장음표시 사용
601쪽
ctua Thomas quodlibeto quarto atticulo I 3. Demum lex amoris seu charitatis appellatur, t quia ut helle quidam ait, amor charitatis est veluti lex salica Christ anismi. Vel quia , ut dicit
A sesuaseritu .maenua in dilectiora mea. Mati. 28. Da tete res serpare omnia quacunqua mandari νιbis. Et Paulus I .ad Corinth. s.lst qai Detite eram actis Augustinus, lib. adversus Adimantum cap.IT. Iuc Ut breuissima di predilia duarum le- flammiarum timoro amor. Addo. ouod lex vetus eum terrore, nova promulgata est eum amore;
coepit enim promulgari Petto,iplo die Penteia costes quo Spiritus lanctus, eujus peeultate nomen est amor. Apostolis sese insedit, & in eorum cordibus spiritum chalitatis ess adit, juxta illud Apostoli ad Romanos s. Charitia Deida fusa est in carditata nostri/eν ηιν tam sanctum,qui datus ast nobis. Ad quod respiciens Bernat dus Epist.io admi labundus exclamat: Ovimirum, Iamque εν- B
n m miti commendat, se ias. lectarernimis quada. memus bilia suminis unde ammas. Char latis erga
ARTICUL Us I. Virum Iex nota a christo institutasse, o
gislatores,alterum veteris . alterum novi testa
menti;&ait. si transgietates legis a Mose datae puniti sunt, multo magis transgressores legis a Christo puniendos esse. Quaptopter metit, Tridentinum se g. s. eap. a I. septonunciat: Siqui. diserii Ciasti m l sum a D a haminibis datum sui ι ai riti rarem,cui sidunt, non etiam ut Leti uistarem mi obediant, anathenias .Quibus verbisCauvini errot manifeste pio seribitur. Probatur secundό eonclusio: Ad prouidem gliam Regis pertinet statuere leges ad regni conaset vationem,& Reipublicae tranquillitatem necessatias vel utiles. Pertinet etiam ad Providen istiam Summi pontificis leges felle in iis, quae ad cultum Dei.&ad honum Ecclesiae spectant:Sed Christus fuit Re Y Eeclesiae&Summus Pontifex illius .ut in Tractatu de incarnatione disp. 22.at tie 3.& . ostendemus: Elgo fuit etiam Legisla- tot . At debuit ut loque nomine leges Ecclesiaene eessatias vel utiles statuere, pei quas ad finem propos tum, qui est talus aetetna.pta, moveri potist. Porto scut regia dignitas convenit Christo eum lingulati excellenia a.nulli alteri coneessa ut loec citato declarabimus ita & potestas legisla-CAlvinu, in eap.4 Epistolae ad Galat. a stetit. C tiva. Primo, quia suit divina quodammodo rais Christum nullam legem novam tulisse, sed tione suppositi divini, unde jus ab eo conditum
ran aia maria. Nors vero norit, Theatur,oναι aduocatui divinum simplicitet. Se eundo, propter excellentiam legum& praeceptorum,quae,ut dicemus conclusione 1equenti , triplicis generis sunt. Tettib, quia per talem potestatem legem veterem potuit abrogate.Demum quia fuit amaptissima in univei in mundum: Matth. 18. Datao mihi Omns v siti in cati sinima. Eantis ergo δει te amntigisses,m.
Contra istam conclusionem objici potest il- , lud Joan. I. Lex per Me sim data s varia a. i.m oriritus per Iesium Chr umsacta s . quo sinis eati
videtur Moysem fui ste Legislatorem . non velis Cht istum , ipsumque nullam tulisse legem, sed τινμ-Hοψlis, prahberatore ligulatoνm, qai ηοι in D solum gratiam &justificationem nobis prome-dursimam ιradat serritatem suseipiendum dacant. Ut tuisse. hie error explodatur , & veta atque Catholica sententia declaretur, Dico , Christus instituit novam legem ad 7 Chiistianos pertinentem. probat ut primo ex se tiptura. nam in veteri testamento pio mittitui Messias venturus ut legislator novam legem latutus : Jeremiae 3 i. Ecra di s periem,dicis Dominus, erram domui Israel, ct domui Iad adus narem, O. Daba luem meam in visceribus earum. Quae vetba de Christo,ejusque foedere & lege dicta esse interpretatur Aposto las ad Hebraeos 8.& io. item Isaiae a.se diei tui:
Sed facile respondetur, non ideo gratiam diis ei pet Chi istum factam . legem uel A per Moysem datam. quod Christus nullam legem tulerit; sed quia Moyses dedit Judaeis nudam legem sine glatia, id est legem piaecipientem, sed non iuvantem i Christus velo dedit nobis legem eum gratia , id est legem piaeipientem di adjuvanis te m. Quam obeausam vocatur ab Apostolo lexi tritici de a Chlisto iugum suave θεηis ti re unde Augustinus selm.a a.de vel bis Apostoli: ΗΔών- ιma sinquit) mn spondis annali, sidati νοlaturi:
gelio Chtistu, passim loquitur de lua lege: Joan.
Dico secundis . lex nova quae a Chi isto data est,continε t triplicia praecepta, nempe moralia, sacramentalia,& fidei. Patet con lusu ex se iptura: nam de praece
602쪽
piis morsibus Christus dixit Mattiuis Si νώ ad
vitam ingredι, serva mandata, per quae praecepta Dia, logi, quae proprie ad mores pertinent, iuxta omnes Interpretes. intelligebat. Et Matth.
.divortium& libellum tepudii prohibuit. &siatuit, ut vine ulum matrimonii non amplius dissolvatur. De lac tamentalibus Joan. 3. Christus ait: N si quu renatus fuerat ex aqua is spiritu Sanisi a , non potest intrarem regnum Dea.Et Joan. c. μ' manducaversis carnem Ilii hominis . non habebitis νι.
tam in p.bis. De praeceptis vet4 fidei dicebat. Matet is . Qui ιναι ινιι cr baptivitia suerit, salsus
II Notandum veto, hoe in tet triplicia illa praecepta esse dilatimen, quὁd motalia. eum sae, utis natu talis. non fuerunt a Christo instituta, sed tantum explicata de vindicata ab errotibus, quibus ex hominum malitia suerant involuta. Sacramentalia velo instituta sunt a Christo, ut essent loco veterum.quae ab ipso abrogata sunt. Praeeepta veto fidei d 1 novo instituta non lunt. sed tantum ex implieitis facta suerunt magis ela.
Ia;ita ut nune explicite mysteria quaedam credere teneamur,qua in lege veteri impii OE duntaxat credebantur:cujusmodi sunt nativitas. pacso,& mota Chiisti quae a Iudaeis obscure eteis de bati tuti sed explesse ereduntur a Christianis.
ARTICULUS II. Iuomodo lex novi iusseras a
veterie LEx vetus & lex nova seu Evangeliea in multis diserepant. primo dissetunt in eo quod illa scripto tradita sit in tabulis lapideis ministerio Angelotum, ista per Spiritum sanctum hoι minum eo idibus insevipta, iuxta illud Aposto
legem& doctrinam Evangelieam eontinens
πι la d φι.O ινγ a Iapiti,tanta o ne pura a Iue difcrvat, ctc. Dices primδ, lex nova seripto fuit tradita, ae isque ac vetus, eam enim Apostoli & Evangelissae deseripserunt i Elgo non valet tale discrimen. Reipondeo ex D.Thoma quaestio Lat id te gem novam duo eontinete. Prim h & principaliter gratiam & chatitatem di fissam in eoidibus. qua impellim ut vi juvam ut ad bene operandum. Secundis, praecepta & regulas bene operandi; & quoad hoe secundum, legem novam scripto fuisse traditam , aeque ac veterem;
sed quoad ptimum fuisse in cordibui fidelium diffusam & insculptam . praeeipue in solemni ejus promulgatione , facta in die Pentecostes:
tanta enim suit tunc data gratia & esistitatis ah. undantia, ut vi illius potisset tota lex nova sne scripto conservari, ut recte dicit ite naeus lib. s. contra haereses cap. s. Addo quod lex nova non
fuit per se primis scripta & ex professo se ut M osaicased petoetasioeem selibendi vitam Cliti- . sti. togatu fidelium vel doeendi eosdem petEpistolas,aut oce ut tendi haetesibus Chelint hi. E. bionis, & aliorum deinceps eontra Ecclesam insurgentium. Neque fuit seripto mandata ea isdem die Pentecostes quo plomulgata est, sed multo post octavo nimi tum post mortem Chiisti anno, Petto & Paulo Romae jam praedicanti, ut doeent irenaeus lib. 3 eap. r. Theophil actus praefatione in Matthaeum,& Eusebius lib. s. hi
Dites secungo etiam lex Mosaiea fuit in sent i pta eordibus Judaeorum, per illuminationem di gratiam spiritus sancti . cuin gratia non deis suetit Iudaeis, ut possent intelligere&servare
talem legem, multa supernatui alia praeeipientem j urta illud De uteron. 3 Q. Mundatum quod uapναριο tibi hodie,nansu a rao θι. sed Iuxta te ιβ sermo patri in ore tua, o in corda tua, ut Iactas illume Ergo haee legis in mente confignatio , non est
Respondeo quod quamvis gratia necessaria non defuetit Judaeis ut possent servare legem
Moysis,illa tamen non pertinuit ad legem Mosaicam. neque fuit data vi status illius, in quo nondum fuerat solutum pretium redemptionis
nostrae a sed pertinuit quodammodo ad legem
novam,&ad Christum ejus auctorem , a quo emendieata fuit. de obtenta per ejus metitame. que tanta fuit abundantia gratiae concessa eo mismunitet illis temporibus , ut dici possit legem Mosaicam suisse a Spiritu sancto mentibus hominum inseulptam; sed hoe soli legi Evangelieae
convenit. qua, ut diximus, in die Pentecostes,
quo solemniter plomulgata est, magna & vis biisti effusone Spiritu, sancti cordibus Apostolorum de Discipulo tum eo mignata est; luxta ilis lud Jeremiae 3 r. Daba legem meam in visceribis ea rum,o in cardibus earum scribam eam. Unde Augustinus de Spiritu & littera eap. I Ibi in tabum lapidiis iugitus Dei operastis est, hic in cardibus humanis. Ibi s x extrinsilii, passa est Da mi ψι ιι rurantur; hulinus cui data es Iusisterireturiseeundo, lex vetus & nova dis erunt in eo
quod lex nova habet vim iustiseandi idque dupliei tit olo. Primo quia habet praesentem Christum ejus authorem & institutorem, qui eo tuit ex pet tecta justitia meteti di Deci satisfacerepto hominibus.Ideoque ex vi sui status dat gratiam pet aliquid sbi proprium , & secum illam
affert velut animam legis: Lex enim per Mysim Dota es, graria is verita. per I. um Christam satia est, Joan i .seeund3, lex nova habet vim justis eandi.quia eontinet sacramenta, quae habent vim eausandi gratiam & sunt veluti vasa illam eontianentia,ut suppono ex Τractatu de sacramentis, Eeontia lex Mosaica.eum nee ipsum gratiae authorem haberet,nee eontineret Sacramenta habentia vim eausandi gratiam ex opere operato,
vim justificandi non habebat ex propitia sed per respectum ad statum legis gratiae . ad Cluistum
eius autho Iem , cujus virtute & metitis gratia antiquis patribus in quacumq; levifuit eollata. Unde D. Thomas quaest. Io'. at t. I. ad 2.& D. Augustinus plutibus locis affirmant illos qui in veteti Testamento suetunt Deo aeeepti per fidem , secundum hoc a 3 novum testamentum pertinuisse: non enim justificaba tui, nis pei λdem Christi. qui est author novi testamenti, iuxta illud act. i s. Pansariam Domini Iesiti Chri ι --d insalpari. quim2dmotam erilli, Patres scilicet
et elis testamenti. Et istud i. eoti tith.sa, ιι ι au.
603쪽
novam de veres testa mentum versaturi novum
vnim coeli fores operuit 'tuas vetus aperite non potuit, ut egregie declarae Apostolus ad He.hraeos: his vel bast In se unda taberna uti semela a salis Pam ex intradat, non me serastimi has'
pristiante Diritu Sancta in dum prepalatam esse sar ctoris viam, adhuc priore t Ierxacula habente statum. Hoe est: .n sancta Sanctorum, quae templi para erat intima. 8c caeteris praecellentiol, solus Pontifex semel in anno introibat, caeteri sacerdote
eo ingressit prohibebantur: qua oesusione intimi adyti,& partis templi praeeellent iis . adis ambrabat Spitito a sanctus. viam an lum
it e occlusam, quamdiu vetus testamentum ratum fuit. Novi autem testamenti authoi Ch stus primus omnium coelum penetravit, coeleristemque viam ae fores aperuit. Quam obeati
annes Apocal I i. Pota. nquit, Maeon ι audentur
Ab orient/ paria tri l Aquila1προνι ινει, o ab Ura parta res. O ab occasu porta tres. vel sus omnes corti plagas portae patent, quia totius o ibis habitatori hus patent, non veteris , sed novi beneficio testamenti. Aliam ejus3em vetitatis figuram habemus Num et is .uhi lex hujusmodi a Deo lata extat: Males o perfur ante mari/m Pontificis, n eo modo nurbes suis repes r. ρει aerunt Per hoc enim signifiea. bat Spiritussanctus quod ante mortem Christi, nemo est lumingredi poterat, nee in patriam coelestem te verti ; sed eo defuncto, de resurgenia
Si autem quditas,quomodo lex nova impleat vetetem Respondebo cum D. Thoma hic qu.
O .art.2. legem ricvam adimplere vetetem,
supplendo duo quae veteri legi deerant. in o. eii lege linquit) duo positini conside rati sci- licet tinis de praeceptaeon tenta in lege Finis svero ei juilibet legis est ut homines etaian tui i usti vi viruit i. unde de s nis vetetis legis 'etat iustificatio horninum , quam quidem lex 'esseere non poterat,sed figulabat quibusdam Meaeremonialibus factis. de promittebat Hibis; ec quanium ad hoe lex nova implet vetetem segem, iusti fieango per virtutem passionias Christi. Et hoe lest quod Apostolua dicit ad '
plevit Chis stui et opere de docti in a. Spere quidem. quia circumcidi vhluit de alia obsee. vare quae e tant tempore ilM observanda, se- eund4m illud Galat. .Factam sub tig/. Sua au. telae in collum ascendente, coeli potiam omni- C tem doctrina adimplevit piaecepta legis tribus sole apertam . ae liberum in patriam cis. testem reditum. unde Gregorius homil. 6. in Eetechiel. Quid est, inquit, quia timuidavst mn- em sam mi Panis i. absolutis, ad terram proniam east. niti quod humanam genis quod pece da mi moν
st y Denique omis, pluribui aliis inter veterem de novam legem dissetentiis, hae praeeipua de
veluti eapitalis est,quδd Iex vetus fuit umbra defigura novae, nova autem veteris perfectio de complementum. Unde Hieronymus lib. I. advertiti Pelagianos cap. . latiteremittiιων. m E.
pliciter. Plire A quidem. verum intellectum te. ngia exprimendo , se ut patet in homieidio de adulterio . in quo tum prohibitione Setthae de pharisaei, non intelligebant nis exietiorem ctum prohibitum; unde Dominus legem ad- implevit, ostendendo etiam interiores actus εpecta totum eadere sub prohibitione. Meum dA adimplevit Dominus praee epta legis,ordi. ' nando quo modo tutius tib servatetur quod lex vetus statuetat; sicut lex vetus statuerat ut ho- reo non peieraret,& hoe tutius observaret. s omnino a iuramento abstineat. nisi in tanti Mnecessitatis. ttiri adimplevit Dominus praecepta legis. superaddendo quaedam perfectio. vangelio imp ιιών; ibi anilia, hia persalis es; in ilia a- B nia consilia, ut patet Matth. I p. tibi dicente se νιrum stin amania iaciuntis hic de Oratia ινλαι antiis. Et Beinat d. homil. I. super Nisis est, docet quod sieut fluctua tam seminis quam si rum finis Ac eomplementum est ita Chii stua finia fuit, persectio, de eomplementum vetetis legis: ι .mιιν inquit mitiq.atiam semensuis. ἐξ-
nam ιιηa, o ιιιηιιρι in pomis O paticinii observasse praecepta legis veteris, dicit: Pnam didu's νώ persaevi ua, rati se venti emis AE a. habes, M. Catela quae de lege nova docet s Thomas, facilia sunt, magisque indigent lectione quam ea plieatione. unde Dis praetermissis, agendum nobis est remo sequenti de alio exteriori linmanorum actuum principio . scilicet gratia Dei, quae est divinae legia snii de eomplementum; nam ut ait Augultinus lib. de spiritu de littera trix data ess,ut gratia quinerin gratia dasa ast, misat ampleritis.