장음표시 사용
321쪽
296 Cores ID. III. ARTI C. II.
ouendum est , ne mala fidei possessores simus in praediis alienis: quoniam nulla antiqua dierum possessis iuvat aliquem maia fidei possessorem - : & Regula secunda turps in Sexto Possessor malae fideι ullo tempore non prae- se Uiν - : Praescribit tamen possessor bonae fidei , textu egregio institui. De i sub initio - Iure civita conssisutum fuerat , ut qui bona
1ide ab eo , qui dominus non erat , cum erederet etim domrnum esse, rem emerit , vel ex donatione , aliave quaυιs iussa causa acceperit , is eam rem ,s mobilιs erat anno ubique tino, se immobilis , hiennio tantum in Italieo solo afuevero, ne rerum dominia in incerto essene. Et qtium Me placittimerat , putantibus antignioribus domisis Iusserae ad inquirendas res suas praefata sempora: nobis melior sententia reseiat , ne domini maturius Dis rebus defraudentur , neque certo loco beneficium hoe coneludatur. Et ideo Conseia tutιonem super hoc promulgavimus , quo eautum est , iat res qaidem mobiles
per triennium , immobiles vero per longi temporis possessionem L idest inter
praesentes decennis , inter assemea viginti annis I iasueviantvire σ hιs rodis non solum in Iιalια , sed etiam in omni terra , quae nWiro imperio gubernatur , dominia rerum D iusta causa possessionis praeedente , adquiranιαν - . Id ipsam probatur Iure Canonico Extra toto titulo De praescriptionibus, incit jus postremo capite sic lego Quoniam omne , quia non es ex fide, pec- .. satum es et onodali iudicis dissinimus , ut nulla ualeat absque bona fide praescriptιa tam Canonica , quam Cιυilis.
Pergit Sanctus Bernardinus, & alium proponit casum , qui talis est. Est unus, qui dat centum oves cuidam Monasterio, cum pacto quod annuatim recipiat duos solidos ab eodem Monasterio, quam vis longe plus valeant fruetus earum: & addit, quod si oves moriantur, ipse vult praedictum Iructum . si autem multiplicentur, omnes sint MO-nasterii.' Secundum Hostiensem talis casus licitus est , nec dans tenetur ad ' restitutionem, etiamsi oves mortuae sint, nisi prius insectae suissent, δc iam ad mortem paratae, & hoc ignoraverit Monasterium L. Verum f. Si locupleti T. De minoribus. Consulit tamen Hostiensis tradenti, quod incalu, quo morerentur antequam Monasterium aliquam ha
beret utilitatem, nihil recipiat: quia nullus debet locupletari cum alterius jactura Extra De regulis iuris Cap. Loeupletari Lib. 6. . Careat etiam talis, quod, nisi in hoc
322쪽
eontractu Monasterium consentiat, non tenebitur de Vpraedictis ovibus datis Abbati, vel Cellario, vel hu)usmodi, cum praedicto pacto, vel consimili. Cap. I. Extra De de
posito. Haec secundum Hosti ensem. in
33 In easu proposito adde eum S. Bernardino ibidem eo . 3. -- Insuper, quod pos mortem tradentis , etiamsi centuplarentur, ad ipsum nostreium veWiant -; non enim sermo in Stuitur de pensione in perpetuum solvenda, sed duntaxat in vita tradentis. - Hie eontractus est ille census vita litius, quem Theologi vocant reuservativum, de quo dixi annotati ne 38. , ubi de tertio Articulo se ea n dae Considerationis: & fit, eum quis alteri rem suam tradit ; praesidini puta, domum, aut aliam rem, conserens eidem dominium tam directum, quam utile, reservata sibi pensione determinata quotannis solvenda ab accipiente . Cenium vita litium licite posse eonstitui , nemo est, qui ire pos si inficias, quum nee jure Civili , nee iure Ecclesiastico sit vetituet. Alicui hic contractus videri sorte poterit illicitus, quia pereuntibus ovibus
Monasterium adhue teneretur pensionem salvere praestituram , secus aesane itum fuit a Pio V. in sua Constitutione Cum onur anno edita I 386. per haec verba Postremo census omnes in stitiarum creandor non foliam rein totum, vel pro parte perempta , aut infraElu π in totam, vel pro parte essecta, volumus ad ratam perire . Sed attente is perlegat eandem Convstitutionem , & deprehendet Summum Pontificem non de reservativo ,
sed de solo censu consgnativo fuiss e locutum, in eo posito, ut quis retento sibi dominio propriae rei tam directo, quam utili, alteri vendatius percipiendi pensionem annuam super eadem. Durum sortassis alteri videbitur onus Monasterio impositum solvendi pensionem etiam pereunte eapitali, fle quidem per totam vitam tradentis, cum oves perire possint eo ipso primo mense vel anno, quo traduntur . Sed anima. vertat is, si plaeet, quod etiam eodem primo mense, vel anno perire potest tradens; Ae Monasterium tune haberet integrum capitale nulla pensione soluta . Contractus aleae hie est, & aequa est conditio sive tradentis, sive accipientis. Consulit igitur Hostiensis, non praecipit, quod tradens nihil reeipiat, si oves pereant , antequam Monasterium aliquid percipiat utilitatis. Consulit, inquam: quoniam, si pensionem, conventam in eo casu adhuc vellet, aut exigeret, non auderem ipsum improbare. Jura omnia clamant in eo casu ipsi adhuc esse debitam ex pacto inter
contrahentes inito se Contractus ex e n ventione legem 'aeripere dipnoseuntiar
Regula 83. iuris in Sexto: nam Regula Locupletaeri ab Hostiensi producta unice vim habet, dum quis locupletatur eum alterius iniuria, vel jactura . In casu porro nulla fieret iniuria accipienti, & quia ita fuit inter contrahentes libere conventum , & quia se uti per interitum ovium iacturam Dissiliroes by GOrale
323쪽
outam sentit Monasterium , ita senti rei poterat lucrum , quidem maximum , si paullo post initum contractoni tradens obiisset. Contractus aleae fuit, & stati in atque contrahentes libere convenerunt, unusquisque tenetur stare contra fui, etsi morte intercedente cedat in favorem unius
Magni certe momenti est, quod cive bene valerent, dum suere traditae: . quoniam, si iam fuissent insectae, & ad mortem quati paratae, &i3 cognoviiset tradens, dolose is egi ite i , &i nullam pensionem Monasterium deberet eidem persolvere; immo tradens teneretur ad compensandas omnes expensas -- Cum fraus , CT dolus. Memini debeat patrocinium im-pςrtiri Cap. Tua Extra De Clericis non νesidentιbur , & L. Si legatarius C. . De legatis: ut non aecipiat fructum sua eallidιraιιs.. Magni etiam fieri debet, quod accedat consensus Monasterii . Quum enim hie non agatur de regimine Monasterii, quod spectat ad Abbatem: neque de negotiis communibus eiusdem gerendis , quod est munus Cellarii Cap. Mialta sunt Extra Ne Clerici vel Monachι - Et in Regula B. Benedisii praecipitur pro υideri , per quorMm manus negotia monasterii procurentiar-: Sed de novo diuturno onere agatur Monasterio imponendo, quod cedere potest vel in damnum, vel in utilitatem totius Monasterii: Omnes Monachi sunt audiendi, vel saltem eorum Patrum Discretorum, qui Monasterium iuridice repraesentant, mens & voluntas exploranda est. Id paritate rationis insert Author ex Cap. I. De deposito e quia sicuti pecunia Ecelesiae commendata, in Ecclesiae utilitatem conversa, omnibus interest eiusdem Ecclesiae Canonicis, ut ibidem ponitur et ita novum Onus in Monasterii damnum vel utilitatem cedens, ad Omnes Fratres prO- sellas in Monasterio degentes debet referri. Id perspicue eruitur ex Cap. 3. Extra De donationibus , in quo sancitam legimus -- Caterum s Abbatem donationem cum Prιore , quibusdam de Conventa , vel suum Abbatem facere contieerit, edi postea Convenιus pars reclamaυerire data rei quanιιIas , ιllitis Terra confiaetudo squa tamen Sacris Canonιbus non obviet J esdιligentius attendenda o' secundum hoe es donum ratum veι irritum iu
Quid tenendum sit de duobus aliis quae fit is a S. Berna dino positis in eodem capite, ex supradictis patet. Primum est hujusmodi. Petrus dat in soccidam Ioanni viginti oves tali pacto, quod Joannes suis sumptibusia oves , & earum laetus cum diligentia pascere, & serva
re teneatur; fructuum vero , & foetuum medietas st Joamnis, Jc alia Petri: oves autem ipsae, vel aliae, quae occasione
324쪽
CONs ID. III. 'ARTI C. II. 299sione temporis extabunt, sint ipsius Petri in fine triennii rQuod si ipsae oves, vel aliquae earum , aut ipsarum foetus, vel fructus culpa, aut dolo ipsius Joannis, vel ejus nuntii perierint, damnum ad ipsum Joannem spectet. Si autem casu, fortuito, vel divino judicio, ad iplum Petrum Pertineat. Quaeritur nunc: Utrum liceat 3' Respόndeo, quod sic , & patet hoc ex dictis in quam to casu primi modi societatis.
32 Haec eit illa societas, qua nulla planior, nulla simplicior, nulla magis catholica, nulla melior, & in totum respondens Sixtinae Constitutioni. Tantum igitur abest , ut in ullo ivel minimo possit improbari, quin potius miris laudibus excipienda est. Iure quapropter Aite sanus lib. tit. Ia. De quinto, postquam hunc casum lucide exposuit, quaesito facto , an si contractus licitus , brevibus respondit -- Credo , quod c, quia μιis videtar aestae bona utriusque conditio.
Secundum est. Dat quis oves in soccidam ad quinquennium, & de consuetudine est, quod in fine quinquennii dividantur oves, & ipsarum fructus. Oves interim peri*runt: bum quid rusticus ad aliquid est tradenti obligatus Τ Huic quaestioni, quia ex praedictis satis clare' non patet, respondeo secundum Baldum in L. I. C. Pro serio ,
quod oves possunt perire tripliciter. Primo ex natura: 3c in hoc casu, quia etiam periturae fuissent penes tradentem, non tenetur aliquid restituere. Quod hic subdit S. Bernam dinus, etiamsi fuissent aestimatae, non credo iverum, sicuti dixi supra in secundo casu primi modi societatis. Secundo veniti damnum ex fortuna nempe fortuito casa, cui obviari non potest; & tunc damnum erit commune L. Cum duobus f. Damna ff. Pro socio. Ideo, si oves valebant viginti florenis, rusticus tenetur restituere decem. Tertio venit. damnum ex culpa rustici; & tunc, si ante tempus societatis dividendae perierunt oves, quia tum omnes erant
tradentis L. SD pascenda C. De pactis, & etiam dicto g.
Damna, tenebitur rusticus de omnibus satisfacere tradenti.
325쪽
3oo CONs ID. III. ARTI C. II. Si vero perierunt postquam debebant aequaliter partiri, solum dimidiam partem restituat, quia alia jam erat sua.
33 Paragraphus Damηa, quem hic allegat Author , non e it latis ad ostendendum, quod in casu, de quo agitur, si oves casu fortuito imitereant , damnum debeat esse commune e quoniam in eo agitur de animalibus sellimatis, & cum aestimatione traditis, de quibus in praesenti 'sermo non eli. Probari id forte potest , quod aeeipiens ex pacto initor de dividendis ovibus in fine quinquennii, habeat ius ad medietatem earum, & sit quasi ipsarum dominus: & praesertim si interitus ovium contingat quinto anno iam incepto, quum tunc iam eas pene ex integro acquisierit. Probari item poteti ex Regula 41. iuris in Sexto Qur sentit onus , sentire debet commodum, di e eontra ; & iccirco si accipiens sentit commodum lucrando oves paullatim, easque dividendo in fine quinquennii, si vivant, sentire pariter debet incommodum, si pereant. Sed . ex hoe sequitur , quod, si ante finem societatis , ante tempus pro divisione sancitum , oves pereant eulpa accipientis , seu s it minoris , non teneatur hic compensare tradentem ex integro, seu huic solvere pretium omnium civium , bene vero earum duntaxat , quas ex pacto inito accipiens nondum acquisierat . Ita sane arbitror , quia ex pacto inito accipiens quolibet anno aliquid acquirit , & dum ipse est in culpa , unice tenetur ad compensandum quod adhuc erat alienum, non vero quod iam factum erat suum. Apposte igitur Tabiena veri Usura terιὼ super hoc eodem eata ab ipso proposito sub persona Petri tradentis, & Ioan his accipientis, scribit num. 3. in fine -- Si vero ob eulpam Ioannis , tune tenetur ad totum , quod tune habebat Petrus in illa Deietate - . Nota haec verba quod tune habebat. Non enim in idem reeidunt ac si scripsisset .- Ad totum , quod Petrus tradidit in Dei talem . Haec tamen dicta sint salvo meliori iudicio.
Alios casus adjicit idem Sanctus de animalibus grossioris generis, quoS etiam hic ponam, ut nullum praetermisisse videar, & omnis ipsius doctrina de contractibus ha
PRIMUs CAs Us. Petrus dat Ioanni bovem Sc vitulum usque ad annum nutriendos, ut in fine anni vendantur,& Petrus ante omnia suum extrahat capitale, clucrum deinde dividatur. Dicit Sanctus, quod licitus est hic contractus, si duo concurrant. Primum, quod Petrus retineat periculum fortuitum capitalis. Secundum, quod, si minus
326쪽
CONs ID. III. ARTI C. II. 3or venderentur in fine anni , Joannes ipsi nihil satisfaciat. Attendendum etiam est, quod dixi in duobus primis casi. bus primi modi societatis.
34 Hunc eundem casum post Archidiaeonum, & S. Bernardinum .
proponit Sylvester Prieras ver. Societas fecundo num. I., & eodem mois do respondet. Nihil in eo non aequum , & perfecte non respondens legibus pro honesta, Sc laudabili societate sancitis.
SECUNDUs CAsUs. Petrus locat Joanni duos boves, v lens quolibet mense duos sextarios frumenti. Talis contractus est licitus, si concurrant quae dixi in secundo modo contrahendae societatis.
33 Placet adserre verba ipsa S. Bernardini Serm. 6O. art. a. cap. i. in hujus casus expositione, eiusdemque solutione se Petrus locat Ioamni duas λυα , volans quolibet mense duas minas , seu duos sextarios frumen-ri , ο retinet Mi praedictorum boum periculam. Quid iuris ' Dicendum , ρα- talis locatio βι ιις/ra, dummodo tamen fit lucrum, quod respondeat utilitati , qua potes haberi de bobus ψ alias illicita esset : .am s nalia dabobus titilitas adveniret , nihil dare deberet: Miter meteret ubi non semina via , quod utique illicitum est, atque inivissum . Plaeet etiam adferre quod adiicit Sylvester loco proxime indicato - Si autem de periculo meηι is non fiat , . intendit capitale esse firmum , Qura os . Si υero istendit subire perιculum fortuitum , est licitus contractas, etiam. s vellet aeripientem subsare periculo damni emergentis Da eulpa , aut suo. rum. Si vero pactum dιcis , quod aeripiens set periculo fortunae , est litici rus , eιiamsi hoc sat suum , at accipiens βι diligentior, cum inrentione ea men , quod in veritare non set, secundum Verucc., quia scandalι ιiυus.
TERTIus C As Us. Petrus locat Ioanni duos boves aestimatos cum pacto, quod Joannes laboret ipsi duodecim bubulcos terrae, & in fine anni boves vendantur, Petrus ex
trahat suum capitale, lucrum vero dividatur. Quid iuris ΤLicet iste Sanctus aliter sentiat, mihi videtur, quod
hic non sit mere contractus locationis: quia periculum rei locatae non pertinet totum ad locantem, sed fit commune;
ut dixi in primo modo societatis casu secundo, 3c tertio; aestimati enim dati sunt. Contractus est ergo societatis. Sed quia arbitrio boni viri unus magis gravatur, quam alius,
327쪽
3o2 CONSID. III. ARTI C. II. alius, per ea , quae dicta sunt, in citatis duobus casibus,
talis contractus est censendus illicitus . . O .
36) aestimatio per S. Bernardinum praeter prudentem quamdam ea tionem nihil prorsus emcit. Nil ergo mirum, si de mente ipsius hie eon. tractus reducitur ad locationem. Hoc semel posito, optimum est responsum S. Doctoris ibidem scribentis Dieendum , quod talis contra lut Ii .isus est, s ipse Petrus observat duo. Primo , quod νetineat sebi periculum. distorum boum. Secundo , quod promittat ipse Ioanni se sati acere de labore , quem sustinebit in laborando terras hoe ad arbitrium loni viri: quae satisfactio computetur in hoc, quod dat sibi medieιatem tueri houm . Sed si
nullum Itierum fieret de bobus , tune Petrui recompensare tenetur pro expensi factis a Joanne, de ipsa scilicet boum sorte . Uno praedιfiorum duorum deficiente contraditur illicitus est. Eodem modo respondit Sylvester maperlaudatus, S. Bernardini doctrenae nihil detrahens , & nihil adjiciens. Sed
quoniam Author superius docuit aestimationem esse quasi venditionem ,& per eam damnum sue periculum capitalis reddi commune; immo ego ipse hanc opinionem prae caeteris adamavi tanquam legibus magis consentanea me iure Author hunc habet ceu contractum societatis, & insuperaddit eundem esse illicitum. Illicituς certe r & quia socius minor gravatur tum onere certo pascendi boves, & custodiendi , tum onere pariter certo laborandi terram socii maioris sine ulla spe fructuum, & cum sola compensatione medietatis incrementi boum, quod potest contingere,& non contingere, quodque etiamsi contingeret, non responderet Oneribus certis eidem impositis. Et etiam quia contra leges aestimationis sociu maior retinet sibi dominium totius eapitalis, euius dimidium iacta aestimatione transfertur in accipientem. Et insuper, quia in contractu non statuitur quid agendum, si capitale pereat; immo conditio apposita de capitali extrahendo, & rehabendo, praebet fundamentum suspicandi, tradentem velle capitale salvum. Et tandem, quia in hoc contractu non servatur aequalitas. Socius enim maior habet pro se, quod ut in pluribus
cedit in utilitatem ipsius, & socius minor, quod ut in pluribus ipsi de
QUARTUs CAsus. Petrus locat Joanni duos boves ad laborandum ad quartam partem lucri 3c damni. Dicit S. Bernardinus, quod hic contractus est licitus: dummodo Petrus promittat Joanni se satisfacturiam competenter pro labore, quem sustinet, si ibi non fuerit lucrum. Alioquin erit illicitus.
37 Verba haec posita in ea su- ad quairtam partem Leri er damni - , vel respiciunt tradentem, ut sensus sit eum velle subire duntaxat qua
328쪽
tam partem damni, si capitale pereat, & quartam pariter tueri partem
duntaxat exigere ex iis, quae boves laborando adquirent : Uel ad accipientem reseruntur, ut is subeat solum quartam partem damni , si boves pereant, & pariter unice habeat quartam partem eorum, quae labore boum adquirentur: reliquum vero tum damni tum lucri pertineat ad dominum animalium, seu ad dantem. Si respiciunt tradentem, quemadmodum respicere scribit Sylvester Prieras loco iam semel iterumque indicato, qui insuper ponit boves esse nutriendos expensis accipientis: di eo cum eodem contractum hunc esse illicitum, nedum ob caussam ab ipso adduinam, videlicet quia tradens vult capitale pro majori parte salvum; sed etiam ob duplices alias rationes . Primo, quia in hoc contractu turpis habetur inaequalitas; conductor enim seu socius minor, etsi percipiat tres partes lucri, subit tamen insimul periculum tantundem damni, & insuper gravatur expensis animalium , custodia eorumdem, & labore propriae personae , dum locator, seu socius maior sine labore I expensis quasi certus est de lucro, & in casu damni vix minimam sentit ipsius partem. Secundo, quia hic contractus, si intime inspiciatur, reducitur ad mutuum inisterpretatum; de industria enim socius maior retinet sibi perieulum quartae partis damni, ut percipiat lucrum quasi certum sine ullis expensis, & cum capitali pro majori parte salvo . Hoc ergo minimum periculum , quod sibi retinet, non est lex proveniens ex animo ineundi honestam societatem, sed velamentum animi sceneralitii, & pallium usurae. Si post modii in
verba illa reserantur ad accipientem , quemadmodum ea retulere S. Be nardinus, & Author, dico cum iisdem contractum duntaxat esse si citum, eum Petrus promittit Ioanni mercedem labori personae respondentem, posito quod lucrum pereeptum ex labore boum non superaret operas, & expensas, quae omnes jure contractus fieri debent a Ioanne accipiente. Ratio est evidens quia sine hoc promtiso longe melior est conditio Petri quam Ioannis, qui ultra perieulum solvendi quartam partem damni, si animalia casu fortuito perirent, exponitur evidenti periculo perdendi operas proprias, laborem propriae personae , si lucrum , quod percipitur ex labore boum , non esset majus solito .
QUINTUS CAsUs . Petrus locat Ioanni duos boves pro certis textariis frumenti cum pacto, quod si meliorentur, conductor habeat medietatem commodi, &, si moriantur, vel deteriores fiant, medietatem periculi. Talis casus est usurarius quia potior est conditio tradentis, quam lusci pientis; nunquam enim tantam utilitatem habere potest conductor de melioratione boum, quantum damnum iust
329쪽
3o4 CONs ID. III. ARTI C. II. nere potest de morte ipsorum. Usura ergo est Cap. In Cιυitate, & Cap. Consuluit Extra De Uuris.
Si vero Petrus taliter locans tantum pretium pro locatione solum acciperet, quantum daretur pro uno solo
bove, tunc liceret, dicit lite Sanctus: quia ibi esset contractus duplex , emptionis scilicet unius bovis , pro quo nihil accipit, & conductionis alterius, pro quo solvitur. Et ego dico, quod ibi esset contractus triplex , scilicet etiam societatis: quia in fine anni dividitur meliora mentum. Iterum igitur dico, quod est illicitus: quia magis
gravatur Joannei, quam Petrus in expensis boum, & labore custodiae, cum tamen tantum ponat de capitali sicuti
Petrus, ut patet ex dictis in primo modo societatis, Scetiam in secundo: nisi forte ita constituta sit pensio unius bovis, quod ipse Ioannes merito debeat ipsum alere.
38 Hic est ille contractus vulgo collaticus, de quo iam dixi annotationibus Io. I 3. &-prorcinae praeteritis. Quum Author in primo casu primi modi societatis ultra medium mordicus tenuerit, in societatibus animalium contrahentes non posse pacisci de reddendo communi periculo sortis : tum ut sibi cohaereret , improbare debuit praesentem contractum , eumque habere tanquam usurae labe pollutum, tum etiam propter rationem ibi ab eodem productam. Sed quum ego vestigia sequens Benedicti XIV., Episcoporum Amerinorum , & Sacrae Congregationis Concilii contractum collaticum dixerim usurae flagitio vacare; arbitrari pariter debeo casum hic propositum, qui ipse est contractus collaticus, non esse illicitum: dummodo serventur conditiones ab Episcopo Amerino De Laetaris praestitutae. Ea lector relege annotatione II. proxime praeced cnti . Gratulor interim, quod tum S. Bernardinus, tum Author in assignanda pensione solvenda socio maiori proxime accesserint ultimae conditioni 'ab Episcopis Amerinis constitutae, & adprobatae. Magni postmodum facio quod hic ait Author post S. Bernardinum , videlicet -- Nunquam enim tantam utilitatem habere potest conridior de melioratione boum, quantum damnum fustinere potest de morte inorum se . Ad turpem hanc inaequalitatem declinandam subdit S. Bernardinus eodem Serm. 4o. Art. a. cap. 2. -- Nisi sextaria, qua pro condtictione dimιdii homir darentur, fu scienter aequivalerent conductioni quarta partis, idest di- midii bovis e puta si bos ad arandum pro anno susscienter pro quartior sext riis conducatur , quod dentur duo sextaria pro dιmidιο bουιs - . Et ego ad hanc
330쪽
hanc eandem inaequalitatem tollendam, innixus L. Manifessimi g. S. Ictim in secundam C. De furtis, o servo corrupto , dc Intimit. De forietate 3. Illud, dixi annotatione II., quod, dum periculum fit commune per aei limationem, vel per pactum, communis pariter reddi debeat sors ipsa: quia incremento boum respondet eorum decrementum, & e contra, nec alia via periculum, quod imponitur accipienti, coni pensari potest: & sine sorte facta communi sempcr accipiens remanebit gravatus , & turpis in contractu erit inaequalitas. Dura, probe scio, dura tradentibus, seu sociis maioribus videbitur hujusmodi doctrina. Sed aeque dura,& sorte durior iisdem videri debebit sententia Pontas, Gennelti, Colleti, aliorumque, de qua dixi eadem annoratione II. ἔ quod nempe, dum fit aestimatio , aceipiens fit dominus totius sortis, & tradens unice potest recipere pretium aestimatum, nec ullo modo ipsi licet quicquam de fructibus percipere. Sed doctrina illa est, meo saltem iudicio, necelsaria, &ad tollendam inaequalitatem, & ad coercendos socios maiores, qui ducti cupidine lucri certi nullum immotum relinquunt lapidem, ut socios minores, accipientes scilicet, plerumque inopes gravent quam maxime pos
SEx Tus C As Us. Petrus dat Ioanni duos boves aestimatos cum hoc pacto, quod cum eis laboret usque ad annum, & eos fideliter nutriat suis expensis: atque in fine anni Petrus habeat praedictam aestimationem cum quarta parte lucri, si inde lucratus fuerit, vel tantum minus ipsa aestimatione, quantum ascendit quarta pars damni, si damnum inde supervenerit: Joannes vero habeat tres partes lucri, 3c damni. Talis contractus est illicitus, ut patet ex secundo casu primi modi societatis.
3y Hic casus in idem quasi recidit cum quarto sere nune expoliato, dempta sola aestimatione, quae in hoc exprimitur, in illo autem non dicitur apposita. Pene idem igitur applicari potest responsum . Sed melius Qtium aettimatio per S. Bernar dinum nihil emciat, & apponatur solius eautionis ergo, hic contractus per ipsum erit licitus, si tradens boves retineat periculum totius capitalis, & damnum, quod imponitur accipienti, solum assiciae decrementum animalium, si id contingat. Si vero damni nomine nedum veniat decre irent uiri sortis, sed etiam sors ipsa, tunc contractus habendus erit tanquam ill itus, Jc quia tradens vult capitale pro majori parte salvum, & quia plus aequo gravat accipientem. In sententia postmodum Aut horis, qui titetur aerei mationem et se quasi venditionem,& per aestimationem socium initiorem Oritum ponere in societatem, quan U et tu in