod rationi absenum videtur, itulta per magnorum Viarorum invorum grandis autoritas ac nomen Venerabile,) comprobare ininstituit. Nec praeter rationem, si iadem, judice Aristotele, Rationem

quaerere, Sensun lecto, etiς et ς αε νοἰοα imbeeillitas quaedam in rege s habetur. Age ergo, expenda musqvdque ipsi haec Experimota, quibus item ad oculos oste di atque demonstrari citra omne d bium existimat; ac cognoscamus, an non fallax Sensitum Judicium iam ta Rationisduce, civeis evidenter des