M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars volumen secundum ... Cum scholiis Pauli Manutii. Index rerum, et verborum M. Tullii Ciceronis De philosophia, prima pars, Academicarum quaestionum editionis primae liber secundus, editionis secundae libe

발행: 1560년

분량: 663페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

haerent aliquo loco, exclamant, quasi mente incitati , Empedocles quidem, ut interdum mihi furere uideatur , abstrusa esse omnia, nihil nos sentire, m-hil cerneme, nubil omnino, quale sit, posse reperire . Maiorem autem partem mila quidem omnes si uia dentur nimis etiam quaedam a si mare, plusq. profiterise scire , qua ciant. quod si illi tum in nouis rebus, quasi modo Vsicentes , haesitaverunt: nihil ne tot saeculis ,summis ingenise , maximis nudiis explicatum putamus ζ non ne , cum iamphilosiophori disciplinae grauissimae constitissent, tum exortus est,

uti in optima rep. Ti. Gracchus, qui otiumperturba

et, sc Arcesilas, qui constituta- philosiophiam

euerteret, in eorum auctoritate delitesceret, qui

negassent, quidquam sciri, aut perci posse ζ quorue numero tolledus est Plato,et Socrates; alter , quia reliquit perfectissimam disiciplinam, Peripateticos, et Ascademicos, nominibus disserentes, re congruentes; a quibus Stoici ipsi uerbis magis , quam sente ths, dissenserunt: Socrates autem , de se ipse detrahens , in distulationeptus tribuebat ijs, quos uol bat resilitere . ita, cum aliud diceret, atque sentiret, libeter uti litus est ea di stimulatione, quam Graeci ειρωνειαν uocant: quam ait etiam in Africa ηο fuisse Fannius; idq.propterea uitiosum in illo non putandum, qu)d idem fuerit in Socrate . Sed fuerint illa uetera, si uinis, incognita: nihil ne est ergo assitum, Q ὀd inuestigata vit, postea quam iarcesilas, Z noni, ut puta tur , obtre Iam , nihil novi reperienti,

22쪽

sedemendanti superiores immutatione verborum, dum huius definitiones labefari re uult,conatus es clarissimis rebus tenebras obducere ζ cuius primo non admodum probata ratio, quanquam floruit tum a Mine ingenii, tum admirabili quodam lepore dicendi θ proxime a La de solo retenta est ,post autem confecta a Careneade, qui est quartus alcesilar audiuit enim Egesinum, qui Euandru dierat , La dis disicipulum , cum Arcesilae Lacydesfuisset .sed ipsi Carneades diu tenuit: nam n naginta uixit annos: O, qui illum audierant, admodum floruerunt. e quibus industriae plurimum in Clitomacho fuit. declarat multitudo librorum in

genis non minus in hoc , quam in Carneade eloquentiae , in Melanthio M'odio suavitatis. bene autem nosse Carneadem Stratoniceus Metrodorus putata tur . iam Clitomacho Phila uester operam multos a nos dedit.Philone autem uiuo, patrocinium Academiae non defuit. Sed, quod nos facere nuric ingredimur, ut contra Academicos disseramin; id quiridam ephilosophis , j quidem non mediocres, faciendum omnino non putabant: nec uero esse ullam

rationem , di putare cum js, qui nihil probarent r. nti trumq. Stoicum , qui multus in eo fuisset, reprehendebant: nec definiri aiebant necesse esse, quid elbet cognitio , aut perceptio, aut, si uerbum e. uerbo uolumus , comprehensio, quam κα ταληψιν

illi uocant: eosp, qui persuadere uellent, Ube es s id, quod co*prebendi, O percipiposset, inscie b 1 ter

23쪽

ter facere dicebant: propterea quod nihil esset cla rius ἐναργει . , ut Graeci; perspicuitatem , aut eui dentiam nos, si placet, nominemus; fali scemurq., si opus erit, uerba; ne hic sibi me appellabat im cras hoc licere soli putet . sed tamen orationem nullam putabant illustriorem ipsaeuidentia reperiseri posse ; nec ea, quae tam clara essent, definienda censebant. Ali' autem negatant sepro hac euidemtia quidquam priores' se di Iuros ;sed ad ea, quae

contra dicerentur, dici oportere pictabarit, ne qui Disserenturi Plerique t en et definitiones ipsarum etiam euidentiu- rerum non improbant: , rem idoneam, de qua quaeratur, O homines dignos, quibuscum disperatur, putant. Philo autem, dum noua quaedam commouet, quὸd easustinere uix p terat , quae contra Academicorum pertinaciam diacebantur , O aperte mentitur, ut est reprehensus a patre Catulo; et, ut docuit Antiochus, im id ipsum se induit, quod timebat. Cά enim ita negaret qui squaM e se, quod comprehendiposset, id enim v lumus esse 9s illud es et, sicut Zeno d

miret, tale uisem; ciam enim hoc pro φαν rotauerbumsatis hestereosermone triuimus9 uisum igitur impressum, esItumq. ex eo, unde esset, suile esse non posset ex eo, inde non esset , id nos a Z en ne definitum rectissime dicimus. qui enim potest quidquam ita comprehendi, ut plane consedas id perceptum cognitumq. esse, quod est tale, quale uel

fessum essepolit c hoc cam indirmat, tollitq. Philo,

24쪽

LIBER II. II

iudicium tollis incogniti ,'cogniti: ex quo efficitur , nihilpos te comprehendi. ita imprudens eb,νθ

nime uult, reuoluitur. iurare omnis oratio con tra demia usicipitur a nobis , ut retineamus eam desinitionem, quam Philo uoluit euerterer

quam nisi ob emus , percipi nihil posse cocessimus. Ordiamur igitur a stamus. quorum ita clara ita ria, O certas i , ut ,si optio naturae nostrae detur, ab ea deus aliquis requirat, contenta ne sit suis integris , incorruptisq.sensibus , an postu et melius aliquid , non uideam quid quaerat amplius. 2 eque uero hoc loco expediandum est, dum de remo in te M , aut de collo columbae respondeam. non enim issum , qui , quidquid uidetur, tale dicam e se , quale uideatur. Epicurus hoc uiderit, et multa adlla neo autem iudicio ita est maxima in sensibus ueritas ,si

sani sunt, ac ualentes, est omnia remouentur, qua obstant, ct impediunt. itaque et lumen mutari saepe nolumus , oe situs enum rerum , quas intuemuir est interualla aut contralamus , aut diducimus; multaq. facimus usque eὸ , dum alte Ius ipse fidem D ciat siti iudicii. quod idem fit in uocibus , in odore, in sapore: ut nemo sit nostrum,qui non infensibus sui

missiquegeneris iudiciu requirat acrius . adhibita uero exercitatione , et arte , ut oculipsum tenean tim , areres cantibus; quis es , quin cernat , quanta

uis e se in Hisbus ' Oam multa uidentpifctores in

umbiris,.st in eminentia , quae nos non videmus' aut miata, s nos 'sunt in cantu , exadiunt

25쪽

meo genere exercitati' qui prmo inflatu tibicinis antiopam esse aiunt, aut Andromacham; cum id nos ne suspicemur quidem. 2Vihil necesse est deg statu , et odoratu loqui: in quibus intel gentia, etsi uitio a , o quaedam tamen. Q ud de tactu , O eo. quidem , quem philosophi interiorem uocant, ausdoloris , aut uoluptatis ψ in quo Cyrenaici solo pse tant ueri esse iudicium, quia1ientiatur. Potest ne igitur qui uam dicere , inter eum, qui doleat , i ter eu, qui in uoluptate sit , nihil interesses aut, ita

qui sentiat , non apertissime insaniat ' atqui , qua illa sunt haec, quae sensibus percipi dicimus; talia sequuntum ea , quae non sensibus ipsis percipi dicuntum inedquodam modo sensibus: ut haec: illud est album, hoe

dulce , canorim illud, hoc bene olens, hoc a sterum animo iam haec tenemus comprehensi, non seri bus e ille deinceps equus est, ille canis . cetera series deinde sequitur maiora neItens , ut haec , quae quasi expletam rerum comprehensionem amplentumum se homo est, animal est, mortale, rationis particeps. quo egenere nobis notitiae rerum imprimuntur . mne quibus neque intelligi quidquam , neque quaeri, dii utari uepotest. Quod δε essent falsae notitiae; εν- νοἱάς enim notitias appellare tu uidebaro si igitur essemt bae falsae, aut eiusmodi uisis impressae, qualia uisa a falses discemi non possent: quo taridem his modo uteremur ζ quo modo autem, quid cuique rei consentaneum esset , quid repugnaret, uideremus ἰ Memoria quidcm ccne , quae non modophilosophiam ,

26쪽

sed omnis uita usum , omnesq. artes lina minime

continet , niihil omnino loci relinquitur. quae potes enim esse m oria fal)Drum y aut quid quisquam

meminit, quod non animo comprehendit, et tenet ἐά ra uero quae potes esse, nisi quae non ex min , aut ex ductus , sed ex multis animi perceptionibus constat ψ quam si subtraxeris; qui distingues artificem

ab inscio ζ non enim fortuito hunc artificem dicemus esse , illum negabimus , sed cum a terim percepta,

et comprehensa tenere uidemus , alterum non item cumq. artium aliud eiusmodi genus sit, ut tantum Modo animo rem cernat, adiudini moliatur aliquid, O faciat: quo modo aut geometres cernere eap

to , quae aut nid Usunt , aut internosici a falsis non possunt; aut is , qui fidibus utitur , expisse num ros,et conficere uersus' quod idem in milibus quoque artibus conriget; quarum omne opus es in D clando , atque agendo. quid enim est , quod arte effici possit , nisi is , qui artem tractabit, multapere perit ψ Moime uero uirtutum cognitio confirmat, percipi, O comprehendi multa posse: in quibus solis in se etiam scientia dicimus , quam nos non comprehensionem modo rerum , sed etiam natilem , atque immutabilem esse censemus: itemq. sapie tiam, arte uiuendi, quae ipsa ex sese habeat constantiam. ea autem constantia si nihil habeat percepti, cogniti ; quaero , unde nata sit , aut quo modo φQuesro etia- , ille uir bonus , qui natuit omit mr cruciatum perserre , intolerabili dolore laceraripo

27쪽

tius , quM aut oscium prodat, aut dem, cur has igitur sibi tamgraues leges imposuerit, c- , qua obrem ita oporteret, ribit haberet comprehensi, pereepti , cogniti, constituti ζ nullo igitur modo Gripotest, ut quisquam tanti aestimet aequitatem, O fidem , ut, eius conseruandae caussa , nullum uni cium recuset , nisi js rebus a sensus sit , quae false esse nonpossunt. Ipsa uero sapientia, si se onor bit , sapientia sit , nec ne , quo modo primum obm-nebit nomen sapientia; deinde , quo modo susciperea liqua in rem, aut agere fidenter audebit, cum certi nihil erit , quod sequatur ζει uero dubitabit , quid sit extremum, et ultimum bonorum, lanorans quo ominia referantur, qui poterit esseesapientia Z atque etiam illud perspicuum est , constitui necesse esse initium , quod sapientia , cum quid agere incipiat,

sequatur: Hq. initiu- esse naturae accommodatum. nam aliter appetitis, ceam enim esse uolumus ορ- qua ad agendum impellimur , Oid appet mus , quod est uisum, m oueri non potest . illud au tem , Guod mouet , prius oportet uideri , eq. credi:

quod fieri non potest, si id , quod uisum erit , discemni non poterit a falseo. adio modo autem moueri animus ad appetendum potest, si id, quod uidetur, non percipitur , accommodatum ne naturae sit , an ali num item .si, quid oscii sui sit , non occurrit an mo , nihil unquam omnino aget, ad nullam rem umquam impelletur , nunquam mouebitur. quod si aliquid aliquando acturus est necesse est, id ei uerum,

28쪽

quo occurrit, uideri. Quid, quod, si ista uera ciratio omnis tollitur, quasi quaedam lux, lumen uitae 'tamen ne in ista prauitateperstabitis/nam quaerendi initium ratio attulit: quae perfecit uiri tem, cu- 69et ipsa ratio confirmata quaerendo. 'uasio autem est appetitio cognitionis , quaestionisq. β-nis inuentio. at nemo inuenitfalsa: nec ea , quae m-

certa permanent, inuenta esse possunt,sed, cum ea, quae quasi inuoluta fuerunt, aperta sunt, tum imuenta dicuntur: sic O initium quaerendi, O exitus percipiendi, et comprehendendi tenet: itaque argumenti conclusio, quae est Iraece ἀποδι se, ita d finitur , ratio, quae ex rebus percνtis ad id, quod

non percipiebatur, adducit. quὸd se omnia uisa elusemodi essent , qualia si dicunt, ut ea uel falsa esse possent, neque ea posset ulla notio discernere: quomodo quempiam aut nclusisse aliquid, aut inuenisse diceremus ' aut quae esset conclusi argumensi mdes' Ipsa autem philosophia , quae rationibus pro gredi debet, quem habebit exitum ρ sapientiae u ro quid fretu rum est' quae neque de se ipsa dubitare debet, neque de suis decretis, quae philo hi uocant 1όγματα : quorum nullum sine scelere prodi poterit . cum enim decretum proditur , lex ueri, recitiq. proditur. quo e uitio O amicitiarum pro ditiones rerum publicarum nascisolent . IXon

potest igitur dubitari,quin decretum nullum falsum

pG esse , sapienti satis non sit non esse falsum ; sed etiam Italile , Dum ratum esse debeat, qMod

mouere

29쪽

mouere nudia ratio queat. talia aute neque esse, neque uideripossunt eorum ratione, qui ista uisa, e quibus o ua decreta sunt nata, negarit quidquam a falses interesse. hoc illud est natum, quodpostulabat Hortensius,ut id ipsum sit perceptum Vapiente diceretis inibilpos te percipi. Sed Antipatro, hocide postulanti, cum diceret, e qui affirmaret nihilposse

percipi, consentaneum essee, unum tamen illud, dicere, percipi posse, ut alia nonposscnt, Carneades acutius resistebar. nam tantum abesse dicebat, ut id consentaneum esset, ut maxime eua repuinaret: qui e m negaret quidquam esse, quod perciperetur, eunihil excipere: ita necesse esse, ne id ipsum qidem , quod exceptum non esset, comprehemit, est percipi Ulo modo posse. . ntiochus ad istum lac pressius uidebatur accedere: quoniam enim id haberent cademici decretum, mentitis enim iam hoc me δογμια in dicero nihil pos te percipi, non debere eos in suo decreto, sicut in ceteris rebus, fustuare ,praesertim cum in eo seu ma consisteret : hanc enim esse rex Iam totius philosophiae, constitutionem ueri ,falsi ς cogniti, inco niti: quam rationem quoniam Discipe

rent, docereq. uellent, quae a quouis accipi oporte rei, et quae repudiari; certe hoc ipsum, ex quo omne

ueri falsiq. iudicium esset, percipere eos debuisse retenta duo ess ' haec maxima in philosiophia, iudiciuueri, est finem bonorum : nec sapieritem posse esse, qui aut cognoscendi esse initium ignoret, arat extremum expetendi s lit, aut undeproficiscatur, aut quo

30쪽

perueniendi sit, nesciat: haec autem habere dubia , neque his ita confidere , ut moueri non possint, onere a sapientia plurimum o Ho igitur modo potius erat ab his postulandum , ut hoc unum sute, .

percipi nilalpo se , perceptum esse dicerent . Sed de inconstantia totius illorum bententiae, si ulla sementia cuiusquam esse potest nihil approbantis , sit, ut opinor, dictum satis. Sequitur di tatio, copiosa i ta quidem , sed musto abstrusior: habet enta es

quotum a p sicis: ut uerear, ne majorem largiares , qui contra dicturus est ,libertatem, O licent am . quid eu- facturum putem de abditis r bus; et obscuris, qui lucem eripere conetur e sed di s utari poteras subtiliter, quanto quasi artificio n rura fabricata esset primum animal omne , deinde hominem mari er qua uis esset in sensibus : quem admodum prima uesanos pellerent, deinde Vpetitio ab hispulsa sequeretur: timi, ut sensus ad res percipiendas intenderemus. mens enim ipsa, quas suu fons est, arque etiam ipsa sensus es, n alem uim labet, quam intendit ad ea , quibus mouetur: stri que aba uisa sic arripit, ut bis satim utatur; aliqua

c recondit, e quibus memoria oritur: cetera autem' militudinibus constituit: ex quibus efficiuntur notitiae rerum; puta Graeci tum inuo , tum uocant. eo cum accessi ratio, argumentiq. con- clinio, rerum. innumeralibu multitudo; tum et perceptio eorum omnim apparet; O eade 'r

tio, profesta bis gradibus , l sapienti peruenit.

SEARCH

MENU NAVIGATION