장음표시 사용
31쪽
Adrerum igitur scientiam, uitaeq. constratiam pusima cum sit mens hominis , amplectitur maxime coginitionem istam καταλη ιν , quam , ut dixi , ueisum e uerbo exprimentes , comprehensi
nem dicemus, cum ipsimper se amat , nihil est Gnim ei ueritatis luce dulcius tum etiam propter ses . quocircaesensibus utitur; O artes efficit, quasi sensus alteros; est usque eὸ philosio iam ipsam corroborat, ut uirtutem efficiat, ex qua re una uita omnis apta sit. Ergo ij, qui negarit quidquam posse comprehendi, haec ipsa eripiunt uel instrumenta, uel ornamenta uitae, uel potius etiam totam ui tam euertunt funditus, ipsumq. arimal orbant amiamo e ut disticile sit, de temeritate eorum, perinde ut caussapostulat, dicere. Nec uero satis constituere possum, quod sit eorum consilium, aut quid uelint. interdu- erim, cum adhibemus ad eos orationem huiusinodi;si , quae distulent, uera non sint, tum omnia fore incena; restondent, quid ergo istud ad nos fini nonra culpa est ἰ naturam accusa, quae inprofundo ueritatem , ut ait Democritus , penitus abstruserit. alii autem elegaritius: qui etiam que runtur , quod eos insimulemus omnia incerta dis re e quaritumq. intersit inter incertum, O id, quod percipi non possit, docere conaritur, eaq. distingue-- re . cum his igitur agamus, qui haec distinguunt: si los , qui omnia sic incerta dicunt, ut ,stellarum n merus par , an impar, nesciatur, quasi desteratos aliquos relinquamus. uolunt enim, cet hoc quidem uel
32쪽
LIBER TI. Is vel maxime a nimaduertebran uos moueri proba
bile aliquid esse , O quasi uerisimile; eaq.se uti re
gula ct in agenda uita, ct in quaerendo, ac disserendo. quae ista regula est ueri falsii ,si notionem v ri O falsi ,propterea quod ea non possunt intem sci , nullam habemus in nam si habemus; interesse oportet , ut inter reflum, O prauum, sic inter u
ruim , Osris . si nihil intereri; nulla regula est; cpotest is , cui est uim ueri falseq. communis, uulu- habere iudicium , aut ullam omnino ueritatis notam . 23bim cum dicunt hoc se unum tollere, ut quidquam uerum post ita uideri, ut non eodem mo hdοfalsum etiam post ita uideri, cetera autem con cedere: faciunt pueriliter . quo enim omnia iudicantur ,sublato , reliqua se negant tollere: ut, si quis quem oculis priuauerit , dicat ea, quae ce possent; non se ei ademi se . ut enim illa oculis modo cogno-ρ tur ,sic rethua uisis ,sed propria ueri, non communi ueri Ofasi nota. quamobrem me tu prob bilem uisionem , siue improbabilem , O quae non impediatur , ut Carneades uolebat , iue alud quid proferes , quod sequame: ad trifum illud , de quo agi
mus, tibi erit reuertendum. in eo autem si erit communitas cum falso , nullum eris iudicium : auiapro
prium communi signo notari non potest . sin autem comUune nihil erit; habeo , quod uolo. id enim quaero , quod ita mibi uideatur uerum , ut non pose sit idem fulse uideri. Simili in errore uersantur , cum conui cti,ac ui ueritatis coad ope Picua ap set 7 ceptis
33쪽
ceptis uotas distinguere, O conantur ostendere, esse aliquidperspicui; verum illud quidem impressum in animo , atque mente; neque id tamen perenpi ac comprebendi posse. quo enim modo , per' cue , dixeris , album ei e aliquid; cum possit accidere, ut id , quod nigrum sit, album esse uideatur ἐaut quo modo ista aut perspicua dicemus, aut impre13a subtiliter , cu sit incertu-, uere, inaniterne animus moueatur'ita neque color , neque corpus , neque ueritas, neque argumentum, neque sicusus, neque perstimum ullum relinquitur. Ex hoci lud bis usu uenire solet, ut, quidquid dixerint, a quibusdam interrogentur: ergo istuc quidem percipis ἰ sed, qui ita interrogant, ab i3s irridentur. non enim urgent, ut coarguant neminem ulla de re misese contendere, neque asseuerare sine aliqua eius rei,
quam ibi quisque placere dicit, cena ct propria nota. Quod est igitur Muc uestrum probabile enam si , quod cuique occurrit, O primo quasi alpe diu probatile uidetur, id confirmatur: quid eo leui iuψδε ex circu 'ectione aliqua, ct accurata com deratione, quod uisum sit, id se dicent sequi: ta men exitum non habebunt:primum, quia his uisis, inter quae nihil interest, aequaliter omnibus abroga tur fides : deinde, cum dicant posse accidere sapie ti, ut, cum omnia fecerit, diligenti nimeque cim cum 'exerit, exinat aliquid, quod uerisimile uideatur, ct alsit longissime a uero; quo modo ,si magna parte quidem , uisolent dicere, ad uerum ip
34쪽
quamproxime accedant, confideremipoterunt ἐ ut enim confidant, notum his esse debebit insigne ueri. quo obscuro, O oppresso, quod tandem uerum mi uidebuntur attingere ζ quid autem tam obscurum dicipotest, quam cum italoquuntur' hoc quidem rei ili' signum, aut argi mentum;
est ea re id sequor: sed feripotest, ut id , quod si iscatur , aut fessum sit, aut nihil sit omniino . Sed deii perceptione hactenus . si quis enim ea , quae dictat sunt , talesadtare uolet; facile, etiam absentibus nol bis , veritasse ipsa defendet. His fatis cognitis, quael ia, explicata sunt , nunc de assensione, atque approl batione , qua Graeci συγκαταθων uocarit .pra dicemus: non quo non latus locus sit Ged pauctot ante ia Iasunt fundamenta. nam cum vim, quae esset insensibus, explicata nus, simul illud aperiebrili tur , comprehendi multa est percipi sensibus i quod feri sine assensione non potest. deinde , cum inter inanimum , O animal hoc maxime intersiti, quod . inanimum nihil agit , animal agit aliquid: nihil snim agens ne costari quidem potest quale sit aut ei sensus adimendus est; aut ea, quae est m nostraliatapotestate, reddenda assensio. at uero animus quodam modo eripitur ijs , quos neque sentire , nepisassentiri uolunt. etenim necesbe est, ut lancem in si bra , ponderibus impositis , deprimi , sic animum perstimis cedere . nam quo modo non potest animal ullum non appetere id , quod accommodatum ad naturam appareat: Graeci id οἰαιον appellant 9 sc
35쪽
Mnfotest obie tam rem perspicuam non approbare. Qidi quam, si illa, de quibus dii utatum est, uera sunt; nihilattinet de a1sensione omnino loqui. qui enim quid percipit, assentitur statim. Sed haec etiam sequumtur , nec memoriam sine assensione posse consare , neque notitias rerum , nec artes: Hq., quod
maximum AT, ut sit aliquid in nostra potestate, in eo , qui rei nulli a sentietur , non erit . ubi igitur uirtus, si nihil situm est in ipsis nobis ἰ Maxime autem assumdum , uitia in ipsorum esse potestate , neque peccare quenquam, nisi assensione; hoc idem in uirtute non e se; cuius omnis constantia Ofirmitas exus rebus constat, quibus assensa est, O quas appro auit: omninoq. ante uideri aliquid, quam ag mus , nece se est, eiq., quod uisum sit, assentiamur. requi aut uisum, aut a sensum tollit, is omnem aItionem tollit e uita. P unc ea uideamus,qua contra ab his disputarisolent .sedprius potestis totius eorum rationis quas fundamenta cognoscere . . Componunt igitur primum artem quandam de his, quae uisa dicimus; eorumq. O vim , O genera de
s niunt; in his quale sit id, quod percipi, O comprehendi possit , totidem uerbis , quot Stoici: dei de illa exponunt duo, quae quasi continerat omnem hoc quaestionem: quae ita uideratur, ut etiam alia multa eodem modo uideripi tineque in bis quidquam intersit, non posse eorum alia percipi, alia non percipi: nihil intere se autem, non modo si ex
omni parte eiusdem modi sint ,sed etiam si discem
36쪽
nonpos t. quibus positis , ius argumenti conclusione tota ab his caussa comprehenditur. composita autem ea conclusio sic est. Eorum, quae uidentur ,
aliaueraseunt, alio D: , quod falsim est, id percipi non potest: quod autem uerum usum est, id omne tale est , ut eiusdem modi falsi etiam possit sideri. et quae uisa sunt eis odi, ut in iis nihil imtersit; non poten accidere , ut eorum alia percipi posiit , alia non possint. nubium igitur est uisum , quod percipi possit. Quae autem sumunt , ut concludant id , quod uolunt , ex his duo sibiputant conc di . neque erita quisequam repugnat . ea sunt haec rquae uisa falsa sint , percipi ea non posse: ast in ; inter quae uisa nihil lintersiit , ex bis non posse alia talia esse , ut percipi possint , alia , ut non possint. Reliqua uero multa is uaria oratione dest dumi r quae sunt item duo: urium; eoru- , quae Amdeantur , alia uera esse , alia falsa: alterum; omne
uisum , quod sit a vero, tale esse, quale etiam afaia Dpossit. baec duo; proposita non praeteruolant ,sed
ita dilatant , ut non mediocrem curam adhibeant, et
diligentiam. diuidunt enim in partes , , eas quidem magnas , primum in sensus, deinde in ea, quae ducuntur a sensibus, et ab omni conssuetudine,quam obscurari uolunt. t perueniunt ad eam partem , ut ne ratione quidem is conieIIuma ulla res percipi
possit. Haec autem mmersa concitarit etiam misti .
tius. ut enim de sensibus hestereo sermone uidistis, item Iaciunt de reliquis. in singulis . rebus , quas
37쪽
in minima dispertiunt , uolunt efficere, iis omni bus , quae uisa sint, ueris adivnrita e se fassa, quae aueris nihil diferant: ea cum talia sint, nihil posse comprehendi. Hanc ego subtilitatem philosophia quidem dignissimam iudico, sed ab eorum caussa , qui ita disserunt, remotismam. desinitiones enim, , partitiones , O horum luminibus utens oratio, tum similitudines, dissimilitudinesq. ,stearum te nuis O acuta distinctio , fidentium e se hominum illa uera , firma certa esse , quae putentur; non eorum , qui clament , nihilo magis uera illa ese, quam falsa. quid enim agant ,si , cum aliquid defianierint , roget eos quill iam , num illa definitio possit in adjam rem transferri quamlibet ἐ si pose dixerint : quid enim dicere habeant , cur illa uera de
nitio sit ἰ si nuauerint: fatendum sit , quoniam uel illa uera definitio transferri nonphsit in falsum , quod ea definitione explicetur , id percipi posse.
quod minime illi uolunt. Eadem dici poterunt in mnibus partibus .si enim dicent , ea, de quibus disserent , se dilucide persticere , nec ulla communion e uisiorum impediri: comprehendere ea sepose at buntur .sin autem negabunt uera uisa a falyps pol sedistingui: qui poterunt longius progredi ἐ occurre
i tur enim,sicut occursum di. nam concludi argumentum non potest , nisi ijs, quae ad concludendumsumpta erunt , ita probatis, ut falsa eiusdem modi nuula posint esse. Ergo ,si rebus comprehensis, et per
ceptis nisa, Oprogressa ratio hoc liciet,utilposse
38쪽
se comprehendi: quid potest reperiri, quod ipsi
sibi repugnet magis in cumq. ipsa natura accuratae orationis hoc pro reatur de aliquidpatefacturam, quod non appareat , quo id facilius assequatur, i adsibituram sensus , Oea, qtiaeperspicuasint: qualis est istorum oratio , qui omnia non tam esse ,
quam uideri uolunt ' Maxime autem couincuntur, cum haec duo pro congruentibus sumunt tam uehel menter repugnantia: primum , esse quaedam fal al visa; quod cum uolunt, declarant quaedam esse u i ra deinde ibidem, inter falsa uisa, O uerra nihil in l . teresse . at primum sumpseras , tanquam interesset. ita priori posterius ,posterioriseuperius no iungitur. Sed proii ediamur longius; ct ita agamus, ut nihil nobis Hentati esse uideamur; quaeq. ab his dicum 7 . tur ,sispersequa ur, ut nihil in praeteritis resimi , quamus. Primum igitur perspicuitas illa , quam dii rimus,satis M. nam balet vim, uti aper se ea, it qreue sint ,irobis, ita ut sint, indicet: sed ta-en , ut maneamus in peripicuis firmius oeconstantius, maiore quadam opus est uel arte , uel diligentia; ne ab
G quae clara sint ipsa per sese, quasipraestigiis qui
Dusdam , O captionibus depellamur . na, qui uoluit filiuenire erroribus , Epicurus , iis , qui uidentur . conturbare ueri cognitionem; dixitpsapientis esse,
gruionem aperspicuitateseiungere; nihilsecit. φ-
ό enim opinionis errore n nullo modo sustulit. quamobrem, cum duae cau1sae perspicuis , O euiden tibus rebus aduersentur: auxilia totidem sunt cor
39쪽
tra comparanda. aduersatur enim primum quod parum defigunt animos , intendunt in ea, quae persticua sint , ut, quanta luce ea circumfusa sunt,po sint agnosicere: alterum est, quθd fallacibus, captiosis interrogationibus circumscripti, atque decepti quidam, cum eas dissoluere non possunt , de sciscunt a ueritate. oportet igitur ea, quae propersticuitate re bonderipossunt, in promptu habe- re, de quibus iam diximus; et esse armatos, ut o currere posmus interrogationibus eorum, capti nesq. discutere: quod deinceps facere constitui. E ' ponami igitur generatim argumemta eorum s qu0- niam ipsi etiam illa solent non confuse loqui. Pr mum conantur ostendere, multa posse uideri e spe , quae omnino nulla sunt, cum animi inaniter moueantur eodein modo rebus js, quae nulla sint, ut ijs , quae sint. nam cum dicatis, inquiunt , uisa quaedam' mitti adeo, uelut ea, quae in somnijs uideanto,' quaeq. oraculis, auliciis, extis declarentur; haec enim aiunt probari a Stoicis, quos contra distulant9 quaerunt, quonam modo, falsa uisa quae seni, ea deus efficere post probabilia ; quae autem plane 'proxime ad uerum accedunt,escere non po1sit' an
' se ea quoquepossit, cur illa non polsit, quae perdis-
ciliter, interno cantur tamen' et si haec, cur non inter quae nihil sit omnino ' Deinde, cum mens ni0- ueatur i aper sese , ut et ea declarant, quae cogit tione depingimus , ea, qua uel furioses, uel dommientibus uidentur: non ne, inquiunt , verisin nis
40쪽
L I B E R I I. I9sit , etiam mentem moueri, ut non modo non in .
remincat , uera illa uisa sint , an ne falsa , sed ut tu his nihil intersit omnino in ut , si qui tremerent , Oexalbescerent uel i per se motu mentis almo, uel obie Ia terribili re extrinsecus , nihil interesset , quid ingueretur tremor ille , et pallor, neque ut quis quam inter effri inter intestinum , O oblatum. 2Po
premo , si nulla uisa sint probabilia, quae falsa sint:
alia ratio esὶ.sin autem sunt: cur non etiam quae non facile internosiantur in cur non ut plane nihil intem
it 'praesertim cum ipsi dicatis , apientem in furore sustinere se ab omni assensu; quia nulla in uisis di
in tio appareat. Ad has omnes uisiones inanes Antiochus quidem O permulta dicebat , O erat de hac una re unius diei di stulatio: mihi autem non idem faciundumputo , sed ipsa capita dicenda: in primum quidem hoc reprehendendum,quὸd captio- issimo genere interrogationis uturitur: quodgenus minime inphilosophiaprobarisiolet, cu aliquid minutatim etIradatim additur,aut demitur. Soritas hos vocant, qri acerruum esciunt uno addito grano . LAliosum ane,et captioseumgenus. c mim ascenditis state uisum obieItum est a deo dormienti, ut probabile sit i cur non etiam, ut ualde uerisimile ἰ cur de inde, non ut disciliter a uero intemincatur/ deinde, ut ne intemoscatur quide ἐ postremo , ut nihil inter cit illud intersit φ huc si perueneris , me tibi primum quidque concedente; meum uitium fuerit : ipse i stoleprocesseris is tuum . quis enim tibi dede
