Gymnasii Ticinensis historia, et vindiciæ a sæculo 5. ad finem 15. et plura de ejusdem urbis antiqua nobilitate. Authore Antonio Gatto ..

91쪽

s GYMNAs II TICINENs Isnum 787.his verbis. me tempore foret Albinus, quier Alcvinus xaroli eruditor; hie genere Amfluus fuir ingenio virus, o philosophia excelleatissimus non tantum scientia , sed etiam mo- rumhoaestate praeiarus. Ab eo Rarolus didi. eit omnes artes liberales, qui etiam stadiam de Urbe Roma Parisios transtutit, quod de Graecia

illae transtitam fuerat a Romanis. Qilania. trantationem licet evenisse anno 79 I. aErmet Joannes Baleiis Angliis in stio libro de Scriptoribus Anglicis , ubi ait : Omnasium

ex Roma eireiter annumsalutis 79 I. Lutetiam

Paνisiorum transtulit , quod o illae Athenis persimili prius eura venerat, se conjectis primum fludrifundamentis per Ioannem , o Claudium mirifice illud lecturis eoilastrabat publicis. Tamen evenisse anno 787. probat Scriptor S. Eparchii Engolisinensis ad annum 787.

πιο anno , inquit, Uarolus Magnus, eum Romam redisset ad visendum Pontificem Adrianam, plures Roma Parasios secum duxit Cantores Grammaticos , o Domnus Rex Xarolus iteram a Roma artis grammatua , ct eomputatoria magistrosseam adduxit in Franeiam. θabiquestudium literarum expandere jussi. Quos autem secum adduxit Κarolus , duo fueritne Petrus , ct Romanus cantuum , & septem libe

92쪽

ΗIsTORIA sralitiin artium paginis abunde instriusti, ut testatur Enhecardus junior Monachus Sangallelisis in lib. de Casibus S. Galli cap. q. At Francisciis de MeZeray in Histor. Franc. tom. I. pag. oo. sub anno DCCLXXV. missu nisuisse Ticinum illum Monachum tradit: quem

tamen errasse puto, cum vix hoc anno Karolus Magnus universa potitus suisset Italia, nec credibile est illum Papiam accersitum esse ad humaniores artes tradendas ante Desiderimn subactum. Propterea, nec anno 77 F. ut vult Mezeray, nec anno 79 a. ut tradit Polydorus Vergilius, hoc contigisse, sed intra annum

77s. &78 o. accessisse Clementem, & Joan- item Albinum Parisios cepseo, & propterea circiter hoc tempus Joannem missum Papiam. Ad hoc luculenti testes mihi esse vl- dentur Galliarum Historici, qui vel ab Alcitino institutas Scholas Parisienses serunt svel hunc in Galliam accessisse, postquam audivit bene receptos Clementem , atque Joannem Albinum , ut scribit Monachus Sangallensis in sua Historia cap. I. . Qiuunque secundum Alcitini adventum contigisse circa annum 78 o. postquam latius floratere literae in Galliis, re diligenter examinata, probet

93쪽

GYMNAs II ΤI cINENs Iscul. q. pari. I. in Elogio B. Alcvini pag. 368. sequitur ante annum 78 o. florere coepisse literas Parisiis cum Petri Pisani , tum Clementis studio, atque opera , ut dictum est cap. s. & sic ante annum 78 o. illos Monachos accessisse in Galliam . & Joannem Albinum Papiam missum a Karolo Magno . Quamobrem recte observasse videtur Bulaeus tom. I. Historiae Universit. Paris pag. 93. dum ait ssub anno 779. Parisiis convenerunt Doctores Angli , frientiam vanalem habere clamitantes. Quo faetum fuit, ut sub anno 78 r. levis adhuc fama esset Patisiensis studii apud exteros ; & ideo, cum eodem anno constitutum fuisset conjugium inter Rindriadem filiam Karoli Magni, & Filium Constantini Imperatoris Orientis, Irenes Imperatrix Eli- saetim Eunuchum, & Notarium, qui Graecorum literas, & linguam, receptosque per Im

perium Romanum moreS eam edocerent, re

liquit, ut ex Theophane tradit Κarolus Cointius Annalium Francorum tom. 6. n. 3. sub

anno 78 I. licet anno 7 7 s. qui suit secundus Constantii, & Irenes, asserat haec evenista Paullus Diaconus in. Historia Miscella lib. XXIII. edit. Basil. anni 1369. qui neque disiunctos fuisse tradit Eliseiun, & Notarium , Eli

94쪽

N I s T o R I si s Eliseum inquiens Eunuchum, atque notarium . Qui Elisaeus , atque Notarius illi forte se runt, qui postea literas graecas docuerunt Parisiis ; quos Constantinopoli accersitos crediabile esse ait Ludovicus Thomassinus de V teri, & Nova Ecclesiae Disciplina pari. a.lib. I.

Cap. 96. n. 2.

Posset utraq; opinio conciliari, si diceretur Joannem, statim ac advenit in Galliam , missu in fuisse Papiam, hocque evenisse ante annum 78 o. deinde fuisse accitum Parisios Karolo Magno , quando publicam Academiam ibi voluit instituere s indeque rediisse Ticinum anno 79a : Sed de hoc nihil,

ut in cap. superiore affrmare contendo s praesertim , cum Petrus Angelus lib. a. de Prosessoribus scribat Ioan

nem P

post in fundamenta Scholae Parisiensis venisse Ticinum anno 813. quos Joannes esset diversos iama probavi.

95쪽

CAP. VIII.

Petrus Pisanus e Seholis Papiensibus in Galliam vocatus a Rarolo Magno, priuius Parisiensis Studii insititutor . Hine Scholas Papienses illis saeculis non Epis pales ineu Carnobiales , fedpublicas,'unii versalerfuisse statuitur.

EA bucii Rite apud aliquos ex in stratibiis,

quos Vulgus eruditos existimat , insedit opinio, quando Joannes Papiam visit missus a Karolo Magno, non viguisse ibidem artes liberales, nec ipsum Joannein vscientias prosessum fuisse, sed tantum Papiam transmissum ut literarum rudimenta postliminio revocaret, bellorum feritate expulsa. Jam supra cap. V. probatum est clarissimo ipsitis Alcuini testimonio floruisse Ticini literas docente Petro Pisano , antequam Kar lus Magnus potiretur Italia 3 quinimmo ipsum advocatum a Karolo Magno e Papiensibus Scholis, fuisse primum authorem Parisiensis Academiae fatetur ipse Bularus Universita.

96쪽

ΗIsTORIA. s iis Parisiensis Historicus lib. I. in Catalogo Virorum Illiistrilina lit. P. . Petrus Pisanus in Tuisensibus Scholis diu floruit, deinde a K

rolo advocatus in Palatinis Parisiis Grammati

eam docuit, eamque ab eo Rarolus ipse didicis reste uinardo , o alibi . Itaque Petrus ille , . merito dici pote' primus Schola Palarisa , o

Regia institutor. Non ergo palIcorum anno

rima cursu sic eliminari potuerunt literae, ut opus fuerit e Gallia magistrum ad earum ruindimenta tradenda deligere; nam, licet etiam omnino Scholae publicae, quae ibi erant, interiissent, adhuc ad humiliores scientias tradendas superfuisse privatas Scholas, seu Coenobiales,& Episcopales perspicuum est. Concilio siquidem Toletano a. can. i. jussit m est. Ut paeri , qui recentes ab ubere dicari faissene Clero, ut omnes in domo privata i ituerentor a praereptore , ct sub Episcopali prasentia, erudirentur ι Quod sub anno 6a . confirmatum fuit ab alio Concilio Toletano IV. can. a 3. quibus succedentibus temporibus accesseriint etiam Concilia Toletana VIII. & IX illud can. IX. & istud c n. II. In Harum Scholarum locum post Concilium Toletanum II. visa sunt successisse seminaria, & sie Arinidiaconis sublata cura docendi in Scholis

97쪽

bo GYMNAs II TICINENS Istis Episcopalibus , quod eorum munus sitisse , colligi potest ex epistola 4. S. Remigii tona. I. Concilior. Galliae, ubi inquit. Cum igitur Lemitas feceris, Prasbyteros consecraris Ar-ehidiacosam institueνis Primicerium Scholae . .

Aliae pariter aderant Scholae Coenobiales dictae, quas summopere auxit D. Benedictus , qui pueros in Coenobiis educabat , informabatque ad pietatem , ejusque Monachi disciplinis, & omnium scientiarum genere eos instruebant. Quarum Scholarum tantam fuisse famam memoriae tradidit D. Gregorius Dialogorum lib. a. cap. s. ut ad eas Romani Cives nobilitate insignes, & alicui sacro ordini adscripti confluerent, suosque eis filios omnipotenti Deo educandos committerent. Quae Scholae saeculo VIII. Imperante Karolo Magno adhuc vigebant, & eximie ordo Divi Be - nedicti florebat Papiae ; ubi plura hujus ordinis erant Coenobia , quemadmodum constat ex Historia Paulli Diaconi De Origine, & Gestis Langobardorum , licet tepere viderentur

in Galliis, ut probat epistola, quam ipse sΚarolus Abbatibus, & Episcopis scripsit, relata a Karolo Cointio Annal. Francoria in stom. 6. pag. 3 o. ina propter pluribus Synodis sub eodem Karolo restitutae, ut in Conciliis

98쪽

Aquisgranensi legitur ann. 787. can. 72. Praeter istas Scholas erant etiam Parochi Ies, ut in Concilio Moguntino can. ψy. quibus pauperes pueri, qui ad Urbes accedere a non poterant,instruebantur: licet ego, has non ad scientias pertinere, verius credam, sed solum ad prima fidei ruffimenta , sic mihi suadentibiis verbis relati Concilii . Filios suos donent ad Schaiam , sive adMonasteria, sivUo ras Prasbiteris, ut fidem Caikolicam discant,

Orationem Dominieam, ut domi alios edocere

valeant , cst qui aliter non potuerit, in sua lin. gua hoe discat. Quare Concilium III. Turonense can. II. Episcopis mandavit. Vte dem homilias quisque aperte transferre sudeat i. rusticam Romanam lιnguam, aut theotiscam, quo

facilius cuncti posnt intelligere, qua dicuntur. Ad Coenobiales Scholas licebat primum omnibus accedere , propterea deficientibus Monachis eruditis, ut qui Sacro se alicui ordini devoverant, & in saeculo degentes instruereri. tur, etiam ab Imperatoribus Magistri perquirebantur, & mittebantnr ad Monasteria, ut faetum suisse a Pipino, &Karolo Magno narrat Hedio Historiae Ecclesiast. lib. cap. o. Doctos Viros,inquit,e Graecia in Gabiam venisse,

99쪽

σα GYMNAs II TICINE N s Isis a Pipino , ae Karolo Magos in Monasteri4 missi esse uρ Graecam linguam docerent Monachos : atque ita e uidium in Galliis, Appollo niam Ratobonae in Carnobio Bemerant , Uergi- ιιum apud Salburgenses inclaruisse. Progressi tamen temporis laicis percitisus est aditus , iit sentit Cointius tom. 6. pag. 34 r. in fine et

Quod jussim fuisse videtur Aquisgrani a Ludovico Pio anno 8 I s. ut eruitur ex Capitularibus Franc. lib. s. cap. 39. in addit. ubi de Ludovico haec leguntur. Constituit ut Schola in Monasterio non hab-ur , nisi eorum , qui

obuii ueni. Nam Laicis jam provisum erat publicis Academiis, pluribus in locis institutis a Karolo Magno,& ab ipso Ludovico: quas

tamen, cum non in singulis urbibus extarent, idcirco apertas Scholas Coenobiales privatas,& publicas suisse coniicitur ex Enehardo Monaco in lib. de Casibus Monasterii S. Galli

cap. I. Tradu tur, inquit, post tempus, μή celio Schola Claustri, eum Nothero postea cogo mise Balbolo eareris monastici habitaspueris. Exteriores aurem, idest Canonica Isoni, eam Salomone,jejus eomparibus. Ex quibus

Fileiacus in lib. de Sacra Episcopor. Autho ritate cap. a s. infert, mustrales fas Scholas in istiaων Monasterii penetratibus constitutas

100쪽

HIs TORIA 6 fuisse, alias vero extra Monasterium. Non itaqtie ambigendum est , num Papiae extiterint ante Karoltim Magnum monumenta

scientiartim , quum illuc iussi Regis venieJoannes Albinus , qtiod tamen quidam scio- Ius perperam , & audacter negare non dubiistavit. Nam paullo ante ex istis scholis acincitus in Galliam suerat Petrus Pisanus , ut dictum est cap. U. ac Papiae, quoniam post ejus discessum scientiae interierant, ex re-Cepto iure Conciliorum , dc Pontificio vigere debebant Scholae Episcopales, & Coeno hiales: quapropter illum Ioannem Albinum non missum a Karolo Magno ut infimi ordinis scientias traderet, quum ibi Uiri in his peritissimi, jam adessent, sed ut sublimiores, dc magis reconditas, nec non Sacras literas, Arithmeticam , Astronomiam, & caeteras Mathematicas dictaret, ut supra eodem cap. V. in quibus Alcui. nus, & Joannes Albinus,

utpote caeteris peritiores, maximh exiscellebant.