Rerum Augustan. Vindel. commentarius, ab urbe condita, ad nostra usque tempora. In 2. partes distinctus

31쪽

Rerum Augustam Pinia. Partu I. Cap. α ιν

Augustae Narcissus Afra motar a Christi m

A Nnu CHRrsτi ec Lxxxi v primus mulitioi fuit, qm Maxi auuin Aligustum, Caesares plures Rictuit; bibi x Mikiesii. immani nevitia, qua religionis odio in Omne Christia- ni Imphet

num nomen est grassatus nam nullus toto orbe ager erat , delitas. qui Martyrum sanguinem non ebiberet aeternas infamiae istas,cae teroqui non pessimus princeps inassit. Imperatores pomro , quamquam Christianis nullo non tempore infensi, eos semper affixerint, multisque modis miseros habuerint, omnem tamen humanitatis sensum non mox a principio exuere, neque statim in deterrimas belluas conuerti potuere, sed seipsis truculentiores. efferatioresque effecti, ultimam demum impietatis de crudelitatis lineam anno CCCH. attigere, cum a

nouis in piorum perniciem excogitatis edictis, innumera existremae diritatis exempla improbissimorum Praesidum ministerio, prouinciatim & oppidatim, paeneque vicatim edideret , nullo neque aetatis, neque sexus, neque dignitatis habito respectu: nisi quod Episcopos, quorum opera rem Christianania potissimum contineri, de in dies augeri scirent, acrioribus quam ceterum vulgus odijs prosecuti, acrioribus etiam eruci tibus exercuere. Eius ergo ordinis multi, diuini praecepti memores, a cum autem per quemur vos in ciuitate im,' te ito a Matthii

aliam, qub tam tetram procellam declinarent, longe dissitas regiones, patriis relictis sedibus adierunt. . Quae caussa NARcisso Episcopo cum Favica Diacono AvsvsrΑM veniendi fuit. Is dum latebras profugu qu*xitν piseopu, A

certa Dei voluntate, quod postea apparuit, mulieris meretria iustam veniticis domo, omnium ignarus receptus est. Mulieri nomenia

AFRA, mater HILARIA, HILARIAE maiores Cur, fuEre. Hi Ausus TAM quacumque occisione delati nam bellum quod quidam inter C pri Atti i Reges commenti, nec extitisse, nec istis temporibus extare potuisse, nemo ab omni historiae eose

nitione tam alienas, quia peripectum habeat 2 C prra tami

32쪽

i II.

Abam eum familia ad fidem conuertit Iva Ee lesiam laennda Augustae dedi. catam Dionysium Presbyterum ordinat.

is Rerum Augustin. Vindel. Partis L Cap. VI. Veneris my steria attulere. Quibus initiata Ara A matris consilio, patrium sequuta morem, deam vulgato corpore coluit. NARCIss I vero, tum accommodatis ad pietatem sermonibus, tum ostentis quibusdam permota utraque, Menere valelere iussa, CH Ris To nomen dedit. Accessere A PRAE ancillae, DIGNA, EvNOMIA, EvTROPIA, dc HILARIA frater DIoNT- Ius, cum reliqua omni familia. NARcissus Hic Ani AE domum in Ecclesiam vertit, Piti Lippo ct IAcoao Apostolis, ut vetus fama habet, sacrauit, eam quae postea S. MAAri Ni dicta ; nam templorum nomina . mutari nouum non est, & MARTi ui praesertim memoriae Franci multis post saeculis, quod eum enixe colerent, ubicumque rerum potiti,cum noua exaedificarunt, tum vetera persaepe addixerunt, quo exemplo Curia ratari' Episcopi ades etiam MARTi Ni titulum accepit. NARCissus praeterea DioNYsivM presbyterum constituit in AvcvsTANostvM inde Epicopum euasille, nostrae Ecclesae tabulis credimus ac nono quam Ausus TAM venerat mense

in Hispaniam profectus, cerunda supplicio affectus est.

M tempore Ufactum, examus dissutruun

m ut chronographiam nostram exactius confirmaremus, caussam praebuit R. D. . Duar, qui indoctissimo suo commentario ad Claronicon H. L.

Biuar M. vel,

larum non recte erroris

redarguit. Dexteri, erroris redarguit Nobilem ac Cl. V. Marcum Inse-

rum II. Virum, Vrbis ac Reipub. nostrae olim decus ac ornamentum longe clarissimum, quod asseruit AFRAH a NARcisso sub Diocletiano demum ad C ustisTi fidem conuersam, quem sub Aureliano A. C. cc Lxxv I martyrio consummatum fuisse eontendit. Erroris caussae existimandae, vel quod diuersi Nam cissi, alter Macarensis sub Aureliano, alter Gerundeno sub Diocletians passi sint, quos posteri, cum obscurior eorum esset memoria confuderint: vel nominum smilitudo in Impp. Nam VII. Impp. qui tempore persecutionis Diocletiani extitere, ad unum

33쪽

mram omnes V A L ER. tres eorum AvREL. nomen tulere. Et

Tindi or ita historia abbi euiata Diocletianum vix aliter quama Aleriram appellat: vel denique praesidis nomen pro Imp. nomine acceptum, quod facile factu, & quod crebro contigisse, mihi credibile. II Certe plus apud me valent acta S. AFRAE Martyris sin- , tib cerissime scripta, a Card. baronio laudata a cui in diiudi- Maiiγ oloe. cai dis Christianorum historijs uni omnium plurimum tribui- s. Augusti. tur quae initio ita habens: Tempore quo persecutio Diocletiani .fieruebat i Et initio passionis: Cum Christianorum esset sua/ persecutio, ct omnα pro CHRISTI nomine variys supplici's Uicti.

a sacriscia traherentur, qua periphrasi existimem non nisi v I- timum Diocletiani biennium significari. Quod est a mente . Martio anni ccci i. ad Palilia usque anni ccc iv. Et eum APRA mense Augusto passa sit, uti ex Ecclesiasticis tabulis liquet, eius passo ad annum CCCI III. referri non potest. Refero ergo ad annum Ccc ii I. Iam si a conuersone ad passionem intercessere menses fere decem, quae est Augustanae Eccle- siae traditio equae eam celebrat v I i. Cal. Novembr.) plane soquitur conuersonem ad annum cc CII pertinere, Coss. H.

Valerio Constantis Nobilia . Caes. IV. C. Galerio Halerio Maximia ano Nobiliss. Caec IV. - Porro persecutionem hane aliqui nonam, alij decimam,

quidam duodecimam numerant. Quae enim retro, non ab om- ης nibus uno eodem modo distinguuntur. Illud conuenit, hanc Chiistiano prae reliquis diuturnitate temporis,numero MartΥrum,imma- rum.

nitate suppliciorum longe insignissimam fuisse.

De tempore persecutionis quando coeperit, quando de- serit, auctores valde diuersa sentiunt; Siue ad annos Christi, sue ad Diocletiani imperium respicimus. Fuit is quidem in Diocletiani ianos animo semper infensissimo. At anno x Ix. demum omne virus simul in Ecclesiam effudit, ut nullo praeterea incremento locus relinqueretur. Tunc impia decreta, quorum Alicishorus, Eusebius, Gnaras meminere, audita primum: E

clesias solo aequari, libros comburi, Episcopos interfici, Chria

iam reliquos dignitatibus praeditos in ordinem redigi, pris 3 uatos

34쪽

δή Rerum Augustan. Vindel. Partis L Cap. VII.

uatos in seruitutem dari placere. Quae postea poenae morte Ut plurimum commutatae sunt. Excitati eo classico omnium prouinciarum Praefides, ut Christiano qui ne diligentissime conquisiuit, inuentos immanislime excruciauit, ita operam ImpP. maxime approbauit. Et siqua est malorum comparatio, pr. terita quaecumque leuia atque ferenda, haec denique seriae persecutionis origo videri poterat. Ad hunc igitur annum APRAE conuersonem pertinere, ex verbis Diocletiani, persecutio feru hat , e. cio. Nunc de ipso S. NARc i sso exactius nonnihil agendum.

r. Vius nominis quinque in Sanctos relatos inuenio. a Cap. 16. Primi meminit D. Paulus in epistola ad Romanos, a. 'Hippol tu Martyr b Athenarum, Dorothem e veroe in Synopsi. 'trarum fuisse Episcopum scribunt. Is cum Ampliare de V bana ob Euangelium CHRisTI a Lucidis& Gentilibus caesus est pridie Kal. Nouembris. Alterius fit mentio in actis S. La renti', memoria vero eius celebris habetur in Martyrologio x v. Kal. Octobr. Tertium Licinius Imp. cum duobus fratribus martyrii corona donauit, I v. Nonas Ianuarij. Quartus fuit Narcissus Hieroselymorum Episcopus, vir sanctus, miraculirelarus. Hic falso accusatus, ut siros accusatores a DEO punitos sensit, quietis auidus in eremum secessit; Dein sedem it rum cum Alexandro collega tenuit: Denique , quod habeturd am Octob. in Mart culo Romano: d Sanctitate, parientia, ac suae laudabilis, centum 2 sexdecim annorum migrauit ad Dominum. Ma tyr, ut ait Nicephorus inChronico. Quintus est NΑRe Issus . GerundaTarraconensis stania urbe passus, de quo nobis hic sedimo. Ancyrans Concilio circa eadem tempora Narcissus Ner

maris Cilicia Episcopus subscripsit. Sed diuersus ab hoc nostro.

35쪽

Remum Augustam Sinae partis I. Cap. VII. Uῆα Chronico ad annum cc Lxviii. hisce verbis: Calydonio Braia caverisi, quemscribitS.Cyprianussuccedit NARCIssus. Maria exos in eximus ad calcem sui Chronici fuisse ait Mallabitanum iri xu itania ciuem indeque ad sedem Bracarensim assumptum,dio linitus deinde admonitum relictis Bracarensibu, rankeliciam peti ille Rhatos ad fidem perduxisse: demum cum in H 'ania iam rediret, Gerunda tentum a L. Casenis Macro LRDEO RUmano viro Consillari, rastania citerioris Praeside, dc tribus acceptis vulneribus in gutture, in ore,& erure tandem cum Archidiacono 1uo Felice consummatum fuisse, Aureliano Augusto II. ει C. Liaio CapitolinσCoss. qui fuit Annus Chriss cc Lxxv I. En verba A uctoris: Per hac tempora celebris erat memoria S. NARCISSI E sivi . Bracarensis in Hispania, Apostoli Rhaetiorum , in urbe Gerunda passisub Aureliano. Fuit hic Scallabit anus in Lusitania ; qui diuinitus admonitus reli tis Bracarensibus vindeliciam petiyι. Passis ιs Gerundae sub L. Caesonio Macro Lucilio Rufi mano viro Consulari, Hispaniae citerioris Praside ψ L. Domitio Aureliano Aug. II. ct Q Iulio Capitolinoctis. NARCISSVS tribus acceptu vulneribus in gutture, ct in ora, ct crure .etandem cumArchidiacono Felice consummatus es. Suecedit Nareissus Calydonio ad quem scripsit S. Cyprianus, emu epistoleransmittit ad omnes Hispaniae Metropolitanos. Et quoque amicitiae & eonsanguinitatis vinculis colligatum Pomponium Paulatum Toleranum Antistitem fuisse idem M. Maximus in

ferius edocet a

Sunt qui velint S. NARcissura Gerundae natum eiuΩ III. demque urbis ciuem fuisse: quibus veteres Augustam Breuiari j lectiones suffragantur, & antiquae memoriae Geru δε υ ἱ sed ium A ra , hoe non tollit, quina liquando Gallati degeret, δc bracarensis esse. electus fuerit Episcopus; undeRhaetia ab ip perae rata, patri

avi tandem suam repeteret Gerundam e ubi Epi scopi gerens t tos tres annos mussus, dum Sacrum ageret,cum Diacono suo Ecce trucidatus est. porro MARcissu M martyrio occubuisse nemo in dubi- IRusa reuocat. At in ratione temporis auctores dissentiunt. Ber

36쪽

is Rerum Augus . ving. Partis I. cap. VIII.

no, quamquam nasora monet aliquos de D etiano sentire ,-t Lib i. e. i. Fc inania. CVedii 'g in historia ordinis Praedicatorij, quae ante aliquot iam annos Hispana & Itala lingua edita , Deciu-h in lio te SS. cum naleriano coniungit. Visieg uti h & priores editioneri , , M.ttij. Martyrologi j Romani i restituti ad nouam Calendari j rationem, Aureliani persecutionem praeserunt. Sed in Plantiniana posteriori editione, monuit Baronius inter errata, Aureliani nomen expungendum: Et rerum gestarum series satis ostendit Diocletianum substituendum esse. Qiaod etiam confirmant

Chronica Histanica, singulari diligentia consscripta, iussu Regis Alfonsi Sapientis. Quomodo enim qui Afram Augusta sub

Diocletiano instituit, pollea in Hispaniam profectus occubuit sub Haleriano, aut Aureliano occidi potuit 3 De Diocletiano consentit vetus Epitaphium sepulchri S. NARcissi, quod passumasse iit anno Domini ccxcvii. Deniq; id etiam asserit in Br uiario Augustano Roma impresso A. C. CIO. II. Lx x. OTHO Cardinalis & Episcopus Augustantia, ubi Festum ipsius tamquam Patroni & Apostoli colitur die xxix Octobr. Martyrologium Romanum meminit eiusdem x m. Marti j. Vbi Bar nim apposite notauit, mirum non esse si alio die in Mastyrol gio Romano , alio alibi de eodem Sancto agatur: si quidem alia cubi translatio, vel eius ecclesiae dedicatio, vel quod de Epiceopis accidit, ordinatio celabretur

CAPUT VIII.

Cui fugerie Narcisi p

Vamquam expeditum non habeamus, cur NAR cIssus fugerit, tamen nullam nisi probatissimam cautassem subfuisse, viri sanctitas persuqdet. Quando autem Episcopis ex quorum classe NARcis sus) fugere liceat,a Epia. iro. accurate disputat S. Augustinis a epistola a d nonoratum Episcopum . & in haec se verba colligit: Premente persecutisne

fugi:-dum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Curii: i noufuerit,

37쪽

b In vit. S.Cyprian.

Rerum Augustin. Uind. Partὐ I. Cap. VILI. ιν

fuerit, eui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium , quibus non es eadem caussa fugiendi. Idque S. Paula, Athanasiij. dc Myanorum Episcoporum exemplis confirmat . Et recte subiunxero S. Ponti' Diaconi verba , quibus smilem

C priani fugam excusat: b multis Firesecessum illum nonfuisse formidinem In mLI aliud excusem. ipsi postmodum passim est:

Iam pasionem utiq) ex more vitaret ,si ct ante vitasset. N ARCI s s v enim similem vitae finem imposuit. Atqui si aliquis coniecturis locus est , dicerem non solam persecutionem, sed Concilium praeterea Suessanum N Axcisso caussam praebui sse ex Hispania discedendi, & Romam deueniendi. Inde persecύ-tionis declinandae gratia ex Italia in Rhatiam profugisse de Augustam denique peruenisse credibile est. Aniam huius coniectu- .rae mihi praebuit Granicon H. L. Dextri, in quo haec annota tur: A. O. CCC. Per hoc tempm vehementiussuit persecutio Di

cletiani. Concilium Suessanum in causia Marcellini Papa,qui R mae thurificauerat, multis Episcopis prontibus ς nonnultas Pras Mus ex Gallia, Germania, ac Hispania etiam, habetur. NARCissus itaq; ob persecutionis tempestatem pro- II. fugus cum suo Diacono Felice,diuino instinctu ductus in Gem Nareissus

mariam sese penetrauit, populos illic idololatria caligantes ,,s ii diue

Euangelio illuminaturus, Λ vGvs TAM Vindelicorum delatus, titicum quaereret hospitium, ad Araba Principis faeminae, Curia Venari operantis, aedes delatus est, quas esse Lupanar vir sanis ctus ignorabat. Huc tamen eum Dominus direxit, ut salutem miserae familiae impertiret, caligantem caecamque illuminaret,gc ab umbra mortis ad vitam vocaret.. Porro NARCIssu M suas aedes subeuntem Ara A procorum sitorum quempiam esse eredidit, sed ut Episcopunia Christianomum esse didicit, ad modestiam sese composuit, cae- milia eo testique lumine, quod ei secundum nocturnam quietem assuti uorti erat, continuisque Viri sancti precibus adiuta, tam se mut

ii sensit, ut non ipsa tantum, sed & Hi L Asti, mater, dc Di GNA, S VNoΜra, EvTRopia, tres eius pedisequae ad CH ais Tu M. conuerterint, praemissisque unius hebdomadae ieiunio, cumniatis alus eius opera conuersis, & Martyrij laurea coronatis

38쪽

IV Gerandam

titat Galloria ruri a in

annal. ron. in notis Ma tyrolog. IL

ιι Rersum Augustin. Visae Parias I. Cap. VIII. per baptismum renatae sint. Neque his tantummodd, sed ila

reliquis huius urbis ciuibus NARCissus CΗxisTuri praedicauit, eui tot animas lucratus est, ut A vGusTA Vindelica eum velut Apostolum , magistrumque suum suspiciat & colat. Cumque ibidem nouem menses haesisset, multos sacerdotio initiasset, Diovus iv M Hi LARi AE germanum fratrem, AFRAE auunculunia, Episcopum creasset, Christianu collacrymantibus rundii patriam suam repeti j t. simili ibidem functurus ossicio, quo fuerat Aucius T E perfunctus In patriam redux toto triennio singularem earitatem suis impertitus, sanctaeque vitae exemplis opitulatus, innumeros ad CtistisetvM conuertit, bonis omnibus collae tantibus, impijs in virum sanctum frementibus, qui denique eum sacrie Missarum solemniis operantem tribus omnino vulneribus, in humero, genu, iugulo, consecerunt, uti testantur antiquissima

monimenta.

cer unda s. N A R c i sa r eorpns adhuc incorruptum asse uat, eumque tamquam patronum agnoscit & honorat. Dausetiam deuotum sibi Martyrem multis miraculis illustrauit. In ter hae memorabile illud est a sub Petro Aragonum Rege, capta Gerunda per Carsum Sicilia, dc Philippum Francorum Reges , ex sepulcro S. N A R i s s r. quod milites violare attentarunt, muscarum examen egressum, in exercitum infesto agmine i ruens, ingentem cladem intulit, & in fugam egit, atque ab incepto coegit desistere, Anno Domini MCc. LXXXVI. vitae. Septembris. Ex quo mη S. NAR cassi apud eos in proue bium abierunt. e In annales relatum est, quadraginta Galloia

millia, & viginti quatuor millia equorum, plura etiam ut nonnulli referunt periisse. Quin & ipse castorum Rex paullo post Perpiniani decessit.

39쪽

Vm S. NARCisso passus est &S. FELix eius Diaconus, perpetuus eiusdem peregrinationis de laborum . - comes. Certe Diaconos Episcoporum & presbyte rorum ministros esse, habetur in Concilio Carthaginensi IV. a Hinc Clemens Romanus b Diaconos vocat Epit copi aurem, oculum, os, cor, dc animam. D. Ignatim e profert exemplar Stephani, qui beatissimo Iacobo; Timothei δc tini, qui Paulo;& Clementis, qui Atro, Diaconi Episcopis ministrauerint. Ιdcirco exclamauere Felicisimm dc Agapitus Diaconi, cum Pomtifex Sixtus Imperatori sisti iuberetur: d Et nos sine patre n fra quo ibimm Atque Archidiaconus Laurentius ad eumdem pruriareis siue filio pater, quo Sacerdos sanctesine Diacono properas tiQuod Clemens e exemplo confirmat: Ut enim a Christus sine patre nihil a t,sic neque Diacon-sine Disivo. Sic igitur dc FELix noster NARCisso ministrauit. Porro illustre Verunda FELicrs Martyris nomen semper suit. Numerat Prudentius f inter Sar hos quos variae urbes in nouissimo iudicio CAR i s To oblaturae sunt, Parva FE LICIS decus exhibebit, Artubus scris locuples Gerunda. Hune Mart rologium Romanum, VI iam, Ado, g atque mcentius h confirmant passum Gerunda, perseeutione mori triani, Praeside Dacia Ao. Cum igitur nomen,locus, tempus martyrii conueniant, permulti eumdem cum nostro FELI CE er diderunt. Sed obstat inprimis Ecclesiae Gerundensis auctoritas, Pro qua Ilarent iry Episcopi epistola, quam proxime sequenti capite exhibebimus, testimonium dicit. Narrat enim perspicue, FEL I CEM, quem suae Ecclesiae doctorem, Apostolum, de Prophetam appellat, diuersum esse a S. FELICE NAReis si Diacono, qui dudum a Francorum Rege Carolo translatus, Parisia qui scat. Et quamquam haec plana aperta, accedunt tamen alia argumenta. Aia dc Vincent- , qui prioris FELI-Gas vitam copiose scripserunt, Rhatica peregrinationis non

Pelix Diaeci nus S. Narcisin

a Cap. 3τ.b Constit. Apost. lib. 2.

cap. 44.

S. Laurie Apost. Coni . lib. 2. cap. 3

Alius Felix

Gerundae Nartyrar Hym. maria Caelarauga

40쪽

aa Rerum Augustan. Vinae Partu I. Cap. m. meminere: Immo neque NARC Issr Episcopi, eum quoi tr. Matiij. nostrum passum esse, ex hac historia & Martyrologio ι liquet. Quin Cucufatem quem Ras- ait a quibusdam FEL i se trem existimari illi socium Uincentim tribuit: Demum Dia eonatus honor a nullo ascribitur : Quorum persecto nihil

omittendum erat. Ipsa etiam S. Cucufatu vita, attentius pe pensa, nos factu ab errore vindicat. Statuamus ergo, quod res est, duos FEL re Es Martyres Gemnisnodistinctos, quorum uterque sub Tiocletiano occiderit. Ac ne eius rei nos admiratio capiat, scire refert, id nomen Christianu admodum Feliees plu- familiare fuisse. Quippe supra Lx. FELicas Martyrologia re. Martyre , exhibent, quorum non pauci in Diocletiani tempora incidere. Et eonstat interim, infinito plura Sanctorum nomina excidis.. ptii , ly M M ΠΥ Olog lata snt. Ita ut Genebratam, explicans illud Psalmi: uderunt sanguinem eorum tamquam aquam in cirruitu Hierusalem: Or non erat quisepeliret, obseruata

tis, super arenam multiplicati sunt: qui quanti set, a nobis compretinae non risunt. Λpto exemplo utitur Augustisin m ' contra Donatistas in re simili, mirum non esse inquiens, si uia turba Romana in clericorum, duo vel plures Strarenti au Casiani reperirentur, cum in x M. Apostolis non solum duo Iada, sed etiam duo Iacob; legerentur. Id vero sepius contiagit, quod factu admodum facile, ut bini, aut plures eiusdem. i. M, L n*mini MRrtyrς confunderentur,& eo ipso alterius memo ,o. iuri. ri. premeretur. Sic Faronim N admonuit, Prudentium, ho mine minime ex vulgo, tres Hippolytos, militem, Presbyterum,

di Episcopum, constasse in unum, ut quae singuli gesserint, uni ascriberet. Sic duobus quoque Caprianis, dc alijs permultis accidit. ur. Illud tamen in suspicionem posset adducere, quae de duobus FEL r c i avs dicta sunt, quod lagamus in actis S. FELICI s, non sol θm Gerunda passum, sed Scyllitanum genere fuisse, de

tamen de S. NARcisso Episcopo, qui FEL IctM Diaeonum .

Rcium habuit , scimus ex M. Maxima GaIab anum fuisse; a ta ex quo