장음표시 사용
361쪽
metholi eap te q rario, maiora indgemus remedro, ut in corpora transpi. Exeut: maius uero aliud non est in proposita materia venae sectione , idcirco illam in putridis febribus nunquam praece inere debemus: cum aliquando expediat alijs abii inere vacuantibus praesa js. Necesiitatem vero vacuata
nis ii ius citi euidenter declarauit Galenus, tum undecimo libro methodi medendi, rem octauo: duxi hic transcribere illius uerba, ut iuniores mediis ei, antiqui huiuis magistri, viri certε ut dicere consueui admirabilis, aim 'toritate, magisque rationibus muniti , cognoscant , quid agendum sit. Haeem undecimo methodi habet. Ergo quod ultimum in ipsa resblutiva meth do est inuentu in id primum omnium in Oratione est peragendum.' em sum enim in prio ibus lihris est nempe octauo methodi capite quarto , ut ego sentio, cum alius locus non sit illo dilucidior si ijs auxi is, quae ob- Fsnictiones existiniant, uti non evacuata priu, abundantia velimus , fore, ut non modo nihil proficiamus , sed etiam assectum maiorem reddamus: pugnantibus scilicet inter se indicationibus. At si uacuata prius multitudine ad curandam obstmetronem accedamus: medicamentis iis, quae obstractiones liberant, erit opus. J haec ille undecimo libro. Conferamus modo , quae scripsit in o latio, eius uerba sic habent. P. aestat enim inquit uitiosi succi in tori parte emissa ad detergendas obstructiones accedere: cum alioquii h metus sit, si obitructionibus liberandis, prius , qua in uacuaveris studeas , ne ipsas magis impingas. At soluunt quidem obstructiones , quae detersoriam facultitatem obtinent, seu foris cuti siit admota: sue intro in corpus accepta. Periculum vero est etiam , ne quae foras trahunt, una cum ijs, quae obitruunt, Getiam aliud quidpiam attrahant. Et qui ab interno sursum feruntur, aliquid secum ex ijs, quae in uasis continentur, rapiant. Quod si tuerit tenax, aut crassum, obstructionem plane geminabit : sin aliter multitudine certe sua non Parum nocebit. Cernimus enim aliquando etiam quod multum est, cum fiamul totum confluit oblitarendo haerere, infigique non minus, quam ea, sim
glutinosa sunt, & crassa. J Haec Galenus. Quorum dii icidationem ita liabris de febribus habuisti ., tamamus itaque phlebotomiam esse neccitariam, nisi quid impedimeto sit, praesertim uirtus imbecillior. Vix enim imaginari
possiimus uirtutem inueniri simpliciter imbecillam cum sanguinis boni abundantia, at potest imbecillior existere , quam serae simultaucam vacuationem tortiis redundantiae. Valida igitur existente, vacilemus tantum sanguinis quan tatum postulauerit mori us: sin minus repeti sone utamur , aut codem. , aut postero die bis. tertio , Si quarto , donec tota sanguinis supra mediocritatem lare fuerit uacuata . Sic ultimam illam indicationem in opere ipso primo Ioco exequemur: sicciue exolue ur illa, & cessabit plenitudinem uacuandi indicatio. Hanc alij postea erunt exequendi stopi . Nam ubi duacuaverimus inquit Galenus haud multo post, aut nutrimentum aliquod , aut pham cum eri ir , quae detergeant, ex binis. Deinde vero postquam detersione, incisione. Ocntari ne, k concoctione , tum uidi praeparasti, tum seni malos humore, construasti , ne patresterent , accedendum erit ad putridorum va euationem per aluum, per urinas, per sudorem, & uomitum, s natura aduenmculum appestare videmur, clioquin abstulendum, ut idem ait undecia
362쪽
ri mo methodi capite nono i)sque tandem expletis amplius nil videtur relin qui , quam ut fibrilem intemperit in corrigamus , si oportuerit ; que prima fuit omnium in inuentione, indicatio: quamuis raro executioni demendeturi propterea Galenus agens de sinocho putrida in undecimo methodi, capite decimoquarto, inquit. Quippe si uires eius , qui ex putredane humorum uepositum est febricitat valentes sint mittendus , statim singuis est , si cruditas ventris non sit, statim morbo incipiente. JHaec si vera iiunt , quq peto, &postulo , ut supponantur ; quis ambigit venae sectionem coniicnue in putridarum febrium principio 3 Haec ratio fidem facit manitatissimam, quam loco demonstrationis habeo. Illud remedium in putridarum febrium principio debet fieri, quod ultimo loci, methodo resel utilia: inuentum est : atqui B vacuatio uenae sectione faeta ultimo loco inuenta est. Itaque primo loco in
scri ratione multitudinis πιι Mandae m putridis I bribus . Caput VII.
Ovst vir v x ex dictis venae sectionem non 'adhiberi in m. tridis febribribus, nisi ratione multitudinis vacuandae: non enim conuenit ratione sebris, quia illius indicatum cst alteratio facta refrigerantibus medicamentis : non propter ipsam adhiberi debet putredinem: quia remedium illius est uacuatio per aluum , per urinam, Per sudorem, per uomitum , neque conuenit propter semini los,& semiputridos humores , quandoquidem remedium ab illis indicatum est euentatio concoctio. Rursus neque propter obstructionem quatenus obstructio est: quod enim ab hac indicatur non est uacuatio , sed apertio.
An iri uir ob vistidos hvinoles, aut crastos uenae sectionem necessariam inluste febribus fore arbitrabimur ρ Neque hoc potest affirmari , quoniam uia sciditatis remedium deterso, crassitiei vero inciso est: sola relinquitur a sufficienti enumeratione partium multitudo: cui Imr se opponitur uacuatio, tanquam proprium indicatum illius. Juvat horum meminisse hoc loco, quae a-Olioquin maxime propria sint tractationis de febribus, quia non mediocrem lucem sunt allatura iis, quae postea subsequuntur. Supponenda tamen sunt, quoniam tum quarto libro huius tractationis, tum in libris de sebribus, abunde explanavimus. Caeterum hic non docemus, mum conueniat venae sectio in putridis Dbribus ratione reuulsionis, primum quia , si hanc opinionem admisserimus, utique nostra opinio confirmabitur , qua sit m stinemus in solo principio fluxionis generosum lioc prassedium conuenire. Deinde quia hanc opinionem multoti diligenter examinavimus in libro vigcsimosecui do epistolarum medicinalium epistola tertia, i A ggrediamur igitur ad cxpi rationem .cinum, quae do ilia sup sunt. . . . .
363쪽
cariam, aut Vroti timiditatem, aut alia de caci praetermissa in principio fuerit venae sectio. Galent : sentcntia contra recentiores medicos explanata. Caput VIII.
C ' E a ossere Me loco extricanda dissicultas maximε controuersi, a. ' gendum si, quando propter medici incuriam , aut aegro- ii iiividitatem , aliamve causam in principio hanim febrium praetermissa fuerit venae sectili . Antiquiores illi, qui nunquam volebant phlebotomiam ultra quartam, quintainire dam pror pari , Dcild satisfacerent quaestioni, dicen es abstinendum esse a remedio, cum tempus idoneum pro illo exercendo prsterierit. De quorum opinionibus Galanus hisce uerbis locutus est. Igitur uniuersim hoc iciendum, in sanguinis missione dierum numero primum, hand esse attendendum, sicut quidamst, psere. Ac nonnulli admodum ridicule, post tentae diei parocisu, quando videlicet, ut aiunt, dignotio quaedain habetur , qualis sit in forma dc moi bus, atque adeo tota natura sua morbus. Hiij excremum terminum mictendi sanguinis definiunt diem quartum , intra quem sanguinis missionem conce- Gdunt in paroxisnorum interuallis adhibendum , electo quo libeat die. J At certe nobis non ita licebit respondere, ut pote qui sciauius hanc opinionem suisse a Galeno non semel reprobatam . Dicimus igitur adhibendam esse eiuscemodi distinctione si a principio praetermissae venae sectionas scopi adhuc sint praesentes, idem presens ei se debebit indicatum : qua propter quodcumque fuerit tempus ad sanguinis missionem est accedendum . Si uero scopi
non adsuerint iidem, neque idem esse poterit indicatum remedrum, propterea nunquam accedere ad illius usim oportebit . Sic ex Galano di inguendum, ac ex ipsius rei natura, ea mamicitiam faciunt. quaestima ex eo aulli re protulimus verba. Si fuerit igitur vi sinus a morbi principio dies , adhuc planitudo , de uirium robur, sanguinem tuto mittere oportebit. Sunc H. autem haec diligent et considerandat quia nonnulli aetatis nostrae medici ohoc loco putant Galenum praecepisse uon esse obseruandum numerum di rum , sed posse indiscriminatim sanguinem mitti. Ego quidem omit no contrarium sentio. Galenum scilicet non fuisse absolute Iocutum, sed cum conconditione, qui loquendi modus nihil ponit in esse. Pro cuius rei explan tione sciendum est, semper marinandam, de accelerandam vacitationem, quando morbus ea indiguerit, de uires minime repugnauerint. Verum quoniam quintum saepe diem, aut sextum ab initio expectant, prius quam medicos ad curandum accersant, expediet nihilo secius sanguinem extrahere, etiam si huius auxili, primum tempus sit ominissam. Et idcirco addit , quocunque dicnuti di sanguinis scopos in laborante inueneris , in eo auxilium illud adhi- to;
364쪽
A beto: etiam si uel uigesimus is ab initio extiterit. Quod etiam Oribasium
confirmste, libro septimo sitorum collectaneoruin certissimum est, cum Galeni stotentiam ad uerbum transcribat. Nunc aquaeso contemplemur, an mutat vigere scopi sanguinis detractionem uacua tonis ratione indaeantes, viginsmo die post morbi principium: hoc illud praecipuit in cil,& lane magna diagnum consideratione in hac materia iudicari debet, qiod ubi fuerit pro dipnitate explanatum, nihil aderit postea controuersum Recordor me sit prascripsisse, quod nunc repeto , ad maximam utilitatem, libentissime, aut nunquam uigere illos, aut admodum raro. Cur sc sentiam exponere oportet.
ta rigere non possie indicationem de sanguinem mu-iendo. Multo minus die rigesima, ali sq; deinceps diebus. Caput IX.
D iatrva explanaturus de morbis acutis instituere ferino nem volo, in quibus, Hippocratis , aut saltem vetustissimi ai thoris decreto sanguinem mittere oportet ,s vehementes vide tur . In in quidem decimaquarta die nulla prorsus adesse potest indicatio de hoc, vacuationis Π tia, remedio exeqtiendo. Primum quia amplius vehemens morbus dicendus non est: deinde quia maC teria deest Uiaeuanda: atque postrenab quia vires eiuscemodi vacuationem ferre non possunt. Morbus enim acutus ubi decimamqitariam die n praeteri rit, aut saltem quatuordecim vehementiae suae, ut cuGileno loquar, dies fuerit egressus, amittit propriam naturam qua amplius acutus, aut vehemens diaci minime debet. Quoniam itaque tunc magnitudiuem non habet huic v mationi proportionatam , deest etiam scopus illa pricipuus siggerens indiacationem de sanguine mittendo. Preterea deest etiam accommodata mat ria sanguinis inquam multitudo, sine qua aditus nunquam datur ad erusco. modi praesidium. Siquidem quis aliquando imaginabitur acuto morbo intastante plenitudinem adhuc non fuisse, aut Omnino, aut maiori cx parte cxhaustant Preserti in post inaedis ii sum, aut victus tenuis a moibi principio instiD tuti, ac viqie ad statum perdurantis, maiorique quotidie augescente alimem torum detractione γ probabile immo necessarium videtur mihi multitudinem fiasse insensibili quadam ratione vacuatam. Inter auxilia pr vacuatione i lius a Galcno proposita ,& ab omnibus medicis, unum est inaedia, victus sratio tenuis : quae .n hoc disserunt, quia inaedia breuiori tempore totum compus absumit, estque muri admodum periclitoti in ijs morbis, in quibus non conuenit, ut cuin venerando sene loquar primo aphori sinorum quarto : non conuenit autem in acutis morbis per decidentiam', qui ultra decimamqua tam diem, aut satrum vigesimam extenduntur. Tenuis autem uictus multis tutius plenitudinem exhaurire potcst. Hanc eandcm abfumit Lbrilis calor, atque etiam remedia quamplura Cacochimiam expurgantia, quibus cum, si co- currat ambientis caliditas siccitati uincta , regionis natura , propria lite anni consi
365쪽
erinstitutio, temperamentum, corporis habitus, & aetas, aliaque 'in superio G ab explanata , erimus omnino certi quantitarem omnem excedentem sanguis nisi iisse ita quidem exha:asu, Vt de cltero indicatio a plenitudine senipta nullum habere locum valeat. Postremo deest etiam illud quod phlebotomia contraindicat. Et autem hoc virtus valida, aut absoluto sermone, aut secundum quid, ut libro tertio declarauimus: quis enim ambiguus esse potest virures usque ad eum terminum ita validas minime conseruari , ut ferre valeant hoc generosein remedium λ Videntur enim mihi tune imbecillae simpliciteri quoniam certa sese offert in primis imbecillitas in genere spirituose ob in ta disso utionem , quae quotidie contingit: mox neque validae dici possitate paries conuenienti alimento destitutae, cuius rei siguum hoc sit, quod victus tenuis vires diminuit, tenuior magis, tenuisiimus maxime: cumque hie FIostremus conueniat in statu acutorum morborum, quorum terminus est dies ecimusquart.is; qui poterit fieri, quemquam arbitrari posse,cu eiuscemodi uictum die vigesima vires validas exissere 3 posse illas admittere uacuationem tanti monenti sed quid vigesimum diem nuncupo , cur non' decimumseptimum, aut decimum quartum at quis tam exigui iudicii futurus est mediacus , qui post usum victus extreme tenuissimi, aut etiam simpliciter tenuesta mi, iudicare velit adeo robustas existere uires, ut unam uenae sectionem admittant Putauerim igitur, neque morbum, neque vires ferre posse hoc nerosum remedium: Galeni vero sententiam non esse intelligendam absoli to sermone, sed cum conditione, si uidelicet aliquando contigerit. Dicet hic fortassis quispiam, vigesimo die post morbi principium vix constare iiirtutem Gposse: morbumque haud amplius venae sectionem indicare: at alis diebus infra vigesimum posse: propterea Hippocratem languinem mississe octaua die. Non negauerim in quibusdam corporibus id contingere posse, sed ultra d cimamquartam die nunqua cotinpere profiteor: si prisertim in acuto morbo curando eam uictus rationem obseruauerit aegrotus , quam postulabit morbi conditio: idcirco usque ad octauam diem uires sortassis poterunt consistere,
cum proposita fuerit uacuatio sanguinis in phlegmone contendi , quae fit in fine fluxionis,& in fine uniuersalis principii, at in subsequentibus ciebus xime suspeeti est mihi. Atque si Galeni verba considerabimus diligenter, non uidetur ille mihi admittere hoc remedium post quintum aut tactum , cum hosce duntaxat specificet dies. Dixi , quid sentiam in re difficili, Hde in artis operibus maxime necessaria : in cuius explicatione si metam sum assecutus, ut arbitror gratiae immortales Deo optimo, bonorum omnium authori habendae sunt. Sin minus rogatos velim studiosos medicos, quibus aliqua est humano generi subueniendi cura r ut me paratum semper palin diam recantare , candide , admoneant.
366쪽
augamento, vel in statu putridarum febrium ali
' rum opinio. Caput X. V certit et huic alia eontemplatio haud minus utilis, quo sculicet tempore in putridis febribus repetenda sit venae sectio. Differt lixe a stiperiori: quod illa , quaerebat an pmgrediunte morbo singilis mittendus sit: haec autem sit 'non it venae secti nem sitisse executioni primis diebus dc mandatam ; ac subinde B quaerit opportunum repetitionis tempus. inaestioni o casionem deder :nt in dici quidam nostri temporis: qui nullo habito delectu temporum , i erati
nem exercent, quando adaugeri, exasperarique morbum vident: siue hoc ipsem contingat ex propria natura morbi , siue aegroti, siue asi istentium negligentra. Inter quos prudentiores nonnulli haud ita pronunciant absolute: sed dicunt in augumento,& in statu repetitionem exercendam, quando morbus recrudescit, maiorque, de periculosior euadit sine aliqua causa manifesta, aut etiam eadcin concurrente; tunc enim cum apparaant urinae crassae ,& perturbatae in vigore, venae sectio adhibita illas reddit multὁ puriores, & a in tum ab imminenti praecavent periculo. Quinimo addunt experientia confir-niatum esse nullum magis proficuum excogitari posse remedium. Volo incC in medium asterre verba praecipui cuiusdam scriptoris , Se nostra aetate cel herrimi , qtr i sitis commentariis ad Galeni librum arcis medicae haec habent verba. Porro materia , quae nimia copia exirperat, aut poenitus impedit, aut certe tardat concoctionem: propterea incipientibus, crescentibus, Se uigentiabus etiam morbis, si mul itudo humorii in subest , prodest singuinis missio r& mira est quantum illa iuuet, ubi syinplomata sint, & bonam crisem non
expectamus eo, quod omnia adhuc sunt confula in 'uriiam , aut crasta, aut vehementer ignea. Nam cui per initia morbi detrachis iuerit sanguis: tamen noua satagn:nis missio pertimesccnda non est. Quod si lingua sit ames,dura, nigra ; urina admodum flatia , magnus in corpore aestiis , non ex sanguinis massa, sed ex bile abundante, ego sane ni inqua ueritus si si, uel ctiam vigente D morbo solam cassitam exhibere, de multos sere desperatos hoc modo liber ui. Vt ergo sanguinis missio in omnibus grauioribus febris est neces laria ab initio, quae etiam in inso statu repetenda est, ita vigante malo. S: c purgatio incipi eae sebre ex humore calidiore, ii sangu nis missione eo te, uel sequetidie, non om mittenda per leuiora medicam nia , ut erram uigenre mosbo pax ea , quae sint omnium leuissimi, ubi dubitamus de bona crisi futura , de na-
turam videmus , plurimum in concoctione laborare , bono animo rei terat
da. J hsc illi. Quae non sunt connivcntibus oculis praecereunda, sed in gratiam iuuenturis instituenda, atque humani generis virlitatem sedulo, de ac
367쪽
bus, neque in augumento , neque etiam in statu comvenire contra recentiores medicos. 'Caput XI. Go igitur, si vera sunt, quae supra posuimus principis , hane
opinionem non cile veram demonstrabo . Propterea disi tocontra illos in hunc modum . Illud remedium pro curatione
putridarum sebrium in augumento,& statu fieri non debet, quod a nullo indicatur. Atqui repetitio uenae lectionis remedium est, Fquod a nullo in putridis sebribus e stentibus in augumento, & in statu imcatur. Ergo in putridis fibribus exerceri non debet dum adaugentur, atque uiget. Propositio adco cst uera , ut nulla indigeat explicatione : quandoquiadem omne remedium indicatum est : quod vero indicatum est , illud quideis aliqna natura indicante proficiscitur, quamobrem ubi non adest indicans natura, ibi indicatum remedium esse non potest. Minorem vero facito probat nus sumentes quaedam,quorii primum si repetitionem fieri , tum gratia reuulsionis, tum euacuationis: nos vero hic de phlebotomia, quatenus est prisidium vacuatiuum agimus. Reuulso enim ipsa , ubi adest assecta particula auersonem indicans sanguinis agitati, & vehementer moti, quocunque tempore potcst admmocium commode exerceri: de hoc, ut dixi, non est insti- Gluta quaestio. Aliud vero ponimus in putridarum sebrium principio Disse vacuatam multitudinem, aut sunci, aut vicibus repetitis. Tunc dicimus nullam omnino indicationem adesse repetitionis phlebotomiae: cum neque adsiereuulsionis, neque vacuationis necessitas. Prima enim omnium indicati num, quae executioni demandari debet, est,ut diximus ex Galeno, multitudianis vacuatio. Huic rationi sertassis respondebunt illi posse febrem putridam in fine augmenti, aut in statu recrudescere : huius ipsius causa fore necessi mam repetitionem . Hocque videntur illi dicere, eum statuant esse in statu urinas perturbatas, & non adesse aliqua signa crisis suturae. Sed hoc ip iam nulla potcst ratione consistere, quia cruditas, si quet noua in kbribus putridis fit, contingit vel ex mala vietiis ratione, vel ex nouae alicuius putredinis ge- Hneratione: quodcunque contingat uenae sectionem non postulat: cum hanc sola indicet copia, siue plenitudo sanguiuis: aut pars affectit fluxionem recipiens, uae reuulsonem indicat. Inauditum est, atque etiam perperam, nisi fallor, ictum, phlebotomiam, cruditatis causa filisse institutam , postulat cruditas concoctionem: hanc iacit quies,& libera transpiratio . Concoctio enim est, quae sacit cessare putredinem manente substantia: vi Galenus asserabat in arte medica : haud enim quod pertinet ad disputationem praesentem aliud est, cruditas, quam putredo. Quis igitur ubi putrefacti sint humores ad uenae tactionem accederet Quis putrefactionis remedium csse diceret phlebotomia Veterum magisti orum placita haec sint: putredinem duobus modis conta rua pota, uno quatenus in termino est et alio quatenus in in via ad termi
368쪽
A min. Ista nequit ad priorem bonitatem reuerti quocunque adhibito generoso praesidio: quoniam a priuatione ad habitum rcgressus uari non rotcst. haec Veib potest prior ni speciei perdictionem retinere: ut de uino Derescente a
Galeno dictum fuit an libro secundo aphoris . commentario dcci molarcimo, propterea illi conuenit vacuatio per urinas, per sudolem, per suum , pcr uomitum. H ac vero convcnit transpirationis impccutae eitcntatio , Guigcr tio, incaluum aperito, concoctio, ut Galenus testatur in arie mcdica oe in libro undecimo meth. capite octavo, & in cap. teri: dcc m. , hae sunt indiscationes a cruditate putridati m. fibrium simplae non uacitatio rex phlcbο- tomiam, qUe sana ac non potest putreduremo γε solitis plenitudinis vacuandae causa est a medico instituta. Pro iratori autem dilucidatione rationis B huius animaduertere oportet, quod alam supra commonui , Obsilucti monputridam febrem concitantem : non ssemper fieri a multitudine , aut simplici, aut cum alios causis compi cara: cum. aliquando etiam fiat citra multividit . Est hoc etiam, atque eciani obseruandum: quia medici recenciorcs unani uuconsensu fere omnes, principium curationis an putridis fibribus csse dicunt
vacuationem plena tardanis . In qua re , quod illorum pace sit dicitim, abe rant. Nam si plenitudo.illa uata respici ciri adfuerit Obstractioncm iaciens ore adaupens, vacuatio cxquisite dicta est adhibenda. quae per venae sectioncmst; ut Galenus ait primo aphoris commcntario temo , di passim alibi. Si vero haec non adfuerit, sed pro plenitudine cachochimia obstructioncm concitauerit ab illitas u.icuatione cxord cndum: hanc declarauimus materiam d c ligenter in libris de isebribus: nunc duntaxat iem sic habere docere volo Galeni decretis extra omncm disi culcatim ,crissiaris. Quod uob recludct inquit undecimo meth. capite quarto. hic quoque ad contrarietatis indic-ta nem Micndes inuenies. Ubi namque abundantia humorum cst, hos uacuabis. Vbi era, si sunt,& glutinosi tenues eos,& euxibiles clitates. Si pili res caula aliquando coibunt omnibus per contrarra occurres: si quidem fieri potest, ut& coartatum corpus sit, & exigui meatus densui, de inulti simul ac lenti humores subsint. In eius cenacili autem caiisarum complexu , si recte quae prius
compraehensa sunt, meminerimus coepisse a si reuinas missione conueniet: ac abundantia iracuata, tum ad cicnucndos humores xenire: sab hoc ad rcurii
tenda quae strat constricia, & rarctacicnda , quae sunt deus via: atque haec qui D dem a morbi asscctu indicatiue sunt si iida. J haec ibi et ex quibus tum ι Liud colligendum est plenitudinem quia una non semper obii ructionem iacere : tam ctiam quod in putridarum curatione a,uenae sectione auspicari non semper convcniet: ut hinc manifestum sit abcetrasse, qui hanc repetitimnem in omnibus putrrdis admittant , cum quaedam lint , in qui bim g crindum hoc auxilium inimine conuenit: ut alibi docuimus, que uiamOQD DOMnes illae sunt, quarum obstructio a. planitudine notast, aut linem suspicio est, ne fiat. Concludo agitar transacto principio nunquam uigetis acdicatio
369쪽
Ave meam opinionem confirmo Galeni,& Hippocratis autoritate secundo aphoris norum. 19. cum ait. Incomibus morbis si quid uidetur mouendum moue, cum vero consistunt m
lius est quietem habere. Galenus in commentario sic ait. Alio nim autem morborum, in quibus salutis aegri sit spes aliqua, per initia danda est opera, ut malpra adhibeatitur remedia: nam de iis morbis P dicebat Hippocrates, si quid uidetur mouendum , moue. Precipua autem in his remedia sunt, maxime quidem phlebotomia, nonnuquam uero& Pu
ratio, quorum neutrum in vigore uenit usurpandum: nam , ut libro Gileos ostendimus, tum temporis maxime fiunt morborum coctiones : quae quo cistius fiant melius in per initia uacuare: ut minorem redditam eo modo m teriam , facilius concoquat natura: in statu aute, quo tempore maxime in coctionem morbi incumbit, vacuare fuerit superuacaneum: cum ali)s de camsis, tum quia animalis omnino virius fatigata laborat: licet duae aliae uitalis, re naturalis fortes eo maxime rumpore permaneant. J hoc Galenus, ex quibus hanc deduco rationem. Tunc uenae sectio iteranda , aut exercenda non est,
quum natura incumbit coctioni, & cris. Atqui in statu morbi , & in fine Gaugumenti natura incumbit concoctioni, & crasi: itaque in statu & incremento iteranda aut exercenda non est uenae sectio. Propositio est ratio , in qua Aphorisni sententia innititur, ut Galenus docet in commentario. Nec est,
quod eam suspectam habere debeas, quod indicationibus praesentibus in quocunque morbi tempore phlebotomiam mercemus: quoniam tunc non fuit in principio euacuata plectorica dispositio: quae aut agrauans plurimum uires , aut nimium distendens , aut utrunque faciens naturam concoquentem , c, simque molientem prorsus impedire a concoctione humorum, uel certe phirimum retardare posset: Propterea uenae sectio tunc primum adhibita non mediocriter iuuat naturam: ac licet non sit ordinaria , di regularis curandi
ratio exigens ut praedixi in principio multitudinis uacuationem : est ta-Hmen necessaria & coacta, instituta propter melius: ex qua negari non potest aliquid consecuturam incommodi naturam : nihilominus multo maior incommoditas ex uacuatione plectora in tepore importuno : quam ex omissi ne utilitas. Praetennitto, quod rarum .in uires ipsas tunc ualidas esse adeo. , ut uenae sectionem serat: eum ex morbi progressi fuerint non mediocriter lalabeiactatae, ut supra diximus. igitur quando natura incumbit concoctiontide eris,non est, adhibi in uenaeictione ampedienda , aut purgante pharmaco : uorum neutrum morbo consistente adhibere conuenit. Muior proposito notissma est, tum ex ipsa experientia, tum ex Galeno libris de cristius, de priamo apiuia sarissaciamus modo rationibus eorum qui contrarium contendunt.
370쪽
eorum qui contrarium contendunt.
lOκτa Mnvux primum hanc medendi rationem ab expe-l rientia fuisse confirmatam : quoniam iteratione adhibita inaugumento, S in statu, sanguis educi solet multo magis putridus, quam in principio: idque accidit semper filici se
cessit: cum qui periclitari videbantur aegroti ob ingentem putredinem , aperta secundo , aut tertio vena illico liberi evadant. Hic ego eam, quam illi profitentur experientiam non cognosco rquinimmo potius contrarium me obseruasse possim citra dubitationem testari. Nam quamplures vidi misere obiisse ex intempestiue misso langi uires aut eodein die horis admodum paucis intercedentibus : aut parum postea. Deinde qui fieri potest hanc iterationem tantum prodesse γ Si nulla si best multicu ,aut quo ad uasa, aut quo ad vires, sine qua venae sectio ut eum. alii ium praesilium exerceri non potest 3 cum id vacuetur, quod uacuari non debet, ut sanguis, quomodo uires hanc ipsam uacuandi rationem ferre possunt ρ Deinde maxime desidero, ut explicent mihi , unde nam cognoue rint sanguinem putridum venae sectione uacuandum λ ego enim tantum abest. Cui id credam; quod potius: quo magis obseruo sanguinein sinceriorem, molioremque, eo audactius,& liberalius euacuandum duco . Quo uerb in gis putridum & coinquinatum eo minias uacuandum censeo. Cur enim G lenus praecepit ubi sanguis bonus in uenis fuerit paucus: humores autem ma li multi, esse protinus abstinendum a uenae sectione λ an Galeni hoe decreatum nouatores non admittunt Sed qualis erit, uiri boni , in uenis sanguis putridus bonus ne sanguis erit ne multus 3 Quae praeterea curandi indicationes in putredine uigent: eas prorsus subitemini : indicatio duplex ad putre. dinem : una uacuatio eius quod putrefactum est: alia impedire , ne semiputridum putrefiet. Illud fit purgatione per aluum, per urinam, per sudores, per
uomitum, neque aliam in Galeni doctrina vacuadi humorem putridum ra-Dtionem inuenies. Nullibi uuidem Galenus uenae sectionis meminit huius indicationis ergo: praesertim uero ubi ex proposito hoc a gumentum pertractat. At semiputridum corrigitur refrigeratione , euentatione , concoctione. Uenqsectio hic locum non habet aliquem; tunc ueris duntaxat est ustirpanda, cum ipsam curare uolumus obstructionis causam, ut multitudinem: atque ita praeseruare studemusyae putredo fiat: idcirco bonum esse sanguinem confrenit ratione substantiae cum mittitur,non putridum , non coinquinatum, ut illi traiadunt. Amplius, si putridus sanguis venae sectione iterata ita andus est, cur Galenus plectorico exisiciate corpore quale semper est in utraque sinocho in curatione sanguineae febris hanc iterationem pra te istὸ cur demum dixit: Putredinem curari non posse uenae sectione, ceu ouae alia remedia de