장음표시 사용
591쪽
ctus Thomas quodlibeto quarto, at titulo I . Demum lex amoris seu charitatis appellatur, quia .ut belle quidam ait. amor chmiatis est veluti lex salica Christ anismi. Vel quia , ut dicit
Augustinus, lib. adversus Adimantum cap. I. uviisl rarissima cta risima ἡ Ormtι. duarum te- samentaram, ar is amor. Addo, quod lex vetus
cum terrore, nova promulgata est eum amore;
ecepit enim promulgati a Petto, iplo die pente costes.quo Spiritus sanctus, cujus peculiare nomen est amor, Apostolis sese infudit, & in eorum cordibus Spiritum charitatis e studit, juxta illud Apostoli ad Romanos s. Charitas Dei di su-
ARTICUL Us Lν Irum lex nota a christo institutas, o
Christum nullam legem novam tuli ste, sed solam a lege antiqua nos liberasse: miserabilem, inquit iustii ami Opeνmciosum errorem prasiantium Chri am tanquam napum lutilatarem. Quo peterem legem abragapnu. ut novam Chri hanis omnibus tu mi ones t. Non fuit id Chri j . rumstat ipse dixit. Non imo Dιassuum suum in maηdam , ut iudαιι muniam sed uι satratur mandas perapsam. Et alio lo- tu . in clivi nimiailica quamquam. Non habuit pra- se a Chri asi3 veris at mantia. ul naram mestitututuram sed ut ab hominum terricibus serνile istud luti ruingam a serret. I ac silades. quad paulati lamat, D am
νanι,νιdimeret. Nostri νerὸ ηονιI, Theolus dimna adis xersansus constio, pra liberatarι luulla ιιν m, qui nos in Dduri nam tradat serritaιem suscipiendum doιent. Ut hic error explodatur , & veta atque Catholica sententia declaretur,
Dieo , Christus instituit novam legem ad
7 christianos pertinentem. Probatur primo ex scriptura. nam in veterires amento promittitur Messias ventutus ut legislato tin novam legem laturus : Jeremiae 3 i. Ecia diti venireι,ditu Domin s meriam domui Israel, o domui Iad foeda, noram, M. Daba ligem meam risinibiti eorum. Quae vel ba de Christo,ejusque foedere & lege dicta esse interpretatur Apostolus ad Hebraeos 8. At io. Item Isaiae a.se dicitur:
O lant populι multi. o dicens e V niti se scindamus ad montem Domini Oad domum Dιi Iacob. Odocibit nos νιώ-M. ct ambulabimus in similis eius: quia δε S an exilit lix, o νerbum Domini de Ierusal . Quae de Messia.ejuique lege dicta esse . ex ipso textu manifestum est. Et cap. 3. da eodem Messia si e ait: Daminua ius ae noster, Dominus luser noster, Da. miam rex noster, ipsisursabu nas. Dranum in Evangelio Christus passim loquitur de sua lege: Joan.
sam tanquam sine lege essem cum e lege Dei nan s m. 'sidis lu/4sem Christa. Et ad Hebraeos a consertintet se Christum & Moysem.tanquam duos te in
gislatores alterum veteris, alterum novi testamenti;&ait. s transgressotes legis a Mose datae puniti sunt, multo magis itansgresso te, legis a Christo puniendos esse. Quapropter merit, Tridentinum sess. α cap. ar. te pronunciat: Si quis diraris Christum Ihsam a Dιο hominibis durum suis aι R Imptorem, tu stant, non eriam ut Iutir rorem cai abediant anathemast. Quibus verbii Calis vini error manifestὸ proscribitur. Probatut secundo eonclusio: Ad providen- 8tiam Regis pertinet statuere leges,ad regni eon. servationem & Reipublicae tranquillitatemneia cessatias vel utiles. Pertinet etiam ad Providentiam summi Pontificis leges ferte in iis. quae ad euitum Dei.&ad bonum Ecclesiae spectant:sed Christis, fuit Rex Eecles ae de Summus Pontifex illius, ut in Tractatu de in earnatione disp.22.artie. 3.& 4. O stendentiis: Ergo fuit etiam Legi lator . & debuit ut loque nomine leges Ecelesae necessatias vel utiles statuere,pet quas ad finem propos tum,qui est salus aeterna pramoveri pol. st. Porro scut tegia dignitas convenit Chi isto eum sneulati excellentia. nulli alteii concessa, ut loesci lato de elatabimus ita de potestas legisla- C liva. Piim O. quia fuit divina quodam modo ra tione suppositi divini, unde jus ab eo eonditum voeatui divinum simplicitet. Secundo, propter excellentiam legum& praeceptorum,quae, ut di. eemus eo ne lusione sequenti , triplicis genetis sunt. Tertio, quia per talem potestatem legem veterem potuit abrogare.Demum, quia fuit amaptissima in universum mundum: Maiah 28. Datas mihi amna vi vi in cati O in terra. Famis eua
Contra illam conclusionem objiei potest il- lud Joan. 1.Lex per Mysim data s,traiia ..ihm O veritas ριν Iesium Chissum saa s , quo stoiseati videtur Moysem fuisse Legislatorem . non veth Christum , ipsumque nullam tulisse legem, sed solum gratiam & justificationem nobis prom iuisse. sed facile respondetur, non ide8 gratiam duel per Chi istum si istam , legem uelo per Moysem datam quod Chiistus nullam legem tulerit; sed quia Moyses dedit Judaeis nudam legem sine gratia, id eis legem praecipientem, sed non iuvantem : Christus velo dedit nobis legem cum gratia , id est legem piaeeipientem de adjuvantem. Quam ob causam vocatur ab Apostolo lixiluruus. de a Chlisto justam suari Oanis tire unde Augustinus serm.a a.de verbis Apostoli: - . cma sinquit non spondis annati,sedat pol rari:
sνιών ad ima. su discipunam Christi sit siuari Iugam,sc anui lari quo deponamus eo durimimur ipsi. qasa por-ιaι patias quam portatur Dico secundo, lex nova quae a Christo data est,contin t triplicia placepta, nempe motalia, g 'sacramentalia & fidei. Patet eo nilusio ex Scriptura: nam de praeceptis
592쪽
ptis motalibus Cht Istua dixit Matth. is si νώ ad vitam ingressi, irra madidata. pet quae plaecepta Deealogi qua proprie ad mores pertinent, juxta omnes interpretes, intelligebat. Et Matth. s.divortium & libellum tepuὰii prohibuit, &statuit . ut vinculum matrimonii non amplius iussolvatur.De sacramentalibus Joan. 3. Christus ait: N a quis renatissuerit ex aqua o Spiritu Saniacto, non pol si intrare in regnum Dei. Et Joan. c. N manducarerisu carnem filii hominis. non habebitis νι
tam in rabis. De praeceptis vetd fidei dieebat. Marci is. Qui cria stiis O baptietatis suerit, s να
νεφε. II Notandum veto, hoe inter triplieia illa praecepta esse disetimen, quod moralia, clim sine
juris naturalis, non Detunt a Chlisto instituta, sed tant n explieata & vindicata aberioribus, quibus ex hominum malitia fuerant involuta. Sacramentalia velo instituta sunt a Christo, ut essent loco veterum.quae ab ipso abrogata sunt. Plaecepta veto fidei d1 novo instituta non sunt. sed tantum ex implieiti, facta fuerunt magis cla. Ia;ita ut manc explicitἡ mysteria quaedam crede re teneam utiqua in lege veteri implieite duntaxate redebantur:cuiusmodi sunt nativitas, pasiaso, de mota Chiisti. quae a Judaeis obscure credebantur. led exple ise e reduntur a Clitistianis.
metres e 1, T Ex vetus de lex nova seu Evangeliea in mul. disclepant. Ptimo differunt in eo quod illa letipto tradita sit in tabulis lapideis ministerio Angelorum. ista per spiritum sanctum ho. minum coidibus insculpta, juxta illud Apostoria. a 3 Cotini h 3. Distola isti Chrsi nimirum
legem & doctrinam Evangelicam continens ministrata ambis,scripta non aiνamenta, sed Duiιu Dei νινι non ιη tabulis lapideis,sed is matriclis cardo caris natilis. Ubi Theophi lactus: Ex hoc .ca pauli .nam Testam/nti Uri priue tintiam. Lex, inquit, atramento scribebatin i Evangelium in nobis per Spiritam scriptam s. Quanto igitur ιηtervallo, Duilut ab atra mista diat.O ιεν alapiis tanta o napum a lue Affripas. . 11 Dices primδ lex nova setipto init tradita, aeque ac vetus eam enim Apostoli & Evangelissae descripserunt : Elgo non valet tale di timeo. Respondeo ex D. Thoma quast .i c. art. 3. leis gem novam duci continete. Primo de principaliter gratiam & chatitatem diffusam in eoidibus,qua impelli mutti juvamur ad bene operandum. Secundis , praecepta & regulas bene opetandi ; & quoad hoc secundum, legem no .vam seti profuisse traditam , aeque ac veterem; sed quoad ptimum fui ite in eordibus fidelium diffusam & insculptam. piae ei pue in solemni ejus promulgatione , facta in die penteeost ei:
tanta enim fuit tunc data gratiae & charitatis abis undantia, ut vi illius potuisset tota lex nova sne scripto conservati, ut recte dieit lienaeus lib. 3. contra haereses cap. . Addo quod lex nova non
fuit pet se primo setipta & ex professo sicut Moissaica,sed pet oceas oeem fetibendi vi iam Chii- . sti. rogatu fideliam vel doeendi eosdem per Epistolas,aut occultendi haeresibus Cheli nihi. E-bionis, & aliorum deinceps contra Eeesesam insurgentium. Neque suit scripto mandata eo isdem die Penteeostes quo promulgata est, sed multo post octavo nimi tum post mortem Christi anno Petto & Paulo Romae iam praedicanti, ut doeent Irenaeus lib. 3. cap. t. Theophil actus praefatione in Matthaeum,& Eusebius lab. s. hiis floriae cap. 8. Dices seeundo etiam lex Mosaiea fuit in seni inpia eo idibus Judaeorum, per illuminationemoc statiam spiritus lancti, cum gratia non defuerit Judaeis, ut possent intelligere&servate talem legem, multa supernatui alia praeeipientem juxta illud Deuteron.3ci. Mandriam quod uappasipia tibi haiae, nonsu a nocti. μή Iuxta te est sermo parti in ore tua, O in tarde tua, ut μιι ι illume Ergo haee legis in mente eonsgnatio , non est
Respondeo quod quamvis gratia necessaria non defuerit Judaeis ut possent set vate legem Moyss,illa tamen non pertinuit ad legem Mosai eam. neque fuit data vi status illius, in quo nondum fuerat solutum pretium redemptionis nostrae ; sed peltinuit quodammodo ad legem
novam.&ad Christum ejus auctorem , a quo emendieata fuit.& obtenta per ejus merita. Ne i que tanta fuit abundantia gratiae concessa communitet illis temporibus , ut dici possit legem Molat eam fuisse a spiritu sancto mentibus hominum insculptam; sed hoc soli legi Evangelieae convenit. quae,ut diximus, in die Pentecostes. quo solemniter promulgata est,magna & vis bili effusione Spiritus sanisti. Uordibus Aposto lorum & Distipulorum eo vili nata est; juxta illud Jeremiae 3 I. Daba legem meam in viscerιbis eois rum. ct in cardibus eorum scribam eam. Unde Angustinus de spiritu& litteta ea p. II Iba in tabulis Impitiis ἐuitas Dei a ratus est. lac in credibis humanis. Iba lix extrinserius pesta est qua inj usti terrerimur; his inretissum data es, qua usi tarentur. Seeund Α, lex vetus & noua differunt in eo i
quod ieet nova liabet vim iustis eandi,idque dupliei titulo. ptimo quia habet piae sentem Christum ejus authorem&institutorem, qui eo tuit ex pellecta justitia meteti & Deo satisfaeerepto hominibus.Ideoque ex vi sui sta ius dat graistiam per aliquid sibi proprium . & seeum illam
affert,velut animam legi s Leat enim ριν M.'sim da ta est, gratia θ νeritas per Iesum Christam secta s. Joan. i. Secundo, lex nova habet vim justificandi quia eontinet saeramenta, quae habent vim eausandi gratiam.& sunt veluti vasa illam eontirnentia,ut suppono ex Tractatu de sacramentis, Eeontia lex Mosaica.cum nec ipsum gratiae a
thorem habetet.nee contineret Sacramenta habentia vim ea usindi gratiam ex opere operato,
vim justis eandi non habebat ex propiti eg petrespectum ad statum legit gratiae, ad Christum
eius authotem , cujus virtute & meritis glatia antiquis patribus in quacumq; legelfuit collata. Unde D.Thomas quaest. Io . ait. I. ad a. de D. Augustinus pluribui lotis affirmant illos qui inveteri Testamento suetunt Deo aecepti per sis dem , secundum hoe ad novum testamentum pertinuisset non enim justi fieahati tui, nisi pei ει dem Chri sti qui est authot novi testam emi, juxta illud act. 1 f. Per gratiam Domini los Chrisi ιν dimur satiari. qaemadmodum o uti, Patres scilicet veteris testamenti. Et istud i .corinth.ssinant all.
593쪽
eras Chri M. Hine intelliges legem veterem rectὸ specu
lo comparati, quod maculas quidem ostendit, sed non aufertilegem veto novam aquae . quae non solilm sordes valet ostendete .sed N absteris pere; unde Ezech. 1s. Dominus fidelibus novae legis pollice tui : Estinὰam si per sos aquam mandam, O diuadabimini ab omnibua inquinamentu restria. 7 Intelliges etiam, cui lex nova vivificate dieatur vetus Decidete ; quia nimirum prima laris gitur gratiam qua vera animi vita est; altera veta eam vi sua largiti nequibat , & concupiscenistiam prohibendo augebat ut docet Augustinus de spiritu & litteraeap. . D.Iri inquit qua
I 18 Demum intellige, quod quemadmodum in
an Nquil ii propitiatorium Exodi is . veriunt vultus duo Cherubini, se in Chtiliuiti veluti magnum quoddam propitiat otium mundi, vertunt oculos duo populi antiquus qui chi isti adven . tum praecessit.& Christianus, qui sequitur, cum eadem Christi gratia utetque populus salvus fa .ctu 1 si,&eodem agni immaculati languine te
vetus testamentum conditum est pro servis. novum pto filiis & haeredibus, ut declarat Apost
ros, qui ex dates iona sermνικι. Quibus vel bis aliam utriusque legis di fiet enitam indieat quod nimiis lium testamentum vetus fuit timoris, novum est amoris: fuit enim illud seruorum, quotum est timor, juxta illud Malach I di Domanis a sum, tibi essiimGαια hoc est filio in m quoium est timorei ga patiem. Unde Chlysologus serm. r. in Ε-vang.cum jejunatis: Ula Dem Domihum muromit in
tia damum tisamentorum, timor o amor. Unde
quemadmodum timor ptior est amore se testas mentum vetus prius fuit testamento novo; Aesis cui timor locum praeparat charitati cum aikem coeperit chalitas habitate, pellitur timor. qui ei praeparavit locum uia testamentum vetus prae- patavit locum testamento novo,quo advenienis te, abrogatum fuit.sicut enim sinquit Augusti- anus quanda aliquidsuitur tapνius mirat, sed nil ex. eat nonsucce/it linam μ ιιαον prima accupat mentem.
Ex his sequitur alia differentia. in veteti enim
testamento, mysteria fidei, praesertim Trinita- 2Itis & incarnationis erant obleuie de impei sectEcognita.in novo clare & expresse sunt revelata.
Qua te hoc 3 qu7a nimi tum servi non ta in perfecte seiunt eonsilia & secteta Patris a milia . quamstu Hine Cluistu, Joan. 4. Discipulis decebat: Iam non dua vos sa νιι.quiasti νωκείδει quid βιιat D mmm hin. Hanc dissi retitiam inui ea vii Augustitius . cum dixit vetus testamentum esse occult tsotiem novi,& novum esse revelationem vetetis; & propter hoc Mo3lem cum loqueretur ad populum faciem velasse, Chlistum veto tio bis
revelata saeie locutum este ut ait Apostolus a ad Corinth. .
Et hoe intelliges quod sevi hemispherium eo magis Elatescit quo magis et Sol appropinquat;
ita status vel elis legis, secundum majorem ad Christum N Evangelium propinquitatem, mamiorem cognitionis clivinorum mysteriorum cla ritatem di illustiationem accepit; Ee ut loquitur D. Gregotius hon il ic. super Ezechiel. Seium dum im ramenta temporum. ινιτhwιntra Sanctorum P tram, o quanto viciniores adrinitia Sarra orti fuerirant. tanto sara amentas lusu ρυη ρινιψπunt. Ut
de David, quia propinquior Christo suit,pleis
niorem de mysterio incat nationis & Trinit iis,quam caeteri Patriarchae de Prophetae, qui ipsum praece flerunt,cognitionem accepit;propter
quod stipo senesint.θεxi. ii em Joanis nes Baptista, quia Chiasso adhuc propinquior
fuit utpote quem digito ni onstravit, pleniolem Davide de caeteris Piophetis veteras testamen
ii de eisdem n γ stet iis intelligentiam habuit: de quo propterea dixti Christus, ipsum esse Piophetam.& plusq iam Prophetam, de inter natos mulierum, id Qt Prophetas, nullum maiorem sui texisse. Alia adhuc ex dictis eolligitur inser vetus
novum testamentum disseientia. Nam an veteri testamento promittebat Deus bona temporalia, in nox o p n .itii aeterna. In veteri dicebat Isaiae s. si aadremti me. bona retra comedelu ; in novo
Christus ait Matili f. viati paveres stiritu, quantam ipsorum et regnum ι Horam. Hane Augustinus in
is ainnm. Quia nimirum alia est conditio se votum, alia filiorum. Servi accipiunt tempora lem mereedem a suis dominis. & se dimit iunis ivt; filii velo suce edunt in perpetuam haereditatem. Hoc insinuat Paulus ad Galat. 4. eum ait: utie ancillum sum ιγω eon enim tares ενιι fuisamilia cum sita libera. Et ad Hebrae cis T cum vocat testamenti novi meliorem spem, pet quam plo- ' 1ximamus ad Deum quia scis ieet coelestia ae ae te inasperat; cum e contra lex vetus terrena solum di temporalia expem tet. Unde Bernaidua serm. 3 in Cantica: Grar luti dilana, O νile pra-mlaminam Ierra est promi anu. Ex
594쪽
novum & vetus testa mentum versa tuti novum
enim coeli fores operuit . uas vetus aperite non Dotuit, ut egregie de elatae Apostolux adHe.hraeos . his verbist In Ietunda tabernator. sinuet ia ηηa solis eam ex ιntroibar, nonoesaris me; hac mgnis ante Direa Samia .handum propalatam esse sam ctον- mam, actae priore tabemaculo habense flatum. Hoe est: in sancta Sanctorum quae templi parserat intima,& caeteris praecellentior, solus Pontifex semel in anno introibat, eae teri sacerdotes eo ingressi prohibebantur: qua occlusione intimi ad yii.& partis templi praecellent totis, ad ambrabat Spiti tua sanctus . viam inpetum fuisse Oeelusa in . quamdiu vetus testamentum ratum fuit. Novi autem testamenti authoi Cliti, sus pii mus omnium caelum penetrarit, coele stemque viam ae fores apetuit. Quam obeati iam duodecim portas coeli patentes vidit Jo
Ab ον,εme pore im O ab Aquilone porta tres. O ., Austro νονιε tres. cr ab Occas porta tres. Velsus omnes caeli plagas portae patent, quia tot in sorbis habita toti, ut patent. non veteris, sed novi beneficio testamenti. Aliam ejusdem vetitatis figuram habemus Nomet. it ubi lex hujosmodi a Deo lata extati Exaeles ct Uus ante moνram Pantu ιti, meo modo ιη urbes suis resea ιι ρει ae=ant Per hcie enim signifiea hae Spirituas anctos,quod ante mortem Christi, Nemo eoelum ingr di poterat, nee in patriam
x testem reverti, sed eo Aelancto,& resurgenti έροι ad Christum, Christis .in m hu semini. osarum φνι non ι-πιιι fructus se ivi Arritur. Alia similit ine uti tui Chlysoston ua vel ut alii volunt victor Antiochenus e, ponens illud quod habet ut Marei η. vhν. tora, ψωιν iis inam herbisur, ιηιθι - , dema ehim frumentum in βιca Subdit enim : ει .he,iam pust scam iuι natura polisori sturi re iu/us vostrapte. mn pamentum in Erarimo. sSi autem quaeias quomodo lex nova impleat,eterem Reipondcho rem D. Thoma hic qu. yo .art. a. legem novam adimplere vetelem, supplendo duo quae veteri legi d erant. In M. teti lege linquit) duo positini eonsderati sei. licet tinis di praecepta contemta in lege. Finis vericiij iislibet legis est ut homi s effraan tut iussi de virtuo6. unde di finis vetem legis erat iustificatio hominum, quam quidem lex inicere non poterat, sed figulabat quibusδam ' caeremonialibus actis, di premittebat Hibin, de quantum ad hoe lex nova implet vetetem 'legem, sustis eando per virtutem passionis 'Christi. Et hoe est quod Apostolus dieit ad '
plevit Chtsstus& opere & docti ina. Opetes quidem. quia circum erili aluit.& alia obsit. Uvare quae erant tempore ill8 obsetvanda, se- eundum illud Galat. . Factam sub lig/.sua au. 3te,ae in collum ascendente, coeli portam omni- C tem doctrina adimplevit precepta legi, tui. bos fore apertam ae liberum in patriam cedilestem reditum. unde Gregorius homil. 6. in Ezechiel. svide' inquit, quod hamula an misistam sammi ponti is absolutis . ad trapam propriam Niι.M usa humuam genis quod pactanti fili moris' ramistulito manem peri siacerdotis id is Chi ι, τὸ calorem suorum rimulosalpitar, o inparais ρος -
r Denique omissas pluribus aliis inter veterem di novam legem disserentiis. h e praecipua de veluti eapitalis est,quδd lex vetus fuit umbra Ee
figura novae . nova autem veteris persect o di complementum. Unde Hieronymus lib. I. adis veta4s Pelagianos cap. s. In lege promittitur , in E.
pliciter. Prani3 quidem vetum intellectum te. gis exprimendo , scut mi et in homieidio&ε adulterio . in quo tum plohibitione Seribae αε
phati sati, non intelligebant nis exietiorem stum prohibitum; unde Dominus legem ad- implevit, ostendend etiam interiores actus peccatorum eadere sub prohibitione. Secuti dA adimpleuit Dominus praecepta legis,ordi nando quo modo tutius observaretur quod lex vetus statuerat; ficut lex vetus statuerat, ut ho- η ino non peieraret,& hoe ratius observam r. s omnino a juramento abstineat, nisi incauta necessitatis.Τertiri adimplevit Dominus precepta legis, superaddendo quaedam pellectio, ivangina impi iuν; ibi initia hi posctιεν 43; in illa a- B nia conssia, ut patet Matth. x s. ubi dirente se num fundamenta iri tin. his detonaria n, in manuti . Et Bet nard homil. I. super Nisus est, docet quo A sietit fluctus tam seminis quam st rum finis 5e eomplementum est i ita Chlistoas nia fuit, pei sectio.& eomplementum veteris legis: Piμιών inquiomiti quoddam semensuis di.
Ematibus i per lotam ver in il sarta, a ροι ad terram
rami Dana, O deinceps in pomis o νει vivis obse i vase praecepta legis veteris, dieii: V m tisid oci νώ nrsiam es e. rati O Nnde -- qua habes, M. Caeteta quae de lege nova doeet sahostias, facilia sunt, magisciue indigent lectione quam explieatione .un Ae his pia letinissa, agendum nobis est tomo sequenti de alio exteriori humanorum actuum principio . scilicet gratia Defiquae est di .inae legis fini & eomplementum; nam ut ait Augustinus lib. de spiritu di littera trax dasa est ut gratis que tureret M tisa est, at . ρυ-ν.
595쪽
I. αλ- - exeellentifreti, mini'. Mi Avoqua data fuit in monte Sina GPlura vero mirabilia 3c terribilia in eo mole contigerunt, cum Decalogi lex per illum promulgata esYNam totos mons ardebat igne. I o-tus fiamabat,quia ex igne . tanquam ex fomace, ascendebat fumus. Nubes dentissima montem operiebat. Audiebantur totinrua,nmabam sul-
ira,& clangor iubet seu buccindi perstrepebat. um demum Angelus,rubali de horribili voce.
Decalogum proclamabat . ut pcisset exaudM i a toto populo circumstante. id est .a tribus homi num millionibus , qui tunc aderant in circuitu
. Porth qualis fuerit illa buccina disputant Interpretes. Judaei fabulantur milia cornu illius 1 arietis, qui ab Abrahamo pro Isaae fuit immolatus, Genes. 22. Alii verb communiter aestimant, tubam illam fuisse aeream, non corneam ;& Angelum per collisionem ae iis edidisse talem sonum,qualis ab inflata buccina, vel tuba prodire solet.
Sed quidquid si de hoe notandum est dupluce uine sonum illius tubae seu buccinae.Unum confusum.quo populusJudaicus evocabatur ex remotioribus castrorum partibus, ut veniret ad
radicem montis in circuitu, de ibi legem Decalogi paulo post promulgandam audiret. Alterum distinctum Ee aniculatum. quo Angelus in
ipso monte existens , & Dei personam gerens, populo ad radicem montis ara collecto, Dec logum promulgabat. . Notandum etiam cum D. Augustino epistri v. 8c Leone Papi sei m. l .de Pentecoste,promulgationem legis Moysis, figuram fiatile promulgationis legis Evangelieae, & eorum quae tune facta sunt Nam prim6 seut lex Mosaica promulgata est die quinquagesimo post Pascha, id ei in die Pente eos tes sic etiam lex Evangelica ut constat Act a secund4, sicut illa in monte Sinai,ita ista in monte Sion promulgata est, iuxta illud Isaiae 2.De Sr.η exi elex. o verbum Do m vi de Ierasulam Tertio, sicut ibi audita sunt tonitrua 5e fulgura. ita hie sacris es repente δε caelasmu , tan tiam advena entia Spiratas vehementia.
Quarto, sicut ibi apparuit ignis de stimus ; ita lite
apparuerane dissertu lingva tanquam agna. Qi in-
, setit ibi timore pereulsi sunt Iudaei. ita hie
Apostoli. Domum scut ibi Angelus clangore buccinx verba Decalogi perstrepebat. ita hietuba Evangelica Apostolorum Ore insonuit ,
eiusque sonus in omnem terrarum orbem ex vit.
Quotu licia saeνint precepta in Iete ν/tiri 'ri Riplicia merunt praecepta te a Mosaicae, I moralia, caeremonialia, fle judicialia. Ita D. Thomas quaest. 99. Et colligitur ex illoDeuter.
f. Loquar tibi Omnra mandatu mea, O caeremonias,
atque iudicia. Et ex illo Pauli ad Romanos . Lex quidem sancta,ct mandatam μηctum, O iustum. Obontim. Ubi A postolus legem veterem vocat
mandatum sanctum,propter caeremonialia, iustum,propter iudicialia. bonum, propter moralia,ut observat S. Doctor ara. 4. quassionis eit
Ratio etiam stat agatur, finia enim lege Mo-
saicae etat dirigere populum Judaicum, & eo
venienter ordinare, tum in iis quae spectant ad rectitudinem naturalem rationis numanae i tum
etiam in iis quae ad cultim divinum,&ad iustam
politiam pertinent. Ad primum data erant praecepta moralia; ad secundiam, erremonialia; ad tertium,iudicialia. Et pei haec tria imul sumpta homo convenienter ordinabatur circa se ipsum, circa Deum, fic circa proximum , ac per ea, si bene observarentur, RespublicaJud morum in Debei A solent, statu conservanda erat, ut Deus illis promiterat Deuteron. 28.
Praecepta moralia i ut notat S. Thomas hἱe
qu. loci inrt. i I.3 sunt in triplici differentia: ει nam quaedam uiquit)stnt communissima, δίadeo manifesta, quod sunt quasi fine, prace-septorum; unde in eis nullus potest ei tare secun- . dum ludicium rationis. inradam vero sunt emagis determinata, quorum rationem statim cquilibet etiam populatis potest de facili vide- ore i de tamen quia in paucioribus circa huius νε modi contingit iudicium humanum pervelli, chuiusmodi editione indigetit; de hae iura prae- scepta Decalogi: aedam veris sunt, quia tum M. ratio non est adeo cuilibet manifesta, sed so . Ium sapientibus. Et ista sunt praecepta moralia esuperaddita Decalogo, tradita a Deo populo aper Moysen 8c Aaron. Sed quia ea quae sunt cmanifesta, sunt principia cognoscendi ea quae ηεC non sunt manifesta, alia piae cepta moralia sti- έperaddita Decalogo, reducuntur ad praecepta Decalogi pei modum cuiusdam additionis ad ιε ipsa: nam in primo praecepto Decalogi proh -xsbe tui cultus alienorum Deorum; cui sit per ad η duntur alia praecepta prohibitiva e rem quae ς ordinantur in cultum idolorem, sicut habetor c
lium suum aώr filam suam, ducens per igni m. nec
st malo us, neqvie incantatori nec Pythones consti- ει ι .neqne Divinos, nec quaruta moratis verri rem . .
Secundum autem praeceptum prohibet periu- rium 3 superadditur autem ei prohibitio b a ηαsphemiae, Levit. l . dc prohibitio falsae doctri nae, De ut exon. I 3. Tertio veth praecepto sum adduntur omnia ceremonialia. arto autem praecepto de honore parentum superadditur εprmceptum de honorificatione senum, secuti cadum illud Levit. 19 Coram cana capite consevir ,ς O honora personam senis , Ac universaliter o mnia praecepta inducentia ad reverentiam ex εhibendam maioribus, vel ad bene fieta exhi ς henda vel aequalibus,vel minori , . Quinto ια autem praecepto, quod est de prohibitione laonii et dis, additur prohibitio odii de citiuslibet νε molitionis, contra proximum; scut illud Leu. eis. Non tabu contra sanguinem proximit i. dc se etiam proninitio odia fratris, secundum illud, αεE Ne oderis patrem ruum in corde tuo.Praecepto auia tem sexto, quod est de prohibitione aduit et iid superadditur praeceptum de prohibitione me- η retrieii,secundiim illud Deuteron et Non erit umeretrix de dies abus Istuet, neque sernuia ιν diffici Israel: Zc iterum prohibitio vitii contra ira. turam,secundum illud Levit. 18. Cum mastula non commisceberis, cam orans perare non coibis. η
Septimo autem de prohibitione furti adiungi totur praeceptum de prohibitione usurae, secum edum illud Deuteron. 3. Non saneraberis statri ς tua ad usiarum ἔ & prohibitio Raudis , se ecundum illud Deuteronomii as. Non habe se in sacculo di νιrsa pendera I dc uiuuersali rater
596쪽
, , ter Omnia, quae ad prohibitionem calumniae, , & rapinae pertinent. Octavo velo praecepto,
quod est de prohibitioue falli testimonii, ad ditur prohibitio falsi iudicii, se eundum illud
, . Exodi 2 3. Nec in i ulcro plurimoram acquie; e,, sententia, ut a veritate dous ι α prohibitio mendacii,scut abi subditur, menductum fugies; prohibitio detractionis , secundum illud , , Levita i s. Non eris criminator Os αννο in popu- , , Iis. Aliis autem documentis puta praeceptori de non concupiscenda uxore alterius ad coe- , , undum,& praecepto de non concupiscenda rei, qualibet, vel qualicunque possessione alteritas, , ad possidendum illegitime praeter consentum ,, eius de voluntatem ) nulla alia ad; unguntur ;,, quia per ea universaliter Omnis mala conciliari piscentia prohibetur. Haec S.Thomas,quibus dii serentiam praeceptorum moralium veteris legis luculenter exponit. M. Quoad praecepta vero caeremonialia, Genebrattius, sub finein Chronologia, ex Burgens,& aliis Doctoribus, asserit. ea in antiqua lege usque ad numerum sexcentorum tredecim ascedisse , ex quibus erant ducenta quadraginta octo affirmativa, tot scilicet quot siuit in homine membra de ossa, de trecenta sexaginta quinque negativa , quot in anno dies numerari solent. Omnia tamen ad quatuor genera revocari pos- isunt. Alia enim erant de sacrificiis. quorum tria erant genera in antiqua lege , nempe holocau- sitim hollia pacifica. hostia pro peccato, quorum differentiam explicabimus in Tractatu de virtutibus cardinalibus disp. 3. art. i. tibi de religione agemus. A lia de Sacramentis. quae varia extiterunt in antiqua lege, tam pro laicis. quam pro Sacerdotibus & ministris templi: ut Ct cumcisio. Agnus paschalis, consecratio saceria dotum, esus panis propostionum. ablutio manuum & pedum, raso pilorum, δή smilia. de
quibus ait s. Thomas hic quaest. i era. an. s. Item in veteri lege quadam erant praecepta carem ilialia de rebus sacris. quae ad divinum cultum tanquam inlicii menta & adminicula ordinabantur. inter quas istae erant praecipua, I abernacu lum, Arca foederis, continens duas legis tabulas, virgam Aaronis,qua fronduerat, & urnam au- Ieam cum manna ; propitiatorium, quod erat ad instir cuiusdam naeniae ex auro purisssimo, mensia panum propositionis ; altare thymiamatis seu incensa, in quo incendebatur thiis, de alia aromata suavissimi odoris; altare holocausti, in quo omnes victimae offerebantur ; & demum varia vasoriam genera. nempe acetabula, phialae. thuribula, cyathi, lebetes, hydriae. mortatiola lumina,&c. de quibus acciti a te dissertini Josephus lib. 3.antiquitatum, &Riberalib. s. de Templo Salomonis. Denique in veteri lege ali qua erant praecepta caeremonialia Ae aliquibus observantiis legalibus. quibus ex decieto Dei populusJudaeorum discernebatur ab aliis Getitatibus. inter quae praecipuae eratar, abstinentia a suffocato, sanguine. pinguedine, carne sibilia pabanimalibus , quae non haberent ungulam divisam. sed solidam & unitam. quaeque etiam non
ruminarent ; manducatio panum azymorum, lactucatum agrestium,& aliorum id genus,quorum significationem fuse ac erudite explicat S. Thomas quaest. ior .art c. Eiusdem generis haeerant: Non coques haedum m lacte matris sui. Non arabis in bore o Uno. Veste qua ex duobus textu est non inoeris.Non miaerti promento,quod ra lana, si
neque contanum est Qui tetigerit Martia n,in munia
sis erit usque ad res eram. De raeceptis iudicialibus aliunde disserit s. 47.
TlioniasqLaest. i 4.& i os . tibi ea ad quatuor capita revocat. Nam quadam praescribunt ce
tum Oidinem iustitiae inter Principem & populum,qDadam inter ipsos cives quaedam inter populum de extraneos ; quaedam ciem lare in erdomesticos eiusdem familiae. Exempla pastina sunt in Seripturae v.s.l ro Principe dantur praecepta quomodo trean iussat, qui ibi L. O legerere debeat erga popli, una, icis lini populus e ga illum.Similiter pro populo ac civi hus interie dantur praecepta empticinis LV vetia tionis,&ι alio tum conti actuum, Pro extiane s dantur pracepta de susceptione advenariam δή pere granomimi& de modo belli gerendi contra hostes. Denique pro domesticis leges sunt de viro de uxOi e , se parentibus de liberis,de dominis deservi sine consanguineis de assis bus,an sint inter eos ineunda matrimonia, Sc catera alia. Differunt autem Loec praecepta a moralibus, 48. quod moralia ad legem natui ae proxime pertineant, iudicialia vero valde remote, cum tantum sitit de ter n. nationes eorum quae generaliter in iure naturali eontinentur: υ .g. lure naturali fures puniendi sunt. iure autem illo iudici li poena moltis eis infligitur. A ceremonialibus veto tripliciter differutit. Priino, quia ceremonialia pertinebant ad cultum diuinum, iudici ita ad itistitiam cum proximo servandam. Secundo,quia celemonialia per se primo instituta erant ad Christum& mysteria Christiana teli gionis fgnificanda de figuranda, non autem tu dicialia. Ex quo sequitur tertium discrimen, nempe quod ceremonialia omnia desierint . imis de mortifera sitit ; iudicialia vero at i qua adhue Lemaneant. non quidem quatenus a veteri lege sunt praescripta, sed solum quatenus sunt a Regibus & Legislatoribus in utilitatem publicamasiumpta, alia vero mortua quidem sant, non tamen mortifera, eum absque peccato observari pollini, ut ex dicendis atticulo sequenti pa-
ARTICULUS IV. An, o quando Iex iram abrogas a sit e
Prima pars qadisi resolvitari DIco primδ, lex vetus de facto abrogata est, & desiit obligate. 'Conclusio est certa de fide, & definita ab Apostolis in Concilio Ierosolymitano super hac quastione habito, ea tiaque passim docet Paulus
in sitis epistolis, praesertim ad Rom. c. versuis. ad Galat. 3 .versu is ad Ephes. a. vel tu i4. dc ad Coloss. 2.versu ic. Confirmatur ex illo ad Hebraeos T. Translato so. Sacerdotia nec se es at Iegis tranιIatis at i Atqui Sacerdotium veteris legis translatum est in Sacerdotium novae legis, ut tota epistola ad Hebraeos contendit Apostolus r Ergo de ipsa lex translata est in novam,sicque tandem abrogata.
Si autem Maeras, eur abrogata suerit e Re s I. spondeo primo, illa abrogatam esse propterea. quod vetus testamentu imperfectu esset & itifi
597쪽
mum.Unde Apostolus ad Hebraeos T. Reprobatio inquit) fit praecedentis mandati, propter infirmit
tem O inutilitatem e ni ut enim ad perfectum adduxit lex. Secundδ quia grave iugum erat. Quam abrogationis rationem indicavit D petriis Act. t s.ctim dixit: Quid tentatis Detim, imponere iu- sum super cerνices Disipvurum,quod nec Patres nostri .nec nos portare potuimus e Terith, quia continebat tantum figuras, quae per Christum impletae sunt Unde Bernardus homil. i. stiper Missus est: protiantes Itisos decidit. quia veritate a parente in carne, fetura pertransit. Vel ut ait Hieronymus in cap. . ad Galatas e Primquam Christi n toto orbe gyan sum cortis aret, habuerant suum sui rem pracepta legalia 3 postquam vero multis Evangestia gratia tamen esset , O Sol iustitia ratimando se prodidit, stellaram lumen absit, duum est, O ea νum radii eal garouus. ' similia habet Theodoretus ad Plii lippenses 3.ubi haec scribit:
super canetis est hchnus. Sol appara/rit, superν caneus paedagogus iis qui perfectum acceperunt sapientiam; inutile lac nutricis iis qui solido ιιιο voscuntur.
Palea fert frumentum, sed postquam coirectum est se mentum, patia ejicitar ; ita lex Chrsam ostendit. postquam autem v apparait, ea est deinceps superνacanea: Demum Christuκ teste Apostolo ad Ephesos a.)secit utraqtie tintim, id est ex duobus populis, Ethnico&Judaico, fecit unum civile, ae proinde debuit dissolvere medium parietem 1egis Mosaicae,qui separabat unum populum ab alio, ambos una eidemque lege Evangelica
Dices, legem Mosaicam in sacris Litteris
praedieati in aternum duraturam e Baruch. 3. Nic liber mandatorum Dei, O Iex qua est in ne
Respondeo cum D. Thoma hie quaest. Io 3.art. 3. ad i. legem veterem duobus modis diei poste aeternam r primo quoad praecepta moralia,quae partim inDecalogo,partim verδ in aliis Seripturae locis continentur ; haec enim semper vigent de vigebunt: climitiat iuris naturalis, secund4 etiam quoad caeremonialia, quandoqui-δem licet lixe abrogata sint, quoad signiscatio- Jnem, durant tamen adhuc de durabunt, quoad rem fgnificatam, nempe Christum de religionem Christianam. Addo quo3,lex vetus ea usq;
praecepta, Vocantur aeterna,quia ad tempus valde longum suere statuta, & sne certo termino in ipsa legis promulgatione definito: Statuta enim de praecepta,quae ita seruntur,solent vocari perpetua. in communi usu loquendi ue eodem sensu, quo leges omnes dicuntur elle perpetuae.
Astera discultas expeditur. O quandonam lex νetus abrogata suerit, brexiter declaratus. I
1. I leo secundδ, legem Mosaicam non cessat
A ante Christi mortem. Ita communiter docent Theologi paucis exceptis, qui volunt legem Mosaicam cessasse ante mortem Christi in ipsa institutione Baptismi per quam cessavit Obligatio Circumcilionis, de consequenter totius legis Mosaicae, cuius obligatio milia fit dabatur, de ab illa oriebatur, ut significat Paulus ad
s4. Probatur coneliasio multipliciter : Primo quia lex Mosaica umbratilis erat 3e figulativa. subiti teque non cestavit, donec eius umbrae Sc
A figurae impleta fiterint. At illae non fuere Impletae usque ad mortem & passionem Christi. de an tequam Christus iam expiraturiis diceret, Consummatam est: Ergo lex Mosaica non cellavit ante Christi mortem 5e passionem. secundo, Christiis usque ad mortem legem s . servavit dc servati praecepit; nam Matth. 8. lepros. sanato praecepit adire Sacerdotem. ut secundum legem munus offerret quod Moγses mandaverat. Et Matth. 23. dixit: Super Cath dram Moysi sed rutit Scriba o Pharisai ; omnia ergo quacunque Axerant vobis serrate Osacite item pridie quam pateretur, cum Discipulis agnum paschalem immolavit Ergo ante esus mortem lex Mosaica non cellaverat, sed adhuc obligali bat. Unde Lucae a a. dicitur: renit dies a Un- ram .in qAa ne se erat accidi pascha. m. id est necessitate praecepti,quod Christias antequam mmIeretur,adimplete voluit.
Terti6,sicut translato sacerdotio, necesse est 1 si ut dc legis translatio fiat, ut ait Apostolus ad Hebraeos . ita manente sacerdotio legem --nere necesse est: Sed sacerdotium legis Mosaicae non fuit translatum usque ad passionem &mortem Christi ; Apostolus enim M Hebraeos'. affirmat prius tabernaculum habuistestatum, donec per Christi mortem propalaretur Sanctorum via: quamdiu autem tabernaculum illud Mosaicum habuit statum, habuit 3c sacer-z dotium t Ergo leti Mosaica ante Christi morde passonem non fuit abrogata, Quarto, testamentum vetus, quod est idem s7. atque lex, non cessavit nisi pei novum Sed hoe non coepit obligare nIs per mortem Christi, eo quhd tellamentum non valeat, nisi intercedat mors testatoris, ut ait Paulus ad Heb ratos '. &probat Ulpianus I. i .sfide testamentis Ergo testimentum non cessavit nis usque ad mortem
pheta usque ad Ioannem. Et Matth. i i . Omnes Pr phraa lex tissae ad Ioannem propheιaverunt rErgo lex vetus cessavit, quandoJoannes Baptis, sta praedicare coepit. Sed nego consequentiam, senilis enim horum verborum est, quod lex de Prophetae, usque ad Joannem. praedixerint Christum elle venturum; ille autem iam venisse cistenderit. Vel quod lex& Prophetae, usque ad Ioannem. promismonea temporales priai caverint 3 exinde vero ec perit evangeliaari Regnum Dei, conis stens Dibonis spiritualibus 1 Hoe enim Christus dixit respondens Pharisaeis ipsum irridentibus, quod nimium assectum erga divitias reprehenderet. earumque contemptum docet et ι quasi in hoedissentitet a lege Ec Prophetis promittentibus bona temporalia. Dices secundo, Bapti sinus qui est primum novat legis Sacramentum, fuit a Christo institutus ante mortem: Ergo praeceptum Baptismi coepit obligare ante mollem Chi illi, subindeque praeceptum Circumcisionis obligare desit ante pas. sone in Christi. Respondeo, concesso Antecedente, negando consequentiam; quamvis enim Baptismus merita Clitilio institutus ante mortem. non fuit tamen in praecepto nisi post passionem dc resurrectio nem Christi ut docet D.Thomas 3. p. quaest ες
art. a. his verbis: Necortas mendi hoc Sacramento
598쪽
urassas cramo a. arbus ac egit Baptismis, ct alia μν amenta nova lumi tam etiam quia per Bapti intimean guratur homo passioni o resura edum Christi, θi, quantum mori αν pecιato, tricipis naνamJUιιιὰ viati ni θιIὸ untias Christum priuspatιθ re artere. qctam hominibus inditιγειαν ηασιια β ιιη rarandi martιorestim etiani Christi. unde lieet instituto B aptismo . ante Chosti mollem de resurrecti nem . non suetit circum eis o ne eellatia necessi tale medii, cum ad delendum peceatum originale illa non esset unteum medium , sed ad hoe sufficeret Baptismui; erat tamen neeessaria ne- cessitate praeeepti nam ita etat legi antiquae in .serta , ut signum esset fidelium qui legem illam profitebantur, illoque proinde uti,dum lex illa persisteret, neeessatium suit ex Dei praecepto. 6O Di eo tertio legem Molat eam cessasse in ipsa Christi molle de iesurrectione. Est contra se tum Gahitelem Suarem, de alios, existimantea legalia non fuisse omnino de eomplet. extincta, reuin ipso die Pentecostes, in quo facta suit s lemnis promulgatio legis Euangelicae. Est tamen D.Thomahlcq laesi. io 3. ait. 3 ad 1.ubi hoec se tu
Astatuν, dynagoga destraitin. Demum Leo Papa serm. c. de passone. Caipham vestes proprias seindentem quasi Christus blasphemasset, lepide ividet. dicens. pontisseem legis mox in tetitutae. per hanc vestium luatum s ei muram Oste disse se mox sol saeetdotii honore spoliandum. Consi matur ex communi eonsensu Hieronymi de Augustini in Epistolii quas sibi mutuAde legalibus seripsere. quibus doeent,post mortem dc resurrectionem Christi . legales celemonias mortuas suisse.id est, vim obligandi amisic se, quam vis Hieronymus existimauerit.illas post
mortem 5e tesurrectionem Christi,negum mortuas. sed etiam mortiferas suisse,adeo ut qui cuni ique eas let vasset se lusa ignorantia aut errore in vincibili peceasset Ergo immeritA & sne fusis eienti fundamento. Seotus& Suater, ab illis
Potest insuper eonesnsio quatuor rationibus sua leti. Ρι ima est: Cum lex Mosaio umbiatilis fle figurativa fuerit, debuit adveniente veritate quam fgutabant. cessare: sed per Christi mot-tem de resurrectionem impletae fuerant omnes figurae antiquae letis ut Christus jam mortuus si gastica viticum dixit Consummarum s r Ergo in morte de testitiectione Christi lex Mosaieaeel. savit.de penitus fuit ab togata. Unde Leo Papa serm. .de passione: VI amfra cede=em carpari antia sua obserrantia nava exi ladituν sacrameat. 3 Hstiis intima, IIL
Secunda : Chlistus in eoena ultima nouum Meondidit testamentum , quod molle deinde &resurrectione sua eo fit mavit: Elgo vetus quasi senio jam eonfectum, accedente tunc novo. ex tinctum est. Consequentia patet,valor enim teis stamenti posterioris revocat vim prioris, quia inllescumqti posterius conditur ad revocandum prius ut patet in humanis: Atqui novum testamentum eonditum est, ut prius revocaretur,ut fatentur omnes.& docet Apostolus ad Hebraeos o his vel bise auseri primum, at sequens statuat. Et
tiquatur maestioran interitam est: Ergo,&c Tettia ratio: Ad Rom in os .ereo quod se. Φαua liberali 4 peeeat o. infert Paulus quod sumus pariter & a iugo legis erempti: Sed in morte de resut tectione Chiisti sumus a peceato liberatir Ergo de a lege veteri. Unde idem Apostolus ibidem ait, quod scut mulier in molle viri libera fit a lege matrimonii , ita synagoga in morte Chiisti a legis obligatione hoetata est. Qxia ita ratio sumitur ex illo Apostoli adHe- cs blaeos . Transtitas andatis, n/ιιρι es, aι Otiga translatisma: Ergo cellante sacerdotio vetetis legis, ipsam quoque legem veterem cessasse ne-eelle est; quandoquidem iuxta Paulum & tei veιritatem erat connexio & concomitan ira necensatia inter legem & saeet dotium: Atqui sacerdo tium vetetis legis .in ipsa Chiisti morte Ee te surrectione cessa vit; tune enim lacerdotium Aato. ni eum totaliter fuit evaeuatum, dein sacerdo tium Christi translatum, ut colligit ut ex illo A
turorum bonoram, per amplius Onoctiva laboraculam non manas dum,id est ara hum ιν rarioris, sed popropritim senuinem introivis simu in sancta. Hernis νι demptioηι inνrata: Ergo lex vetus in ipsa Chiisti morte Ae resattectione eessavit, di petilius abis rogata est, etiam quoad praecepta moralia; nam quamvis haee etiam nunc retineant vim obligandi, non tamen quatenus praecepta legia Mosaicae sunt, sed quatenua sunt praecepta legis nais turalis,quorum obligatio perpetua est. Dixi autem. ipsa Cissimo te orsamuιοηρ. crtum quia cum lex vetus non solum passioni,&m otii a Christi, sed etiam ejus res ut tectionis fi-gnta & umbra exta terit , ante resurrectionem Christi nondum suit perfecte completa , nec proinde totaliter extincta. Tum etiam, quia sacerdotium Aaron quod erat proprium legis veι tetis non debuit aboleri , donec saeetdotium
Christi esset eonsummatum . & in peinctione atque in desectibilitate constitutum, quod non habuit usque ad ejus resutrectionem .in qua ipse Christus vitam immotialem & indefectibilem reassumpsit ; unde tune solum adimpleta fuit hae prophetia Davidis: Tu es sacredas in vinishum secundum ordinem Melibastah. Adde. quod obligatio Baptismi, qui est totiua legis Evangeliea fundamentum , crepit solum post resurrerictionem Christi , eum ipsa die te surrectionis, Christus ei os praeceptum proposuerit, dicendo
Contra istam eonclusonem objleioni Ad. cavet salii Lex Mosaica non prius desiit, quam E. vangeliea e ceperit obligare.eum generatio isti'.
599쪽
Molaicam deeretis Evangelieis excludens. ut exo
podont Chtrsostomus. Theophiloctus de Oe. eomenina ibidem: Atqui lex Evangesi ea non caepit obligate ante diem Penteeostes: Ergo ante illum diem lex Mosai ea obligate non desit. Maaiorem ut certam supponunt. Minorem veto sic probant Lex ante sui promulgationem non ob
ligatior Meet S.Thomas supra quaest. 9 .ari. q. Seglex Eetangeliea non fuit promulgata ante Pentecosteri: Ergo ante diem Pentecostea obligare non coepit. Minor probatur, tum quia usq; ud tempus penteeostes Apostoli non ploposuerunt populo publieE Evangelium 1 tum etiam. quia quemadmodum lex vetus non fuit promingara, nisi quinquagesimo Alea Paschate Judaeorum; ita non debuit lex nova promit ari, nisi post quinquagiota dies 4 Paschate sive resulte. ctione Chiastis promulgationem enim legis, ossa leae, sin ram fuisse promulgationis legis Evauis gelicae,supta ait. 2.in fine ostensum est. Huie arsumento Mod est piaecipuum Aduetosa motum fundamentum, te spondeo. concessa
Malori. negando Minotem. de ad illiu, probationem dieo, duplicem esse legis p tomulgatio hem;unam essentialem, e legi sufficientem.quae fit qaando paneeps ut publiea persona illampi oponit de intimat suis subditis in eutia existen. tibus iatreta solemnas Ac aee identalis, atque adtollendam subditotum ignorantiam ordinatas quae fit edm lex a praecone pet singulas provin-
eras, ut pet omnes plaeeipuas ei vitates publicatui. Quamvis ergo sex Evangeliea hoc lecun- do genete promulgationis, solum in dae Pente tostes promulgata Letit ab Apostolis ut Chiisti praeeonibus; ipso tamen die resilirectioni, fuit a Christo proposta de intimata Di serpulis his vel
Unde a die resurrectionis coepit habete vim legis ex se obligantis, quamvis haec promulgatici non suffeeret ad tollendam ignorantiam illisa. nee proinde ad reddendum homines inexcusa biles ab eius transgressione.Ex quo patet ad pii mam potentiam Minoris. Ad secundam velis si
militet dieci, legem Mosaicam promulgatione suffieienti ad lationem legis fuisse promulgatam ab eo tempore quo Deus eam dedit Moysi in
monte Sina,tune enim loeutus est Deus ut Primeeps de Legislator. subindeqne ex eo temporea piaeeepta illius legis lata a Deo vim legis habue. erunt , adeo ut ipsiua publicatio facta deinde ἡ
Moyse toti populo. non habuerit vim promulgationis neeessatrae ad essentiam legia, sed tanatum deelatationis, ne homines ignorantia a b ea ua obligatione excusari possent. Quate licet publieatio illa veteris legis facta per Moysem sue arit figula promulgationis legis Evangelieae faciendae pet Apostolos in die Penteeostes. hinc laia meti non fit, istam fuisse neeessariam .ad ratione Ee e ssentiam legis Evangelicae,sed tantum ad tollendam ignotantiam ipsos. AAd solutionem alterius argumenti, quoἡ eo ιtta nostram eonclusionem seri posset. Ad .e tendum est, quod scet a passione de resurrectici. ne Christi usque ad Evangelii diuulgationem,
ter antiqua mortua fuerit, ita ut nec Obligaret, nee vim obligandi haberet, non tamen penitus erat in ut ilia, De ut de modo seg quanditi perman-st eius bonitas.& non fuit mortifera, pue ii Jud eo tum recipientes circumcisonem, a peecato
oliginali justifieabantur; illique qui bona fide
legem illam observabant,salvabantun a tu hara
namque honitatem decebat, ut quandiu sussim uti legem illam,non auferret ejus utilitatem linptodesset illis qui bona fide illam observabatin unde pro illis valebat dispensatio de permissiopei legem data repudiandi oro tem legitimam, de doeendi aliam vel habendi plutes s mul.
mus. ut eonstat ex Epistola eius ad Augusti. v num,quaei mei Epistolas ipsius Augustini connumerat ut undecima a gistinxit enim soli1m duo tempora. unum ante passionem Christi. in quo legalia non erant motiva. quasi non habentia
vitra Obligatoriam aut expiatavam, pro suo momdu; nec etiam mortifera, quia non peceabant ea
observantes; alterum post passionem Christi.in quo non solum mortua id est non habent in vit- tutem dc obligationem) sed etiam motii feta fuerunt . ita scilicet quod peecarent mortalitet quicumque ea obsit uatent. Oppositum docuit Augi istinus Epist. 9.de io.ad Hieronymum, ubi distinxit tria tempora. Unum ante Cluisti passio
nem, in quo legalia neq; erant morti sera, neque
mortua. aliud post tempus Evangelii divulgati. . in quo legalia sunt mortua de mortifera. Tertia' autem eii tempus medium . scilieet d passione Christi usq; ad divulgationem Evangelu,in quo legalia quidem suetunt mortua, quia neque vim aliquam habebant, neque aliquis ea obsetvare
lenebaturi non tamen fuerunt morti feta. quiasili qui ex Judati conxetsi erant ad Christum.
poterant illa licite observate dummodo non sapone tent spem in eis, quod ea teputarent ne .cessaria ad salutem . quasi sine legalibus fidea Chlisti iustiseate non posset. Augustinum sieu-
tua est D Thomas hie quaest. o I. at t. q. ad 3. aliique Theologi eommuniter. eum quibus Diao legem Mosaicam non sume mollisitam statim atque cessate coepit illius obligatio,sed aliquo tempote post illius ab togationem, suisselieitum servate illius praecepta caeremonialia, , quam via non esset necessatium. Probatur emeaei ter quia ipsmet Apostoli usurparunt eaeremonialia iis in locis . ubi jam lexuosai ea deserat obligate, facta iam iussieienti promulgatione legis Evangelieae: ut patet ex Α- storum Ic tibi Paulus Timotheum ex patra
Gentili natum ei reum ei dit, de eap. a. ubi more Naratacitum totondit caput in Cenchiui de αai. tibi de eonsilio Iacobi Apostoli δέ senio tum. usui est legali poti fieatione eum Iudaeia,ut illos sibi eonciliaret.de purificatus cum illi, templum ingtessus est. Demum cap. is. eiusdem libri .in Concilio Apostolorum statutum fuit . ut Chii.
stiani abstitieient il sanguine. dc a sui Ocato, qudiuna erat exeaetemoniis legalibus.
Respondet D. Hieronymus Epistola eitata, et an unquam Apostolos post tesurrectionem Cliti. stiletalia observasse secundum vetiorem , sed
solum ex quadam pia simulat ione, ne si Mali radierit Judaeo 3ceorum eonversi ne in impeditet. veru caeremoniae illae tune fuissent motii.
se Iae,ut sentit Hi tonymus, non potuissem licuὸ
600쪽
esurptiri sinulator ἱλ ab Apostolis;quia eo nita s. Adei prosessionem et , uti cultu superstitioso &profiteti exterius falsam religionem; eujusmodi erat religio Iudaeorum quoad cultus illos, si jametant superstitiosi & molli siti. Item sitieuisset Apostolis uti si inulatoti e eultu superstiti Oso Judaeorum ut eos luerarentur, quemadmodum ait
Hietonymus, ite uillet simultet uti simulat orthcoltu supet stitioso Getilium. ut facilius eoi veris tetent; &nune etiam licet et uti caetemoniis Judas eis. simulateque eorum fidem .ut eos lucri n. ceremus, scut contra Hieronymum rectὸ argumentatur s. Augustinus Epistolia citatis. Addit s. Thomas loco supra ei tato. Indecens videri qaod. Apostoties occuliareni propter tiandalum qua persinent ad paraturam eri o doctrina .cr qued utiliana alarentur in hu qua pertinent ad salutem Id ham. 3 Pote illiu uper i uideli eonclusio optima con ιgruent i a. qua utit ut D. Augustinus ad piobandii poti ablocationem legis Mosaicae, per aliquod teritima suilla lieitum legalia set vate. usque adsucti eiente .u divulgationem Evangelii quam via non esset ne cella ium. Si eut enim inquit) sole. mus homines mini uos aliquandiu ante sepultu. ram servate.ut cum honore sepulturae tradantur: ita decuit legalia. quae ut viva post Christi mot- te servari non potetant, ut mortua usque ad pei sectam Evalgelii divulgationem set vati, ut cum honore mortua malet synagoga lepeliteis turi & ne homines existimatent ii ea statim rej ct i suillent. veterem legem fuisse ab cimina hiis leni perinde ac Gentilium cultum, quem nulla unq iam in ta sustinete Ap stoli voluerunt. D:ees.si h tum eiat post ab togationem legia Motaicae per aliquod tempus legalia servare, non potuit lationabilitet Paulu, ad Galatas a. renrehendete Petrum Apostolum eo quδd illa uiuioatet,s que a gentilibus AntiOehenis reeenseonversis seglegaret , ut viveret Iudaice eum Judaeis. qui Jetosolymis a Iae obo advenerant: Atuus Paului iure reprehendit Petrum , ovi ut die. ut ad Galat.I. reprehensibilis erat : Ergo post , bri,gationem legis Mosaicae, non lacitum fuit seruare legalia. Respondeo negando sequelam Majoris, Petrus enim in te suit reprehensus a Paulo . non
qu ad simplicitet uteretur caeremoniis Iudaieis, o si abrogationem legis Mosaicae quod ipsemet aulus is pius seeerat, ut supra ostendi inusJ sed
quod meae tui cum aliqua imprudentia & sean - ὰ loi firmorum,adeo ut Christiani ex ejus δε- iii dueeientur ad eris imandum Obseruationem legalium esse adhuc ne eessaliam Nita quo. dammodo eosterentur iudaizate, ut signis eant verba illa Pauli ad Pettum ad Galat.eap.r. Si tu IIudatis cum sis sentiliter νιν, o non Iudaice.quomodo Do niti sudareare Solutio est D.Thomae hie
s Mosaica esse mortifera Respondeo hoc elle dubium di incertum. valde tamen probabile elle quod pleiique Theol gi docent. illam solum coepisse esse mortiferam quadragesimo eiteliet post Chiisti mollem amno postquam Evangeliu in sussie leniet iam toto
Oibe Judaeis p tomulgatum fuit per apostolos,
templumque Jetosolymitatium, una eum stata Reipublieae Iudaica a Romanis Imperatoribus
e vel sum; tune enim non erat amplius necessa
lium deferre honorem Synagogae iam extinctae. aut uti congestensu erga Iudaeos . tandiu Dei
De Lege Divina nominai uast. Ioc. D. Thama, O dras sequentis.
HActenui de lege veteti,quam Deos olim x
Angelorum mi ut stetio dedit Mors, in monte Sina. totique populo Judai eo; minc de lege, quam Chiistus tulit, & Eeelesiae suae tradidit, ae pes gratiam Spiritus sancti fide.
lium eoidibus indidit . quae varias solet nominiabus nuncupati. in primis enim lex nova siti no viam Telia mentum appellatur . eoquhd se ut
vere exorto, tota facies terrae renovatui, luxta
Nam omnis agemarum amni ν rarit οἷπr Nanistantia stipa,nunιsirm 6 simis annis. Ita adWeniente lege gratiae omnia penitus incnouata sint .secundum illud Apostoli ad Coi. r. Petera trans erant, tria facta sunt amni. n.M. Unde ibi Chrysostomus: Reram. inquit mcestam malata
Orita, o minsa, Oristo O una νerba duam, omnia nova sium. Et Nicetas in Commentatic Orationis de encaeniis D.Gregotii Nazianzeni: Est ait .ca
tis, paternuia Christi O paternuvi Dei. Dicitur te tith lex gratiae quia vi tua. 8c ratiot , ne sui status dat gratiam sanctificantem N auxi lia glatiae. Unde Apostolus ad Romanos I. N. enam era sca E vangelium, rinis enim Dei s in statim omnι νedent In quem locum haec scribit Anaseimus: Pirrus.via gratiam prastit per cum auxillam paleamus acera quad ρναφιι. Eademque de causa voeatur etiam lex spiritila vitae.& lea labellatis, quia libetat il lege oe let vitute peccati. V Metiisam quia liberat ab onete legis M salem Quartis, voeatur lex fidei. propter maiorem expressionem,&determinationem articulorum 4 fidei, Trinitatis, incarnationis,&e Et lex gr Miaeptopter effeaciam saetamentorum , ut ait sanis