Orationes quas Franciscus Sanbenedictus ab rhetore suo in nobiles adolescentes ad pronunciandum dispersas collegit

21쪽

parium, ne agnosceretur, obtendit, ut necesse sit tartareum pestiferae radicis succum vigere adhuc in ramis, &Ηistriones, Mimos, PantomimoS, totamq- illam expudoratae Scente colluuiem idololatriae lenones esse, Cacod moni S auxiliares , Christianae militiae desertoreS,. ac perfugas; si forte eius aliquando fuerunt Sacramento authorati.

Neq. haec alicui ullo modo videri debet disciplina seuerior, eos scilicet, qui

agant in Scena, a Sanctissimis nostri Religionis sacris arceri, quibus apud RomanoS, quoru vita omnis militari exertacitatione constabat, ne militaria quidem stipendia facere licuerit, nisi cum potestas ijs de causis vel rogaret,Vel cogeret, quibus moris esset etiam seruitia in sacramentum militiae liberare. Neq. enim aequu erat Principem illum populum, quibus rebus tantum sibi no modo

imserij, ac fortunaru ; sed etia nominis;

22쪽

2s ac gloriae comparasset, earum usum abiectis, ac sordidis hominibus permitatere . Etenim iam tum qui prodirent in Scenam , siue id lucri, siue ostentationis causa facerent Romae infamia notatos fuisse testantur iuris ciuilis parteS co plures , quibus eadem ipsa poena in Sc nicos ludiones lege constituta est . Ne q. mirum est Histriones hoc militiae interdicto exaequatos fuisse seruitio, quos constat legum auctoritate, ac religione etiam seruitute damnatos fuisse: ut ne Octauius quidem Augustus, quod Equ itibus Romanis ad Scenicas operas

Vsus fuerit, quamquam . Senatu Scon sulto ea de re nondum consecto, repraehensionis immunis esse potuerit. Et fa- nequam bellicae virtutis partem, quod bellatoris munus Reipublicae praestare possent, qui non modo virum ; sed viri quoque vocem, gestus, vestem denique

ipsam exuerent Θ quomodo impexi, L

23쪽

3ο Anes ab hostium excursonibus defenderent, qui ne corpus quidem ab iniuria tuerentur P Illi militaribus operis, ac laboribus sufficerent, quibus vel ipsum Vrbis otium nimis esset laboriosum, ac graue, nisi Scenae hilaritate, ac voluptate remitteretur P Illi fortitudinis exemplum ederent aliquod, qui muliebrem mollitudine magno labore didicissent ΘΗostem terrerent vultu adhuc forta picto, S unguentis madente ρ Non ludum in ipso pugnae discrimine Sybariaticoru instar equorum hinnirent,qui nihil praeterea scirent, qua Deorum am . res ad tibiam desaltare Parum erat

Romanae Vrbis at , Imperij maiestati Consultum, nisi non modo seruili ; ac sordidae Histrionum conditioni ad militarem laudem aditus interclusus sui sit; sed etiam morum , ac iuuentutis

24쪽

Histrionum artem, totamq. Scenam in probro esse voluerunt, ut genuS iMI . minum non modo honore ciuium reli- quorum carere; sed etiam tribu moveri notatione censoria voluerint, nec ijsdetectis, ac moenibus, in quibus vilissima quoque mancipia, & iumenta degerent, contineri. Scio relaxata veteris disciplinae taueritate, squalo4. diuitijs luxu, potem tiae securitate, laboribuS otio, ut cael ra Voluptatum irritamenta , sic etiam Scenica spectacula amari carpta esse ; iulorumq. artifices magno tum populi; tum etiam Principum studio in Urbem admissos: Aliquando etiam a Lucio Uero maSno numero e Syri , perinci ac Parthicum trophaeum, aut deuictos Reges per triumphum in Urbem inuectos rprorsus ut videretur bellum non Par

thicum, sed Histrionicum consecisse.

25쪽

Non me prsterit crescente In dies luxu-xie etiam in honore, ac delit ijs habitos,

S ad insaniam cultos : adeo ut vestibula illorum, perinde ac Principum, magno ciuium concursu frequentarentur , &non modo EquiteS, verum etiam Senatores illorum adhaererent lateri per V hem euntium. Noui Plinij, ac Senecae stomachum, ipsumq.Oculorum in tanta rei indignitate fastidium, cum viderent nobilissimos iuuenes eo abiectos , Uteflent mancipia Pantomimorum : si

prodirent in publicum quanto illorum esset ; quam Principum comitatior egressus ; Si domi sederent, quam multos baberent suae disciplinae non modo laudatores, sed etiam imitatores ; S cum magnum esset in Philosophorum Sch lis silentium ; nemo sapientiam dignam iudicaret ; quam disceret, nisi in transii- tu; nemo de illa cogitaret, nisi cum ludi intercalaretur, aut cum aliquis pluuius incideret

26쪽

incideret dies, quem perdere non magni , interesset; tot philosophorum familiarsine successore, sine antistite, sine doctore deficerent: magna tamen interim cura laborari, ne cuius Pantomimi interiacideret nomen: stare per successores Pyladis in Bathylli domum i Scenicae ineristiae multos esse doctores : urbe tota sonare pulpitum, in quo viri, ac foeminae

tripudiarent. Ne illud quidem excidit mihi, non gratiam modo ab Principibus iniuisse histriones; sed amplissima quoq. tum publica, tum priuata stipendia meruisse : adeo ut quoru Olim merces diu na erat seruilis denariorum quinque, postea quindecim aureorum millia, immanem sane pecuniam , annuae mercedis nomine respuisse commemorentur; e rvmq. serui operas suas non minoris,

quam sexterlijs trecentis quinquaginta tribus locarint; filiae vero decies sextemtio nupserint ad Scipionis inuidiamne . B dicam

27쪽

3 dicam, an gloriam, cuius liberi a senatu

tutore suo in dotem aes graue acceperunt . Deniq. non dissimulo, quod pudet reserre monstra quaedam Romani Imperij Caios, Nerones, DomitianOS , Caligulas, Neruas, Heliogabalos, Gal-1ienos, non honorem modo, cultumque Histrionibus adhibuisse s sed eos etiam imitatos fuisse studiosius , quam spectasse: adeout nulla maiestatis reuere tia prodirent in scenam , totam l. Romani Imperij dignitate excuterent sataeu, vel manu prodigerent,& vel ipsi Ioui irascerentur,si quando de Coelo agentibus mimis obstreperet. - Ηaec ego, Auditores, &his similia iamdiu animo compraehendi, ab ea tamen,quam dico, sententia ne minimum Quidem dimoueor i scenicos nimirum homines non modo in bene morata 3 1ea etiam in luxuriosa Roma famosos suisse. est enim ista scenicorum hominum

28쪽

j commendatio, in Urbem admitti; & wi ta mox Italia submoueri P Submouit Τii herius nimis alioqui illorum licentiae in-j dulgens r Submouit iterum Nero, ille ipse ab scenae it udio Scenicus Imperator appellatus: In honore , ac laude apud Principes versari ;& claroS Viros,l ac nobiles, si gestum vel semel agant i ni scena, ad plebem relabiὸ Rela plus esti Decius Laberius eques Romanus olimi honestissimus, qui a Caio Cesare produi ctus in scenam, & mox iussus ire sessum in equestria , prorsus quasi loco, unde

excidisset restitueretur, a caeteriS tamen

equitibus ad subsellia replenda coeuntibus non est receptus: In amore,ac d

licijs esse ; S tamen Magistratibus in eos lege lata omni loco, & tempore iusCsse virgarum , & carceris, Sextiij; Si vel spectatorem, a quo exsibilentur digito conspicuum faciant Θ Plausum in theatro ferre ue a theatro pulsari, si spe-B a ctari

29쪽

ctari voluerint Gestum, ac vocem in , mani stipendio conduci; N infelieemis ictibus faciem locari, ut infelicior venter saginetur : quasi de praecepta Domia, ni diabolus ludens doceat suos verbe-xandam maxillam patienter offerre equemadmodum tragoedos Cothurnis extulit, mendacem in eo facturus Christum, quod dixerat neminem posse ad staturam suam adij cere ; Theatra , NScenas sumptibus plane regi)s aedificari , magnis belluis amplissimas caueas; nec multo post ingentia illa molimina censorum decreto excindi, Omnemque sceme apparatum sub praecone venire Θ Multos habere domi discipulos; magistros in foro P Multos per urbem aste-clas ; interim lege sanciri ne Pantomimorum domos ingrediatur Senator; in publicum egredientes equites Romani praecingant ὸ Multos habere suae disciplinae imitatores : dum iuuenes au

30쪽

illis non modo adeundis; sed etiam in

theatro spectandis edicto Imperatoris arcentur Θ quale est istud Romanorum aduersus scenicos studiu: multare quos amant: depretiare quos probant: artem magnificare , cuius artificem nO- tantὸ Quale iudicium est ut ob ea quis vilis fiat, per quae promeretur Immo quam aperta confessio est malae rei, cuia ius auctorcS , cum acceptissimi sint, sine nota, sine inuidia, sine poena, supplicio Pnon sunt Θ nihil ut verius dici posse videatur,quam ab illorum turpi vita, co ruptis q. moribus abhorruisse Romanos vehementer, quorum gestibus, ac saltationibus ad insaniam delectarentur . Ιdq. sapienti iudicio nequicquam obis strepente cupiditate prorsus damnasse, iquod animi quadam aegritudine seque- . Tentur, cui vel hoc uno remedium relim lqueretur, quod turpia amabant qui-

. dem ; sed nondum probabant. q

u 3 Ergo u