Dicta notabilia siue illustriores sententiae ad excolendos mortalium mores, & vitas recte instituendas, ex Platone, Aristotele, & alijs quampluribus selectae, quorum nomina in fine operis inueniuntur

311쪽

a ARI STO T. LIBRI Prauus, nihil amicu habet, nec ad seipsum, nec ad ah una. cap 6 Quod cum maiore labore acquiritur, magis di bgiri . cap. 8Solicuatio difficilis est vita. cap. t o Vnusquisque Atti sex diligit opus sus . . 8

commentator in eundem.

Amor, fit per sensum vistis. cap. I Deus, diuidit , niuersa bona unicuique secundis materia,vel aptitudin E eius. ca. 4. Intuitus amati, valde eligit ut apud amasios. cap. I Nullus amat, nisi pri' desectat' fuerit A. 6Vir: uosus, vult vitam propter seipsum, di salutem δε praecipue salute partis illius, per bonus de virtute praeditus. cap. Vir, vituperatur vltimo vitti perio, quando nihil sacit,nisi propter seipsum. cap.9Libri decimi.

Amantes fistulas, non possunt attendore sermonibus,si audiant fistulantem .ca. 9 Delectatio pei ficit operationem. cap. IIn actibus humanis,minus creditur sermonibus, quam operationibus. cap. IIMulti magis.obedi ut necessitati, quam sermoni. cap. II Non .

312쪽

po LITI COR VM. Iss

Non valentes continue Operari, reqllie indigent. 7Omnia habentia corpora, non possunt

continue operari. cap. a

Philosophia . habent admirabiles dele elationes. puritate, 6c firmitate. cap. 8Quaedam delectant noua , quae postea non similiter delectant. cap. 2Commentator in eundem.

Dignius est intellectui, eligete apprehensiones, quam aurum. cap.61ntellectus domi inatur omnibus. cap.9Licet ho sit paruus corporem magnitudine in potetia superat omnia multu ca .s Rebus, q no diuidunt, no est gnatio. c. P oliticorum libri. Libri primi. Animal, constat ex anima, dc corpore, inter quae anima , est regens natu taliter

corpus vero, rectum.

Consil um mulieris est inualidum. Pueri autem impei sectum. Desideriti diuitiarii, vadit in infinitum. Diuersitas alimentorum, facit diuersas vitas animalium.. Facile est ditari philosophis, si volunt. Fortitudinis non est, diuitias parare. sed

V 3 fiduciam

313쪽

A RIsTO T. LIBRI

fiduciam animi. Homo, naturaliter est animal politDcum ciuile. Homo solitarius,aut Deus, aut beata. In prauis ac male dispositis, corpus d minatur animae. Masculinu in naturaliter dignius est foeminino. . NMulieres,sunt media pars hominum la-berorum. Natura no facit ν num instrumentum,

nisi ad unum opus. Natura,nihil facit frustra. Non est possibile, vivere sine alimento. Natura. facit oia malia Spier homine. Nulbi instrumentu cuiusque artis, est infinit d. neq; magnitudine, neq; multitudine. Num us, est primum , di ultimum in

com nutatione.

Opus, quod fit a melioribus, semper est

melius. A ' H

Omnis societas, est constituta gratia alicu us boni. Omnis domus,resi debet a seniore. Plurimum genus nominum , ex frum bas domesticia terrae vivit.

Regens,

314쪽

Regens naturaliter dignius est recto. Sicut optimirio animalium, est homo leges: uens sic pessimum animalium, est limmo a li gem separatus. Seuissima iustitia, est habens arma. Sine necessa iis impossibile est xi uere,&ben et lucre. Seruus naturaliter non est sutipsius sed ali ei tu . Silentium . praestat mulier ornamentu. Texto, is no est lana facere sed factis vir. Vtile est. corpus rapi ab anima. Vtile est o ibus animal b', regi ab ho te. Virius ,& malitia determinat nobiler, ignobiles,seruos,& liberos. Libri fecundi. Amicorum.omnia sunt communia. Α mulieribus male regitur ciuitas. Amicis auxiliari, dulcissimum est. Bonum est. ab aliena Muliere abstinere propter temperantiam.

Cives sunt socii unius ciuitatis. Impossibile est indigentem,bene Principem agere,& studio vacare. Leges inhonestae, licet maxime sint ravia,ab licet.

315쪽

ARISTO T. LIBRI

Maximuni bonia cillitatis , est amicitia. Multi serui, qua doq; det ei ius seruiunt paucis. Melius est , Mulieris dotem modicam. v ct mediocrem esse quam magnam. Melius est, iudicare secundo leges,& literas, qua ex propria scientia, vel . sentetia. Omnis ciuitas, Artificibus indiget. Pecunia.seditione essicit,& malignitate Populares homines discordant propter inaequalitatem possessionis , generosit autem .propter inaequalitatem honoris. Quod plurimorum est coalmune, minime curam sertitur. Quia de propriis, maxime curant homines. de communibus aut minus, quam quatum singulis competit.

Qui delectari velit sitae tristitia, ad philosophiam recurrat. Unusquisque, naturaliter, dc maxime amat stipsum. Unum opus, optime sit ab uno. in Libri tertis. Ciuitas, est ciuium multitudo. Ciuitas, non est una propter eosdem muros , sed propter eandem politiam. Ingenuitas, est virtus generis.. Melius,

316쪽

POLITICOR UM. 3ue

Melius , est ciuitate rcgi a vito Optimo, quam lege optima. Non est id e bonus vir,& bonus ciuis. Non contingit eum bene Principc magere, qui sub Pi incipe non fuit. Optima ciuitas, non seit utilam Artifi- . cem. esse ciuem vel Principem. Opoit et bonam ciuitatem , de virtute esse solicitam. Politia est ordo quida habitantiu civitatem, Principem agendo δε subiiciendo. Piudentia, propriae est vir Lus Principis. Pars, non est apta nata excellere suum

totum,

Quicunque politice intendunt utilitatem communem, recte sunt iusti. Qui cu que in ted ut utilitate Spi ia, vitiosi sunt,&rectatu politi aru sunt trasgressores Sine iustitia,implurare est,habitari ciui

tatem.

Turba multa. melius iudicat , quam

unus tantum.

Virtuosum Principem , melius cst,quam multos alios Libri quarti Ciuitas , no constat ex una parte tantu

317쪽

sed ex multis. quatit ira una, sunt Agri Iae. alia Artifices Dianuales, aliae qui negociantur circa forum , alia . ni ercen alii ultimia. propu natores,& armiger qNos in ciuitate necissamum est existe te si non debeat inimicis se inire. Diuites.& nimis potentes,no subiiciuntur, nec volunt subiici. Bona Foit una est . ciues mediocre subissantia habere , tanquam sufficientem eis, qui apes tales bene rigitur eruit a S. ca P. In omni ciuitate. sunt tres species homimum diuites pari peres, mediocIes, quarum ultima est optima. in magnis negociis, oportet unum n rociam ad unum opus. Quia melior est cura intenta circa unum quam circa plura. Media possessio bonorum exigitorum,

est optima. Quia facillimum est, rationi

obedire. Medincres ciues, maxime soluantur in ciuitate hi enim non desiderant aliena, si- cut pauperes, nec horum substantiam c riunt, quapropter sine peri colo, vivunt. Magnae ciuitates, magis sunt cum sed,

On quam paruae, quia ibi remedium est

multum.

318쪽

POLITI CORVM. Is g

Non solum oportet politiam a prineipio instit ii er e, sed etiam oportet ipsam

corrigere.

Nimis viles,& egeni, nesciunt Principes Nobilitas. est virtus, & diuitiae antiquae Qui alteri seruit,no est per se sufficiens. Quanto aliquid magis accedit ad medium , tanto est melius, di quanto magis recedri, tanto est peius,

Sine piincipibus, impossibile est esse ei

ciuitatem. Tibri quinti. Contraria , sunt factiva contrariorum. Contumelia, est causa irae. Minores , ut fiant aequales. seditionem faciunt aequales vero, ut fiant maiores. Malus, mittit manum ad impossibilia. Nobilitas generis, S diuitiae, principia sunt fontes seditionum. Nullus natui aliter mittit manum ad

impojsibilia. Non facile potest in uadi, qui sobrius est, sed qui est ebrius nec qui est Vigil, sed qui est do imieno. Nobilitat,

319쪽

Nobilitas & virtus, i paucis inueniunLOis diuersitas,uidetur facere seditione, Oportet Principem . bonos honorare.& ipstim eis honores distribuere supplicia autem distribuere, no per se, sed per alios. Propter inaequale, fit seditio ubique. Principium, videtur esse plus quam dimidium totius. Pater , & Filius simul principem agere non debent nec minor. Senios Frater. Politiae, maxime dissbluuntur propter iustitiae transgressionem Paruae expensae saepe factae, consumunt substantiam.

Periculosum est Principi, subdito dare

magnos honores.

Principes, ne in dant ebrietates , dc somnium debent cultat e. Princeps, debet esse Dei cultor . Quia minus tinient homine ,iniustu pati a principe, si Dei cultorem putant ipsum esse. Princeps. Dei cultor debet esse plus.&minus civium.

Princeps, nullum virum totius sui do. minii debet facere custodem. Quod est plus,est inaequale unicuique. . Quod

320쪽

POLITI CORVM. rues Qiiod est parum, quasi nihil differt ab

eo, quod est nihil. Quod volunt potentes, agunt omnes. Rex, iustitiam conseruat e debet. Regnum , saluatnr per amicos.

Si pli es sint Fratres , senior semper debet Principem agere. Si princeps ali ille a potestate sibi tradita deponere velit, gradamn debet hoc sacere, oc non simul totam potestate auferre.

Vbique, pro inaequali fit seditio.

Libri sexi . Agricolae qui no habet necessaria. circa opera moratur, de no c5cupiscunt aliena. Agricolae, magis appetunt luci um, qua honorem,& ideo dcle habilius est eis laborare quam principem agere, δή dominari. No est facile. pei manere ciuitatem sine legibus,& consuetudinibus cc inpositam. Necessarium in omni ciuitate, aliquidem i. dc aliquid vendi. Opus libertatis, est v uere, ut vult aliquis. Quia seruus non vi uri, ut vult.

Optimus populus est, qui teriae colendae ded tus est. Opoit et in ciuitate aliquos csse, qui cu