장음표시 사용
31쪽
sari ii is Ad emisit eximii seisi ves itas, qua uino minino semia peresime pedes Parisienses ro8o. Praeterea re illud constat, quod scilicet tonus aequabiliter acceleretur, Moni omnes, licet iii quales ita, ut unes sit maior, alter minor ,
CXXXIX. Reflectitur sonus, eum aeris particulae a corpore sonoro vibratae, fila obicem aliouem solidum, impervium incidant, in partes contrarias retrocedunt , oscillationesque sto iterant prioribus similes eumdenique adeo in aures solium retenim min oritur Echo, quo sonus, voces ingeminantur , quoque fieri etiam potest, ut idem sonus saepe , ut multis in locis contingit, iteretur si nimiis rum plura sint corpora obstantia intervallis inaequalibus ita collocata ut singula sonum repercutere valeant. Ut porro Echo habeatus, necessaria est distantia non exigua a corpore reflectente, cum discernibile aliquod tempus vocem inter directam is reflexam debeat iniqrcedere Frustra autem Murmur statuere generatim nititur, requiri o pedum distantiam, quo vox semel repetatur, distantiam vero 3- pedum, ut repetatur bis cum variae dari possint circumstantiae repetitionum numerum vel a
gentes, vel minuentes.. XL. Sonorum discrimina tum ex diversa erassities, melasticitate particularum eorporis resonantis, S aerearum partieularum , quae corporis resonantis particulis e sonae, de analogae sint, tum ex diversa longitudine Qeranitie lamentorum nervi acustici, iuxta egregiam Maisan theoriam sunt repetenda inde facile intelligi ,- explicari poterit, cur diversi soni per aerem translati is idem acusticum oris ganum eodem tempore assicientes nota onfundantur ita, ut inius sensibitire alterum
Cxi L solet in sono 'nsideraris .itas, .utim unde μηθαι----- eo siler tio profecti est . soni autem gravis ab acuto disrentia pendet ex numero vi, brasioni pi, seu tremorim dam tempore peractorum, taut generatim sonus gravis
st,cum dato tempore pauciores, acutus autem, cum eodem tempore plures vibrationes fiunt i quae quidem vibrationes eum minimis tempulculis peragantur, sonus gravis ab acuto discerni nequit, nisi vibrationum excessus notabilis fuerit. Porro ex variis
apti μ' tonorini combinationibus,& relationibus con antia,sive barmonia proficis msurs tuu in iis recte ordinandis praeclara musices ars versatur si ii chordis senoris quatuor sunt spectanda , nempe materia, ex qua sunt compactae, longitudo , rassities, de tensitas , sive maior, aut minor vis , quae ad chordas tendendas adhibetur ex his enim vibrationum numeri pendent. Atque in primis quod ad chordas ex diversa materia aetas, si cetera , longitudo scilicet, era tua, tositas, sint paria, vibrationum aequentia pendet ex diversa elasticitate , haut vibrari-ιπι duo tempore peractarum numerui sit in ratione es citatis . cui vero ut i in epissem materiae chordas, tria sunt potissimum theoremata ad vibrationum rationem perspiciendam et nempe I Sι duarum rhordarum diverse longitudinis sit eadem crassities , O tensitas vibrationum ab iis dato tempore peractarum numerierint in ration in*ersa longitudinum i a Si duae chorda ejusdem Avitudinis , crinen Mui Mitheau: GHrsari r em , mi asi-- numen emit in ratim e reciproca dia- . ti M. MN sessium rastaei, O longitudinis habeant diseres, temmatem , vibratiouum numeri erunt rec*roce in subduplieata ratione diametrorum. CXLII. inio ad ea instrumenta attinet, quae per solam hominis respirationem sonum edunt, admitti potest Cl. Euteri theoria , iuxta quam in iis instrumentis tono rum diversitas pendet a diversis tuborum dimensionibus , quae foraminulis distinguuntur, taut aeris columna iis laesusa, di pro cuius diversi longitudine habeantur , versi vibrationum numeri, singatur mori e poris munere . ianique iuxta Cl. 'θ
32쪽
adducto I varieque vibrato, mi ex Morta longitudinis tensioni, ehordulla,
quibu apertura ovalis tracheam terauitans contexitur .
DE VISIONIS RATIONE EX OPTICA.
CXLIII. A D videndum requiri lucem ab obiectis externis vel emissam , vel reflexam .in contra eos Stois , liosque veteres dicendum est , qui putabant, lucem non ab obiectis in oculos, sed ab oculis in obiecta imisur. Ita autem lux ad videndum requiritur, ut ipsa sola absque ullis speciebus visibilibus absolutis, ut censebant Dibogorici, atque Epicurei, de quibus Boethius lib. I. Metro . . , sufficiat Pollo lux ab objectis uel emissa , vel ruflexa ita in oeulos incurrit, ita in Humore aque primum s tum in ciuiallina lente , ac denique in Humore Vitreo refrangitur, ut in utriusque oculi fletina eorumdem obiectoraim invigo bre quidem, sed inversa pingi debeat, de pinsatur. CXLIV. Ut autem visio elara, ae distincta sit, debent lucis radii Imaginem efforma
te in ipsa Retina ei rea Axem Opticum colligi. Si enim vel altius a Retina , vel infra ipsam Radiorum collectio fiat, erit obscura in confusa visio mines, quando oculi sani sunt, natura providit, ut pro diversa obiectorum distantia , oculorum figura mutetur ita, ut nunc ope quatuor musculorum recto riin eo lanatior fiat oculus , adeoque Pseputi, de minoraqueus propius ad lentem innuisam , haec ad A stinam accedat nunc vero per duos obliquos musculos fiat exporrectior oculus , atque ita Crystallinus humor longius recedat a Retina . Cum enim magna est obieetorum distantia , radii eonvergentiores in oculum intrant; ac propterea altius a Retina colligerenturi, nisi tune
lens Cryitallina ita ad Retinam accederet , ut radioraim eollectio non nisi in ipsa Ret, na fiat i contra vero, quando obiectoriim distantia est exigua, radii meetentiores in trant in oculum, adeoque insta Retinam radiorum collectio deberet fieri, nisi tune iens Crystallina a Retina removeretur . Atque haec omnia imo is ιν exemploque
lenter declarari possunt. CXLV. At vero pro diversis oculorum vitiis saepe fit, ne oculorum figura mutari
possit , adeoque ne in ipsa Retina fiat radiorum eouectio . Nam si oculi plus iusto similobosio es, cuiusmodi lan wvum oculi iune. obiecta quidem ominus posita druincte conspiciuntur . at vero eminus dissita videntur consis , sin vero Iusto complo
natiores fue rint, quo vitio laborant Praest Irae tunc cominus posita confuse at eminus dissita obiccta cernuntur distincte mincis opes lentibus rencavis ad longius posita obiecta videnda indigent dis enim lentibus radii divergentiores fiunt; contra vero Pram
ortae indigent lentii in mi vexis, quibus radii convergentiores redduntur, ad Onus intuenda obiecta . CXLVI. At in primi cur, 'et objecti magiis utroque oculo plagatur, tamen non
geminatum sed unum idetur, ectum p Ad id explicanaum nee recte eum Cortesio reis curritur ad nervorum opticorum in eadem cerebri parte conjunctionem; cum id ex Ana tomicis observationibus falsum sit nec cum Gosendo dici potest, per unum tantum Ocu
tum , ou nte altero, animam obiectum conspicere. Quare rectius eum v. minorem Fabri, commni optieorum sententia repeti id debet ex concausu, rum Axium optiuortim in eodem obiecti puncto, eodemque visionis Horoptere, adeo , nisi ii ipso Horoptere utriusque axis optici concursus fiat geminatum debeat oblectum apparere. CXLVII. Illud praeterea perdissicile explicatu est , cur , cum objecti mago in fletina PisSatur inversa, taman erecti, videamus objectam . Id nonnulli explicant ex nervo -xum opticorum inversione, ito quae para nervi in Retina inseriorem, aut sinistram par em occupat, ea in cerebro superiorem , aut dexterim attingat . sed hac nervorum in
33쪽
qua anima sinistram Imaginis partent ad inrtem dexterani oblecti, in lorem ad sup riorem reserat . At haec explicatio, cum prae requirere videatur iudicium de inversio Imatinis in oculo conλrmatione , quod quidem iudicium sine opticae scientia haberi
nequit, non satis sufficiens videtur. ConsuItius igitur ex eo potest explicari, quod Antisma obiectum percipiat cum ea omni habitudines, quam extra oculos cum circumstantiabus corporibus habet, quamque trabitudinem eiusdem mago in Retina servat.
CXMX. Apparentem auectorem, itudinem ex Aguis Optico, sub quo via dentur, disternimus adeoque quo maior is angulus est, eo magis apparens magnitudo
crescit . Anguli autem optici quantitas pendet ex maiori, minorive radiorum ex ori ctis provenientium δε in oculos intrantium convergentia ; consequenter radii conia vergentiores minorem, divertentiores autem maiorem dant angulum mine quo magis ab oculis removentur obiecta, eo minora apparent . Atque hinc etiam patet a Curauseres quadratae ex magna distantia inspectis appareant sine angulis, rotundae , Cur is longissimis ambulacris sive parietes, sive columnae , sive arbores, licet parallelae, Dpareant tamen ad sese accederes Cur duo obiecta aequalia, licet ad eandem ab oculo distantiam posita , si unum oblique, alterum directe obiiciatur oculo, appareant tamen inaequalia c. Denique ex eodem principio, atque ex aliis opticis veritatibus explic tur, cur astra prope Horizontem maiora, quam, cum sunt nobis verticalia, appareant.
CL. Cum angulus, quem duo axes optici in obiecto concurrentes λrmane, eo sit maior, quo obiectum est oculis vicinius , eo autem minor sit, quo longius is oeu li, est obiectum 'ine de obiectorum distantiis ex eiusdem anguli quantitate rectissime judicismus . Sed , cum ad illum angulum rudiores homines nunquam , Opticae autem p xiii non semper reflectant patet, iudicium de distantiis ab usu, de experientia vel maxime pendereri quae quidem experientia pendet tum ex iudicio de diversa apparente magnitudine pro diversa obiectorum distantia , tum ex intermediorum obiectorum varie ab oeulis distainium positione . tum etiam ex maiori, vel minori lucis vivacitate.
CLI. Corporum motum discernimus ex motu Imaginis in Retina depictae , quae lo- eum ae situm successive mutat. Atque hinc moveri videbuntur obiecta , tum si, quiescentes tilo, re vera corpora locum mutent, tum si , quiescentibus corporibus
moveaturo lus si L Corpora longissime distent ab oculis, ito spatium dato tempore percursum sib sensibili angulo ob nimiam radiorum convergentiam non appareat, eorum corporum motus discerni non poterit . II. Stin oculi,4 corpora per eamdem directionem AE eadem celeritate moveantur , tunc nullus corporum motus a parebit. Hine ex primo casu fit, ut pernicissimum astrorum motum non discernamus te secundo autem, ut navis motus absolutus ab iis discerni nequeat, qui in eadem suae Navi.
DE VisIONE RE FZEXA EX CATO PTRICA.
LII. D flexe obiecta videre diei mur, eum illa per lucem ex politis corporum su-IA. perficiebus , sive iseeuti reflexam intuemur . Porro I. Si per specula plana videmus obiectum, is tanto intervallo post speeulum distare videbitur, quanto intervallo revera clistis ab aversa oeuli superficie eiusdem ma itudinis apparebit in eadem hibitudine intra speculum , quam extra speculum nabet, cernetur. a. In speculis convexis objecta, multo minus post speeula distare videntur, quam ab aversa ipsorum superficie revera distent is minoris apparent magnitudinis . . Denique speculorum co ea νώm proprium est, ut objecta in maiori distanti post ipsa specula appareantu maioris magnitudinis esse videantur
CLlli. Haec spe lorum psamomena, seu notius ludibria ex ima naris radiorum ςs oximi recreau , dolatrat, ullius ne tu rectissime a Caio ptricis explicantur
34쪽
Ex quo etiam prineipis alis plurimae appamillae poteritiit declarissis ex. in eur eoueri, supra speculi plani superficiem descendem videatur intra speculum astendere , eur,
speculum sit inclinatum, videatur pavimentum assurgere c. CLIV. Porro specula obaris conea. vim eausticam habent quae quidem vis ex eo est, quod lucis radii ita a politis eorum speculorum superficiebus reflectantur , ut convergentes facti tandem in puncto aliquo, quod speculi Deus dicitur, concurrant, adeoque densitatem, activitatem eam acquirant, qua possint corpora , lihel compactissima, dissolvere, Mincendere . Distat autem speculi ustorii focus ab ipsius concava superflete me quarta parte diametri eius sphaerae , cuius speculum est portio
Non refert ver , qua nam ex materia elaborentur specula , ut vim causticam habeant efieri enim possunt specula ustoria, facta sunt ex ligno deaurata papyro cooperto ,
ex Gypso S ex ipsis paleis apte in concava aliqua superficie dispohiis . Ex quo patet , vim eaustieam tum ex concava figura, tum ex superficiei laevitate pendere an
CLV. Nec tamen sola specula eoneari vim caustieam habent. Inventus enim araus a Fras , D. de Bumn , aliisque Parisiensibus Academitis modus per specula ipsa lana comburendi orpora a si nimirum ita multa plana specula disponantur , t singuorum ci in unum , idemque spatium eoncurrant . Hoc enim pacto ad maximas distantias ab ipsis speculis posita eorpora incendi, diablvi , ompertum est . Atque itine, fim istoricis aliquo id narrantibus fides habenda est, intelligi poterit, quo pacto Archimedes Romanorum syracusas obsidentium naves potuerit incendere
DE VISIONE REFRACTA EX DIOPTRl CA
CLVI. Μ radii lueis ex obiectis transeunt per medium refringens, perque illud
ad nostros oculos perveniunt, visio refracta dicitur Fundamentale aiis rem apud Dioptricos veluti axioma est , objecta visa trans medium pellucidum per radios, fractos apparere eo in Deo , in quo radii incidentes in ocklos concurrerent, retroducerentur . Atque ex eo est , quod obiecta intra aquam posita, si ex aere inspiriantur , nunquam in eo loco appareant, ubi revera sunt, sed in loco altiore a loco vero qua de causa est , ut remus, vel baculus sub aqua appareat distortus , ac, luti Daisus a ut obiecta aquis mersa appareant oculis viciniora , quam reapse sint Mosorum fundi videantii assurgere ira ut sub aquis posita obieeta videantur m .iora: . denique ut aucta ex vaporibus atmosphaerae terretiris densitate, augeatur apparens astrorum magnitudo
CGII. Praeterea ex eodem principio est , quod obiectum per lentes polygonas in speeium appareat multiplicatum pro umero finierum , ita ut triplicatum videatur
mlens trium facierum sit te. Atque hinc etiam lentium convexarom, in concavarum phaenomen declarantur . Nam . quod per leηtes convexas , sive eae sint convexo-eon- .exae, sive sint Plano- eonvexa , obiecta visa maiora ,- ab ipsis lentibus remotiora appareant, at viceversa per lentes concavas visa appareanto propiora lentibus
di minora, provenit ex imaginaria radiorum retrocessione CLVIII. Hine etiam est usus Uerosiolorum, sive ea Misimplicia, sive composita , sive refecteutia, sive solaria, quibus4 minimas orporum particulas discernimus, S exiguorum corporum , quae contuemur, apparens magni itido maxime edi crescit, Nempe per exiguissima has lentes convexo-convexa ita radii convergentes redduntur, ita ad retinam terminantur, ut obiecta ante lentem ad ipsius lentis semidiametri distantiam post ' debeant eae disterribilia , quia luet, radii ex minimis sectorum particulis provenientes redduntur emaees ad octilum afficiendum , d y m re mirer augeri aequum retrocessione radiorum , ex qua sub angulo E optis Digitia ' Coos e
35쪽
o leo maiore apparet obiectum , ita ut diameter objecti amaravi si ad diametiam ora
mari , in Amtia inparem ad distatuim veram . - . . . CLIX. Denique ex iisdem causi pendet Telescoplarum utilitas, sive ea fuerint Di trica , quorum inventio ab aliis tribuitur Galilbe , ab aliis Zaciaris anfra , sive fuerint cata-dioptrica, quae a 'acobo Gregori primum fuerunt excogitata , tum a V ivno expolita, ac ab Halleio denique ad magnam persectionem perducta
ni ferme Physicorum consensu optimam Iudicamus. Quare planendum in primis est, integrum lucis radium , sive etiam quemlibet integrum eiusdem globulum ex origine sua septem Heteros eneis partibus esse compositum . quorum quaelibet si peculiari colore sit madita itaut septem primarii colores, nempe Ges.cos,p-pureus, em leua, viridis , missis πιι reus , Mui, in nuce reperiantur, quemadmodum experimenta ab ipsos em ton primum capta, tum vero cinarundinensi, in a si in Acallemia ad examen revocata luculenter manifestant CLXI. Porro lueis radios, qui colore differunt, etiam refrangibilitate di&rre ita, ut nec omnes eodem modo refrangantur, aut resectantur, nec per qiramcuinque seu refractionem , seu reflexionem proprius euiusque color mutari sensibiliter possit certimina ostendunt observationes imam licet cum Homogenea luee aliquid semperi reruene misceatur, tamen principalis color ad sensum praevalet. Ex immistione autem varia primariorum colorum varii compositi colores enascuntur ita, ut ex diversis eorumdem conjugationibus maxima colorum compositorum varietas haberi possit, talbedo sit omnium serme heterogeneorum radiorum permixtio . . , CLXII. Corporiuniam colores omnes per solam lucem seu transmissam seu re- seram haberi missi int,' habentur . Cum enim nec omnium corporum superficies emdem modo sint consormatae, nec omnium partes, orique eodem pacto dispositi, intelligi, fieri utique potest , ut corpora alios hicis radios reflectant , alios disperis dant , alios absorbeant, alios transmittant, atque adeo ut , quae unius coloris radio.
sve resectunt , sive transmittunt, eius coloris appareant. Constat, etiam dari inhios radiis vires quasdam iacit oris reflexionis, transinissionis, unde fit, ut prodi intria corporum consermatione, &de tale alii lucis radii facilius reflectantur,al; facilius transmittantur, atque adeo etiam ut alterius coloris corpora per luςum
Te flexam , alterius per lucem transmittim appareant
CLXIIl. His omnibus rite expensis facile patet, colores neque repeti posse ex ibi globulorum materiae subtilis ire proprium axem rotatione, ac motus mutatim np, Iuxta caries tinnotesimi nee ex diversa lucis, Mumbrae stella, ac modificationu Iuxta hypothesim GaDitilii nec denique ex sol: globulorum vibrationibus Vibratiotiumque mutationibus, juxta hypothesim Asilleliranebit sed potius ex innati hic id arum particulariam proprietatibus , atque ex propria , immutabilique e rumdςm densitate , elasticitate , figura, eolorum diversitas est repetenda
IV. . , Iidquid vi es, animaque sentiente fruitur, animal dicitur. Porro quod
ad corporiam animalium ortum, probabiliorem eorum sententiam censemus, qui ce sent, ea per penerationem produc , neque adeo omnia simul a Deo in prima rerum creatione fuisse producta . Eorum autem opinio
36쪽
QM si si distinique observationibus improbabili, -- , α nisi est eum
nee ulla ratione solida, nec ulla pro te conimur neque experimentorullo valeate armari . Denique si clarissimorum anatomicorum Observationes attendamus, omnium animalium corpora , ne honii ne quidem excepto, exivi o matrum ovariis inclusis formari, innasci dicendum est.' xx. Crescunt animalia per nutritionem , ex qua alimenta in eorum corporun Dbstantiam transmutantur . Nutritio autem ita peragitur , ut alimenta ventriculo excepta prius per vim acidarum particularum , ipsiusque ventriculi tum vertantur in chyli massam, tum haec chyli massa per varios in intestinis cursus , recursusque, emotum eorundem vermicularem c purior, subtilior effecta in sanguinem convertatur, ac denique sanguis per arterias in omnes corporis partes delatus in singulas ipsas partes mutetur . Ad haec explicanda videtur opportuna Malpi ii , oerrha ii,
aliorumque hypothesis, quod videlicet sanguis sit aggregatio Heteror: nearum particularum , quae per attractionem ita separentur , ut quaelibet corporis pars particulas sibi Homogenas attrahat , atque ita facta cohaesione, continuativa unione, incrementum corporis oriatur . Ex nutritionis indigentia fames, Statis provenit. Fames autem , sitisque , si ex parte corpoli spectentur , sunt vellicationes molellaea particulis acidis , aeribusque in ventriculi fibris produA , si ex parte animae , suntiensationes ex tali vellicati e ortae . Covi. Animalium motus alii spontanei sunt, qui in homine dicuntur votaintari Ialii sunt naturales, sive invioluntarii. otuum voluntariorum spontaneorum principium in cerebro est reponendum . Quare causa nrotrix in homine est voluntatis imperium, in brutis est appetitus instrumenta autem, organa ad motus spontaneos peragendos sunt priniario quidem musculi, deinde nervi, spiritus vitales , Meque partes omnes, quae eum cerebro relationem peculiarem habent . Denique ad subit ream musculorum intumestentiam, ex qua motus corporis resultat, intelligendam
recurrendum censemus eum Borello emoullio, Gupero turn ad fibrarum musculos componentium elasticitatem , tum ad contiguitatem globulorum spirituum sphaericas nervorum cellulas implentium , tum tandem ad nervorum ramulos totam musculoruia substantiam penetrantes
CLXVII. Aod ad natur les involuntarios motus attinet, probatissimum eum Resera, illisio, metamisine putamus, eorum principium in cerebere , posteri
re stitieet cerebri parte esse. Qitare in cerebello elaboratur ea spiritilum copia, quae assiduo fluxu , nec advertente anima , in partes ad naturales motiis destinatas discurrit. Atque ex his principiis Byules , e diastole cordis eireulatio su)guinis . inspirati , Crespiratis , elevaris , ae depressis diapbragmati alternativi, aliaque ad tua invides pertinentia dolarant in .
37쪽
De Natura , Origine , Unisate Animae rationalis
CLXVIII. Nima rationalis est substantia rationis particeps is libera. inestiis II ile est contra Materialistas ostendere, eam non esse substantiam ullam sve ex atomis, sive ex materia conflatam eum neque ratio , neque libertas possiecorporeae ulli substantiae convenire. Eiusdem etiam animae immortalitas ita ex natur,li
ratione constat, ut directe contra visureos demonstretur, eam esse naturaliter iuris mortalem . Debent enim id epicurei concederes, nisi velint stiis ipfis prinei piis renunciare . Porro anima rationalis est substantia regendo humano corpori accommodata eademque propterea est vera, ac propria forma substan is hominis quod non tum ex fidei, Meoncilio um doctrina , verum etiam ex naturali ratione certum p imus . Atque hine non mere assistit humano corpori, ut Plato, Avermes, aliique dixerunt, sed eum eo physice unitur. CLXIX. Animae rationalis origo ex solo Deo 'st repetenda , a quo solo creatur, orpori infunditur. Quare a Parentibus in F Ilios per traducem non propagais tur . Nec tamen ea est divinae substantiae particula, ut Stoici ac Manichm, nec ipse Deus corporis infusus, nee divinae substautiae modificati, ut impius spinor somnu-vit. Praeterea eadem anima neque est corpore antiquior, ut 'thagora , ae Plato finxerunt, neque corpori tamquam earceri in scelerum poenam addicitur , ut putabant Origenistie. Denique absurda prorsus est Leibnitii, ac Volsi opinio , omnes scilieet animas rationales simul a Deo in prima rerum productione creatas fuisse corpusculis orinnicis in E .viris eontentis inclusas CLXV pabulosa omnino est otia me Etemri bosis, adeoque animae pro multitudine hominum multiplicantur, ut definitum est in Concilio Lateranensi f.,
Leone X. Praeterea non datur in homine duplex simul anima ,ἈItera scilicet rationalis, altera sentiens , ut G sendus, Thomas Villisius, atque alii videntur ponere . cum lina , eademque anima rationalis Ne cogitandi, dentiendi munus exercere possit, Eexerceat . inamvis probabilius sit, animam eorpori non infundi, nisi eum organa saltem praecipua persecta fuerint nihilominus de infusionis tempore nihil statui certo
μνει, arbitramur. Hi ne in istu humano ante rationalis animae infusionem admittendum est principium aliquod nutritium , ex quo fiat , ut eius corpusculum crescat is organa ad animae infusionem praerequisita perficiantura quod principium nil esse diversum putamus ab attractione, ex qua alimentorum particulae separentur ad
varias corporis aries emiendas Ohaereant . in apropter nim dantur 4 limitiae, proprie loquendo, uecessive plures animae
DE COMMERCIO ANIMAE CUM CORPORE.
CLXXI. latur in homine consensus mirus inter animae operationes, motus cor Aia oris , ex quo consensu fit, ut certi motus corporis ortis assinioni-- animae, certae assectiones animae certis e poris motibus respondeant. Conse sus autem iste duabus his notis hibus peragitur . . Quies externa objecta motionem
aliquam in sens ιm oetanis p oducunt, ita ut talis motio ad cerebrum deferatur , Rati,n eorum objectorum perceptio in anima excitatu . a. uusties datur in anima impe ori m ad certas orporis ari s movendas, statim illa moventur tamdiu in motu
38쪽
pravata, auiis impedita suerint PDenique consensus huiusmodi animae indie pere
commercium dicitur , ad quod declarandum plures sunt Philosophorum hypotheses CLXXII. Aiqne in primis Oceasionaliste, praesertim vero Mallebranchius lib. 6 de
inquisit verit par. a. statuunt , commercium istud pendere ex lege Dei extrinseca qua voluerit, ut positis certis in corpore motibus certae in anima excitentur ideae
.positis in anima certi ideis exsirgant in corpore certi motus , oui aut corpus quidquam physice ad idearum excitationem conferat, aut anima sit ullo pacto eorum e poris motuum, qui Voluntarii dicuntur, ausa sed ipse unice Deus motus plodueat in corpore, rideas in anima excitet. At hane hypothesim dc humanae libertati contrariam is Philosopho indignam existimamus CLXX lII. Altera hypothesis est, quam Leibnitius prior eonfinxit, tum M us excoluit, &exornavit, quaeque miata ' uita dicitur . Ponitur autem in ea; animam, ac corpus esse duo aut etat , ac veluti horologia consena, harmonicatia , it in eorpore praestabis verit Deus motuum series quasdam , quae ab animae ari,
trio, ex libertate non pendeant, atque in anima cogitationum. volitionum series alias praestabili verit , quarum peractio independenter a corporis motibus habeatur, atque ita quidem , ut licet in corpore non esset anima, tamen motuum in
ipso series perficerentur, ct licet anima copulata non esset eorpori , cogitationum rei olitionum series in ea nihilo secius decurrerent. Verum hypothesis ista reiicie da, atque improbanda omnino est, cum humani arbitrii libertati, doctrinae fidei de sensuum custodia , ω rporis castig tione , atque aliis pbilosophicis verit
CLXXIV. Restat itaque hypothesis, quam mutui influxus issici appellant,
in qua una quiescere tuto pollumus . Ea quidem in hypothesi onitur . . Animam rationalem ex natura sua esse indisserentem non solum ad quamlibet seu volitionum, seu cogitationum seriem , sed ait quamlibet etiam volitionem , cogitationem a. Advol tiones per vim is libertatem suam se determinare a 3. QAod ad ideas is cogitat ne ita pendere a corpore, ut ab eiusilem motionibus ' phantasmatibus determinetur ad cogitationes, rideas producendas Corpus nec ex natura sua , nec ex Dei determinatione determinatum esse ad eos motus peragendos, qui Motarii
dicuntur; sed ex animae libertate, di imperio eo motus voluntarios dependere,d fieri.
DE INTELLECTU, ID EIS ET MEMORIA.
XXV., Mellaeius humanus est animae rationalis sinultas vere activa, ideoque I anima ideas suas vere efficit . Non est tamen de animae rationalis esse
tia , ut saltem dum est orpori unita , semper cogitet . Est autem cogitatio , idea simplex animae actio is modificatio,is quamvis dum anima est in corpore , ad cogitandum phantasmata praerequirantur, non tamen praerequiritur ulla Deetes nieruleGilii a pliantasmate diversa, quae sit spiritualis rerum imago. Falsam deniqueeensemus Murru chii sententiam, quia omnia in Deo. MDeum in seipso, inediate cognoscat anima atque illam idearum connexionecit, .consecutionem a Leibnitio excogitatam reiicimus. CLXXVI. Nulla rerum abstractarum , aut primorum prine I piorum idea innata in seno artesiano datur eum anima earum rerum ideas sibi per vim reflectendi is abstrahendi, quibus pollet, comparare possit mine neque ipsius Dei de animae proprie innata est . . CV XVII. Memoria. ae reministentia ea saeuitates sunt, per quas anime praete
rit Misaeas linque inamorum se istum millulario, a solius cerebri ope iterum re
39쪽
piaduest. Ad expileandum inmoriae exercitum alii ad fibraru n erebri plicis . alii
ad sulcos , vestigia cerebro impressa confugiunt. Nos ad tale exercitium declaraniadum, id in tanta rei obscuritate putamus, memoriae stilicet exere itium pendere acertis fibrarum cerebri affictionibus per praeteritas impressiones relict et ex quo fiat ut anima possit iterum , imperio suo spiritu commovendo , motiones prioribus Gmiles excitare . Porro into memoriam , ,emissentiam id discrimitus intercedit; quod ad memoriam exercendam positivum anima imperium requiratur ad exeme dam vero reminiscentiam tale imperium non interveniat, sed veluti sponte sua spiritus cerebri fibras impellant. Hinc NM primammoniis activa, altera vero memin
XXoI. Wr oluntatem hominia libertate indigerentiae , sive exeresti gaudere,
non modo ex doctrina fidei, sed etiam ex naturali ratione eertuna putamus. Quare nullum datur fatum, nulla necessitas vel ex siderum influxibus, vel ex fortuita rerum combinatione proveniens , ex qua voluntas insuperabiliter determinetur adeoque etiam astrologia judiciam tamquam libertati contraria, octamquam Vanum commentum, Mars humano generi perniciosa est reiicienda CL lx Voluntatis obiectum est sive bonum , sive ritum, in quorum primum prosecutive Rrtur, alterum aversatur . Ita tamen circa utrumque versatur . ut
honum sub ratione boni, exsul non possit, malum autem sub ratione fati no possit elle
40쪽
CLXXX ommunis apud omnes Dei notio, idea est, semperque fuit Ens perfectusimum , sive quo majus , aut melius nihil est . Si autem Deus definitione ulla metaphysica , per quam ab aliis rebus omnibus discernatur, aliquo pacto possit definiri, videtur haec esse ceteris praeferenda ens a se. CLXXXI. Ipsius Dei existentia adeo nota, e certa est, ut admisia entis per&misini possibilitate . Me propositio, Deus existit, sit per se nota saltem intellembus piudentibus, iecte terminos penetrantibus . Demonstrabilis est etiam Dei existentia mei principiis metaphysicis sub eonceptientis necessarii ' a feci de ex principiis physicis sub notione mentis ex dea operantis , a rerum omnium opificisci lae-mque ex principiis moralibus sub notione furem vindicis, ac remuneratoris saltem post hominis mortem
primam causam esse en infinitum tum quod ad entitativas perfectiones , tum quod activitatem atque esse immensum ita, ut in munibus spatiis cum realibus . tum separatis eius essentia reperiatur, ostendi potest et Denique contra P0lytheos, Deum
XXXIII. . Multi omnino est,tiue lauisuri ossinio, quod detur in Deo e-- positio aliqua physica eum demonstretur, en simplicissimum esse Deum multo adhue stultior, magis impia est Pantheistarum , ac praesertim impii pseMae optino,
quod Deus sit univernilis substantia extensa , ac solida, taut ceterae , quae dicuntur substantiae , sint tantum divina substantiae modi fieationes Contra hos statuimus inprimis , nullam substantiam pure extensam, ac solidam esse cogitatione praeditam liberam pota, deinceps divinam substantiam esse summe liberam, - intelle . . aivam, summeque spiritualem denique, praeter substantiam divinam, dari alias veras substantias a divina realiter adae minis distinctas , diversasque tum inrituales ,
tum extensas , ac solidas CLXXXIV. Deus est omnipotens ita , ut quidquid non repugnat, adeoque de materiam primam, spirituales substantias creare possit. Praesens autem hic mundus
non est omnitam possibilium absollite optimus, ut perperam Lesbiatius censebi adeoque Deus alios mundos huic vel aequales, vel inaequales creare potest . Habet etiam Deus rerum omnium scientiam, quae ad futura etiam eontingentia absoluta extenditur
quin creatam libertatem laedat. CLXXXU Effectus omnes naturales ex Divinae Providentiae legibus, Wordinatione fiunt, atque adeo nihil ex casia fortuitu, vel ex itali antecedente necessitate resinet Dei accidit Concurrit etiam De inmediato, ac simultaneo concursu ad omnes, E singulas, etiam si peecaminosae sint, creaturariun actiones et cum sine tali concursu nee perfectissimum Dei in ereaturas dominimi, nee omnimoda creaturarum ab ipso Deo dependentia stare possit. Non tamen ad liberas creaturarum actiones concurrit Deus aut per decretum determinate connexum cum uno tantiunlibertatis extremo , aut per physicam praemotionem